Het conflict tussen President Obama en het Amerikaanse Congres over de verhoging van het krediet plafond - oftewel debt ceiling - kan de dollar op de forex flink onder druk zetten, zo stellen verschillende forex analisten.

De Griekse crisis heeft de afgelopen tijd laten zien hoe de markt omgaat met de dreiging van het faillisement van een souvereine staat, en de minste dreiging van het faillisement van de Amerikaanse staat zal dan ook een massale kapitaalvlucht uit de dollar tot gevolg kunnen hebben.

Analisten van HSBC waarschuwden onlangs in een rapport voor de gevolgen van een voortdurende patstelling tussen Obama en Congress. "During the recent Greek crisis EUR/USD barely broke $1,40, and our big concern is that if the market's focus shifts intensely to the U.S. debt problem then the US Dollar could come under severe pressure. With this in the market's mind, we expect the market will try to sell the dollar until the debt ceiling issue is resolved." 

De hoogte van het krediet plafond is in de Verenigde Staten wettelijk vastgelegd - net zoals in Duitsland - waardoor de regering de Amerikaanse staatsschuld niet kan vergroten zonder medewerking van Congress, waar het Huis van Afgevaardigden op dit moment in handen is van de Republikeinen. Verschillende Republikeinse afgevaardigden zijn echter gekozen op een anti-overheidsplatform en hebben gezworen het debt ceiling niet te verhogen. 

Het Amerikaanse ministerie van financien, de Treasury Department, heeft berekend dat de Verenigde Staten vanaf 2 augustus niet langer kan voldoen aan al zijn betalingsverplichtingen wanneer het kredietplafond niet wordt verhoogd. 

Gegeven de extreme gevolgen van een default heeft ook het Amerikaanse Congres, net als vorige week het Griekse parlement bij de stemming over de extra bezuinigingen, weinig keus als het gaat om het al dan niet verhogen van het krediet plafond.

Marc Goldwein, voormalig directeur van Obama's schuldencommissie: "Obviously the debt ceiling is coming up in a about a month now, and this is must-pass legislation. Something's going to have to be agreed to." 

Republikeinen zien mogelijk wel wat in een 'mini' deal over het verhogen van het kredietplafond, oftewel een minimale verhoging, waarbij alle moeilijke beslissingen over bezuinigingen en belastingverhogingen worden uitgesteld tot na de verkiezingen in 2012. Obama heeft echter in het verleden laten weten niets te voelen voor lapmiddelen. 

Het verschil tussen de Euro en de dollar kan op de forex snel oplopen nu de Griekse crisis voorlopig bezworen is, nadat Griekenland heeft toegezegd forse, nieuwe bezuinigingen te zullen doorvoeren, en de Europese Centrale Bank klaar lijkt voor een nieuwe renteverhoging. 

Spelers in de valutahandel denken dat de EUR/USD (euro dollar) mogelijk opnieuw de $1,47 zal testen als de ECB de rente daadwerkelijk zal verhogen aankomende donderdag 7 juli. 

Een handelaar bij een grote Japanse bank: "It's hard to sell the euro aggressively before the ECB meeting, as the ECB is still likely to do more tightening after the July hike with the RBA (Royal Bank of Australia, red) standing pat for now. There will be bids below $1,45." 

Om 10.00 Nederlandse tijd noteert de koers van de EUR/USD $1,4480 op de forex. 

Credit rating agency Standard & Poor's heeft in een verklaring laten weten het een plan van Franse banken, om vrijwillig staatsobligaties langer aan te houden, als een "selective default" te beschouwen, oftewel een faillisement van Griekenland.

De koers van de EUR/USD (euro dollar) reageerde direct en dook zo'n 60 pips naar beneden. Op de korte termijn blijft er echter meer kans op een voortzetting van de rally die de euro vorige week begon, nadat het Griekse parlement voor de nieuwe bezuinigingen stemde.

S&P had eerder al aangegeven - net als de andere twee belangrijkste rating agencies, Fitch en Moody's - dat het een vrijwilige bijdrage van de Europese banken aan het draagbaar houden van de Griekse schuldenlast mogelijk als Grieks faillisement zou beschouwen. 

Reden is dat S&P denkt dat de banken deze bijdrage niet echt vrijwillig leveren, maar op nadrukkelijk verzoek van Europese leiders. Zo kwam het voorlopige akkoord dat Franse banken eind vorige week sloten - om hun Griekse staatsobligaties na het verlopen opnieuw aan te schaffen, met een terugbetalingsregeling verspreidt over 30 jaar - nadat Franse President Nicolas Sarkozy zich er persoonlijk mee had bemoeid. 

S&P zei hierover, in zijn verklaring: "It is our view that each of the two financing options described in the Federation Bancaire Francaise proposal would likely amount to a default under our criteria." 

De qualificatie van het rating agency is belangrijk, omdat het een aanwijzing is dat het de credit rating van andere zwakkere Europese landen mogelijk zal verlagen wanneer het plan van de Franse banken inderdaad doorgaan vindt. De redenering van S&P is dan dat staatsobligatiehouders van bijvoorbeeld Portugal, Ierland, Spanje en Italie mogelijk hetzelfde 'vrijwillige' lot beschoren is.

Een verlaging van de credit rating zal de gevraagde rente over staatsobligaties sterk doen stijgen en bovendien veel institutionele partijen dwingen de markt te verlaten, omdat ze maar een bepaald percentage van hun kapitaal in lager gewaardeerde beleggingen mogen stoppen. De mogelijke consequenties van het qualificeren van de Griekse situatie als een faillisement zijn dus groot. 

Kumiko Gervaise, forex analist bij Gaitame Research Institute, onderdeel van het grootste Japanse forex trading bedrijf: "The euro is being sold as the market reacted to the S&P headline. Whenever rating companies say that Greece is going to default, the euro is likely to be sold." 

Renteverhoging ECB

Het effect zal vandaag overigens mogelijk van korte duur zijn, omdat veel forex traders op het moment vooral gericht zijn op het rentebeleid van de ECB.

Aankomende donderdag 7 juli maakt de ECB het rentebesluit voor juli bekend, waarna President van de Europese Centrale Bank, Jean-Claude Trichet, zijn maandelijkse persconferentie zal houden. 

De verwachting onder valuta handelaren en analisten is dat de rente verhoogd zal worden van 1,25% naar 1,5%. Veel van die verhoging zit waarschijnlijk al ingeprijsd in de koers van de euro op de forex, maar de valutahandel rond de euro zal de aankomende donderdag waarschijnlijk toch behoorlijk volatiel zijn. 

De koers van het Britse pond is verder gedaald ten opzichte van de euro nadat bekend werd dat het Britse consumentenvertrouwen opnieuw gedaald is en de Britse Centrale Bank  - Bank of England, BOE - duidelijk maakte niet van plan te zijn de rente binnenkort te verhogen.

De koers van valuta paar EUR/GBP (euro pond) steeg tot het hoogste punt in 15 maanden, tot 0,9064. Inmiddels heeft er wat retracement plaatsgevonden en noteert de EUR/GBP om 8.47 Nederlandse tijd 0,9043 op de forex.

Ook ten opzichte van vrijwel alle andere 16 belangrijkste valuta daalde de Britse pond op de forex. Directe aanleiding was de bekendmaking dat het Britse consumentenvertrouwen was gedaald naar -25, van -21 afgelopen maand. Analisten hadden voorspeld dat het vertrouwen zou dalen naar -24. 

De zware bezuinigingen van de regering Cameron - de zwaarste sinds de Tweede Wereldoorlog - hebben een negatief effect op de economische groei en nopen de Bank of England tot een beleid dat vooral gericht is op het stimuleren van de economie. Het verhogen van de rente hoort daar duidelijk niet bij. 

Een oproep van de Bank of international settlements - een intergouvernementele organisatie die functioneert als 'bank voor centrale banken' - om wereldwijd de rentestanden te verhogen om zo de stijgende inflatie tegen te gaan werden door Adam Posen, beleidsmaker bij de Bank of England, afgedaan met een simpel "Nonsense".

Ook BOE gouverneur Mervyn King liet eerder al merken voorlopig niets te voelen voor renteverhogingen. De Britse rente staat op de historisch lage stand van 0,5%. 

Dat staat in schril contrast met de Europese Centrale Bank (ECB), waar President Jean-Claude Trichet deze week nog liet merken "strong vigilance" te hebben als het gaat om het bewaken van de inflatie, wat ECB codetaal is voor een aankomende renteverhoging. 

De rentestand van de ECB is 1,25%, nadat de ECB als eerste grote centrale bank de rente in april 2011 met 0,25% verhoogd, de eerste renteverhoging sinds 2008. De ECB komt op 7 juli bijeen om een besluit te nemen over de rentestand voor juli. Verwacht wordt dat Trichet in zijn daaropvolgende persconferentie zal aangeven dat de rente in augustus opnieuw verhoogd zal worden. 

Forex analisten denken dat er bij de BOE niets zal gebeuren met de rentestand tot in ieder geval mei 2012, maar misschien zelfs tot aan het terugtreden van Gouverneur Mervyn King, in 2013. 

Dit verzwakt de pond op de langere termijn. "the shift in monetary-policy stance away from inflation hawkishness to a more growth-supportive position is the biggest reason why the pound is weaker", aldus Neil Jones, hoofd Europese hedge fund sales bij Mizuho Corporate Bank. "The growth is not what the market is lookign for, so we are returning to the possibility of interest rates staying lower for longer. That keeps sterling a firm sell." 

Op de forex wordt sinds gisteren weer meer gekeken naar de riskantere valuta, zoals de euro en commodity currencies, nadat het Griekse parlement gisteren de door de regering voorgestelde bezuinigingsmaatregelen goedkeurde. 

Het Griekse parlement gaf het groene licht voor de bezuinigingsvoorstellen met 155 stemmen van de 300, precies zoveel parlementszetels als de regeringspartijen hebben in het parlement. 

Hoewel valuta paar EUR/USD (euro dollar) aanvankelijk naar beneden dook, mogelijk als gevolg van een stop hunt door grote brokers, vond het currency pair al snel de weg naar boven en brak voor het eerst sinds halverwege juni weer door de $1,45. 

Verschillende Forex analisten en traders denken dat de weg naar boven nu weer gevonden is door de euro, en dat in de aankomende maand de $1,47 mogelijk gebroken zal worden. 

Tsutomu Soma, senior manager bij Okasan Securities in Tokyo: "My sense is that even with all of its problems, the euro will attract buying by process of elimination, since it is in rate-rise mode. I think there is a good chance we may see a rise close to the mid-June peak near $1,47."

Hij staat daarin niet alleen, want met de terugkerende rust rond de Griekse crisis, is de focus bij veel forex traders direct verlegd naar de rentestand, en daar is de Europese Centrale Bank bepaald voortvarender aan de slag gegaan dan de Federal Reserve en de Bank of England. 

Robert Rennie, hoofd forex strategie bij Westpac Banking Corp in Sydney: "Trichet has, in the last couple of days, been useing the word 'vigilance', so clearly we're locked and loaded for an additional rate hike next week. There's an opportunity for the euro to move higher." 

De ECB komt op 7 juli bijeen voor het rentebesluit voor de maand juli. 

Fed voorzitter Ben S. Bernanke heeft eerder al laten weten voorlopig niets te voelen voor een renteverhoging, zeker niet nu de Amerikaanse economie opnieuw hapert. Het extra stimuleringsprogramma van de Fed, ter waarde van $600 miljard, loopt vandaag overigens wel af, zonder dat er een nieuw soortgelijk programma voor in de plaats komt. Bernanke merkte eerder op dat de Federal Reserve op dit moment niet meer kan doen om de werkgelegenheid te stimuleren. 

Risk-on modus terug

Met het voorlopig verdwijnen van het grootste risico rond de Griekse crisis, het dalen van de olieprijs en het oplossen van de problemen rond de Japanse bevoorrading, denkt ook Goldman Sachs dat er kansen liggen rond meer riskantere beleggingen en speculaties.

"Most investors are cautious, if not outright negative, and light on risk. We have started to add pro-cyclical positions for the first time in two months. Data might disappoint a little further in the near term, but we think the risk-reward is becoming more asymmetric." aldus analisten van Goldman. 

Met de toenemende honger naar meer risico onder trades zal er behalve voor de euro mogelijk ook meer interesse komen voor commodity currencies (ook wel 'com dolls') zoals de Australische dollar, de Nieuw-Zeelandse dollar - oftewel de 'kiwi' - en de Canadese dollar. 

Een traer bij een grote Japanse bank verwoordde het als volgt: "We're again in a 'risk-on- mood and with the euro and commodities currencies on the rise, cross/yen may also be chased a fair bit higher in the coming weeks." 

De koers van valuta paar EUR/USD (euro dollar) is gestegen nadat de President van de Europese Centrale Bank, Jean-Claude Trichet, gisteren liet merken dat de ECB de rente binnenkort waarschijnlijk verder gaat verhogen.

Verder zal de Griekse crisis vandaag waarschijnlijk een voorlopig hoogtepunt bereiken, met de stemming in het Griekse parlement over de door premier George Papandreou voorgestelde bezuinigingsmaatregelen van 78 miljard euro.

De meeste forex trades denken dat het Griekse parlement weinig keus heeft en wel akkoord zal moeten gaan met de bezuinigingen. Zoals Olli Rehn, de voorzitter van de raad van Europese ministers van financien gisteren zei: "There is no plan B to avoid default." ECB bestuurslid Jurgen Stark had tegen die Welt eenzelfde opmerking gemaakt.

Economen vermoeden dat er wel degelijk een plan B op tafel ligt om Griekenland overeind te houden mocht het Grieks parlement tegen de bezuinigingen stemmen, maar dit zijn geruchten, en de vraag is of de Griekse parlementsleden het risico willen nemen dat het ook blijft bij geruchten. 

De stemming zal later vandaag zijn en, wat de uitkomst ook is, waarschijnlijk voor veel volatiliteit zorgen op de forex. Niet alleen rond valuta paar EUR/USD, of currency crosses waar de euro deel van uitmaakt, maar ook rond andere valuta, die meer - of juist - minder in trek zijn naarmate de economische situatie onzekerder is. 

Renteverhoging ECB

ECB President Trichet zei gisteravond in Amsterdam dat de Europese Centrale Bank de inflatie scherp in de gaten houdt. 

Trichet: "We're taking the decision progressively to anchor inflation expectations. As far as we're concerned, we're in strong vigilance mode" aldus de in november vertrekkende Trichet. 

De zin "strong vigilance mode" is ECB code taal voor 'een renteverhoging is vrijwel onvermijdelijk'. Hoewel Trichet op zijn maandelijkse persconferenties ook graag mag zeggen "we are never pre-committed" als het gaat om het rentebesluit, lijkt het er op dat Trichet de markt hier alvast een voorschot wil laten nemen op een renteverhoging die waarschijnlijk bij de aankomene bijeenkomst zal worden aangekondigd.

De ECB komt op 7 juli bijeen om te besluiten over de rentestand voor juli. Waarschijnlijk zal Trichet tijdens zijn daaropvolgende persconferentie toespelen op een renteverhoging in augustus.

Ondanks de onzekere situatie in Griekenland reageerde de euro toch vrijwel direct op de opmerkingen van Trichet. Joseph Capurso, valuta handel strateeg bij Commonwealth Bank of Australia: "The euro's got a bit more upside from here. While we hear a lot about Greece, it's really a lot of noise because the bottom line is that the European economy is strong enough to get the ECB raising rates."

Capurso voorspelt dat de euro mogelijk eind September op $1,50 zou staan op de forex - gegeven dat het Griekse parlement de bezuinigingsmaatregelen goedkeurt.  

Voorlopig zal het vandaag een spannende dag worden op de forex, met grote kans op volatiliteit. 

De koers van de euro zit in een kleine range op de valuta markt, nu het er de aankomende dagen om zal spannen of het Griekse bezuinigingsvoorstel het zal halen in het parlement. ECB bestuurslid Jurgen Stark zei gisteravond dat er geen alternatief was als het voorstel zou worden afgeschoten.

Forex analisten lijken het er rationeel over eens dat het eigenlijk niet anders kan dan dat de bezuinigingen ter waarde van 78 miljard euro door het parlement worden aangenomen, maar tegelijkertijd realiseert men zich ook dat niets zeker is, en dat de druk vanuit de Griekse oppositie, de vakbonden en het volk steeds verder wordt opgevoerd. Zo is er voor de aankomende 48 uur een algehele staking afgekondigd in Griekenland. 

"The market is nervous before Greece votes on austerity measures. The bias is for the euro to be sold on rallies." aldus Yuki Sakasai, forex strategist bij Barclays Bank. 

Gisteren lijkt de EUR/USD zich in een tight range tussen de $1,41 en $1,43 te hebben genesteld, een teken dat valuta handelaren slechts kortlopende posities innemen en weer sluiten. 

Het Griekse parlement zal morgen stemmen over de bezuinigingsmaatregelen. Het laatste nieuws is dat de oppositie tegen zal stemmen - zoals deze ook tegenstemde bij de motie van vertrouwen voor de nieuwe regering - en dat de Griekse premier Papandreou ten hoogste kan rekenen op 155 van de 300 stemmen. Dat zou dus voldoende zijn, maar er gaan geruchten dat er ook binnen Papandreou's eigen partij Pasok grote bezwaren bestaan tegen het voorstel. 

Geen plan B voor Griekenland

Jurgen Stark, bestuurslid van de Europese Centrale Bank, zei in een interview met de Duitse krant Die Welt, niet te verwachten dat de internationale gemeenschap Griekenland overeind zou blijven houden als het Griekse parlement tegen de bezuinigingsmaatregelen stemt. 

"There is only this one plan A" voor Griekenland, aldus Stark, die daar overigens aan toevoegde te verwachten dat het Griekse parlement wel voor zou stemmen. 

Europese leiders hebben vorige week ook al laten merken dat er geen plan B op tafel ligt. Als Griekenland niet instemt met de door Brussel opgelegde bezuinigingsmaatregelen, dan zal de volgende tranche van 12 miljard euro, onderdeel van de Griekse bailout, niet worden uitbetaald. In dat geval zou Griekenland de pensioenen in juli al niet meer kunnen betalen en gaat het land failliet. 

Er was gisteren overigens ook nog een lichtpuntje met de aankondiging van de Franse President Nicolas Sarkozy dat de Franse banken een voorlopig akkoord hadden gesloten over het aanhouden van Griekse staatsobligaties voorbij hun maturity. Deze zogenaamde rollover zou worden uitgestrekt over 30 jaar. 

De koers van de EUR/USD noteert om 9.15 Nederlandse tijd $1,4276 op de forex, nadat deze tijdens de Aziatische sessie is gedaald van $1,4328 tot $1,4260. 

De koers van de EUR/USD opende de week lager op de forex, vanwege onzekerheid rond de stemming in het Griekse parlement over de bezuinigings- en hervormingsmaatregelen die Griekenland moet uitvoeren in ruil voor het krijgen van de volgende tranche van de bailout.

De EUR/USD (euro dollar) daalde tot het laagste punt sinds 16 juni, op $1,4127. Sinds begin juni, toen de koers rond $1,4650 noteerde, is het belangrijkste valuta paar daarmee zo'n 500 pips gedaald. 

In het Grieks parlement begint vandaag het debat dat moet leiden tot goedkeuring van in totaal 78 miljard euro aan bezuinigingen en hervormingen  - voornamelijk op het gebied van privatiseringen. De EU leiders hebben het goedkeuren van deze bezuinigingen als voorwaarde gesteld voor het uitbetalen van 12 miljard euro aan steun, komende uit de Griekse bailout, en toekomstige nieuwe steun, oftewel een tweede Griekse bailout.

Onduidelijk is op dit moment of alle euro landen genoegen zullen nemen met goedkeuring in het Griekse parlement door alleen de regeringspartijen, in plaats van het hele parlement. Vooral de Duitse minister van financien, Wolfgang Schauble, heeft meerdere malen laten weten er niets voor te voelen opnieuw met de Grieken te moeten onderhandelen in geval van nieuwe verkiezingen. 

De Griekse vice premier waarschuwde gisteren alvast dat een aantal van de voorgestelde hervormingen mogelijk zullen worden geblokkeerd door sommige parlementsleden, maar dat de kern van het pakket aan bezuinigingsmaatregelen waarschijnlijk wel ongeschonden door het parlement zal komen

De meeste analisten verwachten dat het Griekse parlement woensdag voor de bezuinigingen zal stemmen, om een bankroet te voorkomen. Hoewel de onzekerheid rond de euro op dit moment groot is, wordt er door forex strategen ook al op gewezen dat het goed mogelijk is dat de euro zich sterk zal herstellen na een positieve stemming in het Griekse parlement. 

BNP Paribas forex strategen: "We're sticking to our view that we will see successful, for now, closure on the Greek fiscal crisis, and if so then combined with our view that the market has become far too complacent on future ECB tightening risks, EUR/USD could soon be back into ascendancy." 

De koers van de EUR/USD bevindt zich op dit moment in een symmetrisch driehoek patroon, waardoor het weliswaar lastig is te voorspellen welke kant het valuta paar zal uitbreken, maar waarbij de kans op een breakout wel groot is. 

Systemic risk voor de euro zone

Het grootste gevaar van de Griekse crisis is de kwetsbaarheid van Europese banken, die nog maar net - of slechts ten dele - hersteld zijn van de financiele crisis en die voor honderden miljarden exposure hebben in de PIIGS landen (Portugal - Italie - Ierland - Griekenland - Spanje). 

President van de Europese Centrale Bank, Jean-Claude Trichet, liet afgelopen week al merken dat hij zich zorgen maakt over de Europese banken. 

Daisuke Karakama, econoom bij Mizuho Corporate Bank: "The euro is exposed to more selling pressure as the market is starting to factor-in systemic risk to the euro zone. Most investors expect Greece's vote to get through, but they still want to lighten their positioins in the euro to remove risk as there is a great deal of uncertainty." 

Een mogelijk voorproefje hiervan kwam in de vorm van twee grote Italiaanse banken, waarvan de aandelen hard onderuit gingen eind vorige week, nadat een credit rating agency had gewaarschuwd dat de liquiditeitspositie van de twee banken kwetsbaar was. 

Veel zal wat betreft de koers van de euro op de valuta markt de aankomende dagen dus afhangen van het verloop van het debat over de bezuinigingsmaatregelen in het Griekse parlement. Tot die tijd zullen veel forex traders waarschijnlijk alleen kleine en kortlopende posities in de EUR/USD aanhouden. 

Valuta paar EUR/USD (euro dollar) is de afgelopen tijd op de forex beurtelings onder invloed van het rentebeleid van de ECB geweest en de toenemende intensiteit van de Griekse crisis. In de afgelopen weken is de afwisseling van een stijgende en dalende trend van de EUR/USD in frequentie toegenomen. Er lijkt zich daardoor een symmetrische driehoek af te tekenen in de koers van de EUR/USD.

De afgelopen weken is het vooral de Griekse crisis die onzekerheid op de forex heeft gebracht over de - voorlopig - definitieve richting van het meest liquide currency pair op de valuta markt. 

De daling van de EUR/USD van de piek van rond de $1,49 begint als blijkt dat Griekenland mogelijk een tweede bailout nodig heeft, omdat het land in het afgelopen jaar nog veel dieper in de problemen is geraakt dan het al zat. De al uitgevoerde bezuinigingen hebben het lopende begrotingstekort weliswaar met zo'n 5% verlaagd, maar er blijft volgens Eurostat nog een dikke 9% over. 

Begin mei is het dan vooral de ruzie tussen Duitsland en de ECB over het verplichten van banken om mee te delen in de pijn van de Griekse crisis, door de lengte van de door hen aangehouden Griekse staatsobligaties te verlengen, die de koers van de euro op de forex naar beneden zond. 

Daar komt nog bij dat de President van de ECB, Jean-Claude Trichet, tijdens zijn maandelijkse persconferentie laat merken de rente waarschijnlijk niet in juli al te willen verhogen. 

Eind mei lijkt er echter toch en deal rond de Griekse crisis in de maak, zonder dat de EU zou eisen dat er sprake zou zijn van herprofilering van Griekse schulden. 

Begin juni wordt echter duidelijk dat de weerstand tegen nieuwe bezuinigingen binnen Griekenland groeit, zowel onder de Griekse bevolking als onder leden van de eigen partij van Griekse premier George Papandreou, Pasok. 

Deze week krijgt Papandreou, in een belangrijke motie van vertrouwen voor zijn nieuwe regering, echter toch de handen op elkaar van in ieder geval zijn eigen partij. Papandreou wint het vertrouwen van 155 van de 300 leden van het Griekse parlement. De hele oppositie stemt tegen.

EUR/USD in symmetrische driehoek

In de ontwikkeling van de EUR/USD op de daily chart zijn de afgelopen weken van onzekerheid goed te zien. De symmetrische driehoek die zich lijkt te vormen, maakt de onzekerheid over de te volgen richting inzichtelijk.

Noch de bulls, noch de bears hebben voldoende kracht om de koers van het valuta paar in een bepaalde richting te duwen. 

De onzekerheid zal waarschijnlijk nog tot 3 juli aanhouden, als de EU leiders definitief besluiten om de volgende tranche van 12 miljard euro van de eerste bailout te betalen.

Die goedkeuring hangt af van de steming in het Griekse parlement over de bezuinigingsmaatregelen waar de Griekse regering en de EU het gisteren over eens zijn geworden. Die stemming vindt plaats op 30 juni. 

Een symmetrische driehoek, waarbij de toppen en dalen steeds dichter bij elkaar komen te liggen, culmineert vaak in een krachtige breakout naar boven danwel beneden. 

Welke kant zo'n eventuele breakout op zou gaan is niet te voorspellen, omdat dit afhangt van de ontwikkelingen rond Griekenland. De kans lijkt in ieder geval groot dat de EUR/USD de aankomende dagen op de forex in een steeds kleinere bandbreedte zal bewegen. 

De koers van de dollar is op de forex gestegen ten opzichte van andere valuta nadat Fed voorzitter Ben S. Bernanke in zijn persconferentie geen opmerkingen maakte over nieuwe stimuleringsmaatregelen. De dollar steeg ten opzichte van alle belangrijke valuta. 

Bernanke schetste een weinig optimistisch beeld van de huidige situatie waarin de Amerikaanse economie verkeert. De Fed verlaagde de groeiverwachting van 3,1%-3,3% naar 2,7%-2,9%. Ook waarschuwde Amerikaanse centrale bank dat de werkeloosheid voorlopig niet veel zal dalen. 

De Federal Reserve beeindigd deze maand het extra stimulus pakket van $600 miljard -waarbij de Fed zelf staatsobligaties opkocht, quantitative easing genoemd - en kondigde geen nieuwe maatregelen aan. Forex traders vatten dit op als een bevestiging dat de Fed de dollar voorlopig niet verder zal verzwakken. 

Vooral het Britse pond kreeg klappen op de forex, nadat uit de zogenaamde meeting minutes van de Bank of England (BOE) bleek dat de kans op een verhoging van de rentestand door de BOE erg onwaarschijnlijk is. Valuta paar GBP/USD daalde van 1,6150 tot rond de 1,6000. 

Bernanke herhaalde ook de opmerking die sinds het begin van de financiele crisis op het lijstje staat bij iedere statement die de Fed doet omtrent het rentebesluit, dat de rentestand "for an extended period" op het huidige niveau zal blijven. 

Opmerkelijk was dat Bernanke zich ook over de Griekse crisis uitliet. "If there were a failure to resolve that (Griekse schulden, red) situation it would pose threats to the European financial system, the global financial system and the European political unity. So yes, we did discuss it and it is one of several financial risks that we are facing now." aldus de Fed voorzitter. 

Zorgen Trichet over Europese banken

Ondertussen sprak de President van de Europese Centrale Bank (ECB), Jean-Claude Trichet, gisteravond zijn zorgen uit over connectie tussen de Europese banken en de schuldencrisis. Trichet stelde dat die connectie op het moment de grootste bedreiging is voor de financiele stabiliteit van Europa. 

"On a personal basis I would say 'yes, it is red'", daarmee refererend aan de signalen van de European Systemic Risk Board - waar Trichet voorzitter van is - ten aanzien van de exposure van Europese banken. 

"The message of the board is that the link between debt problems and banks is the most serious threat to financial stability in the European Union." aldus Trichet. 

Trichet maakt zich vooral zorgen over de sterke verwevenheid tussen banken en publieke financien in sommige lidstaten. In landen als Griekenland, Spanje en Ierland zijn de banken zeer sterk verbonden met de publieke financieringsbehoefte van de overheid. Een bankroet van deze landen zou de kans op verspreiding van de schuldencrisis door de gehele Europese Unie en daarbuiten vergroten. 

Door de persconferentie van Bernanke en de aanhoudende onzekerheid over de Griekse crisis daalde de koers van de euro gisteravond en vanochtend van 1,4430 tot rond de 1,4250 op de forex.

De euro is in rustiger vaarwater gekomen op de forex nadat het Griekse parlement gisteren het vertrouwen uitsprak in George Papandreou en zijn nieuwe regering.

Hoewel er volgende week een belangrijker stemming zal plaatsvinden over het door de nieuwe regering voorgestelde bezuinigingspakket van 28 miljard euro, zal het de aankomende dagen waarschijnlijk relatief rustig blijven rond de euro.

De focus op de forex ligt vandaag op het rentebesluit van de Amerikaanse Centrale Bank, de Fed.

Papandreou won het vertrouwen van 155 van de 300 parlementsleden, oftewel precies zoveel zetels als de regering in het parlement heeft. De revolte in de socialistische partij van Papandreou, Pasok, lijkt daarmee voor het moment bezworen.

Rob Ryan, forex strateeg bij BNP Paribas: "If you're a member of parliament today and you vote for the vote of confidence in the government, it's very difficult to justify turning around and voting against the most significant piece of legislation that everybody knows is in the cards." 

Toch groeit dat risico, erkende ook Ryan, naarmate de Griekse protesten de aankomende weken scherper worden. Griekenland staat dus waarschijnlijk - opnieuw - een warme week te wachten. 

Het toekennen van de 12 miljard euro tranche van de Griekse bailout van 110 miljard euro door de EU is daarmee een stap dichterbij gekomen. De voorwaarde van de EU is namelijk dat Griekenland eerst een pakket bezuinigings- en hervormingsmaatregelen in het parlement goedkeurt. 

De afwijzing door de Griekse oppositie zou echter in een later stadium nog wel eens voor problemen kunnen zorgen, als de EU leiders moeten besluiten over het verlenen van een tweede Griekse bailout, die ook rond de 100 miljard zou uitkomen.

De Duitse minister van financien, Wolfgang Schauble, heeft namelijk al meerdere keren laten weten dat ook de Griekse oppositie zich achter de voorwaarden voor die lening moeten scharen, om te voorkomen dat de EU opnieuw moet onderhandelen met Griekenland als Papandreou de volgende verkiezingen verliest. 

Rentebesluit Federal Reserve

De forex zal vandaag vooral gericht zijn op het rentebesluit van de Fed, en dan met name op de daaropvolgende persconferentie van de voorzitter van de Federal Reserve, Ben S. Bernanke. 

In april 2011 gaf Bernanke voor het eerst een van te voren aangekondigde persconferentie volgende op het rentebesluit, naar Europees model. ECB President Jean-Claude Trichet houdt immers al jaren een persconferentie na de bekendmaking van het rentebesluit. 

De persconferentie van Bernanke zal vanaf vanavond 20.15 Nederlandse tijd live worden uitgezonden via een webcast. 

Niemand verwacht dat het Federal open Market Committee (FOMC) - het orgaan van de Fed dat het besluit neemt over de rente - de rente zal verhogen. De Amerikaanse economie is de afgelopen maanden afgezwakt, waardoor een exit uit stimuleringsmaatregelen onwaarschijnlijk is. 

In plaats daarvan zullen forex traders vooral kijken naar wat Bernanke zal zeggen over de vooruitzichten voor de Amerikaanse economie. Hieruit zal mogelijk op te maken zijn wat het beleid van de Fed voor de aankomende periode is. 

De verwacht is dat Bernanke 'dovish' zal zijn ten opzichte van de dollar, oftewel geen opmerkingen zal maken die neigen naar een sterkere dollar. 

De dollar index staat met 74,702 in ieder geval een stuk van de piek van 76,015 van vorige week, en zal daar waarschijnlijk de aankomende dagen ook niet aankomen, zeker nu het rond de euro op de forex waarschijnlijk wat rustiger zal zijn.

De koers van de euro is de afgelopen uren zo'n 150 pips gestegen op de forex, onder invloed van korte termijn long posities op de euro. 

De Europese minsters van financien werden het er gisteren over eens dat het verstrekken van een volgende tranche ter waarde van 12 miljard euro - de totale waarde van de Griekse bailout is 110 miljard euro - afhangt van het goedkeuren door het Griekse parlement van nieuwe bezuinigingsmaatregelen en privatiseringsvoorstellen. 

Het Griekse parlement stemt hier vandaag over en de verwachting is dat de krappe meerderheid die de Griekse regering in het parlement heeft - 155 van de 300 zetels - voldoende zal zijn voor het slagen van de voorstellen.

"The market thinks the confidence motion will be passed. Still, should it fail, the euro will be dumped massively, so it is hard to take large risks now." aldus een handelaar bij een Japanse broker. 

Het blijft overigens onduidelijk wat de EU leiders zullen besluiten over een eventuele nieuwe Griekse bailout wanneer de door de Griekse premier George Papandreou voorgestelde economische hervormingen en bezuinigingen niet door alle politieke partijen zal worden gedragen. Verschillende Europese bewindsvoerders hebben namelijk eerder aangegeven in dat geval niet meer geld te willen uitlenen, om te voorkomen dat er in geval van Griekse verkiezingen van voren af aan onderhandeld zal moeten worden. 

De onzekerheid over de Griekse crisis blijft groot, hoewel veel economen de kans redelijk groot schatten dat een Grieks failliet voorkomen kan worden. Euro long posities voor de lange termijn nemen echter maar weinigen in op de valuta markt op het moment. 

Tsutomu Soma, buitenlandse obligatie manager bij Okasan Securities: "It's all driven by short-term players. No one is buying the euro to hold it for a long time." 

Er zijn ook veel onzekere factoren die door elkaar spelen rond de Griekse crisis. Het Griekse parlement dat moet instemmen met de voorstellen van de Griekse regering, de Griekse bevolking die steeds meer druk uitoefent op de politiek en ondertussen zijn geld van de Griekse banken haalt, waardoor die steeds verder verzwakken. Het verschil in voorwaarden waaronder Griekenland nieuwe delen van de bestaande bailout van 110 miljard kan krijgen en die waaronder nog weer een nieuwe bailout zal worden gegeven, de vraag in hoeverre Europese banken vrijwillig mee zullen werken aan het meebetalen aan een nieuwe Griekse lening. 

Technisch Default

Zo heeft rating agency Fitch, een van de drie grote rating agencies, al aangegeven dat het een vrijwillige rollover van Griekse staatsobligaties door banken en verzekerheidsinstellingen zal beschouwen als een 'restructuring event' en dus als een technisch default.

Dat zou betekenen dat Fitch de credit rating van landen als Portugal, Ierland, Spanje, Italie en Belgie mogelijk per definitie zal verlagen in geval van een dergelijke 'vrijwillige' medewerking. Dat zou grote gevolgen hebben voor de euro zone. 

Een trader bij een grote Amerikaanse bank in Hong Kong merkte op: "It's really going to be a chop-fest for the next week until we get this austerity vote. Maybe the beest position is no position at all." 

De koers van de EUR/USD is sinds gisteren gestegen van $1,42 tot $1,4350 op de forex. Ook de EUR/GBP, het belangrijkse currency cross, steeg, van 0,8790 tot 0,8850. De verwachting is dat de koers van de euro erg volatiel zal blijven op de valuta markt de aankomende dagen. 

De koers van de euro kwam vanochtend opnieuw onder druk op de valuta markt nadat een lange vergadering van de Europese ministers van financien niet tot een definitief 'ja' kwam voor het toekennen van de volgende tranche van de Griekse bailout.

Valuta paar EUR/USD daalde van rond de $1,43 tot een paar pips onder de $1,42. Ook ten opzichte van de Zwitserse franc verloor de euro flink op de forex. De EUR/CHF daalde van 1,2138 tot 1,2026.

De onzekerheid onder forex traders groeit naarmate duidelijk wordt dat dit Europese pokerspel ook wel eens verkeerd kan aflopen, want ook al weten alle spelers dat een Grieks bankroet desastreuze gevolgen zou kunnen hebben voor de Europese economie - en daarmee de mondiale economie - hardliners aan beide kanten zijn niet van plan zich te laten chanteren. 

De uitkomst van de 7 uur durende vergadering van de Europese ministers van financien, gisteren, was dat de 12 miljard euro pas zal worden toegekend wanneer het Griekse parlement in de aankomende dagen een aantal vergaande bezuinigings -en privatiseringsmaatregelen goedkeurt. Het Griekse parlement is de aankomende 3 dagen bijeen om hierover te besluiten. De regering van Papandreou heeft 155 van de 300 zetels, maar de druk om tegen te stemmen is door de rellen van de afgelopen weken stevig toegenomen. 

De Duitse minister van financien, Wolfgang Schauble: "It also depends on Greece making the necessary decisions with a fundamental consensus of the political parties so that we can be confident that Greece will live up to its commitments." 

Vrijwillige bijdragen Griekse staatsobligatie houders

De ruzie tussen Duitsland aan de ene kant en Frankrijk en de Europese Centrale Bank aan de andere kant, over de vraag of houders van Griekse staatsobligaties verplicht zouden moeten worden om mee te betalen aan een nieuwe Griekse bailout, lijkt na het bezoek van Franse President Sarkozy aan Berlijn, afgelopen vrijdag, te zijn bijgelegd.

De Duitse bondskanselier, Angela Merkel, is bereid de concessie te doen dat er alleen sprake zal zijn van vrijwillige bijdragen van banken, verzekerings- en pensioeninstellingen. 

Onduidelijk blijkt echter hoe vrijwillig die vrijwilligheid nu echt is en hoe die dan bereikt zal worden, omdat economen het er over eens zijn dat investeringen in Griekenland economisch onrendabel en veel te riskant zijn.

Bovendien is het mogelijk dat credit rating agencies als Moody's en Standard & Poor's alsnog de credit rating van zwakke euro landen zal verlagen in geval van zo'n 'vrijwillige' bijdrage, omdat het dus het risico vergroot dat houders van staatsobligaties van zwakke landen t.z.t ook gevraagd zal worden 'vrijwillig' mee te werken aan een ongunstige regeling.

Forex analisten denken dat het mogelijk is dat de EUR/USD opnieuw de $1,40 zal testen nadat de koers van de euro zich niet heeft kunnen handhaven boven de $1,43. Een en ander zal ook afhangen van de bereidheid van het Griekse parlement om tegemoet te komen aan de eisen van de EU.

Kit Juckes, forex strateeg bij Societe Generale: "At the moment we are still in limbo - the EU and ECB appear to have reached a compromise on private sector involvement in the Greek bailout, but are still demanding austerity measures which are unacceptable to some in Greece." (...) "As for the euro, it is within its broad $1,40 - $1,47 range and failure to hold above $1,43 last week threatens a fresh downside test." 

Het Griekse parlement vergadert zoals gezegd de aankomende dagen. Aankomende donderdag en vrijdag komen de EU leiders vervolgens in Brussel bijeen om te praten over de voorwaarden voor een tweede Griekse bailout. De koers van de euro zal tot die tijd zeer waarschijnlijk volatiel blijven op de forex, met meer risico naar de downside dan de upside. 

De toenemende onzekerheid die wordt veroorzaakt door de Griekse crisis beinvloed verschillende van de belangrijkste valuta paren op de forex. De spanningen rond Griekenland zorgen niet alleen voor een dalende euro maar ook voor een vlucht uit meer speculatieve valuta, zoals de Australische Dollar en de Nieuw-Zeelandse dollar.

Valuta die traditioneel bekend staan als veilige havens, zoals de Amerikaanse dollar en de Japanse yen, zijn de afgelopen dagen juist gestegen op de forex, met het oplopen van de conflicten rond de Griekse crisis. 

De aankomende dagen zal de onzekerheid waarschijnlijk nog verder stijgen, omdat er verschillende crisis vergaderingen op het programma staan - en er ongetwijfeld ook verschillende ongeplande crisis vergaderingen zullen plaatsvinden.

Wie staat tegenover wie in de Griekse crisis

Ten eerste is er onenigheid tussen de Europese leiders onderling over de voorwaarden waaronder Griekenland een nieuwe lening moet krijgen. Een aantal sterke euro landen, met name Duitsland en Nederland, stellen dat er alleen sprake kan zijn van een nieuwe lening wanneer houders van Griekse staatsobligaties meedelen in de pijn, bijvoorbeeld door de lengte van de leningen te laten 'doorrollen' - oftewel nieuwe, vergelijkbare Griekse staatsobligaties aan te schaffen met een nieuwe looptijd. 

Duitsland staat hiermee lijnrecht tegenover de Franse minister van financien - tevens kandidaat voor de functie van directeur van het IMF - Christine Lagarde. Zij heeft aangegeven dat iedere vorm van onvrijwillige 'reprofiling' onbespreekbaar is. 

Het woord 'vrijwillig' is een sleutelwoord in de discussie, omdat de Fransen geen problemen zouden hebben met een vrijwillige deelname van de Griekse staatsobligatie houders. Deze vrijwillige optie zou dan geschoeid worden op het zogenaamde 'Vienna Initiative', een situatie in 2009 waarbij verschillende Europese banken er mee instemden om vrijwillig hun leningen aan Oost-Europa te verlengen. 

Economen stellen echter dat er bij het Vienna Initiative sprake was van een heel andere situatie, omdat het ging om landen die voor de economische crisis een gezonde economische groei vertoonden en waarvoor de fundamentele economische vooruitzichten redelijk rooskleurig zijn. Dat geldt niet voor Griekenland. 

Vandaag, 17 juni, zal de Franse President Nicolas Sarkozy met Duitse kanselier Angela Merkel overleggen over de Griekse impassen, in Berlijn

Dan is er ook onenigheid tussen de EU en de Europese Centrale Bank. Ook de ECB is fel gekant tegen een of andere vorm van onvrijwillige medewerking van de Griekse staatsobligatie houders (waaronder de bank zelf, die voor zo'n $200 miljard aan Griekse schuld heeft opgekocht) als voorwaarde voor een nieuwe Griekse bailout. 

De President van de ECB, Jean-Claude Trichet, en verschillende ECB bestuursleden - waaronder Nout Wellink - hebben de afgelopen weken aangegeven niet goed te zien hoe er sprake kan zijn van duidelijk vrijwillige medewerking van de banken en institutionele beleggers. Het is goed mogelijk dat kredietbeoordelaars zoals S&P's en Moody's bij iedere hint van onvrijwilligheid de credit rating van zwakke euro landen zoals Portugal, Ierland, Spanje en Italie, verder zal verlagen, wat het risico op verspreiding van de schuldencrisis snel zal vergroten. 

Nout Wellink zei onlangs dat alleen daarom al het EU noodfonds verdubbelt zou moeten worden naar 1.500 miljard euro. 

Dan is er nog de Griekse regering. De Griekse bevolking laat in toenemende mate zien dat het wil dat de bezuinigingen en privatiseringen stoppen. De regering, onder leiding van de socialist George Papandreou, kan echter geen kant op, omdat die bezuinigingen en privatiseringen nodig zijn om een nieuwe lening te krijgen van de EU. Zonder die lening kan Griekenland de eigen pensioenen niet eens meer betalen. 

De afgelopen dagen heeft Papandreou een poging gedaan om een regering van nationale eenheid te vormen met de conservatieve oppositie partij, maar die hapt niet en stelt dat de noodzakelijke bezuinigingen en privatiseringen het land kapot zouden maken. 

De EU wil dat niet alleen de Griekse regeringspartijen maar alle Griekse politieke partijen zich achter de bezuinigingen scharen, omdat het wil voorkomen dat er nieuwe onderhandelingen moeten worden gevoerd in geval het Griekse kabinet valt.

Aankomende zondag 19 juni komen de Europese ministers van financien opnieuw bij elkaar om te kijken of er alsnog overeenstemming kan worden bereikt over de voorwaarden waaronder een nieuwe Griekse lening verstrekt kan worden. 

Op 23-24 juni is er dan vervolgens een top in Brussel waar een akkoord op tafel moet komen. Sommige forex analisten denken zo'n overeenkomst er zal komen, en dat de EUR/USD op de forex op de korte termijn naar $1,45 zal stijgen, maar voor de langere termijn zijn veel valuta handelaren pessimistischer over de euro. 

Thomas Harr, hoofd forex strategie bij Standard Chartered Plc: "Our base view is that there will be some kind of agreement. Longer-term the bias is clearly lower because it would only be a relief rally and it doesn't change the fact that eventually Greece will have to default and there is still a lot of contagion risk to the likes of Portugal and Ireland." 

De koers van de euro is tot het laagste punt in drie weken gedaald op de valuta markt, nadat President van de Nederlandsche Bank, Nout Wellink, suggereerde dat het Europese noodfonds mogelijk verdubbelt moet worden.

De forex, toch al nerveus over de Griekse crisis, reageerde vrijwel direct op de opmerkingen van Nout Wellink, gedaan in het Financieele Dagblad, dat het noodfonds verdubbelt zou moeten worden wanneer de EU als voorwaarde voor een nieuwe lening aan Griekenland 'vrijwillige' steun vraagt aan Europese banken en institutionele beleggers.

De koers van de EUR/USD, die zich tijdens de Aziatische sessie licht had hersteld, daalde van rond de $1,42 tot $1,4091 op de forex, de laagste stand in 3 weken tijd. 

Volgens Wellink zou het noodfonds verdubbelt moeten worden in geval van de 'Weense optie' - waarbij investeerders hun uitstaande leningen vrijwillig verlengen - omdat het mogelijk is dat credit rating agencies zoals Moody's, S&P's en Fitch, de het doorrollen van de leningen alsnog als onvrijwillig zien. Dat zou tot gevolg kunnen hebben dat deze beoordelaars de rating van andere zwakkere euro landen verder zullen verlagen, omdat de kans op een technisch bankroet is toegenomen.

Wellink: "Als het fout gaat, heb je jezelf heel wat te verwijten. Als kredietbeoordelaars het doorrollen als onvrijwillig zien en als gedeeltelijke wanbetaling, vind besmetting plaats van andere perfire eurolanden."

Wellink, tevens bestuurslid van de Europese Centrale Bank, doet zijn uitlating op een moment dat sterke eurolanden als Duitsland en Nederland in een steeds scherper conflict komen met de ECB over het al dan niet laten meebetalen van houders van Griekse staatsobligaties aan een tweede Griekse bailout. Duitsland wil dit doen door middel van een verlenging van de lopende staatsobligaties, maar dit wil de ECB alleen als dat vrijwillig is. Dit, terwijl het duidelijk is dat banken en institutionele beleggers er geen trek in hebben om vrijwillig langer vast te zitten aan hun Griekse leningen  

"Ik ben open voor elke variant die geen consequenties in de markt heeft, maar weet wel dat je hier op heel dun ijs schaatst. Als je dreigt door het ijs te zakken moet je een heel groot vangnet hebben." (..)"Het (noodfonds,red.) zou naar 1500 miljard euro moeten gaan en er zou meer flexibiliteit in de besteding van het geld moeten zijn. Ook moet men bereid zijn om dingen te doen die de ECB eerder heeft gedaan (zoals het opkopen van staatsobligaties, red.)" 

Onde forex traders neemt het vermoeden toe dat EU beleidsmakers er wel eens niet uit zouden kunnen komen deze keer. Politiek ligt het verstrekken van een nieuwe Griekse lening zeer gevoelig - waardoor EU leiders er niet aan ontkomen om hardere eisen te stellen aan Griekenland - terwijl de weerstand tegen nog meer bezuinigingen onder de Griekse bevolking met de dag toeneemt. 

Een Grieks bankroet is volgens de meeste economen onvermijdelijk - onder andere Nouriel Roubini, die de financiele crisis van 2008 voorspelde, heeft gezegd dat het een kwestie van tijd is -maar de gevolgen zijn onduidelijk. Sommige economen dat de gevolgen van de val van Lehman Brothers erbij zullen verbleken, anderen denken dat het tot Europa beperkt kan blijven, al houden economische problemen tegenwoordig zelden op bij de grens. 

Tegenover de Zwitserse Franc bereikte de euro vanmorgen een nieuw diepte record. Voor het eerst in de geschiedenis dook de EUR/CHF op de forex onder de 1,20. De EUR/USD (euro dollar) - het belangrijkste valuta paar - staat om 10.00 vanmorgen op 1,4137, waar het vorige week vrijdag nog op $1,4632 stond. 

De koers van de euro moest het vanmorgen bij opening van de Europese sessie direct ontgelden op de forex, nadat Europese leiders gisteren geen overeenstemming wisten te bereiken over een tweede bailout voor Griekenland.

Gisteravond flirtte de EUR/USD (euro dollar) nog met de 1,45 - zonder succes - maar tijdens de Aziatische sessie zet het verval in. Europese leiders waren gisteren in Brussel bijeen voor een spoedvergadering over de Griekse crisis, met als doel om overeenstemming te bereiken over de voorwaarden voor een nieuwe lening aan de Grieken. 

Het Duitse plan - of eis - is om houders van Griekse staatsobligaties mee te laten betalen aan de lening, door de looptijden van de Griekse staatsobligaties te verlengen. Investeerders zouden daardoor dus langer moeten wachten op terugbetaling, en ook langer vastzitten aan Griekenland, omdat de waarde van de obligaties de afgelopen maanden hard is gedaald.

Het Duitse voorstel stuit op verzet van vooral de zwakkere euro landen - die in ieder geval willen dat de Griekse bailout er komt - en de Europese Centrale Bank, die zich op het standpunt stelt dat dit een Griekse bankroet zou betekenen, in welk geval het Griekse staatsobligaties niet langer als onderpant zal accepteren. 

Nu de tegenstellingen over de voorwaarden voor een Griekse bailout verharden, worden ook investeerders en forex traders nerveuzer. "The problem is not the fact that Greece is likely to face some form of a default. The problem is that the debate over the involvement of private investers in the rescue scheme drags on, making market participants jittery." aldus Teppei Ino, forex analist bij Bank of Tokyo - Mitsubishi UFJ. 

De EUR/USD daalde op de forex van 1,4490 tot 1,4355. In het eerste uur sinds de opening van Frankfurt daalde de koers van de euro zo'n 60 pips op de valuta markt. 

Aankomende 17 juni zullen de Duitse bondskanselier Angela Merkel en Franse President Nicolas Sarkozy elkaar ontmoeten in Berlijn om over de voorwaarden voor een nieuwe Griekse lening. De hoop is dat  de leiders van de twee belangrijkste euro landen een akkoord kunnen sluiten, waarna de rest kan volgen op de EU top op 23 -24 juni. 

Toch is het op dit moment moeilijk voor te stellen hoe de Duitse regering nog op haar schreden kan terugkeren, voornamelijk omdat de steun van de politieke achterban voor een nieuwe bailout tot een dieptepunt gedaald is. Het opnieuw uitschrijven van tientallen miljarden aan leningen die mogelijk - waarschijnlijk - nooit helemaal terug betaald gaan worden, zonder dat de obligatie houders ook iets van de pijn moeten voelen, zou wel eens het politieke einde van Angela Merkel kunnen zijn.

Ondertussen maken de Grieken hun zaak ook niet sterker door vandaag opnieuw een grote, algemene staking af te kondigen om te protesteren tegen nieuwe bezuinigingen en broodnodige privatiseringen. De GSEE, General Confederation of Labor, maakte als reden voor de staking bekend: "We demand withdrawal of the harsh and unjust measures being imposed by the government as it has been commanded to do by our lenders." 

De GSEE wil dus wel nieuwe leningen maar geen nieuwe bezuinigingen en het stoppen van de al door gevoerde bezuinigingen. Onder invloed van dergelijke taal kan de steun van Europese burgers voor een nieuwe lening aan Griekenland mogelijk nog verder afnemen. 

De euro bereikte tegenover de Zwitserse franc de laagste koers aller tijden op de forex, nadat credit rating agency Standard & Poor's de Griekse krediet waardering tot de laagste ter wereld verminderde.

De EUR/CHF daalde tot 1,2012, de laagste koers ooit. De koers van de euro zit overigens al langer in een dal ten opzichte van de Zwitserse franc. Sinds begin april is de EUR/CHF op de forex gedaald van rond de 1,3158 tot vanochtend dus 1,20. 

De reden dat de euro juist tegenover de Zwitserse franc zoveel verloor is vanwege de veilige haven status die Zwitserland heeft in tijden van economische onrust. De Griekse downgrade heeft de zenuwen rond de Europese schuldencrisis weer doen opspelen, waardoor velen vluchten in de Franc. 

Normaal gesproken is ook de dollar een veilige haven, maar de toenemende problemen rond het verhogen van de debt ceiling - waar de Republikeinen mordicus tegen zijn - en de, in ieder geval technische, mogelijkheid van een Amerikaanse default, gecombineerd met een afzwakkende Amerikaanse economische groei, maakt de USD een minder aantrekkelijke kandidaat op het moment. 

S&P verlaagde de Griekse credit rating met drie stappen tegelijk, van B naar CCC, de laagst mogelijke rating. Daarmee is de waarschijnlijkheid dat Griekenland al zijn schulden op tijd zal aflossen minder waarschijnlijk dan dat Equador dat doet, een land dat in 2008 failliet ging. 

Altans, dat stelt S&P. Volgens S&P reflecteert de downgrade "our view that there is a significantly higher likelihood of one or more defaults. Risks for the implementation of Greece's EU/IMF borrowing program are rising, given Greece's increased financing needs and ongoing internal political disagreements surround the policy conditions required." 

Daarmee legt S&P volgens verschillende economen de vinger op de gevoelige plek; aan de ene kant is er een Europese achterban die steeds minder geneigd is om nog meer aan Griekenland te lenen, en daarom steeds hogere eisen stelt, terwijl aan de andere kant de Griekse bevolking - en hun politieke stem - steeds minder geneigd is om aan die eisen toe te geven. Dat staat, vooralsnog, in schril contrast met bijvoorbeeld Portugal, waar regering en oppositie het eens zijn over de noodzaak tot vergaande bezuinigingen en ook de bevolking zich er bij neer heeft gelegd. 

De overheersende gedachte op de obligatiemarkt is dan ook dat de euro landen Griekenland uiteindelijk niet meer overeind zal houden. Vincent Truglia, managing director bij Granite Springs Asset Management: "Greece will default, it's a question of when, rather than if. It's a basic solvency issue rather than a liquidity issue. Only a debt writedown will do."

De Griekse overheid gaf als commentaar op de downgrade dat S&P te weinig rekening houdt met de "intense talks" die op dit moment worden gevoerd tussen de Griekse regering en de Europese leiders; wat dit af zou doen aan het rekenwerk van S&P was niet direct duidelijk. 

ECB VS. EU

Een extra complicerende factor in de Griekse schuldencrisis is de oplopende ruzie tussen de Europese Centrale Bank en de EU over de mogelijkheid van een 'vrijwillige' herstructurering van Griekse schulden. In dat scenario, waar de EU steeds warmer voor lijkt te lopen, zouden investeerders vrijwillig de looptijd van hun Griekse staatsobligaties verlengen, om zo Griekenland meer tijd te geven. 

Vooral Duitsland is een groot voorstander hiervan, ook al omdat het politiek veel beter verkoopbaar is om Griekenland opnieuw te helpen als ook de obligatiehouders een deel van de pijn nemen. De ECB is echter fel gekant tegen dit soort 'vrijwillige' herstructurering en dreigt Griekse staatsobligaties in zo'n geval niet langer als onderpand te accepteren, wat voor veel Europese banken een groot probleem zou zijn. 

Op een top in Brussel, aankomende 23-24 Juni, willen Europese leiders de details regelen van een tweede Griekse bailout, van waarschijnlijk zo'n 120 miljard euro. 

De EUR/USD lijkt vanochtend op de forex markt nog niet echt last te hebben van de Griekse downgrade. Het belangrijkste valuta paar op de forex steeg van $1,4368 tot $1,4469. 

De euro daalde gisteren op de forex tegenover de meeste belangrijke valuta, nadat Europese Centrale Bank President Jean-Claude Trichet erop hintte dat het na juli mogelijk voorlopig afgelopen zal zijn met renteverhogingen.

De EUR/USD daalde al tijdens de persconferentie met zo'n 120 pips (1 min forex grafiek EUR/USD tijdens persconferntie Trichet) een daling die later doorzette. Nadat de EUR/USD aan het begin van de week nog flirtte met de $1,47, daalde de koers van het belangrijkste valuta paar vanochtend tot onder de $1,4450. 

Vooraf waren forex analisten en traders er vooral op gespitst dat Trichet een duidelijk signaal af zou geven over het verhogen van de rente in juli, onder invloed van de stijgende inflatie, die ook in mei weer 2,8% was, flink boven de volgens de ECB maximaal toelaatbare inflatie van 2%. 

Trichet gaf inderdaad een duidelijk signaal af over het verhogen van de rente in juli, al wilde hij nog niet zo ver gaan als zeggen dat het daadwerkelijk zou gebeuren, iets waar een van de aanwezige journalisten om vroeg. "We are in a mode where there might be, at the next meeting, an increase of rates, but we are never pre-committed." 

Hoewel Trichet alle ECB code taal gebruikte die duidt op een rente verhoging - "strong vigilance" "we will do all that is necessary" - liet de in november vertrekkende president ook merken dat ECB verwachtte dat de inflatie in de tweede helft van het jaar zou afzwakken en volgend jaar tot onder de 2% zou dalen. 

Daarmee daalde direct de kans dat de ECB ook na de - waarschijnlijk - verhoging in juli de rente zal blijven verhogen. De hooggespannen verwachtingen onder traders zakten vervolgens in, en triggereden een negatieve overreactie. 

Osamu Takashima, hoofd forex strategie bij Citibank Tokyo: "The ECB's stance regarding inflation and interest rates is not as strong as originally perceived by the market, and this triggered euro selling. We're likely to see a rate hike next month, but we aren't sure about the future. The euro is expected to come under gradual selling pressure and could aim for $1,42 - $1,43 in the near term, while on the upside it is expected to be weighed down around $1,46. 

Griekse crisis

Trichet, gevraagd naar zijn mening over een vorm van delen van de pijn door Griekse staatsobligatiehouders als onderdeel van een oplossing voor de enorme Griekse schuldenlast, liet duidelijk merken daar niets in te zien. Toen de journalist die de vraag stelde, suggereerde dat er dan sprake zou kunnen zijn van een zogenaamde "mini default", antwoordde Trichet droog "A what?", waarmee hij liet merken niet te geloven in een 'beetje bankroet'. 

De ECB president zei dat iedere gedwongen deelname van investeerders aan een verlenging van de Griekse staatsobligaties zou leiden tot een "credit event" en zou een "enormous mistake" zijn voor de euro zone. 

Wanneer de ECB voet bij stuk houdt, wordt het lastig voor de EU om een vorm van reprofiling door te voeren waarin de staatsobligatie houders meedelen in de pijn, zoals vooral Duitsland graag wil. De Europese Centrale Bank kan namelijk in dat geval weigeren deze obligaties nog als onderpand te aanvaarden, wat lenen voor Europese banken met Griekse staatsobligaties lastiger maakt. 

"We exclude all elements which are not voluntary." aldus Trichet, die ook aangaf dat de ECB niet van plan is in te stemmen met een verlenging van de termijn van de Griekse staatsobligaties die het zelf aanhoudt, zo'n $200 miljard. 

De focus voor de euro is daarmee voor valuta handelaren terug bij de Griekse crisis. 20 juni zal er opnieuw een vergadering van de Europese ministers van financien plaatsvinden waar mogelijk een beslissing wordt genomen over een tweede Griekse bailout. 

De koers van de EUR/USD (euro dollar) kan vandaag door de $1,47 heenbreken wanneer Europese Centrale Bank President Jean-Claude Trichet laat doorschemeren dat hij de rente volgende maand wil verhogen.

Forex traders en analisten kijken reikhalzend uit naar de maandelijkse persconferentie van Trichet, die vanmiddag vanaf 14.30 Nederlandse tijd live wordt uitgezonden (live persconferentie Trichet).

De persconferentie wordt vooraf gegaan door het officiele rentebesluit voor juni, dat om 13.45 bekend wordt gemaakt. Forex analisten verwachten dat de rente voor deze maand hetzelfde zal blijven, de spanning richt zich op de aankomende maand.

Michael Woolfolk, forex strategist bij BNY Mellon: "While the ECB is expected to keep interest rates on hold, Trichet is expected to signal a rate hike at next month's meeting. The risk is that he fails to mention "strong vigilance" and disappoints the market. Ahead of this event, players are cutting long EUR positions." 

De "strong vigilance" waar Woolfolk aan refereert is ECB code taal voor 'onder geen beding zullen we een te hoge inflatie accepteren'. De inflatie is de afgelopen twee maanden op 2,8% gebleven, ondanks een renteverhoging door de ECB in april, de eerste in 3 jaar tijd. De ECB streeft een inflatie na van tussen de 0,5% en 2%. 

"strong vigilance" is een signaal dat de ECB in de eerste plaats de prijs stabiliteit zegt te zullen bewaken, ondanks dat sommige van de zwakkere euro landen het economisch moeilijk hebben. 

Landen als Ierland, Griekenland, Portugal, maar ook Spanje en Italie, hebben meer baat bij een zwakkere euro om hun economie weer op gang te krijgen. Renteverhogingen maken de euro sterker ten opzichte van andere valuta en dat is slecht voor de export. 

Ter vergelijking, bij de drie andere belangrijkste valuta, de Amerikaanse dollar, Japanse Yen en Britse Pond, is de aankomende tijd nog geen sprake van een renteverhoging. Fed voorzitter Ben Bernanke heeft eergisteren nog een speech gegeven waarin hij een somber beeld schetste van de staat van de Amerikaanse economie, Japan heeft de rente al jaren tegen de 0% staan en na de aardbeving is er geen sprake van dat deze zal worden opgeschroefd en het Verenigd Koninkrijk worstelt met de gevolgen van enorme bezuinigingen door de regering Cameron. 

De Bank of England (BOE) maakt vanmiddag rond 13.00 ook het rentebesluit bekend, maar niemand verwacht dat de BOE de rente zal verhogen. Wanneer Trichet even later zou laten merken daar wel voor te voelen zou de EUR/GBP (euro pond) flink kunnen stijgen. De EUR/GBP is deze maand overigens pas 1 dag lager geeindigd dan de dag ervoor. 

De EUR/USD is na een eerste aanval op de $1,47 gisteren teruggevallen tot rond de 1,4570. Later herstelde het belangrijkste valuta paar zich weer enigszins, maar de meeste traders nemen toch een afwachtende houding aan. 

Het is ook niet gezegd dat Trichet inderdaad zal aangeven dat hij de rente in juli zal verhogen. De ECB President heeft forex traders en analisten al eerder verrast met zijn open antwoorden op vragen van journalisten, waarna de koers van de euro volatiele swings maakte op de valuta markt. 

Wanneer Trichet de code taal "strong vigilance" gebruikt is de kans aanwezig dat de EUR/USD door de $1,47 breekt op de forex. De dichtstbijzijnde resistance bevindt zich dan op $1,4728. Wanneer ook deze gebroken wordt ligt de weg vrij naar de $1,4940, de piek van 4 mei. 

De opmerkingen van FED voorzitter Ben S. Bernanke, gisteravond, waarin hij een somber beeld schetste van de Amerikaanse economie, drukken de dollar op de forex naar beneden.

De EUR/USD (euro dollar) lijkt ondertussen klaar om de $1,47 te doorbreken op de valuta markt, ondanks het nieuws dat de Duitse minister van financien, Wolfgang Schauble, alsnog zou willen dat houders van Griekse staatsobligaties mee delen in de pijn.

Bernanke zei gisteravond tijdens een speech in Atlanta dat het herstel van de Amerikaanse economie "frustratingly slow" was en dat het voortduren van de speciale stimuleringsmaatregelen daarom noodzakelijk was. 

Bernanke: "The economy is still producing at levels well below its potential; consequently, accomodative monetary policies are still needed." De voorzitter van de Federal Reserve tekende daarbij aan dat de Fed "will take whatever actions are necessary to keep inflation well controlled", maar dat laatste lijkt vooral lipservice te zijn aan landen als China, die grote hoeveelheden Amerikaanse staatsobligaties aanhouden. 

In antwoord op een van de vragen na de speech zei Bernanke: "There is a very strong case that what the Fed needs to do to provide good fundamentals for the dollar in the medium term is to first keep inflation low and stable, and secondly to help the economy recover and be strong." Toch lijkt het erop dat de Fed deze twee voorwaarden juist omkeert, door de rente historisch laag te houden en honderden miljarden extra in de economie te pompen, zoals de Fed de afgelopen maanden heeft gedaan. 

Dat staat in schril contrast met het beleid van de Europese Centrale Bank, dat daadwerkelijk in de eerste plaats gericht lijkt te zijn op het controleren van inflatie. De inflatie in de euro zone was de afgelopen maand - net als de maand daarvoor - 2,8%, dus boven het inflatie doel van de ECB, dat tussen de 0,5 en 2% ligt.

De verwachting onder forex analisten en handelaren is dat de President van de ECB, Jean-Claude Trichet, morgen tijdens zijn maandelijkse persconferentie, waarbij het rentebesluit voor deze maand wordt toegelicht, zal hinten op een verhoging van de rente in juli. 

Duitse minister van financien: Griekse obligatiehouders delen in pijn

Wolfgang Schauble, de Duitse minister van financien, zei in een brief aan ECB President Trichet en zijn Europese collega ministers van financien dat de looptijden van Griekse staatsobligaties zouden moeten worden verlengd met zeven jaar. 

Ieder akkoord dat op 20 juni - wanneer de ministers weer samenkomen - gesloten wordt over nieuwe Griekse hulp "has to include a clear mandate -given to Greece possibly together with the IMF - to initiate the process of involving holers of Greek bonds" aldus Schauble in de brief. 

De EU en de ECB staan al weken tegenover elkaar wat betreft de vraag of Griekse staatsobligatie houders mee moeten delen in de pijn om een Grieks bankroet te vermijden. In dat laatste geval zouden de obligatiehouders immers helemaal niets krijgen. De ECB is mordicus tegen enige vorm van Griekse herstructurering (ook wel 'afstempeling' en 'reprofiling' genoemd) van schulden en stelt dat in dat geval Griekse staatsobligaties niet langer als onderpand voor andere leningen kunnen worden gegeven aan het ECB. Dat is van belang, omdat veel banken Griekse staatsobligaties hievoor gebruiken. 

Trichet gaf onlangs aan geen probleem te hebben met het vrijwillige aanhouden door investeerders van Griekse schulden door aflopende staatsobligaties te vervangen door nieuwe staatsobligaties. Dat is echter niet hetzelfde als het verlengen van de looptijd van bestaande staatsobligaties. 

De aanhoudende onrust houdt de euro op het moment tegen op de forex, maar toch is het effect van de Griekse crisis op het moment slechts beperkt. De verwachting onder forex analisten is dat de EUR/USD de $1,47 zal testen tot het stuit op de resistance rond $1,4732 - 78,6% retracement van de val van de euro tussen 4 en 23 mei jl. 

Mocht die resistance gebroken worden, dan ligt de weg voor de EUR/USD in principe vrij naar de $1,4939, de piek van 4 mei. Veel zal echter afhangen van de persconferentie van Trichet morgen, of hij inderdaad zal hinten op een nieuwe renteverhoging. De forex zal morgenmiddag dan ook naar verwachting behoorlijk volatiel zijn. 

De Britse Pond is op de forex onder druk komen te staan nadat vannacht bekend werd gemaakt dat de Britse retail sales onverwacht is gedaald. Sterling verloor tegen alle belangrijke valuta, waaronder de euro, dollar en yen.

De British Retail Consortium (BRC) maakte vannacht bekend dat de retail sales van de bedrijven die bij het BRC zijn aangesloten in mei 2,1% minder verkochten dan het jaar dan het jaar daarvoor. Dit terwijl de retail sales over april juist met 5,2% waren gestegen. De verwachting onder economen was een stijging van 2%. 

De BRC cijfers komen zo'n 10 dagen voor de officiele cijfers van de Britse overheid en kunnen afwijken van die cijfers omdat het bij de BRC publicatie alleen gaat om bedrijven die bij de BRC zijn aangesloten. 

De slechte retail cijfers versterken het gevoel onder forex handelaren en analisten dat de bezuinigingen van de overheid de economische groei verzwakken en de Britse centrale bank, de Bank of England (BOE) zullen dwingen om de rentestand langer laag te houden. 

De GBP/USD (ook wel 'Cable' genoemd) daalde van 1,6452 tot 1,6326, maar is inmiddels weer hersteld tot 1,6380. De EUR/GBP steeg tot de hoogste stand in een maand op de forex, tot 0,8944.

Euro hoger op forex na opmerkingen Trichet

De euro versterkte op de forex nadat Europese Bank President Jean-Claude Trichet liet merken geen bezwaar te hebben tegen het verlengen van de looptijd van Griekse staatsobligaties op vrijwille basis. Dat is belangrijk, omdat het onderdeel uit maakt van een plan van de EU, het IMF en Griekenland om een tweede bailout te verstrekken en te voorkomen dat Griekenland failliet gaat. 

Hoewel Trichet tegen eenzijdige herstructurering van Griekse schulden is (ook wel 'afstempelen' en 'reprofiling' genoemd) "that doesn't mean that we are against the fact that the private sector, as has been asked a year ago when there was a first program for Greece, financial institutions in Europe were asked to maintain their level of outstanding credit. That is not default. That is something the European Central Bank would consider appropriate." aldus Trichet in Montreal, Canada, gisteren.

De EUR/USD steeg van $1,4574 tot $14650 op de valuta markt. Ook de EUR/JPY steeg, van 116,64 tot 117,54.

Aankomende donderdag geeft Trichet zijn maandelijkse persconferentie naar aanleiding van het rentebesluit voor de maand juni. Forex analisten verwachten dat Trichet tijdens die persconferentie zal laten merken de rente te willen verhogen in juli. Wanneer dat inderdaad zo is, zal de euro waarschijnlijk verder stijgen op de forex.