Forex Nieuws

De dollar steeg tijdens de Aziatische forex sessie tot de hoogste stand in meer dan een week, nadat de Federal Reserve in zijn maandelijkse beleidsverklaring een optimistischer beeld schetste van de Amerikaanse economie dan verwacht. Dat maakt de bekendmaking van de groei van de Amerikaanse economie in het tweede kwartaal, later vandaag, extra interessant.

De dollar index steeg tijdens de Aziatische sessie tot boven de 97,40, de hoogste stand in meer dan een week, na eerder deze week nog rond dde 96,20 te hebben bewogen. De opmars van de dollar was o.a. goed te zien in de koers van valutaparen EUR/USD en USD/JPY.

De koers van de EUR/USD daalde tijdens de Aziatische sessie van $1,1050 tot rond de $1,0950, de laagste stand in een week. Aan het begin van de Europese sessie dook het paar onder de $1,0950 en leek de daling zich verder voort te zetten.

De USD/JPY stak voor het eerst in meer dan een week tijd zijn kopje weer boven de 124 uit, na eerder deze week nog rond de 123,00 te hebben gekoerst. Daarmee nadert het paar de weerstand rond de 124,50 regio, de laatste grote weerstand voordat een uitbraak boven de 125 in zicht komt.

De Fed wijzigde 1 woord in zijn beschrijving van de condities waaronder een eerste renteverhoging op zijn plaats zou zijn. In de derde alinea van de beleidsverklaring schrijft de Fed dat "The Committee anticipates that it will be appropriate to raise the target range for the federal funds rate when it has seen some further improvent in the labor market and is reasonably confident that inflation will move back to its 2 percent objective over the medium term." Het woordje "some" was nieuw.

Verschillende forex analisten merkten op dat daarmee de aankomende twee Amerikaanse werkgelegenheidsrapporten - de zgn. non-farm payrolls - als extra belangrijk zullen worden gezien en dat sterke cijfers de speculatie over een eerste renteverhoging in september aanzienlijk zullen versterken.

De Fed herhaalde dat "economic activity has been expanding moderately in recent months". In dat verband is de publicatie van de eerste schatting van de Amerikaanse economische groei in het tweede kwartaal, later vandaag, ook van extra belang, omdat het de eerste echte bevestiging zou zijn dat de economie in het tweede kwartaal inderdaad is aangetrokken, na het zo teleurstellende eerste kwartaal.

Het zgn. Advance GDP cijfer voor Q2, wordt door economen ingeschat op een geannualiseerde 2,6 procent, na een contractie van -0,2 procent in Q1. Het cijfer wordt om 14:30 Nederlandse tijd gepubliceerd.

Er zit echter nog een klein addertje onder het gras, omdat het Department of Commerce, dat gaat over de cijfers, een aantal wijzigingen aan heeft gebracht in de meetmethode, o.a. om het effect van seizoensgebonden factoren in te dammen. Dat zou kunnen betekenen dat het cijfer voor Q1 substantieel hoger gecorrigeerd zal worden, waardoor het verschil met Q2 mogelijk kleiner wordt.

Dat gezegd hebbende zal een gezond GDP cijfer voor Q2 het momentum van de dollar waarschijnlijk verder uitbouwen, wat mogelijk de weg opent voor de USD/JPY om richting de 125 te koersen en voor de EUR/USD om de support in de $1,0820 regio opnieuw te testen op de forex. 

De forex heeft de afgelopen uren een afwachtende houding aangenomen, waarin belangrijke valutaparen zoals de EUR/USD en USD/JPY zigzaggend richtingloos bleven.

Zo daalde valutapaar EUR/USD dinsdag van rond de $1,1100 tot $1,1020, om de afgelopen uren te stijgen in de richting van de $1,1080 en daarna - aan het begin van de Europese sessie weer te dalen tot onder de $1,1040.

Voor de waardeontwikkeling van de yen tegenover de dollar was het beeld nauwelijks anders op de forex. Valutapaar USD/JPY steeg dinsdag eerst van 123,10 tot vlakbij de 123,80, daalde tijdens de Aziatische sessie tot de 123,30 en klom de afgelopen uren weer op tot boven de 123,70.

Voor beide paren lijkt er wel ruimte voor grotere bewegingen, afhankelijk van de inhoud van de Fed beleidsverklaring die vanavond rond 20.00 Nederlandse tijd gepubliceerd wordt.

Vrijwel niemand verwacht dat de Amerikaanse centrale bank de rente vandaag al zal verhogen. De enige echte belangrijke vraag is of een renteverhoging er aan zit te komen voor september, een gebeurtenis die in ieder geval nog niet volledig is ingeprijsd in de koersontwikkelingen op de valuta markt.

Zoals Drew Matus, vroeger werkzaam bij de Fed en tegenwoordig econoom bij UBS Securities LLC in New York, het treffend verwoordde: "The only reason July is important is because it's in front of September."

De vraag is dus vooral in hoeverre de Fed bereid is om te hinten in de richting van een september 'rate hike'. De meeste economen denken echter dat het Federal Open Market Committee (FOMC) - het beleidsorgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid - de kaarten dicht tegen de borst zal houden. In een recente getuigenis voor het Amerikaanse Congres liet Fed Voorzitter Janet Yellen de mogelijkheid open, maar ook niet meer dan dat. 

Tom Porcelli, hoofd econoom bij RBC Capital Markets: "We think the upcoming FOMC statement will reflect his non-committal approach. In other words, there will be no explicit tweak to the guidance signalling a hike is imminent." Porcelli voegde daar aan toe te denken dat de Fed op zijn hoogst iets positiever zal klinken over de economie en de economische vooruitzichten.

Tohru Sasaki, hoofd forex research bij JPMorgan Chase Bank in Tokyo, is het hier mee eens. "We expect the Fed to refrain from a clear indication on the timing of the Fed's rate hike. We still expect a hike in September." Sasaki zei verder weinig bewegingsruimte te zien voor de USD/JPY als de Fed afziet van hints ten aanzien van de timing, te meer omdat het valutapaar de afgelopen maanden ook weinig reactie vertoonde op de Fed beleidsverklaring.

In de beleidsverklaring volgend op de Fed vergadering van 16-17 juni, zei het FOMC dat het "the risks to the outlook for economic activity and the labor market as nearly balanced" zag.

Verschillende economen wijzen erop dat het FOMC het woordje "nearly" zou kunnen schrappen als het een hint wil geven in de richting van een stijgende kans op een eerste renteverhoging in september. De afwezigheid van dat ene woordje zou dus mogelijk een behoorlijke impact kunnen hebben op de forex en de aandelenmarkten. Bij een gelijkblijvende verklaring zal de impact voorbij een eerste volatiele marktreactie waarschijnlijk beperkt bijven.   

De dollar heeft moeite richting te vinden op de forex voor de uitkomst van de maandelijkse, twee dagen durende Fed vergadering die later vandaag begint en morgen uitmond in een nieuw rentebesluit.

De dollar index, die gisteren daalde tot 96,50, krabbelde tijdens de Aziatische sessie weer wat op tot boven de 96,70, maar is nog steeds een behoorlijk eind verwijdert van 98,00 regio waar de index zich begin vorige week nog bevond.

De euro moest wat terrein toegeven op de greenback, valutapaar EUR/USD daalde de afgelopen uren van rond de $1,1100 tot $1,1060 op de forex.

Ook tegenover de yen steeg de dollar, nadat valutapaar USD/JPY maandag nog gedaald was tot het laagste punt sinds 14 juli. Tijdens de Aziatische sessie steeg de USD/JPY van rond de 123,10 tot boven de 123,60.

De daling van de yen werd mede veroorzaakt door het herstel van de Japanse aandelenmarkt. De Nikkei werkte zich omhoog van 20.150 punten aan het begin van de sessie tot boven de 20.400 punten tegen het einde ervan, onder invloed van een relatief rustige Chinese aandelenmarkt, nadat die gisteren met meer dan 8 procent was gedaald, de grootste daling in acht jaar tijd.

Een stijgende Nikkei betekent doorgaans een dalende yen, omdat de behoefte aan de veilige haven valuta in dat geval afneemt. Of de stijging van de USD/JPY doorzet zal mede afhangen van het rentebesluit van de Federal Reserve, woensdag, of beter gezegd van de tekst van de begeleidende Fed beleidsverklaring.

Analisten zijn verdeeld over de kansen op een eerste renteverhoging in September - een survey van Bloomberg gaf aan dat 50 procent van de economen denkt dat een september verhoging in het verschiet ligt - en die verdeeldheid heeft o.a.  te maken met de weging door de Fed van de afkoeling van de Chinese economie en de aanhoudende daling van de energie prijzen.

Steven Englander, hoofd G10 forex strategie bij CitiFX in New York, wijst er in een klantenbericht op dat wanneer de zwakte van de Chinese aandelenmarkten over zou slaan op Amerikaanse aandelenmarkten, de Federal Reserve vrijwel zeker pas op de pas zou maken. Maar, schrijft Englander ook: "The international dimension for the Fed is whether they think the relevant central banks can deal with the shocks their economies and assets markets are facing. Contagion would have to be much sharper to really register as a proximate risk sufficient to affect U.S. policy."

Andere analisten benadrukken dat de afkoeling van de Chinese economie energie prijzen verder onder druk zouden kunnen zetten, en dat een dalende olieprijs in combinatie met een sterke dollar de inflatie onder druk zet, wat dan weer geen situatie is waarin de Federal Reserve haast zou maken met het verhogen van de rente.

Er is met andere woorden op het moment veel onzekerheid op de forex en andere markten, een onzekerheid die woensdag mogelijk iets afneemt wanneer het Federal Open Market Committee (FOMC) - het orgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid - in zijn beleidsverklaring commentaar geeft op zijn maandelijkse besluit.

Hints in de richting van een eerste renteverhoging in september zouden de EUR/USD mogelijk opnieuw in de richting van de $1,08 duwen, terwijl het achterwegen blijven ervan het paar mogelijk momentum geeft voor een nieuwe aanval op de $1,12.

De USD/JPY zou in het eerste geval mogelijk proberen te breken boven de 124,50 en anders wegzakken in de richting van de 122. De kans op volatiliteit op de forex in de nasleep van de publicatie van de Fed beleidsverklaring is in ieder geval groot.  

De dollar moest aan het begin van een nieuwe forex week terrein prijsgeven tegenover met name de euro en de yen, onder invloed van een risicomijdende stemming onder marktspelers en de aankomende maandelijkse vergadering van de Federal Reserve, woensdag.

De koers van valutapaar EUR/USD steeg tijdens de Aziatische sessie van rond de $1,0970 tot boven de $1,1030, na begin vorige week nog onder de $1,0820 te zijn gedoken.

Tegenover de yen daalde de greenback van 123,80 yen per dollar tot minder dan 123,40, de laagste stand sinds medio juli.

De stijging van de yen - die traditioneel wordt gezien als een veilige haven in tijden van economische onzekerheid - wordt mede ingegeven door een toename van risicomijding, aangejaagd door signalen dat de Chinese economie bezig is verder af te koelen en dalende grondstoffenprijzen onder invloed van een afnemende vraag.

Vorige week bleek al dat de Chinese industrie deze maand het meest in 15 maanden is gekrompen en maandag bleek dat de winst van Chinese industriele bedrijven in juni 0,3 procent lager uitkwam dan een jaar geleden.

Ondertussen zet de daling van prijzen van grondstoffen zoals olie, ijzererts en koper door, onder invloed van afnemende vraag uit onder andere China, waardoor de onzekerheid in de markt toeneemt.

Op de yen heeft deze combinatie van factoren niet alleen extra impact vanwege een toename van risicomijding, maar ook, volgens Masafumi Yamamoto, senior strategist bij Monex in Tokyo, omdat "cheaper oil lessens import costs and improves Japan's trade balance. If it ends up boasting a sizeable currenct account surplus, Japan could face criticism that the yen is too weak."

Als grondstoffen-importerende valuta zou de yen dus een extra duwtje in de rug kunnen krijgen van de dalende grondstoffen prijzen, terwijl grondstoffen-exporterende valuta zoals de Noorse kroon en de Canadese- en Australische dollar juist steeds verder onder druk komen te staan.

Fed

Ondertussen vragen valuta handelaren en investeerders zich in toenemende mate af in hoeverre de afkoelende Chinese econome en de dalende grondstoffen prijzen van invloed zullen zijn op de monetaire normalisering waar de Amerikaanse centrale bank blijkens recent commentaar nog dit jaar mee wil beginnen.

Zo zei Fed Voorzitter Janet Yellen op 17 juli jl. nog dat "clearly most participants are anticipating that a rate increase this year will be appropriate", maar gaf ze daarbij ook aan dat een dergelijke verhoging af zal hangen van de "unfolding data in the months ahead".

En hoewel de markt volgens Bloomberg inmiddels een kans van 40 procent ziet op een eerste renteverhoging in september - waar dit een week eerder nog 33 procent was - moet de eerste echte hint van de Federal Reserve in die richting nog komen.

Sean Callow, strategist bij Westpac Banking Corp. in Sydney: "We would expect some language tweaks at this week's meeting to indicate that they are certainly open to September. And yet the pricing is not really there yet. That's one potential source of support for the U.S. dollar."

Met andere woorden, wanneer de Fed in zijn begeleidende verklaring woensdag laat blijken dat de bank zich opmaakt voor een eerste renteverhoging in september, is er mogelijk ruimte voor de dollar om verder te stijgen. Tegelijkertijd zal teleurstelling bij het uitblijven van dergelijke hints de druk op de dollar mogelijk vergroten om verder te dalen tegenover andere valuta op de forex.    

De Australische dollar is op de forex tijdens de Aziatische sessie gedaald tot de laagste stand in 6 jaar, nadat uit cijfers van marktonderzoeker Markit bleek dat de Chinese maakindustrie deze maand het meest is gekrompen in 15 maanden.

Het tegenvallende nieuws uit China diende als nieuw bewijs dat de grootste Aziatische economie - tevens 's werelds grootste grondstoffen koper - bezig is steeds verder af te koelen. Slechts nieuws voor Aziatische valuta - met uitzondering van de yen - zoals de Thaise baht, de Zuid-Koreaanse won, de Taiwanese dollar en de Maleisische ringgit, die allemaal stevige verliezen moesten incasseren op de forex.

Zo daalde de Bloomberg-JPMorgan Asia Dollar Index - die de 10 meest actieve Aziatische valuta volgt uitgezonderd de yen - voor de derde achtereenvolgende week op rij, naar het laagste niveau sinds 2010.

Slecht nieuws ook voor grondstoffen delvers en grondstoffen-exporterende landen zoals Australie, Nieuw-Zeeland, Canada en Noorwegen. De prijzen van grondstoffen zoals goud, koper, nikkel, olie en graan daalden allemaal verder, na de afgelopen weken veelal al behoorlijk te zijn gezakt.

De Australische dollar - bekend als de aussie - daalde tegenover de Amerikaanse dollar tot 0,7269 op de forex, de laagste stand sinds april 2009. Medio mei noteerde de AUD/USD nog boven de 0,81. De Gouverneur van de Australische centrale bank, Glenn Stevens, zei destijds dat de Aussie overgewaardeerd was. Het is onduidelijk of hij dat nog steeds vindt.

De Aussie wordt door marktspelers vaak gebruikt als proxy voor de Chinese economie, omdat Australie als grondstoffen-exporterend land en met China als belangrijkste afnemer zo afhankelijk is van het wel en wee van de Chinese economie.

De Caixin/Markit China Inkoop Managers' Index daalde deze maand onverwachts van 49,4 tot 48,2, waar analisten juist hadden gerekend op een lichte stijging te opzichte van de maand ervoor. Daarmee kwam de index voor de vijfde achtereenvolgende maand onder de 50 uit, wat duidt op contractie van de industrie.

Helen Lau, van Argonaut Securities in Hong Kong: "Today, it's big, bad news with this number well below consensus. It shows there's no signs of recovery in small and mid-sized business in China, but I think it's also related to the summer weak season for demand."

Ook andere analisten wezen erop dat het cijfer alleen betrekking had op het Chinese midden- en kleinbedrijf en niet op de grote bedrijven, terwijl die juist veel stimulering krijgen van de Chinese overheid, maar het nieuws werd door de markt desalniettemin sterk negatief uitgelegd.

Roy Teo, forex strategist bij ABN Amro in Singapore, noemde de Chinese cijfers "very weak". "Everything looks bearish at the moment.", aldus Teo.

ABN Amro heeft de voorspelling voor de koersontwikkeling van de Aussie inmiddels naar beneden bijgesteld van 72 tot 70 cent einde van dit jaar en van 66 naar 64 cent eind 2016. Teo ziet verder zowel de Australische- als de Nieuw-Zeelandse centrale bank de rente verder verlagen in september, onder druk van verder dalende grondstoffen prijzen.

Uit een Bloomberg survey onder 50 analisten bleek dat de gemiddelde verwachting is dat valutapaar AUD/USD aan het einde van het jaar zal zijn gedaald tot 72 cent op de forex. 

De euro heeft de afgelopen 24 uur op de forex een besluiteloze koers gevaren tegenover de dollar, mede onder invloed van beter dan verwachte cijfers over de Amerikaanse huizenmarkt en een stemming voor economische hervormingen in het Griekse parlement.

Valutapaar EUR/USD noteerde woensdag op enig moment boven de $1,0960, om vervolgens richting de $1,0870 te duiken, waarna tijdens de Aziatische sessie weer herstel optrad tot boven de $1,0950. Aan het begin van de Europese sessie leek het paar aanvankelijk de weg naar beneden weer gevonden te hebben met een daling tot onder de $1,0930, voordat - mogelijk onder invloed van beter dan verwachte Spaanse werkeloosheidscijfers - het paar omhoog schoot tot boven de $1,0990.

De daling van de euro vs. de dollar werd woensdag mede veroorzaakt doordat uit cijfers bleek dat de verkoop van bestaande huizen in de V.S. in juni tot het hoogste aantal in acht en half jaar is gestegen, een nieuw teken dat het herstel van de Amerikaanse economie stevig doorzet.

Dat cijfer bleek genoeg voor de dollar bulls om de teugels van de dollar weer in handen te nemen en de weg naar boven te hervatten met de greenback.

Tsutomu Soma, manager fixed income bij Rakuten Securities: "The dollar strength trend is continuing. Economic data aren't bad, so money is flowing into the dollar on rate-hike speculation." Volgens Bloomberg schatten investeerders de kans op een eerste renteverhoging door de Federal Reserve in september inmiddels in op 50 procent.

In de aanloop naar de stemming in het Griekse parlement over het doorvoeren van economische hervormingen - een eis van Europa in ruil voor een nieuwe bailout - vond de euro de weg naar boven weer, om vervolgens na het nieuws dat het parlement de hervormingen had aangenomen weer in te zakken. 

De EUR/USD heeft deze week twee keer weerstand gevonden rond de $1,0960 - een weerstand die aan het begin van de Europese sessie van vandaag dus doorbroken werd - terwijl aan het begin van de week de $1,0810-20 regio een aantal keer dienst deed als support. De afgelopen dagen heeft het paar vaker geprobeerd om naar boven uit te breken dan naar beneden, maar op de langere termijn voorzien de meeste analisten een daling voor de gemeenschappelijke valuta tegenover de Amerikaanse dollar.

Nieuw-Zeelandse dollar

De Nieuw-Zeelandse dollar - ook wel kiwi genoemd - boekte tijdens de Aziatische sessie onverwacht signficante winst tegenover zijn Amerikaanse evenknie, nadat de Nieuw-Zeelandse centrale bank, de Reserve Bank of New Zealand (RBNZ), de rente weliswaar zoals verwacht verlaagde met 0,25 procent, maar daarbij een verklaring uitgaf die minder pessimistisch ('dovish', in jargon) was dan marktspelers vooraf hadden verwacht.

De RBNZ zei weliswaar dat "at this point, some further easing seems likely", maar zoals BNP Paribas strategisten Daniel Katzive en Vassili Serebriakov terecht opmerkten, "this latest statement does not really lock in a September move." De twee analisten zien op de korte termijn dan ook ruimte voor de kiwi om terrein te winnen tegenover met name de Australische dollar en de euro.

Valutapaar NZD/USD steeg na bekendmaking van het rentebesluit van rond de 0,6560 tot 0,6670 aan het begin van de Europese forex sessie, de hoogste stand deze week. De dichtstbijzijnde weerstand voor het paar ligt rond de 0,6710-20 regio.

De dollar bleef tijdens de Aziatische sessie in het defensief op de forex, na dinsdag onder invloed van winstnemingen terrein te hebben moeten prijsgeven tegenover de meeste andere belangrijke valuta, met name ook tegenover de euro en de yen.

De dollar index daalde dinsdag van rond de 98,00 tot rond de 97,30, een koers waar de index tijdens de Aziatische sessie grotendeels bij in de buurt bleef.

Valutapaar USD/JPY - dat aan het begin van dinsdag nog rond de 124,50 bewoog - moest in de loop van de dag aardig inleveren en noteerde aan het begin van de Europese sessie rond de 123,60.

De stijging van de yen werd dinsdag ook geholpen door een opmerking van de gouverneur van de Japanse centrale bank (Bank of Japan, BOJ), Haruhiko Kuroda, die zei dat de inflatieontwikkeling de aankomende maanden waarschijnlijk zou versnellen vanwege de krappe arbeidsmarkt en dat er dus waarschijnlijk geen noodzaak was voor additionele geldverruimende maatregelen.

Masafumi Yamamoto, senior strategist bij Monex inc, in Tokyo, zei dat de opmerking van Kuroda "reinforces the view that fresh yen-selling factors are unlikely to emerge from Japan." Hij voegde daar aan toe dat hoewel door het verder inprijzen van de eerste renteverhoging(en) door de Federal Reserve de dollar mogelijk wel weer zal stijgen tegenover de yen, een duurzame breuk van de 125 de aankomende maand of twee mogelijk een brug te ver is voor de USD/JPY.

De euro kon dinsdag ook een behoorlijke winst pakken op de dollar, al was daar volgens analisten geen duidelijke catalyst voor anders dan winstneming na een periode van sterke stijging voor de dollar.

Valutapaar EUR/USD - dat de dinsdag nog rond de $1,0800 was begonnen - steeg in de loop van de dag tot boven de $1,0960 en wist die winst tijdens de Aziatische forex sessie grotendeels vast te houden. Aan het begin van de Europese sessie noteerde het belangrijkste paar op de forex rond de $1,0940.

Analisten bleven wat betreft de dollar ondanks het verlies van dinsdag onveranderd optimistisch. Zoals analisten van BNP Paribas schreven in een bericht aan klanten: "We expect to see good interest to buy the U.S. currency on this pullback and we remain generally bullish."

Aussie

Dat geldt in ieder geval zeker niet voor de Australische en Nieuw-Zeelandse dollar. Beide valuta liggen ten grondslag aan grondstoffen-exporterende landen en hebben als zodanig veel te lijden van de aanhoudende druk op grondstoffen zoals olie, goud, ijzererts, melk en koper. De gouverneurs van de centrale banken van beide landen vinden de koers van hun valuta gegeven de stand van de economie dan ook te hoog en zijn bezig de rente stap voor stap te verlagen

Aan de stijging van de Aussie tegenover de Amerikaanse dollar kwam gisteren dan ook snel een einde nadat de gouverneur van de Australische centrale bank, Glenn Stevens, in een speech zei dat de vraag van nieuwe renteverlagingen "on the table" bleef.

Voor de Nieuw-Zeelandse dollar komt het effect van een nieuwe renteverlaging mogelijk nog sneller dichterbij, omdat de Nieuw-Zeelandse centrale bank donderdag het maandelijkse rentebesluit bekend maakt en economen er algemeen vanuit gaan dat de bank de rente verder zal verlagen, van 3,25 naar 3,00 procent. In dat geval zal de Nieuw-Zeelandse dollar mogelijk verder onder druk komen op de forex.

De dollar boekte tijdens de Aziatische forex sessie verdere winst tegenover o.a. de euro en de yen, nadat opmerkingen van een bestuurslid van de Federal Reserve de verwachtingen in de markt aanwakkerden dat de rente toch al in september voor het eerst verhoogd zal worden.

Valutapaar USD/JPY steeg de afgelopen uren tot 124,47 op de valutamarkt, de hoogste stand in vijf weken tijd. En dat terwijl het paar twee weken geleden nog rond de 120,60 noteerde, toen onder invloed van onzekerheid in Griekenland en China, beide zaken die voor het moment naar de achtergrond zijn verschoven.

Of de USD/JPPY ook door de magische grens van 125 weet te breken moet worden afgewacht, maar analisten erkennen dat het een sterke resistance is. Begin juni werd de grens voor het eerst in 13 jaar doorbroken, maar het uitstapje bleek toen van korte duur, niet in de laatste plaats omdat toen ook vanuit de Japanse regering en centrale bank - die in de regel blij zijn met een zwakkere yen - geluiden kwamen dat de yen wel erg snel in waarde daalde.

De koers van de EUR/USD daalde tijdens de Aziatische sessie tot $1,0808, de laagste stand in drie maanden. De gemeenschappelijke valuta noteerde voor het sluiten van een deal tussen Griekenland en de rest van Europa, op 12 juli, nog rond de $1,12. Analisten van o.a. Goldman Sachs en Barclays verwachten dat de euro de aankomende tijd door zal dalen, tot in ieder geval pariteit met de dollar.

De  dollar kreeg maandag in de loop van de dag een nieuwe boost, nadat St. Louis Fed President James Bullard tegenover Fox Business Network zei dat de Federal Reserve de rente waarschijnlijk in september al zal verhogen, omdat de inflatie stijgt in de richting van het gewenste doel en het werkeloosheidspercentage op weg is om onder de 5 procent te duiken.

Grondstoffen valuta hebben het zwaar

Ondertussen wordt de koers van grondstoffen valuta tegenover de Amerikaanse dollar van twee kanten belaagd; enerzijds is er de aantrekkende Amerikaanse economie en het aanstaande begin van normalisatie van het rentebeleid van de Federal Reserve, anderzijds is er een dalende vraag naar gondstoffen zoals olie, goud, ijzererts en melk, terwijl er tegelijkertijd juist een overvloed aan aanbod is.

Valuta van grondstoffen exporterende landen zoals de Noorse kroon, de Canadese- Australische- en Nieuw-Zeelandse dollar en de Braziliaanse real zijn de afgelopen weken dan ook steeds verder weggegleden tegenover de greenback.

Mark McCormick, forex strategist bij Credit Agricole SA: "We have a negative view on the commodity comples. What we're seeing here is these currencies are fundamentally overvalued, given the shift in terms of trade."

Zo daalde de Canadese dollar de afgelopen uren tot de laagste stand in zes jaar tijd en is de Noorse kroon sinds medio mei gedaald van rond de 7,4 tot 8,2 kroon per Amerikaanse dollar.

Beide landen hebben veel last van de dalende olieprijs, die sinds eind juni is gedaald van boven de $60 per vat tot onder de $50 per vat tijdens de afgelopen Aziatische sessie. 

De dollar index is aan het begin van de nieuwe forex week gestegen tot de hoogste stand in 3 maanden, onder invloed van solide inflatie- en huizenmarkt cijfers en de daarmee samenhangende groeiende kans dat de Federal Reserve de rente de aankomende maanden voor het eerst in negen jaar zal verhogen.

De koers van de dollar index steeg de afgelopen uren tot 98,06, de hoogste stand sinds 23 april. Vorige week steeg de index in totaal met zo'n 1,9 procent, de grootste wekelijkse stijging sinds mei.

Met het verdwijnen van het risico van een Grexit - in ieder geval voorlopig - is de aandacht op de financiele markten weer vol op de timing van de eerste renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank, en nadat Fed Voorzitter Janet Yellen vorige week herhaalde dat dit waarschijnlijk later in het jaar zou zijn, kregen dollar bulls weer ruim baan.

Het solide inflatie cijfer van vrijdag - dat voor de vijfde maand op rij een stijging liet zien - en de significante stijging van het aantal nieuwe bouwvergunningen in de woningmarkt - het hoogste aantal in acht jaar - dragen bij aan het algehele dollar optimisme dat op dit moment door de markt waart.

Dat zal uiteraard ook gevolgen hebben voor de relatieve waarde van andere valuta op de forex. Zoals Kay Van-Petersen, strategist bij Saxo Capital Markets in Singapore schrijft: "Very few currencies will be able to withstand the U.S. dollar onslaught." Volgens Petersen zullen daarbij de euro, yen en grondstoffen valuta de grote verliezers zijn.

De koers van valutapaar EUR/USD daalde tijdens de eerste Aziatische forex sessie van de week tot $1,0820, de laagste stand in twee maanden en de meeste analisten zien verdere daling in het verschiet.

Valutapaar USD/JPY bleef tijdens de Aziatische sessie veelal in de buurt van de 124,20, niet ver van de hoogste stand in drie weken die vrijdag op de forex werd bereikt. 

De Canadese dollar, ook wel loonie - een van de grondstoffen valuta die volgens Van-Petersen wel eens een van de grootste verliezers tegenover de greenback zou kunnen worden - kon de afgelopen uren een klein beetje opkrabbelen van de daling van eind vorige week, toen de loonie voor het eerst sinds maart 2009 daalde tot 1,30 per USD.

Directe aanleiding voor die daling was de onverwachte verlaging van de rente door de Canadese centrale bank, de Bank of Canada (BOC), tot 0,5 procent, de tweede verlaging dit jaar. 

Goud laagst in 5 jaar

De goudprijs daalde de afgelopen uren tot $1.086 per troy ounce, een daling van 4 procent en de laagste stand sinds mei 2010, voordat enig herstel optrad en het edelmetaal zich terugvocht to $1.110. De goudprijs daalde vorige week ook al met zo'n 2,5 procent, de grootste wekelijkse daling sinds maart.

De snelle daling van de goudprijs op zondag werd volgens analisten overigens veroorzaakt door stop-loss selling, nadat de koers door een technische support was geschoten, maar dat laat onverlet dat het edelmetaal onder druk staat.  

De goudprijs staat onder druk vanwege de stijgende dollar en met het afnemen van de Eurozone spanningen rond Griekenland is ook de geo-politieke situatie weer wat meer tot rust gekomen.

De hoeveelheid goud die China aanhoudt bleek vorige week bovendien minder dan door veel analisten eerder gedacht was, wat de aantrekkelijkheid van goud verder verlaagde.

De euro is de afgelopen uren gestegen tegenover de dollar op de forex, nadat bekend werd dat het laatste Griekse voorstel vrijwel overeenkomt met het voorstel van de Instituties dat op 26 juni door de Griekse regering werd afgewezen en op 5 juli door het Griekse volk.

De koers van valutapaar EUR/USD steeg de afgelopen uren van rond de $1,1000 tot boven de $1,1130 op de valutamarkt, de hoogste stand sinds 1 juli. Aan het begin van de Europese sessie dook het paar echter weer onder de $1,11, in een teken dat de euro bulls nog niet overlopen van vertrouwen over de kansen op een Griekse deal.

In het laatste voorstel komen de Grieken met een bezuinigingspakket van 12 miljard euro, dat o.a. moet worden bereikt door een verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd naar 67, een verhoging van de BTW, hogere belastingen voor bedrijven en privatisering van staatseigendommen. Ook wordt de arbeidsmarkt meer geliberaliseerd door de beschermde status van een aantal beroepen af te schaffen.

In ruil daarvoor vraagt Griekenland een lening van 50 miljard voor de aankomende drie jaar. Het land hoopt verder op een vorm van herstructurering van de bestaande schulden. Als de voorstellen na doorberekening door de Instituties blijken te kloppen komt de vraag op of het genoeg is, gevolgd door de vertrouwensvraag in de huidige Griekse regering en de afweging of en zo ja in hoeverre de schuldeisers bereid zijn tot een vorm van schuldherstructurering.

Donald Tusk, de EU President, leek donderdag in ieder geval wel in de richting van herstructurering te hinten toen hij zei dat "A realistic proposal from Greece will have to be matched by an equally realistic proposal on debt sustainability from the creditors. Only then will we have a win-win situation."

Of een eventuele Griekse deal de euro lang momentum zal geven op de forex wordt door veel analisten overigens betwijfeld, omdat de focus onder valuta handelaren in dat geval waarschijnlijk weer snel zal verschuiven naar de vraag wanneer de Federal Reserve de rente voor het eerst zal verhogen, een gebeurtenis waarvan de kans groter wordt als de onzekerheid rond Griekenland andermaal naar de achtergrond is verschoven.

Yen lager na rally Chinese beurzen

Waar de Griekse crisis dit weekend dus mogelijk tot een voorlopig einde komt, zal de onrust op de Chinese aandelenbeurzen wellicht veel langer aanhouden, ook al steeg de Shanghai Composite Index - de belangrijkste Chinese beurs - tijdens de Aziatische sessie voor de tweede dag op rij met meer dan 5 procent, de grootste twee-daagse stijging sinds 2008.

Om dat te bereiken heeft de Chinese overheid namelijk wel vergaande maatregelen moeten nemen, inclusief beperkingen voor grote aandeelhouders om stukken te verkopen, een verplichting voor bedrijven om stukken op te kopen en een breed uitgemeten staatsonderzoek naar short-selling praktijken.

Of het allemaal genoeg is zal de aankomende tijd moeten blijken. Shinichiro Kadota, hoofd forex strategist Japan bij Barclays in Tokyo: "The China situation is fundamentally larger in scale than Greece. We just might see Greece come to a sort of resolution this weekend. But on the other hand Chinese stocks are up only after drastic government measures, so it is not yet a full 'risk on' by all means."

Terugkerend optimisme in de markt bleek o.a. uit de koers van de yen - een traditionele veilige haven valuta - die tegenover de dollar daalde van rond de 121,30 yen per dollar tot iets meer dan 122 yen per dollar, wat toch alweer een aardig eind verwijderd is van de 120,41 die in het midden van de week bereikt werd, de hoogste koers van de yen vs. de dollar op de forex in zeven weken tijd. 

Valutapaar USD/JPY wist zich tijdens de Aziatische sessie te herstellen van de significante daling van gisteren op de forex, onder invloed van een zich herstellende Chinese aandelenmarkt, al blijven marktspelers voorzichtig over de duurzaamheid van dat herstel.

De koers van de USD/JPY steeg van een dieptepunt van rond de 120,45 - de laagste stand sinds medio mei - tot boven de 121,40. De yen heeft daarmee de afgelopen uren iets minder dan de helft van de gisteren gemaakte winst tegenover de dollar moeten opgeven.

De Chinese aandelenmarkten hebben de afgelopen drie weken ongeveer 30 procent van hun waarde verloren, waarbij veel Chinese aandelenhandelaren hun stukken in een paniekere sfeer van de hand deden. De Chinese overheid probeert ondertussen de vrije val van de beurzen af te stoppen, onder andere door grote aandeelhouders te verbieden stukken in beursgenoteerde bedrijven te verkopen.

Inmiddels hebben ook 1.439 beursgenoteerde Chinese bedrijven - meer dan de helft van het totale aantal fondsen - een trading stop ingesteld, waardoor hun stukken dus niet langer verhandeld worden op de beurs.

De koersbewegingen op de Shanghai Composite Index behoren volgens Bloomberg tot de grootste sinds 2008, met sterke dalingen en stijgingen in individuele fondsen van soms dubbele cijfers, binnen een paar dagen tijd; zo steeg de China Railway Group tijdens de Aziatische sessie met 13 procent, na gedurende de afgelopen vijf dagen 23 procent verloren te hebben. Electrische auto producent BYD Co. steeg met 16 procent, na een verlies van 35 procent over de afgelopen vijf dagen.

Veel volatiliteit en onzekerheid dus op de Chinese aandelenmarkten en de meeste analisten zijn het erover eens dat die onzekerheid niet zomaar voorbij is.

Kaneo Ogino, directeur bij Global-info Co., een forex onderzoeksbedrijf in Tokyo, over de yen: "The yen's downside is probably limited, because nobody knows what will happen in China, and Japanese stocks are still fragile."

Het feit dat private sector orders voor Japanse machines blijkens cijfers in mei zijn gestegen tot het hoogste niveau in 7 jaar - wat duidt op een aantrekkende Japanse economie - zal mogelijk ook een drukkend effect hebben op verdere stijging van valutapaar USD/JPY.

Euro

De koers van de euro steeg tijdens de Aziatische forex sessie van rond de $1,1050 tot boven de $1,1120. Dit was deels door geruchten dat de harde boodschap van de Europese leiders aan Griekenland - om voor vrijdag met gedetailleerde voorstellen te komen omdat de EU leiders van de 28 lidstaten anders zondag het overleg zullen beginnen over een Grexit - de linkse Griekse regering eindelijk in beweging lijkt te brengen.

Valutapaar EUR/USD kreeg mogelijk ook wat lift van de publicatie van de zgn. Fed minutes, de notulen van de laatste vergadering van de Federal Reserve, waaruit bleek dat de Fed bestuursleden iets voorzichtiger waren over de timing van de eerste renteverhoging dan veel marktspelers hadden verwacht.

Greg Moore, senior forex strategist bij RBC Capital Markets, wees er ook op dat er sinds de laatste Fed vergadering al weer veel gebeurd is. "Keep in mind these minutes reflect the committee's view of a few weeks ago and the Greece situation has only worsened since then. On top of that, external spillover risks from elsewhere - China - have crept up in a significant way as well since then."

Aan het begin van de Europese sessie moest de euro veel van de tijdens de Aziatische sessie gemaakte winst alweer inleveren en noteerde de koers van de EUR/USD rond de $1,1070 op de forex.

De yen is tijdens de Aziatische forex sessie gestegen tot de hoogste stand in meer dan een maand tegenover de dollar, gesterkt in zijn traditionele rol van veilige haven asset door hard dalende Chinese aandelenbeurzen en - in mindere mate - een nieuwe, laatste deadline voor Griekenland om tot een vergelijk te komen met de rest van Europa.

Valutapaar USD/JPY daalde de afgelopen uren van rond de 122,61 tot 121,71 aan het begin van de Europese forex sessie, de laagste stand sinds eind mei. Ook de euro verloor de afgelopen uren terrein tegenover de yen; valutapaar EUR/JPY daalde van rond de 135,20 tot rond de 134,00 aan het begin van de Europese sessie.

Derek Mumford, directeur bij Rochford Capital, een forex risk-management bedrijf in Sydney: "It's clearly been dominated by safe-haven flows into traditional currencies, the U.S. dollar and yen. For the moment there's a huge amount of uncertainty whether it's China, Europe or even the U.S."

Directe aanleiding voor de vlucht in de yen tijdens de Aziatische sessie waren zware verliezen op de beurzen in China, waar de aandelen sinds medio juni al zo'n 30 procent van hun waarde verloren hebben.

De Shanghai Composite Index noteerde tijdens de Aziatische sessie op enig moment 8,2 procent lager, het grootste dagelijkse verlies sinds 2007. Later liep dat verlies terug tot - een nog altijd forse - 5,1 procent, terwijl de Shanghai Shenzhen CSI300 index, met daarin de grootste bedrijven uit Shanghai en Shenzen, zo'n 6 procent verloor. 

Ook de Japanse Nikkei moest een stevige veer laten en eindigde 3,1 procent lager onder invloed van de onrust op de Chinese beurzen en de daardoor sterker wordende yen, doorgaans geen goed nieuws voor de Nikkei.

En Griekenland? "Today is all about China, with Greece in the background now that it's been given a new deadline," aldus Ayako Sera, senior markt econoom bij Sumitomo Mitsui Trust Bank in Tokyo.

Meer dan 500 Chinese bedrijven kondigden woensdag trading stops af op de Shanghai en Shenzhen Exchange, daarmee het totaal aantal bedrijven dat een dergelijke stop heeft afgekondigd op 1.300 brengend, oftewel 45 procent van de markt.

Du Changchun, analist bij Northeast Seucrities: "I've never seen this kind of slump before. I don't think anyone has. Liquidity is totally depleted."

De Chinese overheid heeft al verschillende maatregelen genomen om te proberen de aandelenmarkten weer te stabiliseren, maar tot dusver dus zonder succes.

Aussie

Ook de Australische dollar had last van het negatieve Chinese markt sentiment. China is de belangrijkste handelspartner van Australie en bovendien zet de onrust in China ook de prijs van ijzererts - een van de belangrijkste export producten van Australie - flink onder druk. De prijs van ijzererts is inmiddels zes dagen op rij gedaald en staat meer dan 20 procent lager ten opzichte van vorige maand.

Valutapaar AUD/USD daalde van 0,7460 aan het begin van de Aziatische sessie tot 0,7374 aan het begin van de Europese sessie, de laagste stand sinds mei 2009 op de forex.

De euro verloor tijdens de Aziatische sessie terrein tegenover de dollar, in afwachting van de speciale vergadering van de Eurogroep en de aansluitende top van Europese leiders over de Griekse crisis.

Valutapaar EUR/USD daalde de afgelopen uren van rond de $1,1090 tot onder de $1,1030 aan het begin van de Europese sessie. De dichtstbijzijnde support is de $1,1000-10 regio, die maandag dienst deed als steunpunt voor de euro. De eerstvolgende support ligt in de $1,0955-70 regio, het punt dat zondagavond bij opening van de forex het dieptepunt bleek, net als de week daarvoor.

Hoewel de euro op het moment nog weinig echt last lijkt te hebben van de escalerende Griekse crisis, merkten verschillende analisten op dat er zonder overeenkomst tussen Griekenland en zijn internationale schuldeisers ook weinig opwaartse kansen zijn voor de gemeenschappelijke valuta.

Masashi Murata, forex strategist bij Brown Brothers Harriman in Tokyo: "Maybe the market is pricing in some kind of possible agreement, though no one is eager to buy the euro."

Ook Kathy Lien, managing director forex strategie bij BK Asset Management ziet vooral short kansen als het gaat om de euro. "The ongoing uncertainty will be negative for the euro and risk appetite. Therefore we like selling euros on the 1.11 handle. Anywhere below that provides poor risk reward." aldus Lien in een bericht aan klanten.

De leiders van Griekenland's vijf grootste politieke partijen brachten gisteren na een lange bespreking een verklaring uit waarin ze kenbaar maakten dat iedere onderhandeling met de Instituties in ieder geval ook zou moeten gaan over schuldverlichting, hulp aan de Griekse banken, economische hulp met als doel de werkeloosheid te bestrijden en nieuwe bailout fondsen om aan de lopende schuldverplichtingen te kunnen blijven voldoen.

In ruil daarvoor is Griekenland bereid tot "geloofwaardige hervormingen, gebaseerd op een eerlijke verdeling van de lasten en de stimulering van groei, met de kleinst mogelijke recessionaire impact."

Gezien die verklaring en de uitspraken van Europese leiders gisteren en de afgelopen vijf maanden, lijkt de kans op een optimistische uitkomst van de gesprekken vandaag klein.

In geval de gesprekken echt klappen - oftewel als partijen uit de besprekingen komen met de mededeling dat het op deze basis weinig zin heeft om verder te praten - zou de druk op de euro mogelijk significant toenemen. Wanneer de uitkomst van de gesprekken is dat er nog heel veel werk te verzetten is maar dat er licht lijkt aan het einde van de tunnel, kan er mogelijk een (kortstondige) opleving komen.

Australische dollar lager

De Australische dollar verloor de afgelopen uren terrein tegenover zijn Amerikaanse evenknie op op de forex nadat de Australische Centrale Bank, de Reserve Bank of Australia (RBA), de rente zoals verwacht onveranderd laag liet op 2,00 procent en RBA Gouverneur Glenn Stevens in zijn begeleidende verklaring zei dat de verdere daling van de Aussie "seems both likely and necessary, particularly given the significant declines in key commodity prices."

Valutapaar AUD/USD daalde vervolgens tot 0,7464, vlakbij de laagste stand in zes jaar die maandag werd bereikt onder invloed van onrust over de Chinese aandelenbeurzen en de dalende ijzererts prijs.

Todd Elmer, strategist bij CitiGroup in Singapore, merkte tegenover Bloomberg op dat de kans op een nieuwe renteverlaging door de RBA veel hoger is dan op dit moment door de markt is ingeprijsd. Dat zou betekenen dat er mogelijk meer daling in het verschiet ligt op de forex voor de Australische dollar. 

Net als vorige week na de aankondiging van het Griekse referendum, opende de euro ook aan het begin van deze nieuwe forex week fors lager, dit keer in reactie op een luid en duidelijk Grieks 'Oxi', Nee.

Valutapaar EUR/USD daalde na opening in rap tempo van boven de $1,11 tot $1,0969 op de valutamarkt, slechts een paar pips verwijdert van de $1,0955 die vorige week het dieptepunt bleek. Daarna trad, net als toen, herstel op en knokte het paar zich terug tot $1,1090 om rond 09:00 terug te vallen tot rond de $1,1050.

In andere valuta was de initiele vlucht in de richting van veiliger assets ook terug te zien. Zo steeg de yen bij opening van de forex van 122,94 tot 121,86 yen per dollar, terwijl als riskanter geldende valuta zoals de Australische en Nieuw-Zeelandse dollar juist terrein moesten prijsgeven. In de uren daarna kropen alle valuta paren echter weer terug in de richting van waar ze de week waren begonnen.

Het Griekse 'Nee' betekent volgens economen dat een Grexit dichter bij is dan ooit, maar zeker nog niet definitief is.

In de aankomende 48 uur zullen vier sleutelfiguren de meeste invloed uitoefenen op het vervolg: De Duitse Kanselier Angela Merkel, de Franse President Francois Hollande, de Europese Centrale Bank President Mario Draghi, en de Griekse Premier Alexis Tsipras.

Van deze vier personen, beschikt Draghi op dit moment over de meest directe macht als het gaat om de Griekse situatie, maar hij is ook degene die het minst geneigd zal zijn om die macht ook daadwerkelijk te gebruiken.

Zoals Michala Marcussen, hoofd econoom bij Societe Generale SA in London zondag schreef: "It is clear that the ECB has no appetite to front-run the political process. As long as dicussions are ongoing between the Greek administration and the euro area, we consider it unlikely that the ECB would fully cut the Emergency Liquidity Assistance [ELA] and Greek banks' access to ECB liquidity facilities."

Het ECB bestuur, dat vandaag een teleconferentie houdt over de Griekse situatie, zal dus niet snel volledig de stekker uit de Griekse banken trekken, maar zal - volgens bronnen bij Reuters - het niveau van funding onveranderd houden. Dat zou betekenen dat de Griekse banken dinsdag niet open kunnen, ondanks de eerdere belofte daartoe van de Griekse regering.

Later vandaag overleggen Merkel en Hollande over een gezamenlijke aanpak. De socialistische President Hollande lijkt daarbij meer bereid om water bij de Griekse wijn te doen dan de Christen-Democraat Merkel, maar de vraag is hoeveel water en in hoeverre Merkel dat zal accepteren.

Dinsdag is er vervolgens een nieuwe, ingelaste top van Europese leiders in Brussel, voorafgegaan door een Eurogroup vergadering onder voorzitterschap van Jeroen Dijsselbloem, zij het zonder Yannis Varoufakis, want die stapte maandagochtend onverwacht op. In zijn blog schreef Varoufakis dat dit was omdat "sommige Europese deelnemers een voorkeur hadden voor [zijn] afwezigheid bij hun vergaderingen."

Er zal de aankomende 48 uur in ieder geval meer duidelijkheid komen over de vraag of een mogelijke oplossing in het verschiet ligt. Mochten partijen er nog altijd niet uitkomen en de ECB het ELA plafond ongewijzigd laten, zullen de Griekse banken gesloten blijven en de economische situatie de aankomende dagen rap nijpender worden in Griekenland, omdat Grieken dan zelfs geen 60 euro per dag meer kunnen pinnen. Het opzetten van een parallelle valuta in de vorm van zgn. 'IOU's' lijkt dan de volgende stap.

Op 10 juli moet Griekenland een betaling van 2 miljard doen aan houders van Griekse kortlopende staatsobligaties. Wanneer deze betaling niet wordt gedaan zullen waarschijnlijk alle kredietbeoordelaars Griekenland in staat van faillisement beschouwen. Het wordt dan heel moeilijk voor de ECB om Griekse banken nog van funding te voorzien.

Op 20 juli moet Griekenland vervolgens 3,5 miljard euro terugbetalen aan de ECB. Die datum werd door ECB bestuurslid Ewald Nowotny vorige week de belangrijkste datum genoemd, omdat het de ECB onder de huidige Europese regelgeving verboden is om lidstaten te financieren en de bank wanbetaling dus niet kan accepteren.

Voorlopig lijkt de euro in ieder geval nog niet echt onder de indruk van de situatie, kijkend naar de koers op de forex. Die situatie zal zich zonder ingrijpen van Europese leiders de aankomende weken echter verder blijven ontwikkelen in de richting van een Grexit.

De dollar kon de optimistische rally van de afgelopen dagen gisteren niet langer volhouden op de forex, nadat de Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers lager uitvielen dan verwacht. De cijfers waren niet zodanig slecht dat de greenback al te veel terrein moest prijsgeven, maar de dollar bulls zullen zich voorlopig waarschijnlijk wel even koest houden.

De dollar index daalde na publicatie van de zgn. Non-Farm Payrolls (NFP) - Amerikaanse werkgelegenheid exclusief agriculturele- en overheidssector - van rond de 96,10 tot 95,98. Woensdag was de index nog gestegen tot 96,30, in optimistische afwachting van het NFP cijfer.

De Amerikaanse werkgelegenheid is in juni volgens het Bureau of Labor Statistics met 223.000 banen gegroeid, iets lager dan de 231.000 banen die was verwacht. Daarnaast werd echter het cijfer voor april en mei naar beneden bijgesteld met in totaal zo'n 60.000 banen. Minstens 430.000 mensen bleken zich bovendien uit de arbeidsmarkt te hebben teruggetrokken.

Dat laatste is zeker ook tegen het zere been van de Federal Reserve, die gezegd heeft bij het bepalen van de timing van een eerste renteverhoging o.a. te kijken naar de arbeidsparticipate en de loonontwikkeling. Ook wat betreft dat laatste was er negatief nieuws, omdat de lonen in juni helemaal niet gestegen blijken te zijn.

Door de matige cijfers kon de dollar niet kapitaliseren op een nog altijd laag ingeprijsde verwachting voor een eerste renteverhoging door de Fed in september. Zoals Yoshinori Shigemi, markt strategist bij JPMorgan Asset Management het verwoordde: "It is not that market expectations have radically changed. But markets are pushing back their expectations a little bit. Some people who expected a September hike may now see a rate rise in December."

Een valutapaar dat relatief sterk reageerde op het toch wat teleurstellende nieuws over de dollar was de USD/JPY. Na het bekend worden van de cijfers daalde de dollar/yen van 123,60 tot 122,94 op de forex. Tijdens de Aziatische sessie hield de yen die winst vast en het is goed mogelijk dat de Japanse valuta onder invloed van zijn traditionele veilige haven status in aanloop naar het Grieks referendum nog meer winst boekt tegenover dollar. 

Dat denkt ook Steven Englander, hoofd G10 forex strategie bij Citi, die in een bericht aan klanten schreef: "Investors will probably look to JPY as a risk-hedge going into the referendum."

Grieks Referendum

Het referendum dat aankomende zondag in Griekenland zal worden gehouden zorgt ondertussen voor veel onduidelijkheid, over de precieze vraag die het volk voorgelegd wordt, maar ook over de consequenties van de uitkomst. Het 'nee' kamp, geleid door de linkse Griekse Premier Alexis Tsipras, zegt dat een nee stem tegen het (onaf, voorlopig en inmiddels niet meer geldend) 'voorstel' van de Instituties het Grieks onderhandelingsteam meer leverage geeft. Het 'ja' kamp zegt dat een 'nee' stem leidt tot een Grexit, een mening die door de rest van Europa grotendeels gedeeld lijkt te worden.

Een poll in opdracht van Bloomberg, gepubliceerd op vrijdagochtend, laat zien dat het Griekse volk vooralsnog tot op het bot verdeeld is, met 42,5 procent ja stemmers, 43 procent nee stemmers en 14,5 procent zwevende kiezers.

In het geval van een 'ja' stem zal de Griekse regering waarschijnlijk nieuwe verkiezingen uitschrijven. Mogelijk zal er ook een zucht van verlichting door de markten gaan, waarna het 'business as usual' is terwijl de Griekse verkiezingen worden georganiseerd en de ECB het noodkrediet verder verhoogd of de Instituties met een vorm van interim krediet komen om hun goede wil te tonen.

Het risico voor markten zit vooral in een 'nee' stem. In dat geval breekt er een ongewisse tijd aan, waarvan niemand echt de uitkomst kan voorspellen. In dat geval liggen er mogelijk kansen in de yen, de Zwitserse franc en goud, die het alledrie vaak goed doen in onzekere tijden.

Vandaag blijft het waarschijnlijk rustig op de forex, ook al omdat Amerikaanse banken gesloten zijn vanwege de viering van onafhankelijkheidsdag. 

De dollar index bleef tijdens de Aziatische forex sessie dicht in de buurt van de winst die gisteren werd geboekt na de sterke werkgelegenheidsprognose van salarisadministratie kantoor ADP, in afwachting van de officiele Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers, later vandaag.

De koers van de index - een gewogen gemiddelde van de dollar tegenover de zes belangrijkste andere valuta - steeg woensdag van rondd de 95,50 tot 96,31, de hoogste stand in een maand, nadat ADP bekend maakte te verwachten dat de werkgelegenheid in juni met 237.000 banen is gegroeid.

Voor de officiele Non-Farm Payrolls (NFP) ligt de gemiddelde verwachting onder economen ook rond de 230.000. Dat zou weliswaar lager zijn dan de 280.000 van van mei - het hoogste cijfer sinds december - maar nog altijd de 15e maand in 16 maanden dat het NFP cijfer boven de 200.000 uitkomt.

Door de sterke ADP prognose verdween de Griekse crisis naar de achtergrond en kwam speculatie over een mogelijke eerste renteverhoging door de Federal Reserve in september weer vol in beeld.

Bart Wakabayashi, hoofd forex bij State Street Global Markets in Tokyo: "The NFP numbers brought the conversation back to normal market talk. There is now more of a focus on the Fed again, while people wait to see what happens with Greece later on."

Ook Su-Lin Ong, senior econoom bij Royal Bank of Canada in Sydney, zag een verschuiving van de aandacht op de markt. "Greece is still there, but we should rightly focus on the U.S. for the next 24 hours. Markets are underpriced in the U.S. for rate hikes this year, and that is causing some underperformance versus Europe."

De Royal Bank of Canada is overigens optimistischer dan de gemiddelde marktverwachting over de aankomende renteverhogingen van de Fed, met zijn voorspelling dat de Amerikaanse centrale bank zowel in september als december de rente zal verhogen.

Uit futures data blijkt volgens Bloomberg dat de markt gemiddeld een kans van 36 procent ziet op een eerste renteverhoging in september en een 73 procent kans op een eerste renteverhoging in december. Voor de laatste escalatie in de Griekse crisis - afgelopen weekend - was de september verwachting iets minder dan 50 procent.

Tekenend voor het tijdelijk naar de achtergrond verdwijnen van de Griekse crisis - mogelijk tot na het referendum van zondag - is ook de koers ontwikkeling van valutapaar USD/JPY, dat aan het begin van de week nieuwe dalen maakte maar sinds woensdag de weg naar boven weer heeft ingezet, in een signaal dat de veilige haven status van de yen het op dit moment aflegt tegen het marktoptimisme over goede werkgelegenheidscijfers en de mogelijke impact daarvan op het rentebesluit van de Fed.

Analisten lijken het er in ieder geval over eens dat de Non-Farm Payrolls van vandaag de potentie hebben om een significante impact te hebben op de verwachtingen van de markt ten aanzien van de Fed.

Zoals Ray Attrill, hoofd forex strategie bij National Australia Bank, schreef in een klantenbericht: "Upon this [publicatie van NFP cijfers], expectations for Fed liftoff as early as September will likely turn quite sharply one way or the other."

Een sterk cijfer biedt dus mogelijk perspectief voor een sterkere dollar, in welk geval verdere stijging op de forex van de greenback tegenover de yen een voor de hand liggende kandidaat is.

De Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers worden rond 14:30 Nederlandse tijd gepubliceerd. De volatiliteit op de forex zal rond de publicatie naar verwachting hoger zijn dan normaal.

De koers van valutapaar EUR/USD bleef in kalm water tijdens de Aziatische forex sessie, ondanks het missen van de deadline door de Griekse overheid voor het betalen van 1,6 miljard euro aan het IMF en het verlopen van de extensie van de tweede Griekse bailout zonder dat de laatste miljarden van dat pakket aan Griekeland zijn uitgekeerd.

De EUR/USD bleef de afgelopen uren grotendeels tussen de $1,1130-60, niet ver van de slotkoers van vrijdag. De schok opening van zondagavond - waarbij het paar fors lager opende en in rap tempo tot $1,0955 zakte - is daarmee verder op de achtergrond geraakt. Aan het begin van de Europese sessie zakte het paar in de richting van de $1,1100.

Het missen van de IMF betaling door Griekenland kwam voor marktspelers ook niet meer als een verrassing, al is het dan ook de grootste gemiste betaling in de geschiedenis van het IMF en schaart Griekenland zich in een rijtje 'failed states' waaronder Irak, Sudan, Somalie en Zimbabwe.

Toch is er volgens de meeste economen technisch nog geen sprake van een Grieks faillissement, al is dat de facto misschien wel zo. Het IMF zegt dat Griekenland "in arrears" is, oftewel achter met verschuldigde betaling. Als er over drie weken nog geen betaling binnen is wordt Griekenland door het IMF aangemerkt als wanbetaler. Zolang Griekenland niet betaald kan het ook geen nieuwe fondsen krijgen van het IMF.

Ook kredietbeoordelaars beschouwen het missen van de IMF betaling technisch niet als een 'default', omdat het IMF geen commerciele geldlener is. Kredietbeoordelaar Standard & Poor's zei dinsdag dat het Griekenland zou aanmerken als failliet wanneer het private schuldeisers niet betaald, zoals bijvoorbeeld de 2 miljard euro aan aflossingen op Griekse kortlopende staatsobligaties die op 10 juli betaald moet worden.

Een mogelijk groot gevolg van het missen van de IMF betaling is wel dat het de Europese Centrale Bank er mogelijk toe zou kunnen bewegen om alle hulp aan Griekse banken stop te zetten, omdat de ECB geen insolvente banken mag steunen en het moeilijk vol te houden is dat Griekse banken nog solvent zijn als de Griekse overheid het IMF niet meer kan betalen.

En zo zinkt Griekenland stapje voor stapje steeds verder weg; zols Mark Zandi, hoofd econoom bij Moody's Analytics het verwoordde: "They're going deeper and deeper into the rabbit hole."

Een belangrijke reden voor de huidige kalmte is mogelijk dat marktspelers vooral kijken naar de uitslag van het Griekse referendum, aankomende zondag, dat door de Europese instituties wordt gezien als een de facto 'ja' of 'nee' voor een Griekse toekomst in de Eurozone.

Takako Masai, hoofd markt research bij Shinsei Bank in Tokyo, ziet vooralsnog overwegend optimisme in de markt ten aanzien van de uitkomst van het referendum. "The market seems to think the worst can be avoided and that Greece will accept the bailout after the referendum." Omgekeerd zou een Grieks 'nee' het land nog steviger op het pad richting de Grexit zetten.

Uit de laatste opinie peilingen zou blijken dat het referendum een close call gaat worden. Afwachten dus.

Dollar

Met de Griekse situatie in het oog van de storm zouden cijfers over de Amerikaanse economie vanmiddag extra impact kunnen hebben op de dollar, omdat de forex de aankomende tijd waarschijnlijk toch steeds meer zal kijken naar de economische- en monetaire divergentie tussen de VS en andere grote economische blokken, zoals de Eurzone en Japan.

In dat kader is het interessant om te zien wat het effect is van de maandelijkse werkgelegenheidsprognose van salarisadministratie kantoor ADP, later vandaag, een dag voor de officiele cijfers van het Bureau of Labor Statistics, de zgn. non-farm payrolls. De verwachting is dat de werkgelegenheid ook in juni met meer dan 200.000 banen is toegenomen.

Een kleine twee uur later komt het Institute for Supply Management met cijfers over de stand van zaken in de maakindustrie. De verwachting is dat het optimisme daar in juni verder is toegenomen. Wanneer dit inderdaad zo is zou de dollar mogelijk wat extra lift kunnen krijgen op de forex. 

De euro moest de afgelopen uren een deel van de maandag geboekte winst teruggeven op de forex, in afwachting van het aflopen van de termijn waarbinnen Griekenland 1,6 miljard euro aan het Internationaal Monetair Fonds moet terugbetalen, wat het land waarschijnlijk niet zal doen.

Valutapaar EUR/USD daalde van een piek van rond de $1,1270, maandag, tot onder de $1,1160 aan het begin van de Europese sessie van vandaag. Daarmee is het paar overigens nog een behoorlijk eind verwijdert van de $1,0955 die zondagavond werd bereikt, de laagste stand in vier weken.

Forex analisten wijzen erop dat een deel van de koersstijging van de EUR/USD maandag verklaard kan worden door winstneming door valuta handelaren met euro short posities; de daaropvolgende koersstijging dwong vervolgens weer andere handelaren met short posities ook hun posities af te wikkelen, de zogenaamde 'short squeeze'.

En Rabobank senior forex strategist Jane Foley zei dat een deel van de stijging van de euro op maandag ook was te verklaren door het afwikkelen van euro short posities door valuta handelaren die short zaten in de euro vanwege carry trade trade posities - waarbij de euro wordt verkocht en een valuta met een hogere rente wordt gekocht. Omdat de Carry Trade het beste werkt in een rustige, voorspelbare markt, zouden veel valuta handelaren met dergelijke posities inmiddels zijn uitgestapt.

Ondertussen blijven veel valuta handelaren aan de zijlijn staan te wachten tot er meer duidelijkheid komt over de afloop van de Griekse crisis, wat volatiliteit van de euro in de hand werkt. Die onzekerheid zal waarschijnlijk in ieder geval tot zondag duren - als de Griekse bevolking zich in een referendum uitspreekt over de bailout voorstellen van de Instituties - maar mogelijk ook langer, omdat iedere uitslag nieuwe onzekerheid met zich meebrengt.

Een Grieks 'Ja' betekent dat de regering terug moet naar de onderhandelingstafel met een zwakkere onderhandelingspositie, omdat de eigen bevolking immers heeft gezegd de deal van de Instituties te accepteren. De huidige Griekse premier Alexis Tsipras impliceerde maandagavond echter dat hij in dat geval mogelijk nieuwe verkiezingen zou uitschrijven.

Een Grieks 'Nee' betekent dat Tsipras met opgeheven hoofd terug kan naar Brussel, om waarschijnlijk diezelfde dag nog te horen dat het standpunt van de Instituties grotendeels hetzelfde blijft.

Yen

De yen, die zondagavond direct sterk opende tegenover de greenback onder invloed van zijn traditionele veilige haven status - waardoor de Japanse valuta altijd meer in trek is in onrustige tijden - reikte aan het begin van de Europese sessie boven het punt dat zondagavond werd bereikt tegenover de dollar.

De USD/JPY raakte de 122,05, de laagste stand in een maand tijd. De koers van de yen tegenover de dollar wordt daarbij mogelijk ook geholpen doordat investeerders beginnen in te calculeren dat de Amerikaanse centrale bank de rente wel eens later zou kunnen verhogen dan eerder gedacht, onder invloed van de Griekse crisis. 

Nieuw-Zeelandse dollar

Ook de Nieuw-Zeelandse dollar - vaak 'kiwi' genoemd - had het tijdens de Aziatische sessie moeilijk op de forex, nadat bekend werd dat het Nieuw-Zeelandse ondernemersvertrouwen in juni voor het eerst in vier jaar negatief was.

Valutapaar NZD/USD daalde vervolgens van rond de 0,6840 tot 0,6793 op de valutamarkt, niet ver van de 0,6784 die vrijdag werd bereikt, de laagste stand in vijf jaar tijd. De NZD/USD koerste begin mei nog boven de 0,7710 op de forex.

De Griekse Premier Alexis Tsipras kondigde vrijdag 26 juni aan op zondag 5 juli een referendum te houden met daarin de vraag aan het Griekse volk of ze akkoord gaan met de bailout voorstellen van de ‘Instituties’. Tsipras gaf daarbij zelf een negatief stemadvies.

De Griekse regering heeft de afgelopen maanden steeds gezegd dat de onderhandelingen niet alleen over de toekomst van Griekenland gaan maar over die van de hele Eurozone.

Als dat zo is, zou misschien niet alleen de Griekse bevolking zijn zegje moeten mogen doen over de opstelling van de Griekse regering in de onderhandelingen, maar de Europese bevolking ook over de opstelling van Europa.

Daarom de volgende vraag aan iedere EU burger:

Moeten de ECB en de Eurozone onverminderd vasthouden aan hun eisen van Griekse pensioen- belasting- en arbeidsmarkt hervorming, ook al zou dit het vertrek van Griekenland uit de Eurozone betekenen en de Griekse economie in een diepe depressie storten?

Gestemd? Geef een toelichting op je mening in het speciale topic op het forum

De euro is de nieuwe forex week fors lager geopend tegenover de dollar, nadat de markten voor het eerst konden reageren op het onverwachte besluit van de Griekse regering om een referendum over de voorstellen van de Instituties te houden en het daaropvolgende besluit van de Europese Centrale Bank, zondag, om het plafond voor noodleningen voor de Griekse banken niet verder te verhogen.

De koers van de EUR/USD opende aan het begin van van de Aziatische sessie direct zo'n 150 pips lager, op $1,1010. Kort daarna daalde het belangrijkste valutapaar op de forex nog verder, tot $1,0960. Daarna trad enig herstel op en aan het begin van de Europese sessie steeg het paar door tot $1,1110, waarna een nieuwe daling werd ingezet.

Alhoewel de eerste daling van de euro stevig was, wijzen forex analisten erop dat er van paniekverkopen van de euro nog geen sprake lijkt. Bart Wakabayashi, hoofd forex bij State Street Global Markets in Tokyo: "It's been surprisingly orderly, as the reaction was expected because of the headlines over the weekend. It could have been much uglier."

Griekse Premier Alexis Tsipras kondigde vrijdagavond onverwacht een referendum aan over over de bailout voorstellen van de internationale schuldeisers. De leider van de linkse partij Syriza gaf daarbij een negatief stemadvies, in navolging waarvan de Syriza partijkaders meteen begonnen met het optuigen van een 'nee' campagne.

De Europese Centrale Bank besloot daarop zondag onverwacht om het plafond van de Emergency Liquidity Assistance (ELA) voor Griekse banken niet verder te verhogen, een besluit dat door de Griekse premier een poging tot "chantage" van Griekenland werd genoemd.

Het Griekse ministerie van financien en de Griekse centrale bank besloten op hun beurt geen andere keus te hebben dan de Griekse banken en beurs maandag dicht te houden. Inmiddels is bekend gemaakt dat dit nog zeker tot na het referendum van zondag 5 juli zo blijft. Grieken kunnen daarom tot nader orde slechts 60 euro per dag pinnen en alleen binnenlandse bank transacties uitvoeren.

De nu ontstane onzekerheid en eerste serieuze stappen op het pad richting een Grexit hebben ondertussen niet alleen impact op de koers van de euro. Zo boekte de yen als traditionele veilige haven stevige winst tegenover andere valuta, inclusief de Amerikaanse dollar. De koers van valutapaar USD/JPY opende zo'n 100 pips lager en daalde kort daarna verder door, tot onder de 122,20. De rest van de Aziatische sessie verliep ook voor de USD/JPY volatiel. Aan het begin van de Europese sessie noteerde het paar rond de 122,80.

Een andere traditionele veilige haven, Goud, was ook in trek. De prijs van een troy ounce - die vrijdag sloot op $1.174 - schoot zondagavond omhoog tot boven de $1.185. Aan het begin van de Europese sessie werd een deel van die winst teruggegeven, maar de koers bleef met $1.180 ruim boven het slot van vrijdag.

De risico mijdende sfeer onder valutahandelaren en investeerders had ook gevolgen voor valuta van opkomende economieen. Zo verloor de Turkse lira in korte tijd zo'n 1,4 procent tegenover de Amerikaanse dollar en daalde de Maleisische ringgit tot de laagste stand in 5 jaar tijd.

De verhoogde onzekerheid rond Griekenland- en daarmee de volatiliteit op de forex - zal waarschijnlijk de aankomende dagen aanhouden. Dinsdag verloopt officieel de Griekse bailout extensie, waarmee de laatste trance van 7 miljard euro onder dat programma definitief niet aan Griekenland zal worden verstrekt. Op dezelfde dag moet Griekenland ook 1,6 miljard euro aan het IMF terugbetalen. Wanneer dat niet gebeurt krijgt het land een waarschuwing, waarna het drie weken later als wanbetaler wordt aangemerkt en daarmee officieel bankroet is.

Een 'ja' in het referendum zal de onderhandelingspositie van de huidige regering danig verzwakken, maar de vraag is of de linkse regering in dat geval zijn verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk zou nemen om een deal te sluiten met de Instituties. Zo niet, dan zullen waarschijnlijk nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven. Een 'nee' geeft de regering weliswaar een sterkere positie in de onderhandelingen, maar de vraag is of dat veel uitmaakt als Tsipras blijft weigeren om de economie en het pensioenstelsel te hervormen, wat door de hele onderhandelingen heen consistente eisen zijn geweest van de Instituties.