De Zwitserse Centrale Bank (SNB) heeft gisteren een nieuw, drastisch hoofdstuk geopend in de valuta oorlog, door de koers van de Franc ten opzichte van de euro op een minimum van 1,20 te zetten.

Zwitserland heeft de Franc niet uit de vrije markt getrokken, de franc is nog steeds vrij verhandelbaar op de forex, maar de SNB heeft gezegd dat het de koers van 1,20 met alle middelen zal verdedigen en bereid is om buitenlandse valuta in "unlimited quantities" te kopen.

Daarmee stelt Zwitserland zich niet alleen op tegen een forex markt met een dagelijks handelsvolume van zo'n 4.000 miljard  -ruwweg 26 keer zoveel als het dagelijkse volume op de NYSE - maar ook tegen andere landen met een (te) sterke valuta, zoals Japan, Brazilie, Noorwegen en Zweden.

Daarmee is de "currency war" waar de Braziliaanse minister van financien Guido Mantega vorig jaar over sprak in een nieuwe fase terecht gekomen.

Stuart Thomson, portfolio manager bij Ignis Asset Management: "We will see a lot more intervention now, we will see manipulatio on a grand scale. Traditional safe havens are trying to undermine the value of their currencies." 

De koers van valuta paar EUR/CHF steeg gisteren in een paar minuten van 1,1100 tot rond de 1,2200, meer dan 8%. Daarna vlakte de koers af rond de 1,2050. Ook ten opzichte van de yen, dollar en pond steeg de franc met procenten. 

De Zwitserse franc was dit jaar al zo'n 16% gestegen ten opzichte van de euro. De Zwitserse economie had hier veel last van, de EU is de belangrijkste handelspartner van Zwitserland. 

De mondiale economie is echter danig verzwakt de afgelopen maanden, waardoor voor meer landen de verleiding opdoemt om de export te stimuleren door de eigen valuta te verzwakken. Economen stellen dat dit een 'lose lose' situatie is, omdat landen elkaars beleid teniet doen, maar dat dat betekent niet dat het niet toch geprobeerd wordt. 

Japan, dat ook last heeft van een almaar stijgende yen - een paar weken geleden bereikte de yen de hoogste koers ten opzichte van de dollar sinds WO II - ging vorige maand nog over tot een forex interventie ter waarde van $58 miljard, de grootste interventie sinds 2004. Dit nadat het ook in Maart al had geintervenieerd, toen samen met de G-7. 

Door de move van Zwitserland lijkt de weg naar een totale oorlog in valuta land open. "If people leave the franc and then yen and get crowded in to the likes of Sweden and Norway, how far are the local economies going to tolerate their currencies strenghtenis before they do something as well." aldus Geoffrey Yu, forex strategist bij UBS AG. 

HSBC heeft gisteren de Noorse Kroon al aangeraden als alternatief voor de Zwitserse franc, na de actie van de Zwitserse Centrale Bank. Daar zullen de Noren blij mee zijn. 

De euro staat onder hernieuwde druk op de forex door snel oplopende problemen rond de Europese schuldencrisis en de naderende maandelijkse persconferentie van ECB President Jean-Claude Trichet.

De nieuwe golf van pessimisme over de wereld economie die de slechte Amerikaanse werkgelegenheidscijfers afgelopen vrijdag teweeg brachten hebben de vlucht in goud opnieuw tot grote hoogte gestuwd. De goudprijs bereikte gisteren een record van $1.921,15 per troy ounce en kwam daarmee voor het eerst boven de $1.920.

De goudmarkt profiteert van de onzekerheid onder investeerders over de wereld economie, waarbij de beste veilige haven in toenemende mate goud blijkt te zijn. De koers van goud is bezig om voor het elfde jaar op rij te stijgen, wat de langste rally is sinds 1920.

De Goudprijs is dit jaar al met 35% gestegen, waarmee het een beter rendement oplevert dan de aandelenmarkten, andere grondstoffen en staatsobligaties, wat de aantrekkingskracht van goud alleen maar verder vergroot.

Marktanalisten zien ook de onzekerheid in Europa als een grote drijvende kracht achter de goud rally. Darren Heathcote, hoofd trading bij Investec Bank: "Europe has the capacity to drive gold higher as it looks unlikely to have its problems resolved very soon. I don't think investors are really convinced that Europea governments have to what it takes, got the political will tosort out the crisis and als do it sooner rather than later."

Europese schuldencrisis

Dat lijkt ook de kern van het probleem te zijn rond de verzwakkende euro. Het gaat ook niet goed met de Europese economie, maar het is vooral de onzekerheid over de Europese schuldencrisis die de euro hard kan laten vallen. 

De EUR/USD is de afgelopen week gedaald van $1,4550 tot $1,4040, vanochtend tijdens de Aziatische sessie. Het is waarschijnlijk dat de het valuta paar daar weerstand ondervind van traders die denken dat de EUR/USD mogelijk binnen de uitgesleten range van $1,40 - $1,45 zal blijven, maar steeds meer valuta handelen lijken daar niet meer in te geloven. 

Analisten van Societe Generale merkten op dat "Without the support of a more hawkish central bank, the euro will look very vulnerable." Ze voegden daar aan toe dat een val beneden de $1,3900 de euro zonder moeite richting de $1,3000 zou kunnen duwen. 

Aankomende donderdag komt de Europese Centrale Bank bijeen om een besluit te nemen over de rentestand. Waar het er twee maanden geleden nog op leek dat er nieuwe rente verhogingen uit de koker van de ECB zouden komen, is de kans op een verhoging nu vrijwel uitgesloten.

Wanneer ECB President Trichet aan zou geven dat een verlaging waarschijnlijk is wanneer de economische vooruitzichten binnen de euro zone verder verslechteren, zou de val van de euro wel eens snel en hard kunnen zijn. 

Forex handelaren kijken op het moment vooral naar de $1,4055 grens, het laagste punt uit augustus. Die grens is een paar uur geleden kort gebroken, maar het valuta paar brak daar al snel weer boven. Een definitievere breuk met de $1,4055 zou ook de weg naar de $1,4015, de 200 day moving average, mogelijk maken. Vanaf daar zou de eerste support het diepte punt uit juli zijn, op $1,3838. 

De euro is de week lager begonnen op de forex nadat verlies van Merkels partij in een belangrijke regionale verkiezing de zorg over de euro crisis onder investeerders weer is toegenomen.

De koers van de EUR/USD daalde sinds opening van de forex markt van $1,42 tot $1,4120. Waar de koers van het belangrijkste valuta paar vorige week nog door de $1,40 - $1,45 range heen brak, lijkt nu de onderkant van de range getest te gaan worden. 

De euro wordt verzwakt op verschillende fronten. Ten eerste is er de Europese schuldencrisis, zowel onder banken als onder landen. De Europese bankensector is nog altijd ernstig verzwakt door de financiele crisis van 2008 en wordt bovendien geplaagd door exposure in bedrijven en staatsobligaties van zwakke eurolanden als Griekenland, Portugal, Ierland, Spanje en Italie. 

CEO van ABN Amro, Gerrit Zalm, zei gisteren in Buitenhof dat banken steeds meer aversie hebben tegen het lenen aan andere banken die grote posities hebben in zwakke landen. Hierdoor dreigt eenzelfde vernauwing van de liquiditeitsstroom als destijds bij de val van Lehman Brothers. 

De drie landen die tot nu toe een bailout hebben gehad zijn voor het functioneren van hun economie afhankelijk van de hulp van de andere landen in de euro zone, en de afgelopen maanden is steeds duidelijker geworden dat de electorale achterban van de regeringen in die landen steeds feller gekant zijn tegen nieuwe hulp. 

Kimihiko Tomita, forex manager bij State Street: "Countries that need help are getting tired of reforms. Countries that are paying more money are getting tired of helping."

Duitse verkiezingen

Het verlies van Merkel's partij, gisteren, in Mecklenburg-Vorpommern, haar eigen staat, is het vijfde verlies van de CDU dit jaar, is een nieuw signaal dat de kiezer Merkel ook in de landelijke verkiezingen gaat afrekenen op haar beleid rond de euro crisis. 

Volgens politicoloog Gero Neugebauer heeft Merkel vooral moeite haar boodschap rond de euro crisis op de juiste manier naar voren te brengen. "Merkel's problem is that she fails to generate confidence in her policies and those of her coalition partner. It's about the consistency of her statements." 

Vooral het noemen van Eurobonds als een mogelijke uitweg uit de euro crisis is haar door kiezers niet in dank afgenomen. Het concept is voor veel kiezers te abstract en roept - zonder duidelijke uitleg - toch vooral het beeld op van het geven van een lage rente aan landen die maar wat aanrommelen, op kosten van landen die hun zaakjes wel voor elkaar hebben.

Amerikaanse economie

Een andere factor die de euro op de forex drukt is de verslechterende situatie van de Amerikaanse economie. Vrijdag bleek dat er in de maand augustus geen banen zijn bijgekomen in de V.S. waar de verwachting een groei van 80.000 banen was geweest. 

Later deze week komt President Obama met een nieuw banenplan, maar veel Amerikanen denken dat de kans op een nieuwe recessie een stuk dichterbij is gekomen nu blijkt dat de Amerikaanse werkgelegenheid niet groeit maar effectief verder afneemt - er zijn immers wel werkzoekenden bijgekomen. 

De Japanse Yen en de Zwitserse Franc zijn in trek op de forex in afwachting van de publicatie van de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers over augustus, oftewel de non-farm payrolls.

Valuta paar USD/CHF (dollar franc) daalde van 0,7930 tot 0,7820 aan het begin van de Europese sessie, en de USD/JPY (dollar yen) is de afgelopen uren van 77,00 tot 76,76 gedaald. 

Belangrijkste reden voor de vlucht in de veilige haven valuta zijn de non-farm payrolls cijfers, die vanmiddag rond 14.30 worden gepubliceerd. Op de economische kalender zijn de cijfers dan direct te vinden. 

De verwachting onder economen dat de Amerikaanse economie zo'n 74.000 banen heeft toegevoegd, een daling ten opzichte van de maand daarvoor, toen er nog 117.000 banen bijkwamen. De meeste economen zijn somber over de vooruitzichten voor de Amerikaanse economie en de non-farms zijn een belangrijke graadmeter voor de bevestiging daarvan. 

"We've seen employers ratchet down the pace of hiring. We're concerned about the possibility of unemployment drifting higher. We've had a choppy and uneven recovery." aldus John Hermann, senior strategist bij State Street Global Markets. 

Ook al zijn er waarschijnlijk banen bijgekomen in augustus, een aantal van 74.000 of zelfs 100.000 zou niet genoeg zijn om de werkeloosheid te doen dalen. Daarvan komen er teveel nieuwe mensen op de arbeidsmarkt en zijn er teveel verborgen werkelozen die de arbeidsmarkt weer op zouden komen als het beter gaat met de economie. 

De nog altijd hoge werkeloosheid in de V.S. - boven de 9% de afgelopen 26 van de 28 maanden - is mede de reden voor het openhouden van opties voor nieuwe stimulering van de economie door de Federal Reserve.

In een speech op 26 augustus jl. gaf Fed voorzitter Ben Bernanke daarom aan dat de beleidsvergadering van het Federal Open Market Committee begin september twee dagen zal duren in plaats van een. Analisten houden daarom rekening met additionele maatregelen door de Fed, wat de dollar onder druk zet op de forex. 

In dezelfde speech gaf Bernanke ook aan dat "economic growth has, for the most part, been at rates insufficient to achieve sustained reductions in unemployment. It is clear that the recovery from the crisis has been much less robust than we had hoped." 

De koers van de EUR/USD is in de aanloop naar de non-farms en ook onder invloed van deze week gepubliceerde slechte cijfers over de Duitse economie, de afgelopen dagen gedaald van $1,4550 aan het begin van de week tot $1,4238 aan het begin van de Europese sessie op vrijdagochtend. 

Tegenvallende data over de Amerikaanse werkgelegenheid kan de euro dieper laten vallen ten opzichte van de dollar op de forex, omdat een tweede recessie in de V.S. vrijwel zeker ook een recessie voor Europa zal betekenen, die bovendien mogelijk zwaarder is. 

De koers van valuta paar EUR/USD (euro dollar) daalde vanochtend stevig op de forex, onder invloed van tegenvallende cijfers over de Duitse economie op verschillende vlakken. Later vandaag komen ook cijfers uit over de Amerikaanse industrie, wanneer deze tegenvallen zou de euro verder onder druk kunnen komen, vanwege een vergrote kans op een recessie.

Cijfers over de Duitse industriele sector laten zien dat deze groeide in het laagste tempo in twee jaar tijd. De zogenaamde Markit's Purchasing Managers Index voor Duitsland viel voor de vierde maand op rij en daalde tot 50.9, waar de verwachting 52.0 was. 

De groei van de industriele sector voor de eurozone als geheel vertoonde een daling in juli, mede door dalingen in de Franse, Italiaanse en Spaanse industriele activiteit. 

Gisteren bleek al dat de groei van Duitse retail sales was gedaald tot 0,0% en dat de werkeloosheid met minder was afgenomen in de maand juli dan eerder aangenomen. Het GDP voor Duitsland in Q2 is uitgekomen op 0,1%.

De Duitse economie is de motor van de euro zone, en nu die motor begint te haperen, nemen de zorgen over de Europese schuldencrisis snel toe. Het vertrouwen in de euro neemt daarom verder af. Lee Hardman, forex strategist bij Bank of Tokyo: "The euro-zone debt crisis is not going to disappear anytime soon, and it's looking increasingly likely that a solution is going to be quite disorderly. Ultimately the debt crisis will push the euro weaker against the dollar."  

Later vandaag worden ook de cijfers over de Amerikaanse industriele sector gepubliceerd. De ISM Manufacturing PMI was vorige maand nog 50.9, wat duidt op groei, maar voor deze maand verwachten analisten een daling tot 48.7, wat zou duiden op een inkrimping.

De vraag is of deze groei afname in Europa en de V.S. duidt op de komst van een nieuwe recessie of dat er slechts sprake is van een tijdelijke terugslag. Tot hier meer duidelijkheid over komt middels een serie van slechte of betere data, zal de markt zenuwachtig blijven en zal er op de forex veel plaats zijn voor range trading. 

De onzekerheid zorgt er ook voor dat veilige haven valuta zoals de Zwitserse Franc, de Japanse Yen en ook de Amerikaanse dollar het beter doen dan veel andere valuta. Zo daalde de koers van de EUR/CHF in de afgelopen uren van 1.1590 tot onder de 1.1400.

Vrijdag komen de Amerikaanse non-farm employment cijfers uit. De verwachting is dat de Amerikaanse werkgelegenheid met 90.000 banen is toegenomen, wat niet genoeg is om de instroom op te vangen. De totale werkeloosheid zal dan waarschijnlijk ook blijven staan op 9.1%. 

Positieve of negatieve verrassingen rond de non-farms zullen mogelijk voor veel volatiliteit zorgen op de forex. 

Met de toegenomen dreiging van een double dip recessie neemt ook de kans op stimulering van de economie door Fed en ECB toe. Valuta paar EUR/USD beweegt op de forex daarom nauwelijks, in afwachting van belangrijk economisch nieuws deze en aankomende dagen. 

Nadat de President van de de Europese Centrale Bank (ECB), Jean-Claude Trichet, aan het begin van deze week in een speech meldde dat de rente tot in 2012 niet omhoog zal gaan, is de speculatie onder forex handelaren toegenomen dat Trichet tijdens zijn maandelijkse persconferentie volgende week, mogelijk bekend zal maken dat de rente verlaagd wordt.

"There are expectations in the market for European rate cuts to bolster the economy instead of a rate increase that hurts the economy. A rate cut is negative for the euro" aldus Toshiya Yamauchi, senior forex analist bij Ueda Harlow Ltd.

Nog maar een paar maanden geleden was de ECB de eerste van de belangrijkste centrale banken die de rente verhoogde, om de oplopende inflatie in sterke euro landen als Duitsland en Nederland af te remmen. Begin juli volgde zelfs een tweede rente verhoging, maar nu lijkt de kans dus toe te nemen dat de ECB 180 graden zal draaien in het rentebeleid. 

Hier is ook reden voor, want de belangrijkste economieen in de euro zone zijn tot stilstand gekomen. Zelfs Duitsland noteerde vorige maand nog slechts 0,3% groei. De Duitse werkeloosheid is vorige maand nog wel afgenomen, maar slechts met 8.000 banen. Retail sales groeiden helemaal niet. 

Ook wat betreft de Amerikaanse centrale bank, de fed, lijken valuta handelaren steeds meer te speculeren op nieuwe stimuleringsmaatregelen. In een speech op 26 augustus gaf Bernanke aan dat de maandelijkse beleidsvergadering van het FOMC verlengd zou worden tot 2 dagen, in plaats van de gebruikelijke ene dag. Dit om "all options" die er voorhanden zijn om de economie te stimuleren goed door te kunnen spreken. 

Uit de minutes van de laatste vergadering van het Federal Open Market Committee blijkt dat verschillende leden meer actie wilden dan alleen de belofte om de rente de aankomende twee jaar niet te verhogen. 

Michael Feroli, hoofd V.S. econoom bij JPMorgan Chase, en voormalig econoom bij de Fed, over de minutes: "The discussion of the various options kind of left you a sense of not whether they are going to do more, but what are they going to do." 

Toch blijkt uit de minutes ook dat sommige leden van het FOMC denken dat de Fed feitelijk weinig meer kan doen om het economisch herstel te bevorderen. Als die mening de overhand krijgt - of in ieder geval voldoende stand houdt - is het onwaarschijnlijk dat de Fed daadwerkelijk extra stimuleringsmaatregelen zal nemen. 

De kansen op meer stimulering van zowel de ECB als de Fed zijn de afgelopen weken in ieder geval wel toegenomen, wat ook de kans op een breakout van de EUR/USD vergroot, bijvoorbeeld wanneer de ene centrale bank substantieel meer zou doen om de economie te stimuleren dan de andere. 

Stijgende beurzen deden de behoefte aan veilige haven valuta zoals de dollar, yen en Zwitserse franc afnemen. Commodity currencies zoals de Australische dollar en Nieuw-Zeelandse dollar waren juist in trek, mede doordat een beter opererende wereldeconomie zou zorgen voor stijgende grondstoffen prijzen.

Onverwacht gunstige cijfers over bestedingen van de Amerikaanse consument, nieuws dat Griekse banken gaan fuseren en het bericht van UBS dat het mogelijk kosten gaat berekenen aan buitenlanders die hun geld willen parkeren in Zwitserland, duwden de Zwitserse franc naar beneden. 

Maar hoewel de aandelen beurzen wereldwijd stegen, stellen de meeste analisten dat dit niet betekent dat de 'risk appetite' weer terug is bij investeerders. Minori Uchida, senior analist bij Bank of Tokyo-Mitsubishi: "Looking at the tension in the dollar money market, it's hard to see risk asset prices continuing to rise. The market is essentially in a lull." 

De snelle stijging van vooral de Australische dollar (ook wel 'Aussie' genoemd) en de Nieuw-Zeelandse dollar (of 'Kiwi') deden zich bovendien voor op een dag dat er in London niet gehandeld werd vanwege een vakantie dag en in New York niet vanwege de orkaan / tropische storm Irene. Ook in de rest van Europa zijn deze week veel forex traders nog op vakantie, wat de volatiliteit op de forex versterkt. 

De Kiwi profiteerde behalve van optimische geluiden over de wereldeconomie ook van een stijging van het aantal afgegeven vergunningen om een huis te bouwen. De home-building permits bleken in juli met 13% gestegen, de grootste stijging sinds april 2008. 

De EUR/USD steeg gisteren naar de hoogste stand in twee maanden tijd, naar $1,4550, boven de range van $1,40 -$1,45 waarbinnen het currency pair zich de afgelopen maanden bewoog. Sommige traders dachten dat de $1,4550 mogelijk het begin was van een EUR/USD breakout, maar de meeste valuta handelaren leken hier niet in te geloven, getuige ook het grote aantal short orders dat geclustered stond rond de $1,4560. 

De Europese schuldencrisis is verre van over, de bailout van Griekenland is opnieuw onzeker - door de eis van onderpand vanuit Finland - en ECB President Jean-Claude Trichet zei gisteren tijdens een speech dat de rentestand tot diep in het volgende jaar niet verhoogd zal worden. Zaken die het upside potential van de euro mogelijk zullen drukken op de forex. 

De dollar staat sinds opening van de forex deze week opnieuw onder druk, doordat Federal Reserve voorzitter Ben Bernanke in een speech de deur openhield voor nieuwe stimuleringsmaatregelen.

De koers van de EUR/USD (euro dollar) beweegt rond de bovenkant van de $1,40 - $1,45 range waar het belangrijkste valuta paar zich al sinds begin juni in bevindt. De koers noteert rond 9.30 Nederlandse tijd $1,4530. 

In zijn speech op een jaarlijks congres van internationale bankiers in Jackson Hole, Wyoming, hintte de voorzitter van de Amerikaanse Centrale Bank, Ben Bernanke, weliswaar niet op additionele stimuleringsmaatregelen, maar hij zei wel dat de beleidsvergadering van de Fed in september zal worden verlengd van 1 naar 2 dagen, om de opties door te spreken voor additionele stimuleringsmaatregelen. 

Vorig jaar liet Bernanke tijdens zijn speech in Jackson Hole doorschemeren dat er een nieuwe stimuleringsronde zou komen, wat in de praktijk neerkwam op $600 miljard aan quantitative easing maatregelen - waarbij de Fed zelf Amerikaanse staatsobligaties opkoopt, om op die manier de geldhoeveelheid te verruimen. 

Dit jaar ligt de situatie echter complexer. Jim walker, voormalig hoofd econoom bij CLSA Asia-Pacific Markets: "Bernanke has a much, much harder decision this time. What he's got to do is convince the dissenting voices in the Fed, and there are now three of them, that economic growth is so bad that it is time to use even more extraordinary measures."

Hoe slechter het dus gaat met de Amerikaanse economie, hoe groter de kans op een nieuwe recessie, hoe groter de kans dat Bernanke een einde kan maken aan de onenigheid binnen het Federal Open Market Committee (FOMC), dat het besluit neemt over de de rentestand en stimuleringsmaatregelen. 

Belangrijke cijfers over Amerikaanse economie

Er komen deze week een aantal belangrijke cijfers uit de over de Amerikaanse economie, die in het licht van de verlengde beleidsvergadering van het FOMC nog belangrijker dan anders zijn geworden, omdat de leden van het committee deze cijfers mede als leidraad zullen gebruiken bij het nemen van hun beslissing over het al dan niet invoeren van additionele stimuleringsmaatregelen. 

Maandagmiddag rond 16.00 Nederlandse tijd komen cijfers uit over de huizenverkopen in de V.S. De verwachting is dat de huizenverkoop is afgenomen met 0,8%, waar de maand ervoor sprake was van een stijging van 2,4%. 

Dinsdag rond 16.00 worden cijfers gepubliceerd over het consumenten vertrouwen in de V.S. Ook hier is de verwachting dat er sprake zal zijn van een sterke afname van de index, van 59.5 vorige maand naar 52.2 deze maand. 

Op dinsdag worden ook de zogenaamde 'meeting minutes' vrijgegeven van de laatste vergadering van het FOMC, wat inzicht geeft in de discussies die het FOMC heeft gevoerd ten aanzien van de heikele punten over het gevoerde beleid. 

De belangrijkste cijfers volgen vrijdag, als 14.30 Nederlandse tijd de 'Non-Farm Employment' cijfers worden gepubliceerd, over de Amerikaanse werkgelegenheid minus agrarische sector en overheidssector. Het zijn de belangrijkste economische cijfers voor de koers van de dollar op de forex.

De cijfers worden live gepubliceerd op de economische kalender. 

Valuta handelaren nemen slechts weinig posities op de forex in, en wachten op de speech van Amerikaanse Centrale Bank voorzitter Ben Bernanke, later vandaag. Vanmiddag worden bovendien ook de preliminaire cijfers verwacht over de groei van de Amerikaanse economie in het tweede kwartaal.

De grote vragen op de financiele markten zijn op het moment dan ook: stevent de V.S. af op een double dip recessie en gaat Bernanke extra stimuleringsmaatregelen nemen. 

De koers van valuta paar EUR/USD, die gisteren nog richting de $1,4320 dook, is de afgelopen uren tot boven de $1,4430 gestegen. De EUR/USD zit al maanden in een range tussen de $1,40 en $1,45, maar op de 1 day candlestick grafiek van de EUR/USD is te zien dat de range de afgelopen weken steeds nauwer is geworden. De kans op een uitbraak lijkt dan ook groter te worden. 

Hoewel de meeste forex traders denken dat Bernanke geen nieuwe maatregelen zal aankondigen, houdt de mogelijkheid ervan toch veel traders aan de kant. Jim Reid, global strategist bij Deutsche Bank: "Bernanke is the major event for markets today. The chairman could list a number of options ranging from mild to aggressive." 

Bernanke zal vanmiddag vanaf 16.00 Nederlandse tijd spreken in Jackson Hole, Wyoming. Vorig jaar zei Bernanke bij zijn speech in Jackson Hole dat de Fed "would do all that it can" om groei te stimuleren. De daaropvolgende november implementeerde de Amerikaanse Centrale Bank een nieuw stimuleringsprogramma  - ook wel QE2 genoemd - ter waarde van $600 miljard. 

Analisten zullen ook in de speech van vandaag nauwlettend zoeken naar signalen voor meer stimulering van de Fed. Bernanke's speech heeft als titel "Near and Long-Term Prospects for the US Economy".

Om 14.30 worden ook de preliminaire GDP cijfers van de V.S. over het tweede kwartaal gepubliceerd door het Bureau of Economic Analysis. De groei over het eerste kwartaal was 1,3%. De verwachting onder analisten is een groei van 1,1% voor het tweede kwartaal. Verrassingen naar de boven- danwel onderkant kunnen het effect van Bernanke's speech versterken. 

Vanwege Bernanke's speech en de publicatie van de cijfers over de Amerikaanse economische groei is er verhoogde kans op volatiliteit op de forex. 

De goudprijs is gisteren hard onderuit gegaan door een combinatie van beter dan verwacht nieuws over de Amerikaanse economie en een daarop volgende verkoopgolf van goud.

De koers van goud heeft - net als de dollar - ook last van speculatie rondom de speech van Fed voorzitter Ben Bernanke, aankomende 26 augustus; veel traders denken dat Bernanke mogelijk met nieuwe stimuleringsmaatregelen voor de economie komt. 

De goudprijs daalde tot $1.732 per troy ounce, een daling van $180 ten opzichte van het record dat nog geen 48 uur eerder was gevestigd, op $1.911. De daling van de goudprijs was de grootste sinds 1980. 

Voorafgaand aan de diepe val was de koers van goud in de maand augustus het sterkst in 29 jaar gestegen. Sinds juli alleen al was de prijs van goud met $400 gestegen. 

Volgens Justin Smirk, senior econoom bij Westpac Institutional Bank was het "a correction that we have to have". Smirk: "Near-tearm there's still a lot of reason for gold to outperform other commodities because we don't think that problems are being resolved." 

Daarmee doelt Smirk op de Europese schuldencrisis en het stijgende risico op een double dip recessie in de Verenigde Staten. Juist op dat laatste punt werden traders weer wat enthousiaster, nadat cijfers lieten zien dat de orders voor duurzame goederen in de V.S. de afgelopen maand met 0,7% waren gestegen, in plaats van met 0,3% gedaald, zoals analisten hadden verwacht. 

Hoop omtrent de Amerikaanse economie wordt ook gevestigd op een speech van Federal Reserve voorzitter Ben Bernanke, vrijdag 26 Augustus, in Jackson Hole, Wymoning. Daar wordt een jaarlijkse bijeenkomst van internationale bankiers gehouden. 

Ben Potter, analist bij IG Markets: "Judging by the recent behaviour of markets, they are expecting either a stimulus package to be announced or Bernanke to elaborate on what weapons remain in his arsenal". Potter voegde daar aan toe dat hij denkt dat het zeer onwaarschijnlijk is dat Bernanke daadwerkelijk zal hinten op een derde ronde van quantitative easing. "It could be a classic case of 'buy the rumour, sell the fact." aldus Potter. 

De koers van het belangrijkste valuta paar op de forex, de EUR/USD, steeg na opening van Frankfurt van $1,4420 tot $1,4470, in een teken dat de dollar vandaag mogelijk opnieuw onder druk komt te staan op de forex, onder invloed van speculatie rond de speech van Bernanke. 

De Japanse minister van financien, Yoshihiko Noda, heeft bekend gemaakt dat Japan $100 miljard stopt in het gevecht tegen de stijgende yen. De forex was echter niet onder de indruk van het bericht, in tegendeel, de yen maakte een eerdere daling weer goed. De focus van de forex is ondertussen op een aankomende speech van Fed voorzitter Ben Bernanke, op 26 augustus.

De koers van de USD/JPY, een van de belangrijkste valuta paren op de forex, daalde van 76,80 tot 76,50. Forex traders gaan er vanuit dat de nieuwe 'line in the sand' voor de Japanse regering 76,00 is. Vorige week daalde de yen nog tot het laagste punt sinds WO II, naar 75,95. 

Noda wil de $100 miljard niet gebruiken voor directe forex interventie, maar voor een door de overheid bestuurde krediet faciliteit die buitenlandse investeringen door klein Japanse bedrijven stimuleert. Op die manier wordt aangemoedigd dat bedrijven yen inwisselen voor buitenlandse valuta. 

Forex traders haalden hun schouders erover op. Robert Rennie, hoofd forex strateeg bij Westpac Baning Corp: "This is just another whimper from the Japanese authorities, and to say it's unimpressive you just have to look at the price action in dollar-yen. I'm not particularly impressed by the announcements and I don't think the foreign-exchange market is particularly impressed." 

Het Japanse ministerie van financien maakte ook bekend de forex beter in de gaten te gaan houden. Grote Japanse banken en andere financiele instellingen worden verplicht om dagelijkse updates aan het ministerie te sturen over de FX posities die worden aangehouden. 

Deze informatie plicht van banken valt onder de Japanse forex wet, maar is niet meer ingeroepen sinds 1998. 

Veel analisten denken dat Japan zich er op zal moeten instellen dat de stijging van de Yen op de langere termijn niet tegen is te houden. Bedrijven kunnen beter leren om de stijgende yen in hun voordeel te gebruiken. Er zijn overigens aanwijzingen dat dit al gebeurt, aangezien Japanse multinationals massaal het overname pad op gaan in het buitenland, om een voordeel te halen uit de sterke yen. 

Speech Bernanke

De dollar daalde tegenover de meeste belangrijke currencies omdat valuta handelaren erop speculeren dat de voorzitter van de Federal Reserve, Ben S. Bernanke, in een speech op 26 augustus nieuwe stimuleringsmaatregelen zal aankondigen. 

Bernanke spreekt in Jackson Hole, Wyoming, op 26 augustus. Vorig jaar hintte Bernanke tijdens een speech op de jaarlijkse bankiersbijeenkomst georganiseerd door de Kansas City Fed dat er mogelijk een tweede ronde aan quantitative easing zou komen. Die tweede ronde, ter waarde van $600 miljard, kwam er ook daadwerkelijk en liep afgelopen juni af. 

Junichi Ishikawa, markt analist bij IG Markets Securities: "The markets are focused on Bernanke's speech. monetary easing by the Fed will lower U.S. yields, and that will put the dollar under downward pressure broadly."

Daar staat tegenover dat het politieke klimaat mordicus tegen nieuwe stimuleringsmaatregelen van de Fed is, en hoewel de Fed een onafhankelijke instelling is, is het mogelijk niet helemaal immuun voor de stemming in Washington. 

Het wegblijven van hints ten aanzien van nieuwe stimuleringsmaatregelen kan de dollar dan ook snel verstevigen op de forex. 

Vandaag verwachte nieuwe cijfers over de Duitse en Franse economie houden stijging van de euro op de forex tegen, ondanks dat economische data uit China beter was dan verwacht. 

Eerdere cijfers over de economische groei van Duitsland en Frankrijk in het tweede kwartaal maakten al duidelijk dat die behoorlijk was afgenomen. De Franse economie groeide in Q2 met 0%, de Duitse met 0,2%.

Later vandaag komen de Franse en Duitse Purchasing Managers Index (PMI) cijfers uit, die informatie geven over hoe inkoopmanagers tegen de condities binnen hun bedrijf aankijken. De PMI geeft vaak een accuraat beeld van de werkelijke situatie binnen het bedrijfsleven. 

Wanneer de cijfers tegenvallen zal dat door forex traders worden opgevat als een grotere kans op problemen bij het helpen van zwakkere euro landen door Duitsland en Frankrijk. Sebastien Galy, analist bij Societe Generale: "The current stabilisation in risk is conditional on European PMIs not dissappointing sharply. Weaker growth in Germany would lead the market to think that help for peripheral Europe will be harder to come back." 

Behalve de PMI's voor Duitsland en Frankrijk komen er ook cijfers uit over de vooruitzichten voor de Duitse economie voor de aankomende zes maanden, volgens vooraanstaande Duitse analisten en institutionele investeerders. De verwachting is dat deze ZEW Economisch Sentiment cijfers een daling laten zien van -15,1 tot -24,8. 

De koers van de EUR/USD is even voor 9.30 $1,4410 op de forex. De koers van het belangrijkste valuta paar zit al sinds medio juli in een range tussen $1,40 en $1,45. 

Goudprijs naar nieuw record

De goudprijs bereikte voor het eerst een prijs boven de $1.900 dollar en steeg tot $1.910 per troy ounce. De stijging van de prijs van goud deze maand is de grootste maandelijkse stijging in 29 jaar tijd. 

Darren Heathcote, hoofd trading bij Investec gaf de eenvoudige verklaring: "We are not hearing much good news out of Europe or the United States. For the time being investors are happy looking at gold as safe haven in these troubled times, and will continue to do so untill we see something positive and sustainable." 

De Japanse yen en Zwitserse franc staan onder druk op de forex door de toegenomen kans op interventie op de forex door de Japanse en Zwitserse centrale bank.

De koers van valuta paar USD/JPY (dollar yen) steeg na opening zondagavond, nadat vrijdag 19 augustus nog een na-oorlogs dieptepunt werd bereikt op 75,95. Rond 11.30 bewoog de koers van de USD/JPY rond 76.30.

De Japanse minister van financien, Yoshihiko Noda, herhaalde maandag dat hij bereid is om vergaande maatregelen te nemen om de opmars van de yen te stoppen. Noda zei dat hij "more concerned" was "about the worsening of the yen's one-sidede movements" en dat hij "won’t rule out any possible options". 

Forex traders en analisten zijn sceptisch over de langdurige effecten van een forex intereventie door de Japanse Centrale Bank, die dit jaar al twee keer heeft ingegrepen op de forex; een keer in Maart, samen met de G7, na de aardbeving in Japan, en afgelopen 4 augustus.

Richard Falkenhall, forex strategist bij SEB: "Interventions they've done in the past, they've stopped the move for the time being but they will have to keep coming back into the market". Gregg Gibs, forex strateeg bij RBS vermoedt dat de "line in the sand" van de USD/JPY op 76,00 ligt en dat een forex interventie door de Bank of Japan zich daar op zal concentreren.

Zwitserse Franc

De Franc is de afgelopen drie maandem met 11% in waarde gestegen en is daarmee de valuta die het meest in waarde is toegenomen, voor de yen, die met 5,2% is gestegen. 

De Zwitserse krant de SonntagsZeitung berichtte dat de regering zou overwegen om een maximale wisselkoers voor de Franc in te stellen van 1,20 franc per euro. De huidige koers van de EUR/CHF is rond de 1,1340. Op 8 augustus jl. bereikt het valuta paar nog een laagte record van 1,0075.

Zowel de Yen als de Franc worden gezien als veilige haven valuta, die investeerders kunnen beschermen tegen een zwakke Amerikaanse economie en de gevolgen van de Europese schuldencrisis. Dat is ook de reden dat interventie op de forex door de centrale banken van Japan en Zwitserland waarschijnlijk slechts een korte termijn effect zullen sorteren, zolang de verslechterende situatie in Europa en de V.S. aanhoudt. 

Commodity currencies zoals de Australische en Nieuw-Zeelandse dollar staan onder druk op de forex nu de zorg over een nieuwe recessie in de V.S. en Europa toeneemt.

De Wall Street Journal berichtte gisteren dat financiele autoriteiten in de Verenigde Staten zich zorgen maken over de verspreiding van de Europese bankencrisis naar Amerika door de activiteiten van Europese banken in de V.S. zelf. Zo is volgens de WSJ is de New York Federal Reserve in gesprek met Europese banken om hun Amerikaanse activiteiten beter in kaart te brengen.

Het bericht dat een Europese bank aanspraak had gemaakt op een speciaal noodfonds van de Europese Centrale Bank in verband met onder-kapitalisering maakte veel investeerders en handelaren ook nerveus en deden denken aan de weken voor de val van Lehman Brothers, in 2008.

De ECB maakte niet bekend om welke bank het gaat, maar het is de eerste bank die aanspraak maakte op het fonds sinds februari. Het zou gaan om het in de bankwereld relatief bescheiden bedrag van $500 miljoen euro. 

De Amerikaanse bank Citigroup inc heeft de verwachtingen voor de Amerikaanse economie naar beneden bijgesteld. in een rapport spreekt het over het gevaar van "political paralysis" en vergaande fiscale bezuinigingsmaatregelen. 

Over de positie van de Amerikaanse economie en het herstel tempo zegt Citigroup dat deze "do not suggest a new cyclical recession, rather an inability to mount a full recovery. We see corporate profits growing at a quite low single-digit pace in coming years even with the assumption of continued economic expansion." 

Commodity Currencies

De Australische dollar en de Nieuw-Zeelandse dollar, respectievelijk ook wel 'Aussie' en 'Kiwi' genoemd, staan onder druk op de forex door de vrees voor een afkoeling van de wereldeconomie. Een belangrijk deel van de economie van de beide landen is gebaseerd op de winning en export van grondstoffen, waar minder behoefte aan is wanneer de wereld economie minder hard groeit. 

Valuta paar NZD/USD daalde van $0,8320 tot onder de $0,8190 terwijl de AUD/USD daalde van $1,0410 tot onder de $1,0320 op de forex. 

De goudprijs bereikte ondertussen een nieuw record, op $1.824 per troy ounce. De verwachting onder forex traders is dat ook de dollar het goed zal blijven doen zolang er zorgen blijven over Europa en de V.S. 

Chris Weston, institutional dealer bij IG Markets: "The situation in Europe seems to be deteriorating by the day. If we do see an escalation and people start focussing again on credit markets like they did in 2008, the dollar will be back in vogue against the risk currencies."

De dollar wint terrein op de meeste andere belangrijke valuta vooruitlopend op Amerikaanse inflatie cijfers die het pompen van meer geld in de economie door de Fed minder waarschijnlijk kunnen maken.

De Zwitserse franc is vanochtend zeer volatiel, door geruchten dat de Zwitserse Centrale Bank begonnen is met een forex interventie.

Vanmiddag rond 12.30 Nederlandse tijd worden de Amerikaanse Consumer Price Index (CPI) cijfers gepubliceerd. De verwachting is dat de inflatie de afgelopen maand met 0,2% is gestegen. Vorige maand was dit 0,3%. Economen verwachten dat een dergelijk inflatie niveau niet zwak genoeg is voor de Federal Reserve om een derde ronde aan quantitative easing te verantwoorden.

Bij quantitative easing (QE) koopt de Amerikaanse centrale bank zelf Amerikaanse staatsobligaties op, waardoor het de facto geld creeert. Sinds de financiele crisis van 2008 heeft de Fed al twee keer eerder een quantitative easing programma opgezet en voltooid. Het laatste programma, ter waarde van $600 miljard, liep in juni af. 

Sean Callow, senior forex strategist bij Westpac Banking Corp: "If inflation comes in around consensus, it's really hard to make the case for QE3 near term. It makes it harder for the Fed to ease monetary policy further and so is supportive for the U.S. dollar." 

Op 9 augustus deed de Fed de ongebruikelijke belofte om de rentestand tot tenminste medio 2013 rond de 0% te houden. 

De EUR/USD, het belangrijkste valuta paar op de forex, daalde de afgelopen uren van $1,45 naar iets onder de $1,44. Om 9.07 Nederlandse tijd noteerde het valuta paar $1,4384. 

Zwitserse franc volatiel

De Zwitserse Centrale Bank (ZCB) heeft gisteren aangegeven dat het meer liquiditeit in de geldmarkt zal pompen. Een beslissing om ook een vast target in te stellen voor de Zwitserse franc werd vooralsnog niet genomen door de Zwitserse regering, die gisteren bijeen was om te praten over de explosieve stijging van de Zwitserse valuta de afgelopen twee weken. De Zwitserse minister van financien Eveline Widmer-Schlumpf gaf aan het instellen van een target aan de centrale bank te willen overlaten. 

Het gerucht onder traders gaat dat de ZCB al is begonnen met interventies op de forex, wat bijdraagt aan de volatiliteit. 

In het eerste uur van de Europese sessie steeg de EUR/CHF van 1.1380 tot rond de 1.1520, om vervolgens terug te vallen tot onder de 1.1420. Om 9.16 noteert de cross currency EUR/CHF 1,1472 op de forex. 

De euro staat onder druk op de forex nadat Duitsland en Frankrijk gisteren aangaven voorlopig tegen de instelling van eurobonds blijven. Valuta handelaren hielden er rekening mee dat er uit de Frans-Duitse top van gisteren meer directe oplossingen zouden komen om de Europese schuldencrisis te bestrijden.

Later vandaag komt de Zwitserse regering bijeen om te praten over het stoppen van de opmars van de franc. 

De koers van de EUR/USD daalde gisteren van $1,4430 tot $1,4350 op de forex, nadat duidelijk werd dat de Franse President Nicholas Sarkozy en de Duitse kanselier Angela Merkel voorlopig niet bereid zijn tot het instellen van eurobonds. 

De eurobond, een soort Europese staatsobligatie, zou de kans op een default van zwakkere eurolanden minimaliseren en wordt daarom door de financiele markten gezien als een eenvoudige en heldere oplossing. Maar er zijn ook bezwaren. 

Sarkozy: "Euro bonds may be the outcome of an integration process, not the prelude. They would seriously threaten the most stable euro-zone countries with the top ratings and they would then have to guarantee debt that they do not control." 

Merkel en Sarkozy kiezen daarom voor een proces van vergaande integratie, met een Europese regering, onder leiding van de Europese President - op dit moment Herman van Rompuy - en met vergaande bevoegdheden op het gebied van fiscaal- economisch beleid. 

De leiders van de twee machtigste landen van de euro zone bereikten overeenstemming over het in nationale constituties opnemen van schuldenplafonds - naar Duits voorbeeld - en het strenger maken van regels rondom begrotingstekorten. Ook is afgesproken om alsnog een zogenaamde 'transactie belasting' in te voeren voor banken, iets waar Europese leiders het in 2010 niet over eens konden worden. Verder willen de twee landen de belastingtarieven voor bedrijven in heel Europa op een lijn brengen. 

Tot teleurstelling van investeerders werd er geen besluit genomen over het vergroten van het Europese noodfonds. Sarkozy daarover: "If we tripled the fund, then at the next press conference you would ask us 'why didn't you multiply it by four'. We're trying to manage it seriously and reasonably. We believe the fund is sufficient." 

Zwitserse regering zal franc mogelijk aan euro koppelen

De Zwitserse regering komt vanmiddag bijeen om te praten over de problemen die worden veroorzaakt door de sterke Franc. De Zwitserse valuta wordt gezien als een ideale veilige haven valuta en steeg vorige week tot de hoogste stand aller tijden ten opzichte van de meeste belangrijke valuta. Ten opzichte van de euro steeg de franc tot 1.0075. 

De vice-president van de Zwitserse Centrale Bank impliceerde vorige week dat wordt overwogen om de Franc tijdelijk aan de euro te koppelen, en ook wordt gekeken naar het instellen van een vaststaand koersdoel. 

Sommige forex traders en analisten denken dat de Zwitserse regering vanmiddag al zal komen met vergaande maatregelen om de opmars van de franc te stoppen. 

Joseph Capurso, forex strateeg bij Commonwealth Bank in Sydney: "The expectation is that they would do something about the Swiss franc. That is potentially going to be big news for markets." 

De aantrekkingskracht van de Zwitserse franc is verder vergroot sinds rating agency Standard & Poor's de credit rating van de Verenigde Staten heeft verlaagd. De dollar wordt traditioneel ook gezien als een veilige haven valuta in tijden van economische onzekerheid. 

De euro staat onder druk op de forex nadat bekend is geworden dat de groei van de Duitse economie in het tweede kwartaal vrijwel is stilgevallen. Hierdoor nemen zorgen onder investeerders toe omtrent het vermogen van de eurozone om de schuldencrisis op te lossen.

De koers van de EUR/USD daalde na het bekend worden van het nieuws op de valuta markt van $1,4430 - wat in de buurt was van de hoogste stand in de afgelopen drie weken -  tot $1,4380. Ook ten opzichte van de meeste andere belangrijke valuta daalde de euro op de forex markt.

De Duitse economie groeide - aangepast voor seizoenseffecten - met slechts 0,1% in het tweede kwartaal, waar de groei in Q1 nog 1,3% was, aldus het Federaal Statistisch Bureau in Wiesbaden. Economen hadden een groei van 0,5% voorspeld. Een jaar geleden was de Q2 groei van de Duitse economie 2,8%. 

Vorige week werd ook al bekend dat de groei van de Franse economie in het tweede kwartaal ook vrijwel tot stilstand is gekomen. En ook de Italiaanse economie met een Q2 groei van 0,3% en Spanje met een Q2 economische groei van 0,2% stelden begin Augustus teleur. 

De zorg van forex traders en investeerders is dat de lage economische groei zijn weerslag zal hebben op het vermogen van de eurozone om de schuldencrisis op te lossen. Grant Turley, senior forex strategist bij Australia & New Zealand Banking Group: "When you've got low growth, debt becomes a real issue. There's probably more uncertainty about Europe, and that will limit rallies in the euro." 

Eerdere cijfers lieten ook zien dat het vertrouwen onder Duitse consumenten, bedrijven en investeerders in juli is afgenomen. Consumenten bestedingen namen in het tweede kwartaal af, en de import steeg meer dan de export.

Frans-Duitse Top

De focus op de forex zal vandaag wat betreft de euro liggen op de top ontmoeting tussen de Franse President Nicholas Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel, vandaag in Parijs vanaf 15.00 Nederlandse tijd. Verwacht wordt dat zij rond 17.00 een gezamenlijke persconferentie zullen geven. 

Onder forex traders en analisten gaat het gerucht rond dat er wellicht overeenstemming zal worden bereikt over het uitbrengen van zogenaamde 'Eurobonds', ook wel e-bonds genoemd, maar de meesten zijn vooralsnog sceptisch. 

"I think the whole eurobond issue is something that, even it is being discussed, is going to take time. I think it is pretty unlikely to be announced at this meeting", aldus Adarsh Sinha, forex strategist bij Bank of America Merrill Lynch. 

Positief nieuws rond de top van vanmiddag zal de koers van de euro op de forex wel een boost kunnen geven, al is die mogelijk slechts tijdelijk. 

De Japanse yen en Zwitserse franc zijn allebei flink gedaald op de forex door aanhoudende speculatie over een Japanse interventie op de valuta markt om de yen te verzwakken en de toengenomen kans dat Zwitserland de franc tijdelijk zal koppelen aan de euro.

Valuta paar EUR/CHF steeg zo'n 250 pips sinds de opening van de forex zondagavond, van rond de 1,1100 tot boven de 1,1350. Vorige week daalde de EUR/CHF nog tot 1,0075, de laagste stand ooit. 

Vorige week merkte de vice-president van de Zwitserse Centrale Bank op dat er geen juridisch beperkingen waren om de Zwitserse franc tijdelijk aan de euro te koppelen, om de opmars van de valuta te stuiten. 

De Zwitserse franc en de Japanse yen - traditionele veilige haven valuta waar investeerders in vluchten in tijden van economische onzekerheid - stegen vorige week sterk nadat de Amerikaanse credit rating door Standard & Poor's voor het eerst werd verlaagd naar AA+ van AAA. 

Volgens de Zwitserse krant SonntagsZeitung, zal de Zwitserse Nationale Bank al in de komende dagen mogelijk komen met een koersdoel voor de franc. Welke vorm dit aan zal nemen is nog onbekend. Een koppeling aan de euro zou voor de onafhankelijk ingestelde Zwitsers moeilijk te verkroppen zijn, maar aan de andere kant is de EU wel verreweg de grootste handelspartner van Zwitserland en is de kans groot dat de reeele economie leidt onder de sterke valuta. 

Valuta handelaren houden er rekening mee dat Zwitserland komt met verstrekkende maatregelen om de opmars van de franc te stoppen. Robert Rennie, hoofd forex strategie bij Westpac Banking Corp: "The market is paying much more respect towards the idea that there's some sort of shock-and-awe tactic being put together in Switzerland. It's the fear of the unknown that has sparked a significant move."

Japanse interventie op forex

Ook de Japanse yen is sinds opening van de forex gedaald, maar niet zo sterk als de Zwitserse franc. De EUR/JPY steeg van 109,25 tot rond de 110,00 tijdens de Aziatische sessie. 

De Japanse minister van financien, Yoshihiko Noda, heeft aangegeven dat hij bereidt is om opnieuw over te gaan tot interventie op de forex om de opmars van de yen te stuiten. Vorige week steeg de yen tot 76,31 ten opzichte van de dollar, slechts enkele pips verwijdert van de hoogste na-oorlogse stand van 76,25.

Noda zei in een talkshow op televisie gisteren dat "an unstable situation is continuing" op de forex. "As foreign-exchange market matters are my prerogative, I will continue to closely watch the markets and take bold action if it becomes necessary." aldus Noda.

Samen met de G7 greep Japan in op de forex na de aardbeving in maart om de scherpe stijging van de yen te stoppen. Afgelopen 4 augustus intervenieerde Japan alleen op de forex. Voor Japan is een te sterke yen een bedreiging voor Japanse multinationals die een groot deel van hun inkomen over de grens verdienen. 

Kurt Magnus, directeur currency sales bij Nomura: "The market is going to be very reluctant to be buying yen and to be buying Swiss when central bank intervention is at risk and when equity markets are buoyant." 

De euro staat onder druk op de forex door tegenvallende cijfers over de Franse econonomie en de speculatie onder valuta handelaren dat de Europese Centrale Bank de rente mogelijk op korte termijn zal verlagen.

De Franse economie is in het tweede kwartaal niet gegroeid, waar de groei in het eerste kwartaal nog 0,9% was. Consumenten prijzen namen in Frankrijk met 0,4% af, een teken dat het gevaar voor te hoge inflatie is geweken, als gevolg van afnemende groei. De industriele productie in de euro zone is in juni niet gegroeid, waar deze nog 0,2% was in mei.

Door de afnemende inflatie en de inkrimpende groei neemt de kans op een rente verlaging door de Europese Centrale Bank toe. Greg Gibbs, forex strateeg bij Royal Bank of Scotland: "The market is now factoring in rate cuts from the ECB and the data will potentially start to be a factor as well, as you have seen some slowing. You continue to look at some of the weak data points out there and it suggests euro is going to come lower." 

De ECB was eerder dit jaar nog de enige centrale bank van de belangrijkste valuta op de forex die de rente voor het eerst sinds 2008 weer verhoogde. In april en juni werd de rente met 0,25% verhoogd. Dat er nu door forex traders wordt gespeculeerd op een verlaging van de rente laat zien hoe snel de stemming op de financiele markten is omgeslagen. 

Zwitserse Franc

De focus voor de euro ligt op dit moment bij de koersontwikkeling ten opzichte van de Zwitserse franc, een veilige haven valuta die - in tegenstelling tot de Amerikaanse dollar - niet geplaagd wordt door een eigen schuldencrisis. 

De Zwitserse franc daalde gisteren het meest tegenover de euro sinds de introductie van de gemeenschappelijke currency, in 1999. Dit kwam deels door de wereldwijde rally op de aandelenbeurzen, waardoor investeerders wegtrokken uit de veilige havens - ook de goudprijs daalde bijvoorbeeld aanzienlijk - en deels door de opmerking van de vice president van de Zwitserse Centrale Bank, Thomas Jordan, dat er juridisch geen belemmeringen zouden zijn om de franc tijdelijk aan de euro te koppelen.

Volgens de Zwitserse krant de Tages Anzeiger zouden de belangrijkste politieke partijen bereid zijn om een doel te formuleren voor de Zwitserse franc en dat doel te verdedigen met forex interventies ter waarde van honderden miljarden Zwitserse francs, aldus de krant. 

Maar in tijden van economische onzekerheid oefenen de veilige haven valuta een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op investeerders die hun belangen proberen te beschermen. Het is dan ook de vraag of de Zwitserse Centrale Bank succesvoller zou zijn op de forex dan de Japanse Centrale Bank, die er de afgelopen jaren ook maar zeer beperkt in is geslaagd om de koers van de Yen op de forex te beinvloeden. 

De dollar staat onder druk op de forex omdat valuta handelaren verwachten dat de aandelen beurzen vandaag zullen stijgen, na de slachting van gisteren. Dat zorgt ervoor dat 'veilige haven valuta' zoals de dollar, zwitserse franc en Japanse yen minder in trek zijn.

De mogelijkheid dat de Zwitserse franc tijdelijk aan de euro gelinkt wordt lijkt ondertussen toegenomen, nadat de vice president van de Zwitserse Centrale Bank aangaf dat hiervoor geen juridische beperkingen zijn. 

Vice president Thomas Jordan: "Any temporary measure to influence the exchange rate are permissible under our mandate as long as these are consistent with long-term price stability." 

De Zwitserse franc heeft de afgelopen maanden veel last van de veilige haven status, waardoor de valuta tot record hoogte is gestegen ten opzichte van vrijwel alle andere belangrijke valuta. Hierdoor wordt de Zwitserse export en touristen industrie zwaar getroffen. Een (tijdelijke) link van de franc aan de euro zou een einde maken aan die stijging, alhoewel het risiko bestaat dat de franc opnieuw hard zal stijgen zo gauw de koppeling aan de euro los weer zou worden verlaten. 

Aandelen futures stijgen

Geruchten over problemen rond Franse banken duwden de aandelen koersen gisteren hard naar beneden, maar voor vandaag verwachten handelaren juist weer een stijging. Dit soort 'rollercoaster' dagen waren er ook tijdens het begin van de financiele crisis, eind 2008, toen er tussen september en eind december 27 dagen waren waarin de indexen met 4% of meer stegen of daalden. 

De S&P 500 futures voor september zijn met 1,5% gestegen, waardoor de kans toeneemt dat de Dow Jones veel van het verlies van gisteren vandaag zal goed maken. En als de aandelenhandel in trek is, lopen de veilige havens leeg. 

Sue Trinh, senior forex strateeg bij Royal Bank of Canada: "Equity futures are still the key drivers for foreign exchange markets and S&P futures are up, helping to see risk bid from the lows. There is a weakening in safe havens such as the dollar, yen and franc." 

Analisten verwachten ook dat de druk op de Fed zal blijven toenemen om meer te doen dan de belofte dat de rentestand de aankomende twee jaar niet verhoogd zal worden. Wanneer de Federal Reserve inderdaad overgaat tot meer geldverruiming zal dat de dollar waarschijnlijk verder verzwakken.

De koers van het belangrijkste valuta paar op de forex, de EUR/USD, is de afgelopen paar uur gestegen van $1,4128 tot $1,4272 rond 9.00 Nederlandse tijd.