Forex Nieuws

De yen steeg aan het begin van de Aziatische vrijdagsessie op de forex tot de hoogste stand in 2,5 jaar tegenover de euro, nadat dalende olieprijzen zorgden voor een verslechterend markt sentiment.

In tegenstelling tot de afgelopen weken -- waarin behalve de yen ook de euro in de regel profiteerde van negatief markt sentiment -- was de yen aan het begin van de vrijdagochtend een veel duidelijker winnaar van de behoefte aan een veilige haven dan de euro en de Zwitserse franc.

Valutapaar EUR/JPY daalde voor het eerst sinds juni 2013 tot onder de 125,50 op de forex, terwijl het paar aan het begin van de week nog boven de 128 koerste.

Ook tegenover de Amerikaanse dollar boekte de yen overigens winst. Valutapaar USD/JPY was aan het begin van de vrijdagsessie tot onder de 112,90 gedaald, de laagste stand in een week tijd.

Olieprijs

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie daalde donderdag van rond de $32 per vat tot een paar cent boven de $30. Daarmee was de olieprijs nog altijd bijna vier procent hoger voor de week, maar op de oliemarkt groeit de twijfel over hoe de deal tussen Rusland en de OPEC -- om de olie produktie te bevriezen op het niveau van januari -- in de praktijk zal uitpakken.

Een van de onzekere factoren is Iran, dat eerder deze week zijn steun uitsprak voor de deal maar zichzelf niet committeerde aan produktiebeperking en kortgeleden nog heeft aangegeven de produktie stevig op te willen voeren, om het tijdens de sancties verloren gegane marktaandeel terug te winnen.  

Daisuke Uno, hoofd strategist bij Sumitomo Mitsui Bank, denkt dan ook dat er kans is dat de olieprijzen opnieuw zullen dalen. "I would assume oil prices will face downward pressure and there will be selling into a rally." aldus de Sumitomo strategist.

EUR/USD

De euro had het donderdag ook zwaar tegenover de dollar en kwam in de loop van de sessie dicht in de buurt van de 200-day Moving Average, die rond de $1,1050 ligt, maar rond de $1,1070 trad herstel in en aan het begin van de vrijdagsessie noteerde het belangrijkste paar op forex weer boven de $1,11.

Daarmee is de EUR/USD overigens nog altijd een behoorlijk eind verwijdert van de $1,1370 die vorige week werd bereikt, de hoogste stand sinds oktober 2015.

Inflatie VS

Maar het venijn zou deze week wel eens in de staart kunnen zitten op de forex, met de publicatie van de Amerikaanse consumenten inflatiecijfers, later vandaag.

De verwachting is dat de werkelijke inflatie voor januari uitkomt op -0,1 procent en de kerninflatie -- oftewel zonder voedsel en energieprijzen mee te rekenen -- op 0,2 procent. Wanneer de werkelijke cijfers significant afwijken van deze verwachtingen zou dat directe impact op de dollar kunnen hebben.

Een stijgende inflatie geeft de Federal Reserve namelijk meer ruimte om de rente verder te verhogen, terwijl een dalende inflatie -- wat negatief is voor de economie, omdat het een rem zet op de binnenlandse investeringen en consumentenbestedingen -- het juist lastiger maakt voor de Fed om de rente te verhogen. 

De Fed heeft zelf ook meerdere malen gezegd de inflatie als belangrijke leidraad te zien voor het normaliseren van het monetaire beleid. Wanneer de kans afneemt dat de Amerikaanse centrale bank de rente binnen afzienbare tijd opnieuw zal verhogen, zal dit waarschijnlijk worden gezien als negatief voor de dollar.

De Canadese dollar koerste op de forex rond het hoogste punt in twee weken tegenover de dollar, na een dag van een sterk stijgende olieprijs. Ook de Noorse kroon en de Mexicaanse peso --beiden olie exporterende landen-- stegen tegenover de greenback, waarbij de peso overigens ook een flinke duw in de rug kreeg van de Mexicaanse centrale bank.

Valutapaar USD/CAD daalde aan het begin van de Aziatische donderdagsessie tot onder de 1,3670, de laagste stand sinds begin februari, nadat woensdag nog rond de 1,3900 was gekoerst.

Ook tegenover de Noorse kroon verloor de greenback; de USD/NOK daalde van 8,6350 tot 8,5380 aan het begin van de donderdagochtend. Maar de Mexicaanse peso spande de kroon: waar aan het begin van de woensdag nog 19 Mexicaanse peso's moesten worden neergeteld voor 1 USD, daalde dat in de loop van de dag tot minder dan 17 peso's.

Dat had behalve de stijgende olieprijs zeker ook te maken met de acties van de Mexicaanse centrale bank, die de rente volkomen onverwacht met 0,50 procent verhoogde tot 3,75 procent en bovendien een forex interventie uitvoerde om de peso te ondersteunen.

De Mexicaanse peso is sinds begin dit jaar gedaald van rond de 17 peso per 1 USD tot bijna 19,5 per 1 USD. Dat komt mede omdat de peso vaak gebruikt wordt als proxy valuta voor opkomende markten en bij negatief marktsentiment veel wordt geshort (verkocht). De Mexicaanse centrale bank maakte woensdag duidelijk dat het dat behoorlijk zat is.

Centrale Bank Gouverneur Agustin Carstens: "This is not the beginning of a cycle of interest rate hikes. It was a way of showing our protest, our clear rejection of those levels."

De timing van de Mexicanen was in ieder geval sterk gezien de stijging van de olieprijs, die woensdag met zo'n 7 procent klom nadat Iran zijn steun uitsprak voor de deal tussen Rusland en de OPEC om de olie produktie te bevriezen op het niveau van januari. Iran committeerde zich daarbij overigens vooralsnog niet aan het beperken van zijn eigen output.

Fed notulen

De Fed notulen van de januari vergadering schetsten ondertussen een voorzichtiger beeld dan dat van december, wat de dollar enigszins in het defensief drukte, maar sommige analisten wezen er ook op dat de markt inmiddels wel heel negatief is over de kans dat de Federal Reserve de rente uberhaupt nog zal verhogen dit jaar.

Gezien het benadrukken van Fed Voorzitter Janet Yellen en haar collega's dat het normaliseren van het monetaire beleid afhangt van de cijfers, lijkt die negativiteit wat voorbarig. Niet in de laatste plaats omdat woensdag ook bleek dat zowel de Amerikaanse producentenprijzen als de industriele produktie in januari meer gestegen zijn dan verwacht.

Vrijdag wordt de Amerikaanse consumenteninflatie voor januari bekend. Wanneer ook dit cijfer meevalt, zou dat de dollar mogelijk nieuwe brandstof kunnen geven op de forex.

Aussie

De Australische dollar profiteerde woensdag mee van de optimistische stemming rond grondstoffen valuta maar dook aan het begin van de donderdag sessie naar beneden op de forex, nadat bekend werd dat de Australische werkeloosheid in januari is opgelopen van 5,8 naar 6,0 procent. 

De dollar noteerde aan het begin van de woensdag licht lager tegenover onder andere de euro en de yen op de forex, in afwachting van verschillende nieuwe cijfers over de Amerikaanse economie en de publicatie van de Fed notulen van de vergadering in januari, later vandaag.

Het markt sentiment was de afgelopen twee dagen aanmerkelijk beter dan afgelopen week en daar heeft de dollar stevig van geprofiteerd, o.a. ten koste van als veilige haven geziene valuta als de yen, franc en euro. Het momentum is nog met de dollar, maar tegenvallende cijfers over de Amerikaanse economie of een uit de Fed notulen opdoemend beeld van een bezorgde Federal Reserve zou dat momentum ook weer snel kunnen laten verdampen.

Een mogelijk voorproefje van de Fed notulen kwam aan het begin van de Aziatische woensdagsessie in de vorm van een speech van Eric Rosengren, stemgerechtigd lid van het Federal Open Market Committee (FOMC, het orgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid), waarin hij o.a. opmerkte dat "If inflation is slower to return to target, monetary policy normalization should be unhurried. (...) If we see no progress on inflation at all, there would be no rush to be raising rates."

Het belangrijkste Amerikaanse inflatie cijfer, de zgn. Consumer Price Index, komt deze vrijdag uit, maar de Producer Price Index (PPI), oftwel de producentenprijzen, worden vandaag gepubliceerd. Analisten verwachten dat de PPI in januari met 0,2 procent is gedaald. Met de wetenschap dat de Federal Reserve de inflatie extra goed in de gaten houdt, is de potentiele impact op de forex van significant afwijkende inflatiecijfers aanzienlijk.

Daarnaast komen er ook cijfers uit over het aantal nieuwe bouwvergunningen dat in de V.S. is afgegeven in januari, het aantal nieuwe huizen waarvan de bouw gestart is in januari en de groei van de industriele productie in januari. Voor dat laatste cijfer wordt uitgegaan van een groei van 0,3 procent, wat de hoogste groei zou zijn sinds august 2014.

Olieprijs

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie was aan het begin van de woensdagochtend licht hoger dan op het dieptepunt van dinsdag, toen de olieprijs op enig moment $28,70 noteerde. Aan het begin van de Aziatische woensdagsessie was dit $29,30.

De olieprijs kwam onder druk nadat Rusland en de OPEC overeenkwamen om de olieproductie te bevriezen op het niveau van januari. Daarmee gingen de twee partijen minder ver dan een verlaging van het productie niveau, waar sommige marktspelers op hadden gespeculeerd.

Het negatieve effect op het marktsentiment van de dalende olieprijs was vooral terug te zien in de koers van valutapaar USD/JPY, dat daalde tot onder de 113,60, rond het laagste punt deze week.

John Hardy, hoofd forex strategie bij Saxo Bank A/S in Denemarken: "The yen is the foreign-exchange proxy for risk appetite and we've had a bit of a deterioration in risk sentiment. This clearly accelerated after the oil sell-off from the lack of a production cut emerging from the Russia/OPEC negotiations."

Mark McCormick, hoofd forex strategie Noord-Amerika bij Toronto-Dominion Bank in New York, zei dat de yen gevoelig zal blijven voor mondiaal sentiment en dat een nieuw kanaal binnen de 100-115 range waarschijnlijk is voor de USD/JPY op de forex. 

De euro en de yen stonden aan het begin van de Aziatische dinsdagsessie nog steeds onder druk tegenover de dollar op de forex, nadat de Chinese valuta, de yuan, maandag het meest steeg in meer dan 10 jaar, en zowel vanuit de Europese Centrale Bank als de Japanse regering waarschuwende geluiden kwamen over de mogelijkheid van nieuwe geldverruimende maatregelen.

Valutapaar EUR/USD noteerde aan het begin van de dinsdagochtend rond de $1,1170, zo'n 40 pips verwijdert van het dieptepunt van maandag. Vrijdag koerste het belangrijkste valutapaar op de forex op enig moment nog boven de $1,1370.

De USD/JPY bewoog aan het begin van de dinsdag rond de 114,70, een behoorlijk eind verwijdert van de 110,98 die vorige week werd geraakt, de laagste stand sinds eind oktober 2014.

Dat het negatieve marktsentiment maandag pas op de plaats moest maken had veel te maken met de Chinese centrale bank, de People's Bank of China (PBOC), die het middelpunt van de toegestane yuan bandbreedte maandag 0,3 procent hoger fixeerde, de grootste stijging sinds november. De Chinese valuta steeg vervolgens met 1,2 procent, het meest sinds juli 2005.

PBOC Gouverneur Zhou Xiaochuan klonk in een interview dit weekend optimistisch over de handelsbalans en de wisselkoers en zei dat er sprake was van een normale hoeveelheid kapitaal uitvlucht. De Chinese vreemde valuta reserves daalden in januari ondertussen echter wel met $99,5 miljard, omdat de centrale bank de yuan daling moest tegengaan, de op een na grootste maandelijkse daling ooit. Bovendien had China vorig jaar volgens Bloomberg te kampen met een kapitaalvlucht van in totaal $1000 miljard.

Yen 

De Japanse premier Shinzo Abe zei maandag dat Tokyo maatregelen zou nemen tegen "excessive currency volatility", een weinig verhullende poging om de yen naar beneden te praten.

Dat de yen maandag verzwakte leek echter meer te maken te hebben met het wegebben van negatief marktsentiment dan met de vrees dat de Japanse regering of centrale bank daadwerkelijk maatregelen zouden nemen tegen de sterk gestegen yen.

Hirokazu Kabeya, mondiaal strategist bij Daiwa Securities: It is partly a reaction after such big falls last week. Solid U.S. data is also improving investor sentiment given that they are counting on U.S. growth to lead the global economy."

Mocht het sentiment opnieuw verslechteren dan is de kans op nieuwe yen stijging groot.

Euro

Europese Bank President Mario Draghi deed maandag ook een duit in het zakje, door tijdens zijn getuigenis voor het Economic and Monetary Affairs Committee van het Europese Parlement aan te geven dat de ECB er klaar voor was om in maart zo nodig additionele geldverruimende maatregelen te nemen.

Of de euro het momentum deze week kan terugveroveren op de forex hangt mede af van de prognose voor de Duitse economie van Duitse investeerders en analisten, waar het Centrum voor Europees Economisch Onderzoek (ZEW) aan het einde van de ochtend een maandelijks cijfer over publiceert. De verwachting is dat dat cijfer is gedaald tot het laagste niveau sinds oktober 2014, maar wanneer het meevalt zou dat kunnen helpen om de stemming in de euro om te doen slaan.

Later deze week komen verder Amerikaanse inflatie cijfers uit en de notulen van de laatste Fed vergadering, beiden zouden het momentum van de dollar verder kunnen aanjagen danwel doen afbrokkelen.

De dollar opende licht hoger aan het begin van een nieuwe week waarin verschillende belangrijke economische cijfers verwacht worden die het bestaande nerveuze, negatieve markt sentiment verder zouden kunnen versterken danwel afzwakken.

De dollar index -- een gewogen gemiddelde van de dollar tegen de zes belangrijkste andere valuta, waaronder de euro, yen en pond --- opende op 96,19, nadat afgelopen vrijdag was gesloten op 95,94. Eind januari noteerde de index nog boven de 99,60, maar tegenvallende cijfers over de Amerikaanse economie en groeiende twijfel over de haalbaarheid van de door de Federal Reserve zelf ingeschatte 4 renteverhogingen voor 2016, hebben de dollar de afgelopen weken onder druk gezet.

Deze week zal de nadruk met name liggen op de publicatie van inflatiecijfers door verschillende landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, China en de VS. Dinsdag is het eerst de beurt aan de Britse inflatie cijfers over januari. Daarbij wordt uitgegaan van een lichte stijging van de consumentenprijzen met 0,3 procent in vergelijking met een jaar eerder.

Dezelfde dag komen ook cijfers uit over de vooruitzichten voor de Duitse economie, zoals ingeschat door Duitse investeerders en analisten. Dit cijfer, van het Centrum voor Europees Economisch Onderzoek (ZEW), waarbij een meting boven 0 duidt op optimisme en onder 0 op pessimisme, wordt ingeschat op 0,1, wat een stevige daling zou zijn van de 10,2 van een maand eerder. Het zou de slechtste notering zijn sinds oktober 2014.

De euro heeft de afgelopen weken geprofiteerd van het negatieve marktsentiment, maar mocht de kalmte deze week enigszins terugkeren op de internationale markten en tegelijkertijd de projecties en cijfers over de Europese economie verslechteren, dan zou de euro ook snel weer terrein kunnen verliezen tegenover de Amerikaanse dollar.

Ook voor de Amerikaanse economie komen er deze week inflatie cijfers uit, die een indicatie kunnen geven over de ruimte die de Federal Reserve heeft om de rente te verhogen. Wanneer de inflatie daalt is dat immers lastiger voor de Fed.

Woensdag publiceert het Bureau of Labor Statistics eerst de Producers Price Index, oftewel de producenten prijzen voor januari, waarbij door analisten wordt uitgegaan van een daling met 0,2 procent. Ook China publiceert woensdag zijn inflatiecijfers; daarbij wordt uitgegaan van een inflatie op jaarbasis van 1,9 procent.

Vrijdag is het dan de beurt aan de (belangrijkere) Amerikaanse Consumenten Prijs Index, waarbij een daling met 0,1 procent wordt verwacht ten opzichte van de maand ervoor. Voor de zgn. kern inflatie -- prijzen exclusief voedsel en energie -- wordt een plus van 0,2 verwacht.

Wanneer de werkelijke inflatiecijfers achterblijven bij de verwachtingen zou dit de dollar onder druk kunnen zetten, vanwege een verder afkalvend verwachtingspatroon voor het rentebeleid van de Fed.

Fed en Philly Index

Woensdag komen overigens ook de zgn. Fed minutes (oftewel de notulen) uit van de Fed vergadering van eind januari, waaruit mogelijk meer duidelijkheid kan worden verkregen of en zo ja in hoeverre individuele Fed leden hun eigen verwachtingspatroon inmiddels zelf al hebben bijgesteld. Verschillende Fed leden spreken deze week bovendien in het openbaar, waarbij de speech van Cleveland Fed President Loretta Mester, vrijdag, het meest noemenswaardig is, omdat zij geldt als relatief 'hawkish' en het interessant is om te zien of zij inmiddels wat voorzichtiger is geworden in haar bewoordingen. 

Een laatste cijfer dat vermeldenswaardig is voor de aankomende week is de Philly Fed Manufacturing Index, die aankomende donderdag wordt gepubliceerd. De index geeft een indicatie voor het ondernemersklimaat in het Philadelphia Federeal Reserve District, maar omdat dit district economisch divers is wordt het ook gezien als een belangrijke graadmeter voor de rest van het land. Een meting onder de 0 duidt op verslechterende omstandigheden, boven 0 op verbeterende omstandigheden. De gemiddelde verwachting van analisten is dat het cijfer binnen zal komen op -2,9.

Al met al een interessante week voor de forex dus, met verschillende economische cijfers en Fed gerelateerd nieuws. Gezien het onzekere klimaat van het moment, zouden relatief sterk afwijkende cijfers deze week een significante impact kunnen hebben op de forex.

De yen bleef op de forex aan het begin van de vrijdagochtend in de buurt van de hoogste stand in bijna anderhalf jaar tijd die donderdag tegen de dollar werd behaald, onder invloed van snel verslechterend markt sentiment, waarvan behalve veilige haven valuta zoals de yen en Zwitserse frank onder andere ook de goudprijs profiteerde.

De dollar daalde donderdag op enig moment tot 110,98 yen, de laagste prijs sinds oktober 2014. Valutapaar USD/JPY herstelde zich aan het begin van de vrijdagochtend tot rond de 112,50, terwijl zowel vanuit de Bank of Japan als het Japanse Ministerie van Financien de eerste geluiden naar buiten kwamen in de richting van interventie op de forex, om de yen te verzwakken.

Taro Aso, de Japanse Minister van Financien, zei vrijdagochtend dat Japan zo nodig actie zou ondernemen en sprak zijn hoop uit dat de ministers van financien van de G20, die later deze maand bijeenkomen in Shanghai, een gezamenlijk antwoord zouden formuleren in reactie op de recente onrust op de internationale markten.

Bloomberg berichtte ondertussen dat de Japanse centrale bank zgn "rate check calls" heeft gemaakt naar sommige banken, om te achterhalen of ze van plan zijn om meer yen te kopen. Een dergelijke stap dient volgens een bron van Bloomberg soms als een "strong warning shot" dat forex interventie overwogen wordt.

En Persbureau Reuters citeerde een anonieme overheidsmedewerker die vrijdag zei dat "Recent exchange-rate moves have been rough. We're closely watching currency market moves with a sense of urgency."

In het licht van het prijsniveau van de yen ten tijde van deze acties, schreef Kathy Lien, managing director bij BK Asset Management in New York, in een klantenbericht: "It now appears that 110 is the line in the sand for the central bank and while that rate seemed far away a few days ago, the currency pair came very close to testing that level last night. Even though we are trading above that rate now, the risk of intervention is significant."

Analisten zijn verdeeld over de kans op een echte interventie, een stap die de Japanse centrale bank voor het laatst in 2011 nam, maar het is duidelijk dat Japan verre van blij is met de snelle appreciatie van de valuta, die inmiddels in de buurt is van het prijsniveau ten tijde van de onverwachte uitbreiding van het Japanse geldverruimingsprogramma in oktober 2014.

Olie, goud

Andere tekenen van het verslechterende mondiale marktsentiment zijn o.a de stijging van de goudprijs en de daling van de olieprijs. De goudprijs steeg donderdag met vier procent -- de grootste dagelijkse stijging sinds september 2013 -- tot $1.262,90 per troy ounce, de hoogste stand in een jaar tijd.

Tegelijkertijd daalde de prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie tot $26,05, de laagste stand in 13 jaar tijd. Aan het begin van de Aziatische sessie herstelde de olieprijs zich tot boven de $27, maar de schrik op de oliemarkt zit er duidelijk goed in.

Een andere zorgzame ontwikkeling is de stijging van de rente op Portugese 10-jarige staatsobligaties, die voor het eerst sinds 2014 weer boven de vier procent uitkwam.

De yen steeg op de forex tijdens en na afloop van de getuigenis van Federal Reserve Voorzitter Janet Yellen voor het Amerikaanse Congres naar een niveau niet meer gezien sinds oktober 2014.

De Japanse valuta, die woensdag op enig moment nog rond de 115 yen per Amerikaanse dollar noteerde, steeg aan het begin van de Aziatische donderdag sessie tot onder de 113 yen per USD. Begin februari noteerde de yen nog 121,50  yen per USD.

Ook de euro profiteerde van het als 'dovish' opgevatte commentaar van Yellen, zij het minder sterk, vanwege groeiende zorgen over de Europese bankensector. Valutapaar EUR/USD was aan het begin van de donderdag tot rond de $1,1310 gestegen, niet ver van de $1,1338 die dinsdag bereikt werd, de hoogste stand in drie maanden.

In haar getuigenis voor de House Financial Services Committee hield Yellen weliswaar de (theoretische) deur open naar een renteverhoging op de eerstvolgende Fed vergadering van 15-16 maart, maar tegelijkertijd erkende de Fed Voorzitter dat de economische omstandigheden verslechterd waren.

"Financial conditions in the United States have recently become less supportive of growth. These developments, if they prove persistent, could weigh on the outlook for economic activity and the labor market."

Volgens Kathy Lien, managing director bij BK Asset Management in New York, bleek uit Yellen's opmerkingen duidelijk hoe de vlag er op dit moment bij hangt bij de Fed. "At the end of the day, everyone realizes the chances the Fed will be pulling the trigger next month have diminished significantly." aldus Lien.

Kans op forex interventie

Verschillende analisten wijzen ondertussen op de stijgende kans dat de Japanse centrale bank (Bank of Japan, BOJ) binnenkort zal beginnen te dreigen met interventie op de forex of zelfs direct een interventie zal uitvoeren, om de in de ogen van de BOJ al te snel stijgende yen te verzwakken en de export te beschermen.

David Bloom, hoofd forex strategie bij HSBC in Londen: "Foreign-exchange markets will have to remain mindful of the intervention threat. This may take many forms, including rhetoric and more rate cuts, but the growing event risk is that Japan intervenes directly in the FX market."

Bank of America en Morgan Stanley denken dat de BOJ het voorlopig zal houden bij waarschuwingen, die overigens uiteraard ook een directe impact kunnen hebben op de forex.

Hans Redeker, hoofd forex strategie bij Morgan Stanley noemde in een klantenbericht verbale interventie door de BOJ en het Japanse Ministerie van Financien "increasingly likely".

De laatste keer dat Japan een forex interventie uitvoerde om de yen te verzwakken was overigens in 2011. Een Japanse interventie zou mogelijk reacties ontlokken van andere landen die de afgelopen maanden geraakt zijn door de devaluatie van de Chinese yuan.

Volgens Shusuke Yamada, forex strategist bij Bank of America in Tokyo, is de kans op een daadwerkelijke forex interventie in de yen klein en zijn waarschuwingen in die richting in het verleden bovendien ineffectief gebleken. Het is dan ook de vraag of Japan een verdere stijging van de yen zou kunnen tegenhouden wanneer de mondiale economische onzekerheid verder blijft toenemen. 

Veilige haven valuta zoals de yen, euro en Zwitserse frank bleven aan het begin van de woensdag in trek op de forex, onder invloed van groeiende zorgen over de kredietwaardigheid van banken en andere bedrijven die last hebben van de afkoelende mondiale economie en de dalende olieprijs.

De yen, traditioneel gezien als een veilige haven — o.a. vanwege het Japanse overschot op de betalingsbalans — steeg dinsdag tot 114,20 per USD, de hoogste stand in 15 maanden, en koerste daar aan het begin van de Aziatische woensdag sessie slechts een paar pips vandaan.

Valutapaar EUR/USD steeg dinsdag van rond de $1,1160 tot boven de $1,1330 en noteerde aan het begin van de woensdagochtend rond de $1,1300.

Analisten van Bank of America spraken dinsdag over een stijging van systemisch risico voor de Europese kredietmarkten, waar banken last hebben van slechte leningen, de negatieve rente van de ECB en een nog altijd zwakke Europese economie. Het marktsentiment was al negatief -- onder invloed van zorgen over de Chinese economie en gemengde cijfers voor de Amerikaanse economie -- en wordt nu dus verder verzuurd door groeiende twijfel over de gezondheid van de Europese banken.

Eimear Daly, forex strategist bij Standard Chartered Plc in Londen: "The headlines have sparked quite a risk-off move in markets and you're in a nervous environment where something like this has the potential to trigger a lot of financial market volatility. You're seeing the usual dynamics play out, where you've got a stronger yen."

Uit yen futures blijkt dat de marktverwachtingen voor stijging van de Japanse valuta in de aankomende maand inmiddels zijn gestegen tot het hoogst in bijna zes jaar tijd. Ook voor 3-maands en 6-maands contracten is de verwachting voor een stijging van de yen sterk gestegen, tot het hoogst sinds eind 2011.

Alan Ruskin, macro strategist bij Deutsche Bank, vergeleek de mogelijke vooruitzichten voor de yen met de situatie rond de Aziatische en Russiche crises in 1998; toen steeg de yen in een jaar tijd van 145 naar 101 yen per dollar.

Dollar wacht op Yellen

Met een olieprijs onder de $30 per vat -- wat de inflatie drukt -- een afkoelende Chinese economie, worstelende opkomende markten en groeiende onrust over Europese banken, lijkt het lastig voor Fed Voorzitter Janet Yellen om vol te houden dat de deur naar een renteverhoging in maart open blijft.

Yellen getuigt later vandaag voor de House Financial Services Committtee en donderdag voor de Senate Banking Commmittee, nadat collega's van de Federal Reserve eerder lieten doorschemeren minder optimistisch te zijn over de vooruitzichten voor de Amerikaanse econonomie.

De kans dat er een rente verlaging uit de koker van de Fed komt in 2016 is volgens marktspelers inmiddels gestegen tot boven de 30 procent. Dat staat in schril contrast met de laatst bekende rente inschatting voor 2016 van de Fed bestuursleden zelf -- uit december -- toen de gemiddelde voorspelling nog duidde op 4 renteverhogingen van 0,25 procent per stuk.

De getuigenis van Yellen heeft de potentie om significante impact te maken op de forex, zeker nu veel van de bewegingen gedreven worden door moeilijk te kwalificeren onzekerheid en er bovendien sprake is van verminderde liquiditeit op de Aziatische markten, vanwege een Chinese vakantie week. 

De yen was aan het begin van de dinsdag op de forex gedaald tot het hoogste punt in meer dan een jaar tegenover de dollar, onder invloed van groeiende onrust over de stabiliteit van Europese banken, afnemende groei van de mondiale economie, dalende inflatie en recessie zorgen.

De Japanse valuta, die vorige week ook al met 3,5 procent was gestegen tegenover de Amerikaanse dollar -- de grootste wekelijkse stijging sinds juli 2009 -- noteerde maandagochtend aanvankelijk nog 117,50 tegenover de USD, maar was aan het begin van de dinsdagochtend gestegen tot onder de 115 per USD, een stand niet meer gezien sinds november 2014.

De zorgen onder investeerders begonnen dit jaar met onrust over China en de opkomende markten, maar zijn inmiddels uitgebreid met vragen over de veerkrachtigheid van de Amerikaanse economie en de stabiliteit van de Europese bankensector.

Dat laatste werd maandag vooral aangejaagd door Deutsche Bank, dat 9,5 procent verloor op de beurs onder invloed van een rapport van CreditSights waarin analisten groeiende twijfel uitspreken over het vermogen van de bank om volgend jaar ook al zijn riskantere leningen terug te kunnen betalen. 

Omdat de Japanse bankensector als stabiel wordt beschouwd en Japan bovendien een overschot op de betalingsbalans heeft, wordt de Japanse yen als zeer veilig beschouwd, wat de aantrekkingskracht van de Japanse valuta verklaart nu de onzekerheid onder investeerders (weer) zo hard toeneemt.

Fed Voorzitter Janet Yellen

Sireen Harajli, forex strategist bij Mizuzho Bank Ltd. in New York: "We're seeing a lot of risk aversion and the yen continues to be a safe-haven play. It all comes back to what will that mean for central bank policy, including the Fed, where I think there's some uncertainty regarding the path of monetary policy tightening." Harajli voegde daar aan toe te verwachten dat de yen de aankomende tijd nog verder zal stijgen.

Vanwege de sterk gestegen onzekerheid zullen de getuigenissen van Fed Voorzitter Janet Yellen, aankomende woensdag en donderdag, met alleen maar meer belangstelling tegemoet worden gezien.

Jeremy Stretch, hoofd forex strategie bij Canadian Imperial Bank of Commerce in Londen, noemde Yellen's commentaar "absolutely pivotal" en zei dat het zou helpen om "the market's interpretation of where the Fed goes from here" te bepalen.

Jo Masters, senior econoom bij ANZ, was het hier mee eens en merkte op dat het markt sentiment ten opzichte van meer riskante instrumenten de afgelopen dagen extreem negatief was en dat de prijsactie duidt op een markt die mogelijk aan het capituleren is. Om hier verandering in te brengen zou Yellen volgens Masters over moeten komen als "optimistic without being too hawkish and cautious without being negative." Geen gemakkelijke opgave.

Ook op de richting van de EUR/USD zouden de woorden van Yellen een sterke invloed kunnen hebben. Aan het begin van de Aziatische dinsdagsessie koerste het belangrijkste valutapaar op de forex een paar pips boven de $1,12, rond de weerstand die de afgelopen paar dagen is gevormd. Mocht het paar die weerstand doorbreken, dan ligt de weg vrij naar een aanval op de $1,15 die in oktober 2015 het eindstation bleek op de valutamarkt.

De dollar opende aan het begin van de week licht hoger op de forex tegenover o.a. de euro en de yen, na vorige week te hebben afgesloten met significante verliezen onder invloed van voorzichtige Fed leden en gemengde economische cijfers over de Amerikaanse economie.

Ook de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers die vrijdag gepubliceerd werden waren een 'mixed bag'. Het aantal nieuwe banen in januari bleef met 151.000 sterk achter bij de verwachte 190.000. Tegelijkertijd daalde het werkeloosheidspercentage wel tot 4,9 procent en steeg het gemiddelde loon het meest in een jaar.

Deze week zal de forex focus vooral liggen op de getuigenis van Fed Voorzitter Janet Yellen voor het Amerikaanse Congres. Op woensdag zal Yellen eerst aanschuiven bij de House Financial Services Committee voor haar tweejaarlijkse getuigenis, en op donderdag getuigt ze vervolgens voor de Senate Banking Committee.

Nadat o.a. Fed Vice Voorzitter Stanley Fischer en New York Fed President William Dudley vorige week lieten doorschemeren de ontwikkelingen op de internationale markten met argusogen te volgen, zullen marktspelers deze week proberen te achterhalen of en zo ja in hoeverre Yellen de onrust op de internationale markten van invloed ziet op het rentebeleid van de Federal Reserve.

De meeste analisten denken dat Yellen in Washington weliswaar zal erkennen dat de internationale ontwikkelingen een negatieve impact zouden kunnen hebben op de Amerikaanse economie, maar dat ze een renteverhoging in maart toch niet uit zal sluiten.

Thomas Costerg, senior U.S. econoom bij Standard Chartered Bank in New York: "I don't think we should expect Yellen to throw the towel on a March hike. She may emphasize the positives in the U.S. economy, particularly the still-strong labor market. Looking ahead, she may sound more cautious, and she will likely highlight that the negatieves are mostly from abroad and that they are watching the global picture closely."

Ondertussen heeft de markt een renteverhoging in maart bijna uitgeprijst; werd de kans aan het begin van het jaar op de rentemarkt nog op 50 procent ingeschat, inmiddels is dat nog maar 10 procent.

De dollar index, die eind januari nog boven de 99,60 koerste, duikelde vorige week naar beneden, tot onder de 96,50. Aan het begin van de nieuwe week beweegt de index rond de 97,00, maar het sentiment rond de dollar blijft voorlopig waarschijnlijk negatief, tenzij Yellen woensdag en donderdag onverwacht optimistischer klinkt over de vooruitzichten voor de Amerikaanse economie dan verwacht.

Op vrijdag worden bovendien ook nog de Amerikaanse retail sales cijfers voor januari verwacht en een rapport over het huidige Amerikaanse consumentenvertrouwen. Voor de retail sales wordt een heel klein plusje verwacht, maar wanneer het werkelijke cijfer daarentegen een heel klein minnetje blijkt te zijn, zal dat de dollar waarschijnlijk niet helpen op de forex.

Chinees Nieuwjaar

Vanwege de viering van het Chinees Nieuwjaar zal de handel in Azie deze week dunner zijn dan normaal, wat volatiliteit op de forex in de hand kan werken.

Evan Lucas, markt strategist bij IG in Melbourne: "Volumes will be well below average and there tends to be a build-up of global leads that is released once Asian investors return to their desk -- expect 'release valve trading late in the week."

De dollar bleef aan het begin van de vrijdag in de buurt van de verliezen die donderdag werden geleden onder invloed van tegenvallende economische cijfers en een groeiende overtuiging onder marktspelers dat er voorlopig geen nieuwe renteverhoging uit de koker van de Amerikaanse centrale bank zal komen.

De euro en de yen lijken deze week de grote winnaars te worden op de forex. Zo reikte valutapaar EUR/USD donderdag voor het eerst in bijna vier maanden weer eens boven de $1,12. Met een hoogste stand van $1,1239 stond de euro 3,3 procent hoger tegenover de greenback deze week, wat de grootste wekelijkse stijging in meer dan vier jaar zou zijn voor de gemeenschappelijke valuta.

Ook de yen behield aan het begin van de vrijdag de winst die donderdag was gemaakt; valutapaar USD/JPY dobberde op de forex rond de 116,80, niet ver van het dieptepunt van 116,52 van donderdag.

De Amerikaanse fabrieksorders voor januari kwamen donderdag met een daling van 2,9 procent ten opzichte van de maand ervoor lager binnen dan de toch al lage verwachtingen van analisten. Bovendien bleken de eerste uitkeringsaanvragen met 285.000 ook hoger dan verwacht, wat de verwachtingen voor het Non-Farm Payroll cijfer, dat later vandaag wordt gepubliceerd, dan weer temperde.

Ondertussen bleek donderdag volgens CME FedWatch uit Fed funds futures contracten dat handelaren inmiddels nog maar een kans van 10 procent zien dat de Federal Reserve de rente in maart verder zal verhogen en een magere 41 procent kans dat dit zal gebeuren voor het einde van het jaar.

Sean Callow, senior strategist bij Westpac: "Markets seem so determined to price out the risk of a Fed rate hike any time soon that it is hard to imagine a January U.S. employment outcome strong enough to reignite pricing for March or June. Even after the U.S. dollar's sharp fall in recent days, there still seems to be greater scope for a USD fall on a weak reading than for a rally on a strong outcome."

Dat laatste heeft te maken met het negatieve sentiment dat op het moment aan de dollar kleeft, door een serie van overwegend tegenvallende economische cijfers en terugkrabbelende Fed bestuursleden, waaronder Fed Vice Gouverneur Stanley Fischer en New York Fed President William Dudley, eerder deze week. Ook Cleveland Fed President Loretta Mester -- die vorige maand nog aangaf het tempo van renteverhogingen graag hoger te zien -- gaf donderdag toe dat er "a little more downside risk" was voor de Amerikaanse economie in vergelijking met december.

Door het negatieve sentiment lijkt er -- zoals Sean Callow opmerkt -- meer kans op een verdere dalinging van de USD als de Non-Farm Payrolls achterblijven bij de verwachtingen, dan voor een stijging van de greenback als de cijfers meevallen.

Het Bureau of Labor Statistics publiceert de cijfers om 14:30 Nederlandse tijd. Analisten verwachten dat er in januari 189.000 banen zijn bijgekomen, wat in ieder geval aanmerkelijk minder zou zijn dan de 292.000 banen die er in december bijkwamen.

De verwachte volatiliteit op de forex rond de bekendmaking van het cijfer is hoog.  

De dollar was aan het begin van de donderdag nog zichtbaar aangeslagen op de forex van de dramatische val van woensdag, waarbij de greenback het meeste verloor sinds maart 2009, toen de Federal Reserve aankondigde staatsobligaties op te gaan kopen in een poging de economie te stimuleren.

De dollar index -- waarbij de USD wordt uitgezet tegen een gewogen gemiddelde van de zes belangrijkste andere valuta -- daalde woensdag van 98,92 tot 96,94, en kwam daarmee op een niveau niet meer gezien sinds begin november.

Valutapaar EUR/USD reikte woensdag op de forex tot $1,1145, de hoogste stand in drie en halve maand. Daarna viel het paar weer wat terug, maar aan het begin van de Aziatische donderdag sessie was de EUR/USD terug boven de $1,1110.

De USD/JPY daalde woensdag op enig moment tot 117,07, na vrijdag nog gestegen te zijn tot 121,70 nadat de Bank of Japan aankondigde een negatieve rente in te voeren. Donderdagochtend noteerde het paar rond de 117,75 op de forex.

Klappen uit twee hoeken

De dollar kreeg woensdag klappen uit twee hoeken en vandaag en morgen zouden uit diezelfde hoeken nog weer nieuwe klappen kunnen komen, waardoor het dalen van de dollar nieuw momentum zou kunnen krijgen.

De eerste klap kwam woensdag uit de hoek van de economische cijfers, toen bleek dat de groei van de activiteit in de Amerikaanse services sector in januari is afgenomen tot het laagste niveau in bijna twee jaar tijd. Die daling past in een beeld dat de afgelopen weken is komen boven drijven, van een Amerikaanse economie die in het vierde kwartaal van 2015 flink op de rem is gaan staan, net toen de Amerikaanse centrale bank de rente voor het eerst in 9 jaar weer verhoogde.

En dat is precies waar de schoen wringt voor de dollar, want waar verschillende andere centrale banken juist de economie proberen te stimuleren door meer geldverruiming -- zoals de Europese Centrale Bank en de Japanse centrale bank dat doen bijvoorbeeld -- bleek uit een prognose van de Fed bestuursleden in december dat zij gemiddeld zo'n 4 renteverhogingen voor 2016 verwachtten.

Op de rentemarkt bleek al langer twijfel over deze prognose van de Fed zelf, maar op de forex was dat nauwelijks terug te zien; daar lijkt nu echter verandering in te komen.

Peter Gorra, hoofd forex trading bij BNP Paribas SA in New York: "The currencies market has been at odds with the rates market, and now the rates market is winning. There's a disconnect where the Fed says it's four hikes while the market says it's like 0.7 hike this year -- someone is wrong."

Eerder deze week kwamen er al voorzichtige geluiden uit de Fed via Vice Gouverneur Stanley Fischer, en woensdag zei New York Fed President William Dudley in een interview met Market News International dat de beleidsmakers "[are] acknowledging that things have happened in financial markets and in the flow of the economic data that may be in the process of altering the outlook for growth and the risk to the outlook for growth going forward."

Nieuwe data en Fed commentaar

Later vandaag spreken Dallas Fed President Rob Kaplan en Cleveland Fed President Loretta Mester. Mester gaf vorige maand nog aan dat het tempo van renteverhogingen wat haar betreft iets omhoog zou kunnen, dus in die zin is het extra interessant om te horen hoe zij op dit moment klinkt.

Ook komen vandaag de Amerikaanse fabrieksorders voor januari uit, een cijfer dat nu waarschijnlijk met meer dan normale belangstelling tegemoet zal worden gezien. De verwachting is dat het aantal fabrieksorders in januari 2,5 procent lager lag dan de maand ervoor.

Vrijdag komen vervolgens de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers uit, de zgn. Non-Farm Payrolls. Een teleurstelling hierin kan het negatieve sentiment in de dollar ook een nieuwe duw geven.

De euro en de yen bleven aan het begin van de woensdag in trek op de forex, onder invloed van risico sentiment dat verslechterde nadat de olieprijs opnieuw onder de $30 per vat dook.

De koers van valutapaar EUR/USD kwam dinsdag korte tijd onder de $1,09 maar herstelde zich daarna al snel en noteerde in de vroege woensdagochtend boven de $1,0930, zo'n 30 pips verwijdert van de top van het kanaal waar het valutapaar zich gedurende de maand januari in bevond.

Ook de yen gaf de dollar het nakijken op de valuta markt. Valutapaar USD/JPY was aan het begin van de Aziatische woensdag sessie tot onder de 119,50 gedaald. Daarmee had de yen al zo'n tweederde teruggewonnen van het verlies dat afgelopen vrijdag nog werd opgelopen nadat de Japanse centrale bank onverwacht bekend maakte een negatieve rente in te voeren voor het parkeren van fondsen bij de bank boven een bepaald bedrag.

De euro en de yen zijn beiden meer in trek bij verslechterd risico sentiment dan de Amerikaanse dollar, en dat negatieve sentiment werd dinsdagavond aangewakkerd doordat dat prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie voor het eerst in een week opnieuw onder de $30 dook. Al met al daalde de Amerikaanse olieprijs dinsdag zo'n 5,5 procent, na maandag ook al 6 procent verloren te hebben.

Vorige week leek de olieprijs zich juist wat te herstellen, maar de koersval sinds het begin van deze week laat zien dat de onzekerheid rond de olieprijs nog niet over is.

Rick Meckler, president van LibertyView Capital Management: "People want to see stability in that market and every time they think there's maybe some stability, it seems to leg down. For equity owners and some of the high-yield owners that are tied to energy, it is a little unnerving that it can't really seem to find a stabilized floor."

Dollar

De dollar is de weg de afgelopen dagen sowieso al een beetje kwijt, onder invloed van tegenvallende cijfers over de Amerikaanse economie -- zo bleef de economische groei in het vierde kwartaal met een geannualiseerde 0,7 procent achter bij de toch al bescheiden verwachtingen -- en voorzichtige geluiden vanuit de Federal Reserve, nadat in december de rente juist nog voor het eerst in 9 jaar verhoogd werd.

Vrijdag komen de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers voor januari uit, de zgn. Non-Farm Payrolls, en als die achterblijven bij de verwachtingen zou de dollar verder onder druk kunnen komen op de forex.

Later vandaag komt eerst de prognose voor de Non-Farm Payrolls van salarisadministratie kantoor ADP uit. De verwachting is dat de ADP prognose uitkomt op 193.000 nieuwe banen, lager dan de 257.000 banen die waren ingeschat voor december.

Een kleine twee uur later publiceert het Institute for Supply Management vervolgens de inkoop managers index voor de services sector in januari. De verwachting is ook hier een lichte afname, maar met de snelle afkoeling van de Amerikaanse economie in het vierde kwartaal -- de geannualiseerde groei in Q3 was nog 2,0 procent -- lijkt ook hier de kans op een negatieve verrassing groter dan die op een positieve.   

De euro bleef aan het begin van de dinsdag tegenover de dollar in de buurt van de bovenkant van het kanaal dat in januari werd uitgesleten op de forex, na de opmerkingen van twee ECB bestuursleden die wezen op de grenzen van monetaire verruiming en Fed Vice Gouverneur Stanley Fischer die aangaf dat het moeilijk was om de impact van de onrust op de mondiale financiele markten in te schatten.

Valutapaar EUR/USD noteerde aan het begin van de Aziatische dinsdag sessie boven de $1,0900 op de forex, na de week te zijn begonnen rond de $1,0820. Daarmee bewoog het paar richting de bovenkant van het kanaal tussen de $1,0711-$1,0985 dat in januari werd gevormd.

De veerkrachtigheid van de euro -- ondanks een ECB die in december het al als extreem geldende monetaire beleid verder verruimde -- heeft volgens analisten enerzijds te maken met twijfel over de verdere mogelijkheden van de Europese Centrale Bank en anderzijds met het verwachte terugpeddelen van de Federal Reserve van de volgens veel marktspelers te enthousiaste inschatting van het aantal op stapel staande renteverhogingen voor 2016.

ECB bestuurslid Ewald Nowotny zei maandag in Boedapest dat investeerders er goed aan zouden doen om te leren van wat er gebeurde in december (rond het ECB rentebesluit) "when they clearly expected too much." Zijn collega Benoit Coeure benoemde tijdens hetzelfde evenement de grenzen van monetair beleid waar het gaat om het bewaken van het economisch herstel van de Eurozone, daarmee rakend aan een gevoel dat de afgelopen tijd toch al is gegroeid onder markt spelers.

Zoals Charles St-Arnaud, forex strategist bij Nomura Holdings in London zich hardop afvroeg: "The question is, is there really a bazooka? If it's well expected, in a way the impact on the market should already be priced in. There's diminishing return each time you do QE and more easing -- it's getting harder and harder."

Esther Reichelt, strategist bij Commerzbank AG in Frankfurt, wees erop dat de markt na de teleurstelling in december ook veel voorzichtiger omspringt met de verwachtingen voor ECB geldverruiming. "The market is reluctant to price in too much because it hurt them in December." aldus Reichelt.

Fed's Fischer voorzichtig

Ondertussen kwamen er uit New York, waar Fed Vice Gouverneur Stanley Fischer sprak tijdens de Council on Foreign Relations, ook voorzichtige geluiden.

Fischer, een stemgerechtigd lid van het Federal Open Market Committee -- het orgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid -- zei dat het "difficult to judge" was wat de gevolgen zouden zijn van de recente volatiliteit op de internationale financiele markten, daarmee eenzelfde soort zorg uitsprekend die de Fed in september 2015 gebruikte om de langverwachte renteverhoging uit te stellen (tot december, uiteindelijk).

De speech van Fischer leek erop te duiden dat een volgende renteverhoging van de Fed wel eens lang op zich zou kunnen laten wachten, en dat de door de Fed leden in december nog verwachte 4 nieuwe renteverhogingen in 2016 duidelijk te optimistish waren.

De dollar index daalde maandag van rond de 99,60 tot onder de 99, en was aan het begin van de dinsdag gedaald tot 98,94. Behalve tegenover de euro verloor dat greenback ook terrein tegenover de yen; valutapaar USD/JPY was aan het begin van de Aziatische sessie gedaald tot 120,77, waar maandag nog rond de 121,40 was gekoerst op de forex. 

De aussie steeg maandagochtend op de forex nadat cijfers over de Chinese maakindustrie weliswaar duidden op krimp, maar deels wel minder krimp dan vooraf verwacht.

Valutapaar AUD/USD steeg na het bekend maken van de cijfers over de Chinese industrie tot boven de 0,7070. Ook de Nieuw-zeelandse dollar -- waarvan de economie eveneens sterk afhankelijk is van China -- steeg in de eerste uren van de Aziatische sessie, tot boven de 0,6470, wat echter nog steeds een behoorlijk eind verwijderd was van de slotstand van 0,6550 van vrijdag.

De China Federation of Logistics and Purchasing maakte maandag in de vroege ochtend bekend dat de Inkoop Managers Index van de maakindustrie in januari was gedaald tot 49,4, een grotere daling dan vooraf door analisten verwacht. Een cijfer onder de 50 duidt op krimp. Het was de laagste notering sinds augustus 2012.

Kort daarna maakte financial services bureau Markit bekend dat zijn Inkoop Managers Index voor de Chinese maakindustrie was gedaald tot 48,4. Dat was echter een kleinere krimp dan de maand ervoor en ook een kleinere krimp dan verwacht was door de markt.

Een andere aandachtspunt voor de Australische dollar deze week is het rentebesluit van de Australische centrale bank (RBA), dat dinsdagochtend bekend wordt gemaakt.  De verwachting is dat de RBA de rente voor het moment onveranderd laat, nadat RBA Gouverneur Glenn Stevens in november sprak over een "chill-out" periode. De Australische werkgelegenheid en het ondernemersklimaat zijn de afgelopen tijd verbeterd, maar verslechterende economische condities in China zouden later in het jaar de RBA ertoe kunnen bewegen om de rente wel verder te verlagen.

Yen

De yen wist aan het begin van de maandag een beetje op te krabbelen van de optater die de Japanse valuta vrijdag had gekregen nadat de gouverneur van de Japanse centrale bank (Bank of Japan, BOJ) onverwacht bekend maakte dat banken de BOJ moeten gaan betalen voor het stallen van meer fondsen dan wettelijk verplicht.

Klaus Baader, hoofd Asia-Pacific econoom bij Societe Generale in Hong Kong, over de stap van de BOJ: "Will it make a huge difference? I have my doubts, but it shows that the BOJ isn't just sitting back. Symbolically, I think it is a much greater step than it is effectively."

Met het invoeren van een negatieve rente voegt de BOJ zich bij een groeiend aantal andere centrale banken -- zoals die van Zweden, Denemarken, Zwitserland en de Europese Centrale Bank -- die negatieve rentes hebben geadopteerd om banken te stimuleren meer geld uit te lenen, zodat bedrijven meer geld uit kunnen geven.

De BOJ verlegde ook de deadline voor het bereiken van 2 procent inflatie naar april-sep 2017, de derde deadline verlenging in minder dan een jaar tijd.

Valutapaar USD/JPY steeg vrijdag tot boven de 121,60, een stijging van bijna 2 procent -- de grootste stijging in een dag van het paar in een jaar tijd. Twee weken geleden noteerde het paar nog 115,97 op de forex.

De dollar oogde kwetsbaar op de forex aan het begin van de vrijdag sessie, in afwachting van de eerste schatting van de groei van de Amerikaanse economie in het vierde kwartaal van 2015, nadat donderdag bleek dat het aantal orders voor duurzame consumptiegoederen in december aanmerklijk lager was dan verwacht.

De dollar index daalde donderdag tot 98,44, waar de dag begonnen was rond de 99 en de index een week geleden nog boven de 99,50 koerste.

Het verlies aan momentum van de greenback was goed terug te zien in de koers van valutapaar EUR/USD, dat donderdag tot boven de $1,0960 reikte, de hoogste stand sinds 20 januari. Of het belangrijkste paar op de forex ook in staat is om voorbij de $1,0960-90 regio te breken -- een niveau dat de afgelopen weken meerdere keren als weerstand heeft dienst gedaan -- blijft de vraag. Daarboven ligt de dichtstbijzijnde weerstand rond de $1,1050, de top van 15 december.

Het aantal orders voor Amerikaanse duurzame consumptiegoederen daalde in december met 5,1 procent ten opzichte van een maand daarvoor, veel meer dan de daling met 0,6 procent waar vooraf van was uitgegaan. Het was de grootste daling sinds augustus 2014 en de impact ervan op de forex werd nog eens vergroot doordat de Federal Reserve een dag eerder blijk had gegeven van een toegenomen voorzichtigheid ten aanzien van haar prognose voor de Amerikaanse economie.

Mazen Issa, senior forex strategist bij Toronto-Dominion Bank in New York, had geen goed woord over voor het duurzame consumptiegoederen cijfer. "The durables report was the initial catalyst -- it was horrendous. The weak data did take the stuffing out of the dollar, and it looks vulnerable to the downside."

Door het slechte duurzame goederen cijfer heeft de markt de verwachting ten aanzien van het Gross Domestic Product (GDP) voor het vierde kwartaal naar beneden bijgesteld.

Het Advance GDP voor Q4 wordt om 14:30 uur Nederlandse tijd gepubliceert. Het is de eerste raming voor het vierde kwartaal en daarom ook degene die (doorgaans) het meeste impact heeft. Economen verwachten een geannualiseerde groei van 0,8 procent, nadat de economie het kwartaal ervoor op een geannualiseerde groei van 2 procent uit kwam.

Eurozone inflatie

Rond 11:00 uur publiceert Eurostat de eerste raming (de zgn. flash estimate) voor de Consumenten Prijs Index (CPI) van januari. Er wordt uitgegaan van een stijging van de consumentenprijzen met 0,4 procent ten opzichte van een jaar geleden. Dat zou de grootste stijging zijn sinds oktober 2014, toen de consumenten prijzen ook met 0,4 procent stegen in vergelijking met een jaar eerder.

Wanneer het cijfer in lijn ligt met de verwachting of hoger ligt, zou dit extra momentum aan de euro kunnen geven, omdat het de noodzaak voor de Europese Centrale Bank om additionele geldverruimende maatregelen te nemen zou verkleinen. Een eventueel effect op de EUR/USD zou mogelijk verder versterkt kunnen worden door een tegenvallend Amerikaans GDP cijfer, waardoor de dollar verder zou kunnen verzwakken op de forex.  

De dollar noteerde lager tegenover de euro en de yen op de forex aan het begin van de donderdag sessie, nadat de Federal Reserve de rente onveranderd liet en uit de Fed verklaring een iets voorzichtiger beeld opborrelde dan in december het geval was.

Het Federal Open Market Committee (FOMC) deed in de Fed statement zijn best om niet te voorzichtig te klinken, zonder helemaal voorbij te gaan aan de onrust op de internationale markten van de afgelopen weken. Zo zei de verklaring dat het FOMC "is closely monitoring global economic and financial developments and is assessing their implications for the labor market and inflation".

Daarmee werd weliswaar iets meer voorzichtigheid uitgestraald dan in december, maar het ging ook weer niet zo ver dat het waarschuwde voor de mogelijk negatieve gevolgen van de internationale ontwikkelingen voor de Amerikaanse economische groei en inflatie-ontwikkeling, iets dat de Fed in september 2015 wel deed, en wat toen behoorlijk wat golven veroorzaakte op de financiele markten.

Ian Gordon, G10 forex strategist bij Bank of America-Merrill Lynch in New York: "The statement definitely gave some nod to the slowdown in U.S. growth and to some of the risks emanating from overseas, but it doesn't seem like they've drastically reassessed their outlook for the U.S. economy. From that standpoint, overall I'd say this is dollar neutral."

Ryan Sweet, senior econoom bij Moody's Analytics, zei dat de Fed in een "wait-and-see mode" was, en wilde zien of de ontwikkelingen die op het moment spelen in de mondiale economie en op de financiele markten de Amerikaanse inflatie-ontwikkeling en economie daadwerkelijk gaan impacten.

Analisten waren het er over eens dat de verklaring de kans op een eerste renteverhoging in maart verkleind. Er kan echter een hoop veranderen in een paar weken en aangezien de Fed zelf vooralsnog voorspelt dat er vier renteverhogingen in 2016 zullen plaats vinden, is een maart verhoging niet uit te sluiten.

Nieuw-Zeelandse dollar

De kiwi -- zoals de Nieuw-Zeelandse dollar ook wel genoemd wordt -- duikelde aan het begin van de donderdag sessie ondertussen behoorlijk naar beneden, nadat de Nieuw-Zeelandse centrale bank, de Reserve Bank of New Zealand (RBNZ), aangaf dat er mogelijk additionele renteverlagingen in het verschiet liggen, om de inflatie-ontwikkeling een duwtje in de rug te geven.

De RBNZ verlaagde in december de rente al tot een voor Nieuw-Zeeland recordlage stand van 2,5 procent, maar gaf daarbij toen wel aan niet meer renteverlagingen in het vooruitschiet te zien. Dat beeld werd woensdagavond dus aangepast.

Su-Lin Ong, senior econoom bij RBC Capital Markets: "It's clearly a more dovish statement that reflects the way that inflation keeps undershooting their forecasts. It's also likely intended to keep downward pressure on the NZ dollar. We had rate cuts pencilled in for March and June, and this statement only supports that call."

Valutapaar NZD/USD daalde op de forex in korte tijd van 0,6520 tot 0,6417, een paar pips verwijderd van het dal van 21 januari. Mocht die support gebroken worden, dan ligt de eerstvolgende barriere rond de 0,6390 regio, waarna een aanval kan worden gepleegd op de 0,6350 van 20 januari, de laagste stand sinds 29 september 2015.

De dollar koerste aan het begin van de woensdag lager tegenover verschillende andere belangrijke valuta op de forex, in afwachting van het rentebesluit en de bijbehorende beleidsverklaring van de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, later vandaag.

De dollar index bewoog aan het begin van de woensdag sessie rond de 99,10, een daling van 0,3 procent ten opzichte van een dag eerder.

De koers van de EUR/USD noteerde aan het begin van de woensdag rond de $1,0860, nadat dinsdag nog korte tijd onder de $1,0820 was gekoerst. Valutapaar USD/JPY was aan het begin van de Aziatische sessie gedaald van rond de 118,60 tot onder de 118,20.

Analisten en marktspelers maken zich ondertussen op voor een Fed statement waarbij de duivel in de details zit, omdat het Federal Open Market Committee (FOMC) moeilijk kan negeren dat de groei van de Amerikaanse economie in het vierde kwartaal is afgezwakt, maar tegelijkertijd ook niet teveel ongerustheid in de markt zal willen brengen.

Volgens Joseph LaVorgna, hoofd econoom bij Deutsche Bank Securities in New York, zal de Fed mogelijk proberen "to acknowledge the market behavior and the possible negative impacts that could have on the economy, but at the same time still come across as optimistic enough on growth", om op die manier de rente-ontwikkeling projecties uit december in stand te houden.

Verschillende Fed watchers wijzen er in dat verband op dat de Fed verklaring op een aantal punten hier en daar mogelijk iets gematigder zal klinken dan de december statement. Er zou bijvoorbeeld gezegd kunnen worden dat de "economy appears to have moderated", waar dit in december nog was "expanding at a moderate pace". En er zou kunnen worden gesprooken over vooruitzichten voor de economische groei en de arbeidsmarkt die "nearly balanced" zijn, waar dit in december nog "balanced" was.

Wanneer de Fed ook een zin opneemt die refereert aan de economische onrust van de afgelopen weken en de impact daarvan op de groei van de Amerikaanse economie en de inflatie-ontwikkeling, zou dit door de markt waarschijnlijk opgevat worden als 'dovish', oftewel voorzichtig, en dus negatief voor de dollar.

Omdat er onzekerheid is over de toon van de verklaring en in het licht van de ontwikkelingen van de afgelopen weken is een verrassing niet uit te sluiten. De impact van de Fed verklaring op de forex kan dan ook signficant zijn. De Fed statement is vanaf 20:00 uur Nederlandse tijd te downloaden op de website van de Fed.

Olieprijs

De prijs van een vat ruwe olie was aan het begin van de woensdag sessie weer wat opgekrabbeld, na een dag van zigzaggen. De volatiliteit van de olieprijs wordt afwisselend aangejaagd door negatieve berichten over China, produktiestijgingen bij olieproducerende landen en geruchten/speculatie over mogelijke produktiebeperkingen.

Dinsdag stond de koers van de olie een tijdlang vooral in het teken van het laatste, onder invloed van berichten over gesprekken tussen de OPEC en de Russische olie industrie met als doel om de olieproductie gezamenlijk terug te brengen, om op die manier een einde te maken aan een van de grootste olieplassen in decennia. Verschillende olieproducerende landen, waaronder Koeweit, gaven echter aan te betwijfelen of het echt zo ver zou komen. 

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie noteerde aan het begin van de woensdag rond de $30,50.

De yen, euro en Zwitserse franc koersten aan het begin van de dinsdag hoger op de forex tegenover de Amerikaanse dollar, nadat de maandag dalende olieprijs het risico sentiment opnieuw richting negatief duwde.

De koers van valutapaar EUR/USD steeg op de forex van rond de $1,0790 tot boven de $1,0850 aan het begin van de Aziatische dinsdag sessie. Ook tegenover de yen moest de greenback het afleggen; de USD/JPY daalde van rond de 118,75 tot 118,02 aan het begin van de dinsdag.

De opwaartse beweging van de euro en de yen was des te opmerkelijker aangezien ECB President Mario Draghi maandag tijdens een speech in Frankfurt het ultra-geldverruimende beleid van de ECB nog maar eens verdedigde en de Japanse centrale bank (Bank of Japan, BOJ) vrijdag met een nieuw rentbesluit komt, waarbij analisten er rekening mee houden dat het huidige obligatie opkoop programma verder zal worden verruimd.

Zo zei Todd Elmer, hoofd G10 forex strategie in Azie voor Citi: "Citi attaches up to a 40 percent probability for a move from the BOJ."

Maar de maandag dalende olieprijs maakte investeerders onrustig en zorgde ervoor dat buitenlandse investeringen gedaan in yen, euro en francs werden afgewikkeld en in plaats daarvan in staatsobligaties werden gestopt. Grondstoffen-valuta en risico-gevoelige valuta zoals de Canadese dollar, Australische dollar en Turkse lira moesten over het algemeen terrein prijsgeven.

Bipan Rai, directeur forex strategie bij Canadian Imperial Bank of Commerce in Toronto, over de euro: "There's a lot of questions and lots of uncertainty. Part of the reason why it's outperforming today just could be the risk-off tone to the market, as the euro zone still has a wide current account surplus and there's lots of liquidity."

Olieprijs

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie daalde maandag met meer dan 5 procent, tot onder de $30 per vat, en bleef aan het begin van de Aziatische dinsdag sessie rond die prijs.

De olieprijs zakte maandag in nadat het Iraakse ministerie van olie berichtte dat de olieproductie in december een nieuw record had bereikt, wat bijdroeg aan het verhaal dat de oliemarkt te kampen heeft met een structureel overaanbod, een verhaal dat vorige week ook al gestimuleerd werd door het bericht dat Iran van plan is om zijn olie export flink te vergroten nu de sancties tegen dat land zijn opgeheven.

Fed

De eerstvolgende focus op de forex ligt op het rentebesluit van de Federal Reserve, dat woensdag bekend wordt gemaakt, en meer nog op de daarbij behorende Fed verklaring.

Uit rentemarkt futures blijkt dat er volgens de markt slechts een kans van 13 procent is dat de Fed de rente deze keer zal verhogen, maar over de vraag wat de toon zal zijn in de Fed verklaring is een stuk meer onzekerheid.

Brian Jacobsen, hoofd portfolio strategist bij Wells Fargo Funds Management: "If the Fed puts too much emphasis on global developments, that could really harm sentiment."

Als daarentegen meer de nadruk wordt gelegd op het belang van economische data uit de VS zelf bij het bepalen van de volgende renteverhoging, zou dat op door de markt kunnen worden opgevat als 'hawkish', en de dollar extra momentum kunnen geven.

De dollar is de nieuwe week licht lager geopend op de forex, onder invloed van het naderende rentebesluit van de Federal Reserve, later deze week, en de aanhoudende zorgen om de afkoelende Chinese economie en de impact daarvan op de mondiale economie.

De Amerikaanse centrale bank maakt woensdag om 20:00 uur Nederlandse tijd het rentebesluit bekend, wat vergezeld gaat van een beleidsverklaring. Analisten verwachten vrij eensgezind dat de rente onveranderd blijft; meer onzekerheid is er over de toon van de Fed beleidsverklaring.

Wanneer de beleidsverklaring de nadruk legt op de recente volatiliteit op de markten vanwege de onrust rond China, dan zou dit kunnen worden opgevat als een teken dat de Fed inmiddels minder comfortabel is met het verder verhogen van de  rente.

Uit de laatste dot plot van de Federal Reserve, waarbij leden van het FOMC --het beleidsorgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid -- aangeven hoeveel renteverhogingen ze verwachten, bleek dat het FOMC zelf verwacht dat er in 2016 vier renteverhogingen van een kwart procent zullen zijn, maar de markt heeft er op het moment slechts 1 ingeprijst. Die dot plot is echter uit december, voor begin januari nieuwe onrust uitbrak op de Chinese aandelenbeurzen en rond de Chinese valuta, de yuan. 

Peter Dragicevich, forex strategist bij Commonwealth Bank of Australia, in Londen: "It's going to be very challenging for the Fed to convey a message that satisfies both the doves and the hawks. If they don't express some concern around volatility, the market could see that as them being more hawkish, but again, if they change tack, the market could say that they're trying to justify market pricing and that would be more dovish."

Vanwege de onzekerheid over de toon van de Fed verklaring zal de impact ervan op de dollar, aankomende woensdag, mogelijk significant zijn.

Japanse centrale bank

De koers van valutapaar dollar/yen zal deze week mogelijk bovendien ook nog een periode van volatiliteit beleven rond het rentebesluit -- en de aansluitende persconferentie -- van de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ).

Analisten verwachten niet dat de BOJ deze week al extra actie zal aankondigen, maar tegelijkertijd is gouverneur Haruhiko Kuroda ook zeker niet blij met de recente stijging van de yen op de forex, veroorzaakt door de veilige haven status van de Japanse valuta in onzekere tijden. Kuroda zal tijdens zijn persconferentie dan ook mogelijk proberen om de valuta naar beneden te praten door aan te geven dat extra geldverruimende maatregelen in de nabije toekomst zeker niet uit te sluiten zijn.

De koers van valutapaar USD/JPY daalde aan het begin van de Aziatische maandag sessie tot onder de 118,60, nadat de dollar aan het einde van de week terrein had teruggepakt op de yen. Aan het begin van de vorige week was het paar gedaald tot 116,02, de laagste stand in een jaar tijd op de forex.