Forex Nieuws

Valuta van opkomende landen, zoals de Turkse lira, de Zuid-Afrikaanse rand, de Singapore dollar en de Braziliaanse real hebben het moeilijk op de forex, onder invloed van onzekerheid over de staat van de Chinese economie en tegelijkertijd ook over de vraag wanneer de Federal Reserve de rente gaat verhogen.

De Singapore dollar bevindt zich rond de support die begin september gevestigd werd op de laagste stand sinds 2009, de Turkse lira is de afgelopen dagen opnieuw tot dichtbij het laagste niveau aller tijden genaderd en de Braziliaanse real daalde woensdag het snelst in 4 jaar tijd.

Woensdag bleek ook dat activiteit in de Chinese industrie deze maand gedaald is tot het laagste niveau in zes jaar tijd. Verder berichtte Bloomberg dat de Chinese centrale bank (PBOC) woensdag actie heeft ondernomen om de koers van de yuan op te peppen. Bloomberg voerde hier overigens een anonieme bron voor op; de PBOC heeft zelf niet bekend gemaakt dat het heeft geintervenieerd in de koers van de yuan.

Als grootste opkomende markt en belangrijke motor van de mondiale economie heeft China grote invloed op veel andere opkomende markten, die voor afzet van hun produkten en grondstoffen voor een belangrijk deel afhankelijk zijn van hoe het China vergaat.

In augustus was er korte tijd ronduit paniek over de situatie in China onder invloed van de in rap tempo dalende Chinese aandelenbeurzen. Die paniek is inmiddels weggebt, maar de onzekerheid is gebleven.

Tony Farnham, strategist bij Patersons Securities: "The issue is gauging the extent of the slowdown in China and the ongoing debate about whether the Fed is doing the right thing."

Braziliaanse real

Ondertussen daalde de Braziliaanse munt woensdag voor de vijfde dag op rij en bereikte een nieuwe laagste stand aller tijden. Ondanks dat de Braziliaanse centrale bank intervenieerde op de forex om de real te stabiliseren daalde de munt toch met 3,1 procent in een dag, iets dat voor het laatst gebeurde in september 2011.

Bernd Berg, strategist bij Societe Generale in London: "A lot of investors are selling the currency at any price as we enter into free fall. In this environment of forced selling, panic and sky-high volatility, the moves accelerate."

Euro

De euro wist donderdag aan het begin van de Aziatische sessie de winst vast te houden die woensdag tegenover de dollar was geboekt, nadat ECB President Mario Draghi tijdens een getuigenis voor het Europees Parlement een stuk minder 'dovish' klonk dan vooraf door veel valuta handelaren was verwacht.

Draghi zei dat het te vroeg was om te beslissen over uitbreiding van het huidige stimuleringsprogramma, maar dat het programma "sufficient built-in flexibility" heeft om het hoofd te kunnen bieden aan eventuele aanhoudende zwakte in de groei vooruitzichten.

Zoals Jereme Stretch, hoofd forex strategie bij Canadian Imperial Bank of Commerce in London terecht opmerkte: "It doesn't sound as though he's rushing to extend or pursue even more aggressive language and rhetoric."

De koers van de EUR/USD steeg woensdag van rond de $1,11 rond tot een paar pips boven de $1,12. Aan het begin van de Aziatische sessie bewoog het belangrijkste valutapaar op de forex rond de $1,1180. 

De euro is deze week steeds verder weggezakt op de forex tegenover de dollar - na vorige week nog de hoogste stand in drie weken te hebben bereikt - onder invloed van toegenomen focus op mogelijk nieuwe geldverruimende maatregelen van de Europese Centrale Bank, in reactie op de afwachtende houding van de Federal Reserve.

Valutapaar EUR/USD is sinds afgelopen donderdag - de dag van het rentebesluit van de Fed - gedaald van rond de $1,1450 tot $1,11 rond aan het begin van de Aziatische sessie.

De dollar index - een gewogen gemiddelde van de dollar tegen de zes belangrijkste valuta op de forex, waaronder de euro - is daarentegen gestegen tot boven de 96,40, de hoogste stand sinds begin september. En dat terwijl de Fed afgelopen donderdag dus besloot om de rente vooralsnog niet te verhogen.

Marktspelers focussen zich op het moment echter meer op het feit dat andere centrale banken - zoals de Japanse, Britse en Europese centrale bank - steeds dichter lijken te bewegen in de richting van meer geldverruiming, terwijl daar bij de Fed in ieder geval geen sprake van is. Ook draait de Amerikaanse economie veel beter dan die van Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Eurozone en hebben verschillende Fed bestuursleden de afgelopen dagen aangegeven nog steeds te geloven in een eerste 'rate hike' in 2015.

De stemming op de forex zou echter zomaar weer kunnen omslaan als Fed Voorzitter Janet Yellen donderdag tijdens een speech op de Universiteit van Massachusetts meer 'dovish' klinkt dan verwacht en bijvoorbeeld niet rept over kansen op een renteverhoging in oktober danwel december.

En dan is er vandaag bovendien eerst nog de getuigenis voor het Europees Parlement van Mario Draghi, waarbij verwacht wordt dat de ECB President zal hinten in de richting van meer en/of het langer instandhouden van geldverruimende maatregelen om de lage inflatie en de kwakkelende economie van de Eurozone aan te jagen.

Gezien de stemming op de forex zou Draghi overigens wel eens weinig moeite hoeven te doen om de EUR/USD in de richting van de $1,10 of nog verder naar beneden te praten.

Braziliaanse real

De Braziliaanse real daalde dinsdag tot het laagste niveau tegenover de dollar sinds zijn introductie in 1994, onder invloed van zorgen onder investeerders dat het de Braziliaanse President Dilma Rousseff niet zal lukken om de begroting op orde te krijgen en verdere verlaging van de kredietwaardigheid te voorkomen.

De real daalde dinsdag met 1,6 procent, tot 4,0665 per USD. De Braziliaanse valuta heeft het zwaar te verduren sinds kredietbeoordelaar Standard & Poor's de kredietwaardigheid van Brazilie op 9 september verlaagde tot 'junk', en dat terwijl de real het net als andere opkomende markt valuta de afgelopen maanden sowieso al moeilijk had, onder invloed van zorgen om China en de dreigende renteverhoging door de Fed.

Toch denken veel economen dat de pijn nog niet over is voor de Braziliaanse economie en de real. "The economy is in trouble, the economy needs ot adjust, and we haven't yet seen that much progress. The macro picture will get worse before it gets better, so we may see more damage going forward." aldus Alberto Ramos, hoofd econoom voor Latijns Amerika bij Goldman Sachs.

Ook Bianca Taylor, analist bij Loomis Sayles in Boston, denkt dat de Braziliaanse real de aankomende tijd verder zal dalen. "The real won't stop falling until we see a major shift in policy and government. Brazil needs structural reforms, and we don't see the minimum steps taking place right now for that to happen."

De huidige real werd in 1994 geintroduceerd op een koers van pariteit met de Amerikaanse dollar, in een poging een einde te maken aan de hyperinflatie die het land parten speelde. Zo groot zijn de problemen nu (nog) niet, maar het is duidelijk dat de Braziliaanse regering pijnlijke keuzes moet maken om de economie te repareren. 

De dollar hield aan het begin van de Aziatische sessie de maandag behaalde winst vast, nadat opnieuw een Fed bestuurslid zijn vertrouwen uitsprak dat de rente nog dit jaar voor het eerst verhoogd zal worden.

De euro had het daarentegen juist moeilijk, oiv van toenemende speculatie onder marktspelers dat de Europese Centrale Bank de aankomende tijd de euro naar beneden zal proberen te praten.

De dollar index steeg maandag tot boven de 95,90, waar mee de gewogen gemiddelde dollar inmiddels boven de koers staat voordat vorige week bekend werd dat de Fed de rente niet zou verhogen.

Het snelle herstel van de dollar is minder opmerkelijk als in ogenschouw genomen wordt hoezeer de markt er de afgelopen weken overtuigd van was geraakt dat de Fed zou opteren voor uitstel in september, en ook hoezeer verschillende Fed bestuursleden de afgelopen dagen hun best hebben gedaan om te laten doorschemeren dat een renteverhoging er dit jaar nog altijd inzit.

Na San Francisco Fed President John Williams en St. Louis Fed President James Bullard voegde maandag ook Atlanta Fed President Dennis Lockhart zich in het rijtje van FOMC leden die het rentebesluit van vorige week een "close call" noemen en denken dat de rente later dit jaar - lees: oktober of december - alsnog omhoog kan.

"I am confident the much-used phrase 'later this year' is still operative." aldus Lockhart maandag tijdens een speech in Atlanta. Uit Lockhart's speech bleek ook dat de marktvolatiliteit van vorige maand - ingegeven door de afnemende groei in China en dalende grondstoffen prijzen - de Fed bij de laatste vergadering een afwachtende houding had aangemeten, maar dat wanneer het de aankomende weken rustig blijft de trekker waarschijnlijk alsnog zal worden overgehaald.

Het wachten is nu op Fed Voorzitter Janet Yellen, die donderdag een speech zal geven op de Universiteit van Massachusetts. Als ook zij daarbij uitspreekt nog altijd te verwachten dat de rente later dit jaar omhoog kan, zal de dollar mogelijk het momentum kunnen vasthouden. Zo niet, dat lijkt het lastiger voor de dollar bulls om het enthousiasme voor de greenback gaande te houden.  

Euro

Een dag eerder, oftewel woensdag, krijgt ECB President Mario Draghi de kans om de euro naar beneden te praten, iets dat hij waarschijnlijk niet na zal laten gezien de stijging van de euro de afgelopen maanden. Sinds medio juli is het gewogen gemiddelde van de euro met 3 procent gestegen en de EUR/USD met 4 procent. En dat ondanks de nog altijd gevaarlijk lage inflatie en het feit dat de Eurozone economie een zorgenkind blijft.

De meeste forex analisten zijn het erover eens dat de ECB de aankomende maanden waarschijnlijk actie zal nemen om het bestaande obligatie opkoop programma - ook wel Quantitative Easing, QE, genoemd - verder uit te breiden. Een eerste,  makkelijke stap in dat verband is om aan te geven dat de einddatum van het programma - september 2016 - niet per se de einddatum hoeft te zijn.

Dat denkt ook Greg Fuzesi, econoom bij JPMorgan Chase & Co, die er in een klantenbericht op wees dat aangezien de datum van september 2016 nog zo ver weg is, "there is much scope for buying time with dovish rhetoric in the meantime, without a formal policy change."

Als Draghi woensdag inderdaad in die richting praat, zou de euro mogelijk verder onder druk kunnen komen, wellicht geholpen door cijfers over de Duitse en Franse economie, die een paar uur daarvoor gepubliceerd worden; tenminste, als deze blijken tegen te vallen.

De eerste echt support voor de EUR/USD ligt rond de $1,1090 op de forex, het niveau dat begin september de bodem bleek. Daar voorbij ligt de weg vrij naar de $1,10 rond. 

De dollar is de nieuwe forex week hoger begonnen, na opmerkingen van verschillende Fed leden die er op wijzen dat een renteverhoging voor het einde van het jaar zeer wel mogelijk is, en commentaar van top beleidsmakers van de Britse en Europese Centrale Bank dat wees op mogelijk meer geldverruimende maatregelen van die banken.

De dollar index noteerde aan het begin van de nieuwe week rond de 95,30, aanmerkelijk hoger dan het dal van 94,06 dat vrijdag werd bereikt, de laagste stand in drie weken. Daarmee was de index weer terug op het niveau voor het rentebesluit van de Fed, afgelopen donderdag.

Valutapaar EUR/USD, dat vrijdag op enig moment de $1,1460 nog raakte, noteerde aan het begin van de Aziatische sessie rond de $1,13. De USD/JPY begon boven de 120, na vrijdag te zijn gezakt tot 119,04.

De dollar bulls hadden direct na het besluit van de Fed om de rente in september niet te verhogen uiteraard weinig in de melk te brokkelen op de forex, maar de opmerking van San Francisco Fed President John Williams, zondag, dat het besluit tot uitstel een "close call" was, bracht ze weer wat kleur op de wangen.

Zaterdag had Williams - die bekend staat als een centrist die nauw samenwerkt met Fed Voorzitter Janet Yellen - ook al gezegd te voorzien dat de eerste renteverhoging waarschijnlijk later dit jaar zal plaats vinden. Zowel Williams als St. Louis Fed President James Bullard gaf aan de oktober vergadering te zien als mogelijkheid voor een renteverhoging. 

Uit de zgn. dot plot van de prognoses van de leden van het Federal Open Market Committee (FOMC) was donderdag al gebleken dat 13 van de 17 beleidsmakers van het FOMC nog steeds verwachten dat de rente in 2015 voor het eerst verhoogd zal worden.

ECB

De dollar kreeg ook steun uit de hoek van andere centrale bankiers. Zo zei ECB bestuurslid Benoit Coeure vrijdag dat het monetaire beleid van de Eurozone en dat van de Verenigde Staten op een van elkaar afwijkende koers ligt, daarmee benadrukkend dat hoewel de Fed op het punt staat de rente te verhogen, de ECB eerder op het punt staat om het monetaire beleid verder te versoepelen.

Zijn woorden werden kracht bijgezet door ECB hoofd econoom Peter Praet, die aangaf dat de bank klaar staat om het bestaande staatsobligatie opkoop programma zo nodig verder uit te breiden, iets dat ECB President Mario Draghi onlangs ook al zei. De Eurozone kampt net als de VS met een lage inflatie, maar heeft daarbij bovendien te maken met een kwakkelende economie, waardoor de kans volgens veel grootbanken aanzienlijk is dat de ECB de geldkraan de aankomende maanden verder open zet.

Woensdag komen er cijfers uit over de groei van de Duitse en Franse industrie- en dienstensector. Dezelfde dag zal Draghi ook getuigen voor het Economisch en Monetaire Committee van het Europees Parlement. Mogelijk dat hieruit meer richting komt voor de EUR/USD, die de afgelopen weken een nogal erratisch patroon heeft gevolgd op de valuta markt.

Dezelfde dag worden bovendien ook cijfers gepubliceerd over de groei van de Chinese industrie deze maand. De verwachtingen zijn daarbij al behoorlijk laag gespannen, maar teleurstelling zou desalniettemin kunnen bijdragen aan negatief markt sentiment, waardoor bijvoorbeeld valuta van opkomende landen verder onder druk zouden kunnen komen op de forex. 

De dollar herstelde zich aan het begin van de Aziatische forex sessie enigszins van de klappen die het had opgelopen nadat de Fed niet helemaal onverwacht maar toch nog altijd vrij schokkend bekend maakte de rente onveranderd te laten.

De dollar index, die donderdag daalde tot onder de 94,40, krabbelde na de opening van Tokyo op tot boven de 94,60, maar echt van harte leek het niet te gaan. Valutapaar USD/JPY, aanvankelijk gedaald van rond de 121 rond tot 119,80, herstelde zich in de uren daarna, om vervolgens toch weer verder terug te vallen. De EUR/USD klom van $1,13 tot boven de $1,14341 - de hoogste stand in drie weken - voordat het paar terugviel in de richting van de $1,14, wat nog altijd een flink stuk boven het dal van deze week was, dat op woensdag werd gevestigd op $1,1214.

In de begeleidende verklaring zei de Fed dat "Recent global economic and financial developments may restrain economic activity somewhat and are likely to put further downward presssure on inflation in the near term."

Uit de economische projecties van de Fed bleek o.a. dat de Amerikaanse centrale bank inmiddels verwacht dat het inflatie doel van 2 procent pas in 2018 bereikt zal worden, waar dit volgens de juni projectie nog 2017 was.

Ward McCarthy, financieel econoom bij Jefferies LLC in New York: "The case for not going is that the inflation picture is still extremely murky, especially in light of developments in China."

Over wanneer de rente dan wel verhoogd zal worden blijft het Federal Open Market Committee - het FOMC, het orgaan van Fed dat gaat over het monetaire beleid - in essentie vaag. "In determining how long to maintain this target range, the Committee will assess progress --both realized and expected-- toward its objectives of maximum employment and 2 percent inflation" aldus de Federal Reserve.

Uit de Fed's rente prognose blijkt dat 13 van de 17 FOMC stemgerechtigde leden nog steeds verwachten dat de rente nog in 2015 voor het eerst verhoogd zal worden, maar met nog slechts twee vergaderingen te gaan en een mondiale economische situatie die niet snel zal verbeteren dringt zich de vraag op waarom wel in december als niet in september.

De strategisten bij de Rabobank hebben er in ieder geval nog vertrouwen in. In een klantenbericht schreven ze althans dat gezien het overgrote deel van het FOMC verwacht dat de rente nog dit jaar verhoogd zal worden en het feit dat de binnenlandse groei van de Amerikaanse economie het momentum behoudt, ze blijven bij hun prognose voor een eerste renteverhoging in december.

De kans op een renteverhoging in oktober lijkt in ieder geval klein. Uit het FedWatch programma van CME, eigenaar van de grootste derivatenbeurs ter wereld, bleek dat er volgens rente futures slechts en kans van 18 procent is dat de Federal Reserve de rente in oktober zal verhogen, waar dit donderdag voor het rentebesluit nog 41 procent was.  

Dollar koers

Korte termijn stijgingsmogelijkeden van de dollar lijken beperkt nu een eerste renteverhoging hoogstwaarschijnlijk pas op zijn vroegst in december zal plaatsvinden. Dat is dan waarschijnlijk weer goed nieuws voor de valuta van opkomende markten en ook voor de koers van valutaparen als de EUR/USD, USD/JPY en GBP/USD.

Dat beeld kan verstoord worden wanneer andere centrale banken geldverruimende maatregelen aankondigen, zoals bijvoorbeeld Goldman Sachs voorspelt dat de Japanse centrale bank zal doen in oktober en zoals veel analisten verwachten dat de Europese Centrale Bank zal doen ergens in de aankomende maanden. 

In dat geval zal de divergentie tussen het beleid van de Fed  - die toch op het punt staat de rente te verhogen - en dat van de meeste andere centrale banken - die veelal nog in de modus zitten om het monetaire beleid juist verder te verruimen - weer steeds meer de kop op steken. Tot die tijd zullen dollar bulls echter wel eens moeilijkheden kunnen ondervinden om de handen op elkaar te krijgen voor de greenback op de forex. 

De dollar moest aan het begin van de Aziatische sessie inleveren op de forex, onder invloed van een zwak inflatie cijfer in de aanloop naar een van de meest geanticipeerde Fed beslissingen in jaren.

De dollar index daalde kort na opening van Tokyo tot onder de 95,20, niet ver van de 94,91 die maandag nog was geraakt, de laagste stand in 3 weken tijd.

De index - die de dollar uitzet tegen de zes belangrijkste andere valuta op de forex - werd onder andere naar beneden getrokken door de stijging van de euro tegenover de greenback; aan het begin van woensdag was valutapaar EUR/USD onder invloed van in augustus afgenomen inflatie in de Eurozone nog gedaald tot rond de $1,1210 op de forex, maar in de loop van de dag herstelde het paar zich tot boven de $1,13.

De hernieuwde dollar zwakte kwam nadat bleek dat de Amerikaanse inflatie in augustus ook onverwacht was gedaald, met 0,1 procent. Het was de eerste maandelijkse prijsdaling sinds januari en de timing kon niet slechter vallen voor een Fed die mogelijk van plan is de rente voor het eerst in 9 jaar te verhogen.

Behalve dat de dollar in moest leveren tegenover o.a. de euro, yen en franc, profiteerden edelmetalen van de onverwachte inflatie daling; de goudprijs steeg woensdag van rond de $1.108 per troy ounce tot bijna $1.125 en de zilverprijs steeg met bijna vier procent tot $14,96 per troy ounce, de hoogste stand in drie weken.

Volgens het zgn FedWatch programma van de CME Group, eigenaar van de grootste derivatenbeurs ter wereld,  is de kans op een renteverhoging inmiddels afgenomen van 27 tot 21 procent.

Sean Callow, senior forex strategist bij Westpac in Sydney, merkte in een klantenbericht echter terecht op dat het vandaag niet alleen maar gaat om het rentebesluit, al zal daar aanvankelijk wel alle aandacht naar uit gaan, maar ook over de Fed prognoses. "We will also see quarterly projections of growth, unemployment, inflation and the funds rate. This should include upward revisions to GDP projections but a lower profile for interest rates." aldus Callow.

Onzekerheid regeert

De Fed's kwartaal prognose voor economische groei en inflatie-ontwikkeling voor de aankomende twee jaar en de bij het rentebesluit behorende Fed verklaring zullen samen met het rentebesluit rond 20.00 uur Nederlandse tijd worden gepubliceerd. Een half uur later begint vervolgens de persconferentie van Fed Voorzitter Janet Yellen, die live wordt uitgezonden.

De meeste investeerders en analisten denken inmiddels dus dat de Fed de rente vooralsnog niet zal verhogen, maar ook over wat de Fed dan wel zal doen lopen de meningen sterk uiteen. Barclays liet deze week weten te voorzien dat o.a. de inflatie-ontwikkeling de Fed er toe zal nopen om tot maart 2015 te wachten met de eerste renteverhoging, anderen denken dat de Amerikaanse centrale bank zo lang niet meer zal willen wachten.

Tomoaki Shishido, fixed income analist bij Nomura Securities: "We believe that the Fed will refrain from raising rates today. But at the same time, it will indicate that it is highly likely to raise rates by the end of the year."

Verschillende economen wijzen erop dat de Fed waarschijnlijk zal benadrukken dat vanaf nu iedere vergadering 'lift-off' kan betekenen, maar het is ook mogelijk dat de Fed aangeeft eerst meer verbetering in de inflatie-ontwikkeling te willen zien.

Of gaat de rente toch gewoon met 0,25 procent omhoog? Wat de beslissing van de Fed ook is, de volatiliteit op de forex zal rond en vlak na het bekend worden ervan waarschijnlijk zeer hoog zijn.

De dollar vocht zich dinsdag terug op de forex onder invloed van optimistische retail sales cijfers, een aanwijzing dat de Amerikaanse economie zich goed staande weet te houden temidden van de afkoelende mondiale economie.

De kans dat de Fed donderdag de rente verhoogt steeg volgens de Amerikaanse rentemarkt dinsdag van 23 naar 27 procent, maar een toenemend aantal economen ziet veel beren op de weg voor de Fed.

De dollar index - waarbij de greenback wordt uitgezet tegen de zes belangrijkste andere valuta op de forex - noteerde aan het begin van de Aziatische sessie rond de 95,60, een behoorlijk eindje verwijdert van de 94,91 die maandag nog was geraakt, de laagste stand in drie weken tijd.

Investeerders putten dinsdag moed uit de Amerikaanse retail sales cijfers van de U.S. Commerce Department, waaruit bleek dat de consumentenbestedingen in augustus met 0,2 procent zijn toegenomen, een groei van 2,2 procent op jaarbasis. Cijfers voor juli werden bovendien naar boven bijgesteld, naar 0,7 procent.

Aangezien de groei van de Amerikaanse economie voor zo'n 70 procent wordt bepaald door de binnenlandse consumentenbestedingen verwachten economen dat het herstel van de economie de aankomende tijd door zal zetten.

Jesse Hurwitz, econoom bij Barclays, verhoogde naar aanleiding van de retail cijfers zijn groei prognose voor de Amerikaanse economie voor het derde kwartaal van 2,2 naar 2,4 procent.

"We expect the consumer to remain the dominant force behind U.S. economic growth." aldus Hurwitz.

Uitstel tot Maart 2016?

Toch zien Barclays economen net als veel collega's de Fed de rente donderdag (nog) niet verhogen voor het eerst sinds 2006. "Our U.S. economists expect the Fed to remain on hold at its September meeting, deferring rate hikes while it assesses downside risks to the outlook after recent financial market stress."

Uitstel dus, en voor meer dan een of twee maanden. "We expect Fed Chair Yellen to emphasize data-dependence and that every meeting remains 'live,', but we believe concerns about external demand and inflation will delay hikes until March 2016." aldus de Barclays economen in een klantenbericht.

Later vandaag worden de Amerikaanse inflatie cijfers voor augustus gepubliceerd. De verwachting is dat het prijsniveau de afgelopen maand onveranderd is gebleven, terwijl de Federal Reserve juist graag aantrekkende inflatie zou zien. Een tegenvallend cijfer zou de druk op de dollar waarschijnlijk verhogen.

Verschillende economen, waaronder voormalig Treasury Secretary Larry Summers, waarschuwen ondertussen dat de markt donderdag wel eens heftig zou kunnen reageren op een renteverhoging, niet in de laatste plaats omdat de ingeprijste kans erop de afgelopen weken zo sterk is afgenomen.

In opkomende markten bijvoorbeeld, zoals Brazilie, Indonesie, Zuid-Afrika en Turkije, zou kapitaalvlucht kunnen plaatsvinden, waardoor de valuta van deze landen verder onder druk komen en de kosten van leningen verder stijgen. Ook voor Amerikaanse bedrijven zullen de leenkosten overigens stijgen.

Maar niets doen brengt ook nadelen met zich mee voor de Fed, zoals kans op nieuwe turbulentie in de financiele markten vanwege de aanhoudende onzekerheid en nieuwe rondes van langdurige speculatie onder investeerders en valuta handelaren.

John Briggs, hoofd strategie Amerika bij RBS Securities : "The worst case for me is that they don't go and we have to do this all over again." Hij zal niet de enige zijn die liever ziet dat de Fed een einde maakt aan de onzekerheid en donderdag eindelijk de trekker overhaalt.

Zakenbank Goldman Sachs schrijft in een rapport dat de relatief sterke stijging van de yen en de euro de afgelopen drie maanden op de forex kansen biedt voor investeerders om de beide valuta te shorten.

De yen is de afgelopen maanden met 6,9 procent gestegen op de valutamarkt en de euro met 4,3 procent, ondanks dat zowel de Japanse als de Europese centrale bank een actief monetair stimuleringsprogramma heeft om de inflatie aan te jagen.

De recente rally van de beide valuta heeft alles te maken met de paniek op de Chinese aandelenbeurzen, vorige maand, en de risico-mijdende reactie erop van investeerders en valuta handelaren. 

Maar, zoals de analisten van Goldman Sachs schrijven: "Risk aversion has increasingly decoupled price action from fundamentals in recent weeks, which presents an apportunity."

De fundamentals rond de euro, yen en dollar zijn immers grotendeels onveranderd, en nu de onrust rond China de afgelopen weken weer meer op de achtergrond raakt, zullen de koersen van valutaparen zoals de USD/JPY en de EUR/USD ook weer afbuigen naar hun eerdere koersrichting, zo is althans de redenering.

Valutapaar USD/JPY noteerde aan het begin van de Aziatische sessie rond de 120,50, maar de analisten van Goldman zien het paar de aankomende 12 maanden stijgen - oftewel de yen dalen - tot 130, mede omdat de bank verwacht dat de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ), in oktober extra stimuleringsmaatregelen zal aankondigen.

Voor de EUR/USD - die aan het begin van de Aziatische forex sessie koerste rond de $1,13 - verwacht Goldman een daling tot 95 in de aankomende twaalf maanden, onder invloed van uitbreiding van het stimuleringsprogramma van de Europese Centrale Bank. Eerder deze maand  liet ECB President Mario Draghi doorschemeren dat de bank zo nodig inderdaad bereid is tot meer stimuleringsmaaregelen, en Goldman denkt dus dat het de aankomende maanden ook daadwerkelijk zo ver zal komen.

Door Bloomberg in een survey ondervraagde analisten voorzien ook een daling van zowel de yen als de euro, zij het niet zo'n sterke als door Goldman voorspeld. Uit het survey bleek dat de analisten een daling van de yen zien tot 127 per dollar en van de euro tot $1,05 per USD. Vooral  ten aanzien van de euro zijn de analisten van Goldman dus pessimistischer dan de meeste andere analisten.

Overigens gaf meer dan tweederde van de respondenten in een ander Bloomberg survey aan te verwachten dat de ECB het stimuleringsprogramma inderdaad zal uitbreiden, en wil binnen de aankomende negen maanden.

Fed rente

De Goldman analisten gaven in hun rapport verder aan te verwachten dat de Federal Reserve de rente aankomende donderdag onveranderd zal laten maar wel zal laten weten dat "liftoff is near". Goldman ziet echter ook een risico dat de Fed voorzichtiger zal zijn in de economische projecties en mogelijk ook in het taalgebruik.

Een significante meerderheid van investeerders en valuta handelaren verwacht inmiddels ook dat de Fed de rente donderdag onveranderd laat, waardoor het effect van daadwerkelijk uitstel mogelijk meevalt.

Zoals Matthew Turner, analist bij investeringsbank Macquarie, aangaf: "I don't think that not raising rates in September could feel like a complete change of policy."

De dollar, euro en yen deden het aan het begin van de eerste Aziatische sessie van de week rustig aan op de forex, in afwachting van het rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank aankomende donderdag, waarbij de Federal Reserve mogelijk voor het eerst in 9 jaar zal besluiten om de rente te verhogen.

De dollar index was aan het begin van de Aziatische sessie nauwelijks van zijn plaats te krijgen, wat ook goed te zien was in de koers van de twee belangrijkste valutaparen, de EUR/USD en USD/JPY. Zo hield de EUR/USD moeiteloos de 1,8 procent winst vast die het paar vorige week boekte en bleef ook de USD/JPY met een koers van 120,50-80 in de buurt van de slotstand van vrijdag.

Valuta handelaren en investeerders kiezen er vooralsnog voor om aan de zijlijn te blijven staan in afwachting van het rentebesluit - niet in de laatste plaats vanwege de grote verdeeldheid over de vraag of de Fed donderdag wel of niet de trekker over zal halen - maar dat zou de aankomende dagen kunnen veranderen, omdat er ook ander belangrijk nieuws uitkomt.

Zo houdt de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ), 14-15 september ook een beleidsvergadering, waarvan de uitkomst dinsdag bekend zal worden gemaakt. De verwachting is niet dat de BOJ aanvullende stimuleringsmaatregelen zal aankondigen, maar vorig jaar oktober was dat ook niet het geval en toen verraste de BOJ door wel met extra maatregelen te komen, waarna de yen op de forex naar beneden duikelde.

Dinsdag komen er vervolgens cijfers uit over de Amerikaanse retail sales, oftewel de consumentenbestedingen - een belangrijke pijler van de binnenlandse bestedingen - en woensdag wordt het Amerikaanse inflatie cijfer voor augustus bekend gemaakt. Vooral dat laatste cijfer zou in geval van significante afwijking van de verwachtingen nog wel eens voor verrassing kunnen zorgen op de forex, omdat de (te lage) inflatie een punt van aanhoudende zorg is voor de Fed.

Ook significante beweging op de Chinese aandelenbeurzen zou voor deining kunnen zorgen op de valuta markt, alhoewel tegenvallende cijfers over de Chinese industriele productie, zondagavond, schijnbaar weinig indruk maakte op valuta handelaren.

Verdeeldheid over Fed beslissing

Het is vooral de onzekerheid over het aankomende Fed besluit die de kans op een grote impact op de forex vergroot. Zowel analisten als investeerders zijn de afgelopen weken hopeloos verdeeld gebleken, waardoor de uitkomst van het besluit nauwelijks is ingeprijst.

Raiko Shareef, markt strategist bij Bank of New Zealand Ltd. in Wellilngton: "Investors are clearly skeptical, with the market pricing the odds of a liftoff at less than one-third. Analysts are effectively evenly split on the decision. We expect the FOMC [het beleidsorgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid, red.] to wait until December."

Fed Voorzitter Janet Yellen en verschillende andere FOMC leden hebben de afgelopen tijd aangegeven te verwachten dat de rente nog in 2015 voor het eerst omhoog zal kunnen. Hier geen gevolg aan geven zou de geloofwaardigheid van de Fed kunnen aantasten, maar er zijn na september natuurlijk nog twee FOMC vergaderingen, 27-28 oktober en 15-16 december.

Gezien het huidige gerommel in China op de aandelenmarkten daar en rond de koers van de yuan, de lage Amerikaanse inflatie en de toch al sterke dollar, lijken er voor de Fed genoeg argumenten te zijn om het kruit deze maand nog droog te houden. Dat gezegd hebbende, kan het FOMC ook redeneren dat het weinig zin heeft om het onvermijdelijke nog langer uit te stellen.

Maar wat de uitkomst ook zal zijn, het is in ieder geval zeer onwaarschijnlijk dat het donderdag net zo rustig blijft op de forex als het de afgelopen uren was.

Economen, forex handelaren en investeerders zijn een week voor het langverwachte september rentebesluit van de Federal Reserve hopeloos verdeeld over de vraag of de Fed 17 september al dan niet voor het eerst sinds 2006 de rente zal verhogen.

Op het eerste gezicht lijkt het misschien van futiel belang of de rente nu wel of niet met 0,25 procent verhoogd zal worden, maar de gevolgen kunnen groot zijn, niet alleen voor de financiele markten maar ook voor de reeele economie.

Als de Fed bijvoorbeeld zou besluiten om in september vooralsnog van een renteverhoging af te zien, zou daarmee het signaal worden afgegeven dat geld voorlopig goedkoop blijft; dat kan o.a. impact hebben op de loonontwikkeling en het aantal commerciele leningen in de VS, alsmede op de investeringsbereidheid in opkomende landen.

Verhoogt de Amerikaanse centrale bank de rente wel, dan zou de toch al lage inflatie-ontwikkeling mogelijk verder onder druk komen, wat doorgaans geen goed nieuws is voor binnenlandse bestedingen en investeringen. De dollar zou bovendien waarschijnlijk stijgen ten opzichte van andere valuta, waardoor de Amerikaanse export (verder) onder druk zou komen. 

De meeste economen zijn het erover eens dat de Amerikaanse economie de afgelopen maanden voldoende hersteld is om een renteverhoging te rechtvaardigen; de werkeloosheid is gedaald tot 5,1 procent - wat naar Fed maatstaven neerkomt op volledige werkgelegenheid- en de economische groei trekt aan; alleen de inflatie-ontwikkeling blijft achter bij de doelstelling van de Fed.

De enige echt grote verandering de afgelopen paar weken is de situatie in China, waar gerommel rond de door de Chinese centrale bank geregiseerde yuan devaluatie en paniek op de aandelenbeurzen bijdraagt aan het vermoeden onder investeerders dat de Chinese economie op weg is naar een harde landing. De afnemende economische groei van de op een na grootste economie ter wereld heeft bovendien ook grote gevolgen voor andere landen in de regio, die vaak voor een groot deel afhankelijk zijn van de handel met China.  

Wachten of niet wachten, dat is de vraag

Is de schijnbaar fragiele situatie in China voldoende reden voor de Fed om te wachten met een renteverhoging? Ray Dalio, oprichter van Bridgewater Associates, het grootste hedgefund ter wereld, denkt van wel. Dalio stelt dat het verhogen van de rente op dit moment een blunder van episch formaat zal blijken, gegeven de kwetsbaarheid van de mondiale economie.

Anderen, zoals o.a. William Lee, econoom bij Citigroup, stellen dat de Amerikaanse economie sterk genoeg is om een hogere rente te dragen en dat het na negen jaar tijd wordt voor normalisering van het monetaire beleid.

De hoofdeconoom voor de V.S. bij Deutsche Bank denkt dat de Fed de renteverhoging zal uitstellen tot oktober, verschillende andere economen denken aan december, of zelfs volgend jaar. 

Uit een survey van Bloomberg kwam naar voren dat 38 van de 78 economen verwachten dat de Fed de rente op 17 september zal verhogen. Onder futures traders is het percentage overigens aanmerkelijk lager.

Er is kortom veel onzekerheid en verwarring. Die onzekerheid zal er waarschijnlijk voor zorgen dat de impact van de uiteindelijke beslissing op de forex groot is, ongeacht de keuze van de Fed.

Besluit de Fed om de rente verhogen, dan is de kans groot dat de dollar - in ieder geval in eerste instantie - zal stijgen tegenover andere belangrijke valuta op de forex, zoals de euro en de yen. Als de Fed de rente onveranderd laat zal waarschijnlijk het omgekeerde gebeuren. 

Vaak is de bijbehorende Fed verklaring en/of persconferentie van Fed Voorzitter Janet Yellen belangrijker dan het eigenlijke rentebesluit, maar deze keer is er zoveel onzekerheid dat het rentebesluit zelf zal waarschijnlijk ook een grote impact zal hebben.

Vandaag en begin volgende week zal de volatiliteit op de valutamarkt mogelijk afnemen, omdat valuta handelaren hun posities afwikkelen in aanloop naar het rentebesluit, maar donderdag gaat naar alle waarschijnlijkheid de beuk erin.

De dollar daalde tegen het einde van de Amerikaanse forex sessie o.a. tegenover de euro en de yen, onder invloed van daling van de aandelenbeurzen op Wall Street, die naar beneden werden getrokken door de dalende koers van Apple en zwakte in de energie sector.

De dollar index, die woensdag nog voortvarend van start was gegaan, kreeg in de loop van de dag de wind steeds meer tegen. Dat was o.a. goed te zien in de koers van valutapaar EUR/USD, die op de forex steeg van rond de $1,1130 tot boven de $1,1230 aan het begin van de Aziatische sessie.

Ook de yen sterkte aan tegenover de dollar en steeg van 121,10 yen per dollar naar rond de 120,10 yen per dollar. 

De stemming op Wall Street sloeg om onder invloed van een daling van Apple - 's werelds grootste bedrijf gemeten naar marktwaarde - nadat de lancering van de nieuwste Apple producten, woensdag, beleggers niet kon bekoren. Het aandeel Apple verloor zo'n 1,9 procent.

Ook energie bedrijven waren uit de gratie, onder invloed van scherp dalende olieprijzen. Zo daalde de prijs van een vat Brent crude met 4,3 procent, tot $47,41 en de prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie met 4 procent, tot $44,11.

Nieuw-Zeelandse dollar

De greenback steeg wel tegenover de Nieuw-Zeelandse dollar, ook wel bekend als de kiwi, maar dat had alles te maken met het besluit van de Nieuw-Zeelandse centrale bank, de Reserve Bank of New Zeland (RBNZ), om de rente voor de derde achtereenvolgende keer te verlagen met 0,25 procent, tot 2,75 procent.

De renteverlaging was verwacht, maar toch duikelde de kiwi naar beneden, mogelijk mede door een 'dovish' klinkende Reserve Bank Gouverneur Graeme Wheeler, die donderdag zei dat "at this stage, some further easing in the OCR [official cash rate] seems likely.", en bovendien aangaf de kiwi op het moment eigenlijk nog te hoog te vinden, door op te merken dat "further depreciation is appropriate given the sharpness of the decline in New Zealand's export commodity prices."

Valutapaar NZD /USD daalde vervolgens van rond de 0,64 tot 0,6260 aan het begin van de Aziatische sessie, niet ver van de 0,6200 die vorige week werd geraakt, de laagste stand in zes en half jaar.

Deutsche Bank over Fed rentebesluit

Ondertussen is de forex ook in toenemende mate in de greep van het aankomende rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank, volgende week. Tot een paar weken geleden ging een meerderheid van de analisten ervan uit dat de Fed de rente waarschijnlijk in september voor het eerst in 9 jaar weer zou verhogen, maar inmiddels krabbelen steeds meer experts daarvan terug.

Zo ook de hoofd econoom voor de Verenigde Staten van Deutsche Bank, Joseph LaVorgna, die woensdag middels een rapport liet weten zijn voorspelling voor de eerste renteverhoging te verschuiven van september naar oktober.

"I'm totally convinced they don't need to move this month. October seems to work really well." aldus Lavorgna, die verschillende argumenten geeft voor zijn verschuiving.

Zo noemde de econoom van Deutsche Bank o.a. de fragiliteit van de mondiale aandelenbeurzen, de sterke dollar, het schijnbare terugkrabbelen van een aantal sleutel leden van het FOMC (het beleidsorgaan van de Fed dat gaat over het rentebesluit), de nog altijd dalende inflatie en het feit dat de Fed na september nog twee resterende vergaderingen heeft dit jaar als argumenten voor uitstel van de Fed.

Het feit dat investeerders en valutahandelaren in toenemende mate speculeren dat de Fed zijn kruit droog zal houden in september, zal het effect van een eventuele renteverhoging volgende week mogelijk vergroten. Begin volgende week zal de volatiliteit op de forex overigens mogelijk afnemen, in aanloop naar het rentebesluit van 17 september. 

De yen moest aan het begin van de Aziatische forex sessie ruimte toegeven op de dollar, nadat stijgende Chinese aandelenbeurzen en beter dan verwachte cijfers over de Duitse handelsbalans risicomijding naar de achtergrond drukte.

Valuta paar USD/JPY steeg aan het begin van de Aziatische sessie tot boven de 120,30, de hoogste stand in een week, nadat een sterk presterende Nikkei de behoefte aan de yen als veilige haven asset danig verminderde. De afgelopen tijd heeft de yen een sterke omgekeerde correlatie vertoond met de Japanse aandelenbeurs en daarvan was dus ook nu weer sprake.

De Nikkei werd mede aangejaagd door de Chinese aandelenbeurzen, die dinsdag een deel van hun verliezen van de afgelopen dagen terugwonnen. Zo steeg de Shanghai Composite Index dinsdag met 2,9 procent, na in de vier dagen daarvoor 4,7 procent verloren te hebben.

Chris Weston, hoofd markt strategist bij IG Ltd. in Melbourne: "China seems to be the big driver at the moment. As long as China is stable and equity markets there aren't in a freefall, markets will generally go higher. We won't rule out more volatility ahead of the U.S meeting next week."

Verschillende analisten merkten op dat de stijging van de Chinese aandelenbeurzen waarschijnlijk werd veroorzaakt door interventie van de Chinese overheid. Tegelijkertijd was er ook toenemende speculatie dat China meer stimuleringsmaatregelen zou nemen om een harde landing van de economie te voorkomen.

Hoewel de dollar terrein dus terrein won tegenover de yen, moest de greenback het in de loop van dinsdag juist afleggen tegenover valuta van opkomende landen zoals Rusland, Turkije, Zuid-Afrika, Brazilie en Maleisie, valuta wiens lot op het moment verbonden lijkt aan de prestaties van de Chinese aandelenmarkt en het rentebeleid van de Amerikaanse centrale bank.

Aussie

Ook de Australische dollar - vaak gezien als proxy voor de Chinese economie vanwege de afhankelijkheid van de grondstoffen-rijke Australische economie van de handel met China - deed het goed tegenover zijn Amerikaanse evenknie; valutapaar AUD/USD steeg aan het begin van de Aziatische sessie tot boven de 0,7060, een behoorlijk eind verwijdert van de 0,6892 die het paar maandag nog had geraakt, de laagste stand in 6,5 jaar.

Later vandaag zal de focus op de forex waarschijnlijk verschuiven van de Chinese aandelenbeurzen naar de Canadese en Nieuw-Zeelandse centrale bank, die beide met hun maandelijkse rentebesluit komen.

Voor de Canadese centrale bank wordt verwacht dat deze de rente op 0,5 procent houdt, niet in de laatste plaats omdat de Bank of Canada (BOC) de rente eerder dit jaar al twee keer heeft verlaagd, maar een extra voorzichtige toon van de BOC zou de Canadese dollar onder druk kunnen zetten.

Voor de Nieuw-Zeelandse centrale bank, de Reserve Bank of New Zealand (RBNZ), wordt juist verwacht dat de rente zal worden verlaagd met 0,25 procent tot 2,75 procent, maar ook daar gaat het om het commentaar die met de renteverlaging gepaard zal gaan. 

Aan het begin van de Aziatische sessie was in ieder geval nog weinig te merken van pessimisme over het komende commentaar van de RBNZ; valutapaar NZD/USD steeg in een paar uur tijd tot 0,6400, meer dan 300 pips verwijdert van de 0,6082 die eind augustus werd geraakt, de laagste stand in 6 jaar tijd op de forex.

Valuta van opkomende landen zoals Maleisie, Zuid-Afrika en Indonesie stonden de afgelopen uren onder druk op de forex onder invloed van zorgen om China, gevoed door dalende Chinese aandelen beurzen en data die liet zien dat de Chinese interventie om de yuan te stabiliseren groter was dan verwacht.

De aandelenbeurs in Shanghai daalde maandag met 2,5 procent, na een lang weekend waarin de Chinese markten in verband met vakantie gesloten waren, ondanks ondersteunend commentaar vanuit de Chinese centrale bank op de G20 top, waarin vertrouwen in de Chinese economie werd uitgesproken en werd voorspeld dat de Chinese aandelen en valuta zullen stabiliseren.

Maandag werd ook bekend dat de Chinese forex reserves - de grootste reserves ter wereld - in augustus met $94 miljard gedaald zijn, tot een totaal van $3.560 miljard. Het was de grootste daling van de Chinese reserves tot nu toe, al hadden sommige analisten rekening gehouden met een nog grotere daling.

Uit de data blijkt dat de Chinese centrale bank, de People's Bank of China (PBOC), in augustus stevig heeft geintervenieerd om de snelle daling van de yuan af te remmen. Die daling werd in gang gezet nadat de PBOC zelf de waarde van de Chinese valuta eenmalig verlaagde en daarbij aankondigde voortaan bij het bepalen van de dagelijkse bandbreedte van de Chinese munt meer rekening te zullen houden met markt factoren.

De devaluatie door de PBOC versterkte onder marktspelers echter het vermoeden dat de yuan de aankomende tijd verder zal dalen, waardoor de Chinese centrale bank blijkens de maandag uitgekomen data diep heeft moeten ingrijpen om een al te diepe val te voorkomen. De vraag is echter of het genoeg was. 

Tom Orlik en Fielding Chen, economen bij Bloomberg: "The hope for the PBOC, we believe, is that extreme selling pressure on the yuan subsides and they can allow a moderate depreciation to restore export competitiveness. The fear is that today's data will reinforce the market view that the only way for the yuan to go is down, and further accelerate capital outflows."

Ondertussen heeft de Chinese overheid de afgelopen maand ook met man en macht geprobeerd om de snelle daling van de aandelenbeurzen af te zwakken. Die interventie was gematigd succesvol, maar economen denken dat de Chinese overheid het uiteindelijk toch zal afleggen tegen de marktwerking en dat zowel de yuan als de aandelenbeurzen verder zullen dalen.

Valuta van opkomende landen die zelf weinig forex reserves hebben, zoals Maleisie en Zuid-Afrika, moesten het de afgelopen uren extra ontgelden op de forex, maar ook de Indonesische rupiah, de Indische rupee en de Thaise baht stonden onder druk door het haperen van de Chinese economie.

Euro, yen

Valutaparen USD/JPY en EUR/USD hielden het de afgelopen uren relatief rustig, mede doordat de Amerikaanse markten gesloten waren in verband met labor day.

De USD/JPY bewoog zich aan het begin van de Aziatische sessie grotendeels tussen de 119,20-50, terwijl de EUR/USD zich op de forex in een nauw kanaal nestelde tussen de $1,1150-70. 

De dollar is de nieuwe forex week onrustig begonnen tegenover o.a. de euro en de yen, nadat de vrijdag gepubliceerde Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers voor augustus een gemengd beeld lieten zien met voor ieder wat wils.

Valutapaar EUR/USD steeg kort na opening van de Aziatische sessie tot boven de $1,1170, na vrijdag de $1,1080 regio te hebben getest. Vervolgens zette het paar echter de daling in richting de $1,1150. De USD/JPY daalde in het eerste uur van de nieuwe forex week tot 118,80, slechts een paar pips verwijdert van het dal dat vrijdag werd bereikt na publicatie van de Amerikaanse non-farm payrolls, maar kort daarop steeg het paar weer tot boven de 119,50.

Uit de door het Bureau of Labor Statistics vrijdag gepubliceerde cijfers bleek dat er in augustus 173.000 banen zijn bij gekomen in de Amerikaanse economie, aanmerkelijk minder dan de ongeveer 215.000 die door de meeste economen waren verwacht.

Tegelijkertijd bleek het werkeloosheidspercentage gedaald tot 5,1 procent, de laagste stand sinds april 2008 en een niveau dat door de Federal Reserve wordt gezien als 'full employment'. Bovendien stegen de lonen in augustus met 0,3 procent, meer dan de 0,2 procent die verwacht was, en steeg de lengte van de gemiddelde werkweek. Ook werd het aantal banen waarmee de arbeidsmarkt groeide in juni en juli naar boven bijgesteld.

Geen eenduidig beeld dus, waardoor analisten veelal bij hun voorspellingen bleven wat betreft de verwachte eerste renteverhoging door de Fed, of dat nu september, december of begin 2016 was. Er zat simpelweg te weinig richting in de non-farm payrolls.

Rob Carnell, hoofd econoom bij ING Bank in Londen: "The jobs report had something for everyone. The data just wasn't sufficiently eye-popping to say the Fed totally ruled out September or that it absolutely rubber stamped it coming in." Carnell gaf aan zijn eigen voorspelling voor een eerste renteverhoging in september in ieder geval in tact te houden.

Toch was het overheersende sentiment rond de Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers gematigd negatief. Bloomberg berichtte dat op de futures markt de kans op een eerste renteverhoging in september was gedaald tot 30 procent, nadat dit een paar weken geleden nog zo'n 46 procent was.

IMF 

Christine Lagarde, directeur van het Internationaal Monetair Fonds, zei zaterdag tijdens een persconferentie volgend op de G20 top dat de Amerikaanse centrale bank de rente alleen zou moeten verhogen als er voldoende zekerheid is dat de belissing niet op korte termijn weer moeten worden terug gedraaid.

"So, what we have said, is the IMF thinks that it is better to make sure that the data are absolutely confirmed, that there is no uncertainty, neither on the front of price stability, nor on the front of employment and unmployment, before it actually makes that move." aldus Lagarde.

Het IMF maant dus tot voorzichtigheid - waarschijnlijk mede gezien de impact van een renteverhoging op de opkomende landen - en het is op het moment ook moeilijk om argumenten voor meer urgentie bij de Federal Reserve aan te dragen, gezien de nog altijd lage inflatie en de onrust op de Chinese markten.

Mocht de Fed op 17 september a.s. inderdaad besluiten om de rente nog niet te verhogen, dan zal de dollar mogelijk verder onder druk komen tegenover andere belangrijke valuta op de forex, zoals de euro, yen en pond. 

Alle ogen zijn vandaag gericht op de publicatie van de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers voor augustus. Wanneer de cijfers in lijn liggen met de verwachtingen krijgen dollar bulls mogelijk voldoende momentum om de greenback verder omhoog te duwen.

De dollar index - die eind augustus nog rond de 93 noteerde onder invloed van grote onrust op de Chinese aandelen beurzen - heeft zich de afgelopen dagen hersteld tot boven de 96, mede doordat de kalmte op de Chinese beurzen weer wat terugkeerde.

De dollar werd afgelopen weekend ook geholpen door Fed Vice Voorzitter Stanley Fischer, die op de internationale bankiersconferentie in Jackson Hole liet doorschemeren dat een eerste renteverhoging in september nog steeds tot de mogelijkheden behoort, ondanks de huidige onrust in China.

De Federal Reserve heeft de afgelopen jaren steeds aangegeven dat de werkeloosheid eerst verder moest afnemen voordat er sprake kon zijn van een eerste renteverhoging, maar uit de notulen van de laatste Fed vergadering - de zgn. minutes - bleek dat het Federal Open Market Committee - het orgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid - slechts nog ‘some improvement’ nodig vond op de arbeidsmarkt.

In die zin kunnen de non-farm payrolls van augustus een belangrijk obstakel wegnemen voor de Fed. Economen verwachten dat het nieuwe banen cijfer van het Bureau of Labor Statistics voor de afgelopen maand voor de vierde keer achter elkaar boven de 200.000 zal zijn uitgekomen en dat het werkeloosheidspercentage zal zijn gedaald tot 5,2 procent.

De prognose van salaris administratie kantoor ADP kwam woensdag met 190.000 nieuwe banen licht uit onder de verwachtingen van de markt, maar bleken toch voldoende om de dollar een boost te geven.

ECB bereid tot meer stimulering

De euro daalde donderdag tot de laagste stand in twee weken op de forex, nadat de President van de Europese Centrale Bank (ECB), Mario Draghi, tijdens zijn maandelijkse persconferentie aangaf dat de bank bereid is om het huidige stimuleringsprogramma zo nodig te verlengen.

Holger Schmieding, hoofd econoom bij Berenberg Bank in Londen: “Draghi is assuring very clearly that if the turmoil gets any worse, the ECB would do all it takes to keep the recovery on track. It would not take much further to elicit the ECB response.”

Door dalende grondstoffen prijzen en afnemende wereldhandel onder invloed van de afkoelende Chinese economie dreigt de inflatie-ontwikkeling in de Eurozone verder onder druk te komen. De ECB heeft zijn inflatie prognose inmiddels verlaagd tot 0,1 procent voor 2015, 1,1 procent voor 2016 en 1,7 voor 2017.

Valutapaar EUR/USD daalde kort na Draghi’s persconferentie tot $1,1086, de laagste stand sinds 20 augustus.

Wanneer de non-farm payrolls in lijn liggen met de verwachting zal de druk op het meest liquide valutapaar op de forex mogelijk verder toenemen.

De euro moest de afgelopen uren op de forex terrein prijsgeven tegenover de dollar, onder invloed van een prognose van salaris administratie kantoor ADP die grotendeels in lijn lag met de verwachtingen en in aanloop naar de maandelijkse vergadering van de Europese Centrale Bank (ECB).

Valutapaar EUR/USD daalde tijdens de Aziatische sessie tot $1,1206, na woensdag nog te hebben gekoerst boven de $1,1310 op de forex.

Dat de euro onder druk staat voor de ECB vergadering en aansluitende persconferentie van ECB President Mario Draghi, heeft niet zozeer te maken met het rentebesuit zelf - algemeen wordt aangenomen dat die onveranderd blijft op 0,05 procent - maar met de impact van de afkoeling van de Chinese economie en dalende grondstoffen prijzen op de inflatieontwikkeling in de euro, en de reactie daarop van de ECB.

Todd Elmer, strategist bij Citigroup in Singapore: "The risk is slightly to the downside for the euro as we approach that meeting because there is a chance that we see downgrades on the ECB's forecasts for growth and inflation. The incentives are for President Draghi to be relatively dovish in the press conference."

De persconferentie van Mario Draghi begint rond 14:30 Nederlandse tijd en wordt live uitgezonden.

De ECB committeerde zich in maart van dit jaar voor het eerst in zijn bestaan aan een geldverruimingsprogramma waarbij iedere maand voor 60 miljard euro aan staatsobligaties wordt opgekocht, een beleid dat ook wel quantitative easing wordt genoemd. De ECB heeft bij de start van het programma aangegeven dat het zal lopen tot september 2016.

Amerikaanse werkgelegenheid

De EUR/USD kwam woensdag ook onder druk door de prognose van salaris administratie kantoor ADP dat er in augustus 190.000 banen zijn bijgekomen in de private sector, waar dit er volgens de vorige ADP prognose 177.000 waren in juli. Het cijfer was licht lager dan wat analisten hadden voorspeld, maar voldoende om de verwachting van een officieel werkgelegenheidscijfer boven de 200.000 nieuwe banen in stand te houden.

Vrijdag komt het Bureau of Labor Statistics met die officiele cijfers, waarbij vooralsnog wordt uitgegaan van een stijging met 217.000 banen, wat de vierde maand op rij zou zijn van een banencijfer boven de 200.000.

De zgn. non-farm payrolls zullen vrijdag in ieder geval alle aandacht krijgen van valuta handelaren, want voor de afwisseling zal de forex de aankomende dagen nu eens niet worden heen en weer geschud door wilde koersbewegingen op de Chinese aandelenbeurzen, omdat die de rest van de week gesloten zijn in verband met vakantie.

Valuta van opkomende landen - de zgn. emerging market currencies - zullen echter naar verwachting wel onder druk blijven op de forex, niet in de laatste plaats vanwege de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers. Liggen die in lijn met de verwachting, dan zal dit worden uitgelegd in de richting van een grotere kans op een eerste renteverhoging door de Fed in september, wat slecht nieuws is voor de opkomende landen.

Ook de Australische dollar bleef de afgelopen uren onder druk op de forex, nadat bekend werd dat de retail sales in juli niet met 0,4 procent gestegen waren - zoals vooraf verwacht - maar met 0,1 procent afgenomen, waarmee het de slechtste cijfers waren sinds juli 2014.

Valuta paar AUD/USD daalde daarop opnieuw tot onder de 0,70, al werd vooralsnog niet echt doorgezet. Het dal van 0,6985 dat woensdag bereikt werd - de laagste stand sinds april 2009 - ziet er echter fragiel uit als support. 

Het negatieve sentiment rond de Chinese economie zorgde tijdens de Aziatische sessie voor onrustige bewegingen op de forex, volatiliteit die de aankomende dagen mogelijk verder versterkt wordt in afwachting van de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, vrijdag.

Zo dook valutapaar USD/JPY dinsdagavond eerst nog richting de 119,20 voordat snel herstel tot 120,40 optrad. In de uren daarna ging het heen en weer, onder invloed van al even onrustige Chinese beurzen. Ook de EUR/USD vertoonde een onrustig patroon, waarin geboekte koerswinst steeds weer even snel moest worden teruggegeven.

De beurs in Shanghai verloor aan het begin van de sessie meer dan 4 procent, maar een dreigende breuk van de 3000 punten grens werd vervolgens voorkomen door steunaankopen.

Dinsdag werd duidelijk dat activiteit in de Chinese maakindustrie in augustus het meest is gekrompen in minimaal drie jaar, en ook de groei van de activiteit in de Amerikaanse industrie bleek in augustus het laagst in twee jaar.

Volgens BNP Paribas veroorzaken de zorgen om de Chinese economie ondertussen de grootste uitstroom aan kapitaal uit de opkomende markten sinds de Federal Reserve eind 2013 besloot het geldverruimingsprogramma af te bouwen. Dominic Rossi, Chief Investment Officer aandelen bij Fidelity Worldwide Management noemt het de "emerging market crisis of 2015". En hoewel opkomende landen "are in a far better shape than what they were a few years ago, there may be more pain in store for them." aldus Rossi.

Dat betekent dat valuta van opkomende landen, zoals de Zuid-Koreaanse won, de Thaise baht, de Indonesische rupiah en de Indische rupee de aankomende tijd waarschijnlijk onder druk blijven tegenover de Amerikaanse dollar.

De koersontwikkeling van de greenback tegenover de yen en de euro is veel minder voorspelbaar, omdat de mondiale economische onrust carry trades met de yen en euro als 'funding currency' een stuk minder populair heeft gemaakt en beide valuta bovendien ook in toenemende mate als veilige haven worden gezien.

Daar komt bij dat investeerders en valuta handelaren de laatste weken in toenemende mate zijn gaan twijfelen aan de bereidheid van de Federal Reserve om de rente al in september te verhogen, terwijl de dollar eerder wel was gestegen tegenover zowel de euro als de yen op basis van speculatie dat de kans groot was dat dit zou gebeuren.

Later vandaag komt salarisadministatie kantoor ADP met zijn gezaghebbende prognose voor de Amerikaanse werkgelegenheidsgroei in augustus. De verwachting is daarbij dat ADP komt met een cijfer boven de 200.000. Valt dit tegen, dan zou de dollar onder hernieuwde druk kunnen komen te staan tegen de euro en de yen.

Australische dollar

De aussie, zoals de Australische valuta ook wel wordt genoemd, had het tijdens de Aziatische sessie opnieuw moeilijk, nadat bekend werd gemaakt dat de Australische economie in het tweede kwartaal van dit jaar met slechts 0,2 procent gegroeid is, de helft van de toch al bescheiden 0,4 procent die verwacht was.

Het was de laagste groei sinds het eerste kwartaal van 2011 en een nieuw teken dat de Australische economie hard geraakt wordt door de afkoeling van de Chinese economie, de belangrijkste handelspartner van het grondstoffen-rijke Australie.

Valutapaar AUD/USD daalde voor het eerst sinds april 2009 onder de 0,70 op de forex, tot 69,82. De tegenvallende economische groei zet mogelijk de deur open naar een nieuwe renteverlaging door de Australische centrale bank, de Reserve Bank of Australia (RBA), een mogelijkheid die door de RBA bij het rentebesluit van dinsdag ook nadrukkelijk werd open gehouden.

De yen, euro en Zwitserse franc waren tijdens de Aziatische sessie opnieuw in trek op de forex tegenover de Amerikaanse dollar, nadat cijfers over de Chinese maakindustrie duidden op een krimp van activiteiten.

Valutapaar USD/JPY daalde van 121,20 tot rond de 120,30 tegen het einde van de Aziatische sessie, de laagste stand sinds 27 augustus.

De euro steeg in dezelfde periode van $1,1210 tot boven de $1,1290, en bewoog daarmee verder af van het dal van $1,1156 dat vrijdag geraakt werd.

Ook tegenover de Zwitserse franc - nog zo'n traditionele veilige haven in roerige tijden - moest de dollar inleveren; valutapaar USD/CHF daalde van 0,9680 tot rond de 0,9600.

De officiele Chinese inkoop managers index voor de maakindustrie zoals gerapporteerd door de China Federation of Logistics and Purchasing (CFLP) is in augustus gedaald tot 49,7, het slechtste cijfer in drie jaar tijd. De maand ervoor noteerde index nog 50,0, een neutrale stand, aangezien een meting van boven de 50 duidt op expansie van de activiteiten en een van onder de 50 op krimp.  

De inkoop managers index van Caixin/Markit liet een nog negatiever beeld zien, met een meting die het laagst was in zes jaar tijd.

De graadmeter van China's belangrijkste beurs, de Shanghai Composite Index (SHCOMP), dook na de bekendmaking van de inkoop managers index van CFLP weer richting de 3000 grens, en de dollar index - die de dollar uitzet tegen de zes belangrijkste andere valuta op de forex - dook er meteen achteraan.

Zoals Simon Pianfetti, senior manager bij SMBC Trust Bank Ltd. in Tokyo treffend zei: "We are all SHCOMP traders." Zolang Chinese aandelen dalen, "dollar-yen is a sell", aldus Pianfetti.

Ook Sue Trinh, hoofd Asia forex strategy bij Royal Bank of Canada in Hong Kong, ziet China op het moment als het belangrijkste aandachtspunt voor valuta bewegingen. "Currencies are still taking directional cues from the daily yuan fixing as well as the performance of Chinese equities - and what that means for risk appetite. Dollar-yen's price action is dragging the dollar down in general.", aldus Trinh.

Amerikaanse economie

Later vandaag komen ook cijfers uit over ontwikkeling van activiteit in de Amerikaanse maakindustrie in augustus, als het Institute of Supply Management (ISM) de inkoop managers index voor augustus publiceert. De verwachting is dat in tegenstelling tot China, de activiteit in de Amerikaanse industrie verder is gegroeid in augustus.

Toch kijken investeerders en valuta handelaren deze week vooral uit naar de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, de zgn. non-farm payrolls, die vrijdag zullen worden gepubliceerd, voorafgegaan door de gezaghebbende prognose van salaris administratie kantoor ADP, woensdag.

Wanneer de Amerikaanse werkgelegenheid ook in augustus met meer dan 200.000 banen gegroeid blijkt te zijn, zal dat andermaal een teken zijn dat een van de belangrijkste onderdelen van de Amerikaanse economie - de werkgelegenheid - hard op weg is naar volledig herstel, een van de voorwaarden van de Fed voor een eerste renteverhoging.

Overigens denkt inmiddels 48 procent van de 54 door Bloomberg ondervraagde economen dat de Federal Reserve de rente op 17 september zal verhogen; drie weken geleden was dit nog 77 procent.

De dollar is de week lager begonnen tegenover de drie belangrijkste andere valuta op de forex, de euro, yen en pond, onder invloed van opnieuw dalende Aziatische beurzen.

De dollar index - waarbij de dollar wordt uitgezet tegen de zes belangrijkste andere valuta - daalde tijdens de Aziatische sessie tot 95,63 lag daarmee op koers om de maand af te sluiten met een verlies van 1,7 procent.

Tegenover de yen daalde de greenback de afgelopen uren tot 120,90, na vrijdag te zijn gesloten op 121,70. Tegen het einde van de Aziatische sessie koerste valutapaar USD/JPY echter wel weer boven de 121 op de forex.

De EUR/USD, die vrijdag de laagste stand in acht dagen raakte op $1,1156, steeg tijdens de eerste Aziatische sessie van de nieuwe week tot $1,1260.

Dalende beurzen in Azie aan het begin van de week voedden risico mijdend gedrag van investeerders en valuta handelaren, die daardoor in veiliger assets vluchtten, zoals de yen en op dit moment ook de euro.

Dat zorgt er ook voor dat de euro en yen minder interessant zijn geworden als 'funding currency' voor carry trades, een strategie waarbij valuta met een lage rente -  zoals de euro en yen - worden gebruikt om valuta en andere assets met een hoger rendement te kopen.

De daling van de Aziatische beurzen werd mogelijk deels veroorzaakt door opmerkingen van Federal Reserve Vice Voorzitter Stanley Fischer, die dit weekend tijdens de conferentie in Jackson Hole zei dat er "good reason" is om te  denken dat inflatie binnenkort zal aantrekken, wat ruimte geeft voor de Fed om de rente te verhogen. 

Fischer committeerde zich niet aan een renteverhoging in september, maar hij sloot het ook niet uit. Een ding werd in ieder geval duidelijk: de recente volatiliteit op de financiele markten heeft de Fed vooralsnog niet doen besluiten om de normalisering van het rentebeleid uit te stellen.

Analisten wezen erop dat de cijfers die de aankomende twee weken zullen uitkomen over de Amerikaanse economie waarschijnlijk een bepalende rol zullen spelen bij het Fed rentebesluit van 17 september. Het belangrijkste cijfer in dat verband is misschien wel dat van de Amerikaanse werkgelegenheid, maar ook over de handelsbalans en activiteiten in de Amerikaanse industrie komen later deze week cijfers uit.

Vrijdag publiceert het Bureau of Labor Statistics de nieuwe non-farm payrolls, en de verwachting daarbij is dat er in augustus zo'n 220.000 banen zijn bijgekomen en de werkeloosheid verder is gedaald tot 5,2 procent.

Ook over de Chinese economie worden nieuwe cijfers verwacht, met name over de - waarschijnlijk afnemende - groei in Chinese maakindustrie in augustus. Tegenvallende cijfers kunnen de druk op de Aziatische beurzen en valuta verder vergroten, wat de Amerikaanse dollar tegenover de euro en de yen onder druk zou kunnen zetten.

Australische dollar

Tegelijkertijd zal de Amerikaanse dollar in dat scenario het juist goed doen tegen valuta uit de opkomende markten - de zgn. emerging market currencies - en ook tegenover de Australische dollar, omdat de Australische economie zo afhankelijk is van de handel met China.

De Aussie - zoals de Australische dollar ook wel genoemd wordt - verloor tijdens de Aziatische sessie dan juist ook terrein tegenover de greenback onder invloed van de dalende Aziatische beurzen en het naderende rentebesluit van de Australische centrale bank, de Reserve Bank of Australia (RBA), dat dinsdagochtend bekend gemaakt wordt.

Raiko Shareef, markt strategist bij Bank of New Zealand Ltd. in Wellington: "I think what we're looking at is particularly some concern heading into the RBA tomorrow on what they're going to say about international developments, especially focused on China."

Valutapaar AUD/USD daalde tijdens de Aziatische sessie van rond de 0,7170 tot rond de 0,7120 op de forex, niet ver van de 0,7050 die op 24 augustus werd geraakt, de laagste stand sinds april 2009. 

De dollar wist tijdens de Aziatische forex sessie de winst vast te houden die donderdag werd geboekt na publicatie van sterke cijfers over de Amerikaanse economie, waardoor de dollar bulls weer wat steviger in het zadel kwamen.

De dollar index - die maandag nog was gedaald tot 92,621, het laagste punt in zeven maanden, onder invloed van de paniek op de Chinese aandelenbeurzen - koerste aan het einde van de Aziatische sessie rond de 95,70, niet ver van de  96,03 die de index een paar uur eerder had aangetikt, de hoogste koers van de week.

De dollar deed het de afgelopen dagen onder andere erg goed tegenover de euro, die op het hoogtepunt van de paniek in China reikte tot $1,17, maar vanaf dinsdag steeds verder is weggezakt. Aan het begin van de Europese sessie van vrijdag noteerde valutapaar EUR/USD rond de $1,1280, zo'n 100 pips onder de slotstand van vorige week. 

Ook de yen verloor de afgelopen dagen stevig terrein tegenover de dollar. Maandag was valutapaar USD/JPY nog gedaald tot 116,15 - de laagste stand sinds januari - maar sindsdien heeft de dollar dag op dag terrein herovert op de Japanse valuta en tijdens de Aziatische sessie van vrijdag noteerde de USD/JPY boven de 121,00.

Het herstel van de dollar van de afgelopen dagen werd in de eerste plaats ingegeven door het wegebben van de paniek in China en het herstel van de aandelenbeurzen daar. Het sterke herstel van Wall Street en sterke cijfers over de Amerikaanse econonomie drukten het risicomijdende sentiment vervolgens verder naar de achtergrond.

Woensdag was al gebleken dat het aantal orders voor duurzame goederen in juli veel meer gestegen was dan analisten hadden verwacht, en donderdag bleek dat groei van de Amerikaanse economie in het tweede kwartaal wordt geraamd op een geannualiseerde 3,7 procent, een half procent meer dan eerder verwacht. Ook bleek het aantal eerste uitkeringsaanvragen vorige week lager dan verwacht.

Analisten van Citi wezen erop dat de verschillende componenten waaruit het Gross Domestic Product (GDP) is opgemaakt - consumentenbestedingen, investeringen, handel en overheidsuitgaven - allemaal naar boven waren bijgesteld. "Today's GDP adds to the positive flow of domestically oriented U.S. data the Fed desires to see." aldus de analisten in een klantenbericht.

De kans dat de Federal Reserve de rente in ieder geval dit jaar zal verhogen is volgens door Bloomberg ondervraagde marktspelers 54 procent, terwijl dit dinsdag nog 46 procent was.   

Khoon Goh, senior forex strategist bij Australia & New Zealand Banking Group Ltd in Singapore: "If the U.S. economic data continue to come in strong, and if equity markets continue to stabilize, you'd have to think that rate hikes are back on the table, which should be positive for the dollar."

Jackson Hole Symposium

Federal Reserve leden en centrale bankiers van over de hele wereld zijn inmiddels bijeen voor het jaarlijkse Economisch Symposium in Jackson Hole, Wyoming, waar de focus deze keer zal liggen op inflatie, een belangrijke pijler in de besluitvorming voor de Federal Reserve waar het gaat om het te voeren rentebeleid.

Fed Voorzitter Janet Yellen zal zelf niet aanwezig zijn op het symposium, maar Vice Voorzitter Stanley Fischer geeft zaterdag een speech over inflatie.

De vergaderingen van de deelnemers aan Jackson Hole zijn niet toegankelijk voor de pers maar er is wel ruimte voor interviews, waardoor er veel kans is op een verzameling aan commentaar van de verschillende Fed leden.