Euro bulls zijn vooralsnog in de meerderheid op de forex, nadat duidelijk werd dat ook Slowakije akkoord zal gaan met de uitbreiding van het Europese noodfonds.

De EUR/USD steeg naar de hoogste stand in een maand tijd, op $1,3834, nadat een stevige resistance op $1,3700 gebroken was, waarmee een cluster van stop/losses werd getriggered. 

De dichtstbijzijnde resistance is nu de $1,3848, het 50% retracement niveau van de daling tussen augustus en october. De EUR/USD is hier al een paar keer in de buurt geweest, zonder een break te kunnen forceren. Wanneer de resistance van $1,3848 gebroken zou worden, ligt de volgende resistance op $1,3937, wat correspondeert me een paar pieken in september.

De koers van het belangrijkste valuta paar is de afgelopen dagen op de forex geholpen door een aantal positieve nieuwsberichten, waaronder het bankenplan van Merkel en Sarkozy, onverwacht gestegen industriele productie in de euro zone - waar gerekend was op een daling - en het uiteindelijk Slowaakse 'ja' tegen de uitbreiding van de European Financial Stability Facility (EFSF). 

Maar hoewel optimisme voor het moment overheerst op de forex als het gaat om de euro, toch denken traders en analisten niet dat er nog veel rek zit in de retracement rally van de euro. 

Jesper Bargmann, hoofd spot FX bij RBS in Singapore: "There could be another 100 pips to the topside, but I am starting to look for levels to sell euro/dollar again. I think that negative news will have more effect now whne people have cleared out their short positions." 

De euro kan mogelijk nog wat meer stijgen in aanloop naar de G20 top aankomende 23 oktober, maar daar zal vervolgens iets substantieels moeten uitkomen om een echte trend reversal in gang te zetten; iets waar de meeste forex analisten op dit moment nog niet in geloven. 

Robert Rennie, hoofd forex strategist bij Westpac Bank: "I want to give this risk-on move a bit more time. But we have a history of Europe giving us far too little, far too late. So I'm very conscious of the fact that coming to the G20 finance meeting this weekend and the leaders summit in the following weekend, I want to start selling the euro, the Aussie and risk again." 

Druk van Geithner

De druk op Europese leiders om fundamentele veranderingen door te voeren is groot, niet in de laatste plaats vanuit landen als China en de V.S, die grote belangen hebben bij het vermijden van verspreiding van de euro crisis. 

De Amerikaanse minister van financien, Timothy Geithner, zal vanaf morgen in Parijs zijn voor de G20 top voor ministers van financien. Verwacht wordt dat hij daar zijn Europese collega's opnieuw onder druk zal zetten om haast te maken met hun hervormingen. 

Afgelopen maand, in Polen, toen Geithner een bijeenkomst van de Europese ministers van financien bijwoonde, werden zijn pogingen om Europese leiders onder druk te zetten in ieder geval niet gewaardeerd. Zo merkte de Oostenrijkse minister van finacien, Maria Fekter, op dat het opmerkelijk was dat "the Americans, although they themselves have significantly worse fundamental data than the euro area, explain to us what we should do." 

De Amerikanen hebben de afgelopen tijd vooral de nadruk gelegd op de noodzaak voor Europa om zijn banken te herkapitaliseren. Met het bankenplan van Merkel en Sarkozy lijken de Europese leiders aan te geven die boodschap in ieder geval ter harte te nemen. 

Nadat het Slowaaks parlement gisteren tegen uitbreiding van het Europese noodfonds stemde, daalde de koers van de euro aanvankelijk wel op de forex, maar de daling bleek slechts tijdelijk. Gedurende de afgelopen uren herstelde de EUR/USD zich snel op de valuta markt.

De Slowaakse regering kon gisteren ook na lang debatteren geen meerderheid vinden in het parlement, dat uiteindelijk tegen de uitbreiding van de European Financial Stability Facility (EFSF) stemde. 

Omdat premier Iveta Radicova haar politieke lot aan de uitslag had verbonden is de Slowaakse regering vannacht gevallen. De oppositie heeft al aangegeven dat ze wel voor zal stemmen nu de regering is gevallen. De verwachting is dan ook dat Slowakije uiteindelijk wel voor uitbreiding van het EFSF zal stemmen. Of dat ook zal zijn voor de EU top op 23 october is onzeker. 

De koers van de EUR/USD daalde aanvankelijk van $1,3690 tot iets onder de $1,3600 maar herstelde zich al snel. Om 9.45 Nederlandse tijd noteerde de koers $1,3666, dicht in de buurt van de $1,3690 grens die door veel forex traders als stevige resistance wordt gezien. 

De EUR/USD was de afgelopen dagen al drie keer bij de $1,3690, waarvan 1 keer met een daadwerkelijke, korte overschrijding. Veel analisten denken echter dat zonder een nieuwe positieve gebeurtenis de resistance van $1,37 te stevig zal blijven om te worden doorbroken. 

Dat geldt ook voor support levels, waarvan de dichtstbijzijnde te vinden zijn in de $1,3560 - $1,3600 regio. Teppei Ino, forex analist bij Bank of Tokyo-Mitsubishi: "A few risk factors emerged overnight prompting investors to sell riskier assets, but key support levels so far remain intact, indicating that investors are waiting for more news from Europe."

Gisteren werd ook bekend dat de 'Troika', de vertegenwoordigers van de EU, IMF en ECB, het erover eens zijn dat Griekenland ook het volgende deel van de bailout moet krijgen, ondanks dat het land zijn beloftes vooralsnog niet in daden heeft omgezet en de begrotingstargets opnieuw niet worden gehaald. 

Door de nieuwe lening van 8 miljard euro heeft de Griekse regering voor de aankomende maanden voldoende geld om de ambtenaren salarissen te blijven betalen.

Belangrijkste winst van het goedkeuren van de lening lijkt vooralsnog tijd te zijn; tijd die de Europese leiders hard nodig hebben om de banken beter te kapitaliseren, het EFSF noodfonds uit te breiden en de macht van Europese instellingen te versterken. 

Vooralsnog lijkt op de financiele markten het gevoel te overheersen dat de euro landen op de goede weg zijn, niet in de laatste plaats door het bankenplan van de Franse President Sarkozy en de Duitse bondskanselier Merkel, dat binnen een maand gepresenteerd zal worden, waarschijnlijk op de G20 top van 3 november.

Emma Lawson, forex strateeg bij National Australia Bank: "The market is definitely putting its faith in the ability of the euro-area authorities to have something concrete in place by the end of the month and that is helping support the euro." 

De dollar en de yen zijn daalden verder op de forex nadat China bekend maakte dat het aandelen gaat kopen in de grootste Chinese banken. Als direct gevolg hiervan stegen Aziatische beurzen en de vraag naar riskantere assets met hogere opbrengsten. 

De euro is gestegen van $1,3370 tot $1,3690 sinds de zondag opening van de forex markt. De sterke stijging van de euro gisteren op de valuta markt - zo'n 2% - was de grootste dagelijkse stijging van de gemeenschappelijke valuta in 15 maanden.

De stijging van de euro was voor het grootste deel te danken aan het optimisme op de forex als gevolg van het bankenplan van de Franse President Nicolas Sarkozy en de Duitse Kanselier Angela Merkel. 

De leiders van de twee grootste economieen in de eurozone beloofden binnen een maand te komen met een uitgebreid plan om Europese banken voldoende te kapitaliseren, zodat ze het hoofd kunnen bieden aan de gevolgen van de euro crisis. Economen reageerden opgelucht op het nieuws, omdat eruit blijkt dat Duitsland en Frankrijk eindelijk bereid zijn om de eurocrisis bij de bron aan te pakken. 

Hoewel de koers van de euro gisteren flink steeg, geloven forex analisten vooralsnog niet dat er sprake is van een trend reversal. Satoshi Okagawa, senior global market analist bij Sumitomo Mitsui Banking Corp: "An image of the euro falling without limit is receding, but unless there is some kind of fundamental solution, a clear break above $1,40 will probably be difficult." 

Er zijn bovendien nog verschillende andere beren op de euro weg, behalve ondergekapitaliseerde banken. Zo moet Slowakije de uitbreiding van het EFSF noodfonds nog goedkeuren - dit was voorzien van gisteren maar is verschoven naar vandaag omdat partijen er niet uitkwamen - is het nog de vraag of Griekenland in aanmerking komt voor het volgende deel van de bailout en lopen Italie en Spanje het gevaar dat de openbare kapitaalmarkt zulke hoge rentes zal vragen om nieuwe staatsobligaties te kopen dat ze effectief van de kredietmarkt afgesloten zullen worden - en dus ook een bailout nodig zouden hebben. 

Chinees aandelenplan

Het Chinese staatsinvesteringsfounds Central Huijin Investment Ltd. heeft bekend gemaakt dat het aandelen opkoopt in verschillende grote Chinese banken, waaronder Industrial & Commercial Bank of China, China Construction Bank Corp en Bank of China Ltd. 

Kurt Magnus, directeur currency sales bij Nomura Holdings: "This is the government of China thinking their own bank stocks are cheap, and that's going to boost the entire Asia equity market again. You have to be chasing yield now and that will keep currencies like the dollar and yen on the back foot." 

De primaire reden voor de stijging van de dollar en de yen sinds het begin van de financiele crisis in 2008 is hun functie van veilige haven in onzekere economische tijden. Zowel de dollar als de yen, valuta van respectievelijk de eerste en derde economie ter wereld, wordt gezien als een currency die uiteindelijk altijd overeind zal worden gehouden. 

Omdat het opkopen van aandelen van Chinese banken door de Chinese overheid de stemming op de Aziatische beurzen zal verbeteren, wordt de aantrekkingskracht van  - riskantere - Aziatische aandelen groter, waardoor de dollar en de yen minder aantrekkelijk zullen worden en op de forex verder dalen. 

De belofte van Nicolas Sarkozy en Angela Merkel dat ze werken aan een plan om de banken te rekapitaliseren dat binnen een maand bekend wordt gemaakt, heeft de koers van de euro omhoog gestuurd op de forex, en veilige haven valuta als de Japanse yen en Amerikaanse dollar naar beneden.

De Franse President, die gisteren een bezoek bracht aan de Duitse kanselier, zei op de daaropvolgende gezamenlijk persconferentie: "By the end of the month, we will have responded to the crisis issue and to the vision issue." 

De verwachting is dat het plan gepresenteerd zal worden op de G20 meeting op 3 november aanstaande.

Angela Merkel zei dat Europese leiders "everything necessary" zouden doen om te zorgen dat de banken voldoende kapitaal zouden hebben. 

Economen reageerden optimistisch op het nieuws, omdat het volgens hen de europese crisis aanpakt op een van de gevaarlijkste punten, namelijk het risico dat banken failliet zouden gaan als Griekenland failliet gaat. Daarmee lijken de Europese leiders ook weg te sturen van de eerdere strategie om Griekenland koste wat het kost overeind te houden. 

Sarkozy zei deze keer ook niet opnieuw "we can't let Greece fail", waar hij dat 10 dagen geleden nog wel deed. Carsten Brzeski, econoom bij ING in Brussel: "Maybe they're still running one step behind, but they are at least discussing the right things." 

Cameron Peacock, markt analist bij IG Markets, beaamde dat. "The Europeans would now seem to be singing from the same hymn book and while some form of solution to the crisis is still a ways off, it now at least seems plausible."

De bilaterale top tussen Duitsland en Frankrijk was ook bedoeld om te laten zien dat Duitsland en Frankrijk - de eerste en tweede economie binnen de eurozone - het op de cruciale punten volledig eens zijn. Zowel Merkel als Sarkozy lieten tijdens hun persconferentie meerdere keren blijken dat er geen licht was tussen hun standpunten. 

Sarkozy: "On Greece, we are waiting of the troika report. Here, too, we are on the same line: we will take the appropriate decisions." 

Holger Schmieding, hoofd econoom bij Berenberg Gossler & Co: "The typical German-French experience over the last 20 months is that almost every time they really had to agree when time was running out, they agree." 

De koers van de EUR/USD is de week positief begonnen op de forex, en steeg van rond de $1,3370 tot rond de $1,3500 vanmorgen 9.45 Nederlandse tijd. Ook ten opzichte van de Zwitserse franc en de Japanse yen is de euro gestegen tijdens valuta handel in de eerste uren na opening. 

Technisch analisten wijzen er wel op dat van een echte reversal nog zeker geen sprake is voor de EUR/USD maar dat slechts sprake is van een correctie, na de low die onlangs werd gemaakt op $1,3145. Pas wanneer de support van $1,3690 zou worden gebroken is er mogelijk sprake van een breakout naar boven. 

De koers van de euro staat hoger op de forex nadat de Europese Centrale Bank bekend maakte de rente ongewijzigd te laten. Later vandaag komen de nieuwe Amerikaanse werkgelegenheidscijfers uit. De verwachting onder economen is dat er zo'n 55.000 banen zijn bijgekomen, te weinig om de werkeloosheid te laten dalen.

De EUR/USD schoot gisteren omhoog nadat bekend werd dat de ECB de rente ongewijzigd liet en de President van de Europese Centrale Bank, Jean-Claude Trichet, op zijn laatste maandelijkse persconferentie toelichtte dat de ECB op dit moment kiest voor prijs stabiliteit. 

Trichet kondigde verder aan dat de bank nieuwe maatregelen neemt om de Europese banken van krediet te voorzien in geval dit niet lukt op de openbare kapitaalmarkt. 

Hoewel de EUR/USD gisteren zo'n 200 pips steeg - van $1,3250 tot $1,3450 - zien de meeste forex traders geen fundamentele verandering in de koers van de euro op de middellange termijn. Kimihiko Tomita, forex manager bij State Street: "The euro still seems to be in a downward sloping tunnel. Inside this tunnel, people are trying to grope their way along and occasionally they may go up but the tunnel itself is still sloping down." 

Greg Gibbs, forex strategist bij RBS, beaamde dat: "There are still plenty of problems that face the European financial system...the risk rally will probably run out of steam in the next week." 

Sommige forex analisten zagen echter een mogelijkheid voor de euro rally om te komen tot $1,37, wanneer Europese beleidsmakers nieuwe maatregelen zouden aankondigen in de aanloop naar de vergadering van de ministers van financien van de G20 aankomende 14-15 oktober.

U.S. Non-Farms

Om 14.30 Nederlandse tijd worden de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, oftewel non-farm payrolls voor de maand september bekend gemaakt door het Bureau of Labor Statistics. Ze worden dan direct gepubliceerd op de economische kalender

In augstus kwamen er geen nieuwe banen bij in de Amerikaanse economie en voor september wordt door economen een toename van zo'n 55.000 - 60.000 banen voorspeld. In dat geval zou de Amerikaanse werkeloosheid opnieuw niet afnemen. 

De werkeloosheis staat al sinds februari 2009 boven de 8%, de langste periode sinds de maandelijkse metingen begonnen in 1948. Om de werkeloosheid met 1% te laten dalen moet de Amerikaanse werkgelegenheid een jaar lang stijgen met ongeveer 200.000 banen per maand. 

Economen en beleggers zullen uit de non-farm cijfers vooral op zoek gaan naar aanwijzingen of de V.S. op weg is naar een nieuwe recessie. 

Jan Hatzius, de hoofd econoom bij Goldman Sachs, stelt dat de kans op een nieuwe Amerikaanse recessie zo'n 40% is. En ook Julia Coronado, hoofd econoom Noord Amerika bij BNP Paribas, voorspelt een milde recessie. 

Wanneer de non-farms negatief uitvallen is de kans op volatiliteit op de forex groot, omdat het waarschijnlijk zal worden opgevat als een sterke aanwijzing dat de V.S. inderdaad op weg is naar een nieuwe recessie. Een uitschieter naar boven zal mogelijk boven de 100.000 moeten komen om een positief effect te sorteren. 

Forex traders houden rekening met grote volatiliteit van de euro rond het rente besluit van de Europese Centrale Bank, tevens het laatste rente besluit dat bekend wordt gemaakt door scheidend ECB President Jean-Claude Trichet.

De koers van de EUR/USD is rond 9.30 vanochtend stabiel op $1,3320, maar forex analisten houden er rekening mee dat dit slechts stilte voor de storm is. 

Een handelaar bij een Japanse bank vatte de situatie het als volgt samen: "Because the market remains split in its vieuws on what the ECB should do, it's hard to say to what extent any move is already priced in the euro." 

Er zijn dan ook verschillende crises die om aandacht vragen bij de ECB. Zo heeft de Griekse crisis het risico vergroot op een Europese bankencrisis, waardoor economen verwachten dat de ECB nieuwe steun maatregelen zal aankondigen voor de geplaagde Europese bankensector, die steeds moeilijker aan krediet kan komen. 

Tegelijkertijd is er ook sprake van een verslechterende Europese economie. De kans bestaat dat de eurozone in een nieuwe recessie terecht komt, en omdat te voorkomen zal de ECB de economie willen stimuleren. Dit kan bijvoorbeeld door de rente te verlagen.

De rente staat op dit moment op 1,5%, een vol procent hoger dan de rente in het Verenigd Koninkrijk en 1,5% hoger dan die in de V.S. en Japan. Er lijkt dus ruimte voor een renteverlaging, ook al vergroot het de kans op toenemende inflatie, wat precies de reden was waarom de ECB eerder dit jaar de rente juist tot twee keer toe verhoogde - steeds met 0,25%. 

Complicerende factor is het vertrek van Jean-Claude Trichet en de komst van zijn opvolger, de Italiaan Mario Draghi. Duitsland was aanvankelijk weinig enthousiast over het vooruitzicht van een Italiaan als President van de Europese Centrale Bank. De Duitsers willen voor alles voorkomen dat de inflatie oploopt - waar het land slechte herinneringen aan heeft - en de bewaking daarvoor door een Italiaan kreeg de Duitse handen maar moeilijk op elkaar. 

Ook al heeft Draghi de reputatie een conservatieve bankier te zijn die zeker niet licht de rente zal verlagen om de economie te stimuleren, toch zal hij die reputatie graag eerst opnieuw bewijzen als President van de ECB. Een renteverlaging in de eerste maand / maanden van zijn termijn zou dan ook zeer onwelkom zijn. 

In dat licht bezien is het niet onvoorstelbaar dat Trichet bij zijn laatste rente besluit de rente zelf nog zal verlagen, iets dat anders toch volgende maand of de maand erop zou moeten gebeuren, als Draghi net President is.

JP Morgan Chase voorspelt als een van de weinige banken dat de ECB de rente vandaag met een drastische 0,5% zal verlagen, maar in het licht van de wisseling van de wacht lijkt het zeker niet onmogelijk.

Wat de euro op de forex zal doen vandaag is lastig te voorspellen nu verschillende beslissingen van de ECB tegengestelde effecten kunnen sorteren. Extra steun voor de Europese banken vanuit de ECB zou de euro kunnen doen stijgen, een verlaging van de rente zou de euro kunnen doen dalen, niet in de laatste plaats omdat forex handelaren en analisten het er niet over eens zijn waar de ECB mee zal komen, en verrassingen dus ook nog niet zullen zijn ingeprijsd in de koers.

Het rentebesluit wordt om 13:45 Nederlandse tijd gepubliceerd op de economische kalender. De persconferentie van Trichet volgt om 14.30 en wordt live uitgezonden (persconferentie Trichet)

De euro herstelde gisteren op de forex na een rappe val richting de $1,3140, een belangrijke support. Directe aanleiding was het nieuws dat de Belgische bank Dexia gered zou worden door de Belgische en Franse staat.

Dexia SA, dat drie jaar geleden ook al staatssteun nodig had, heeft hoge exposure in Griekse staatsleningen - zo'n 3,5 miljard euro, net zoveel als alle Nederlandse banken samen - en bovendien ook veel leningen uitstaan aan Griekse bedrijven. 

Het aandeel van Dexia daalde gisteren uiteindelijk met 21%, nadat het eerder zelfs met meer dan 30% was gedaald. 

Het is de eerste staatsredding van een Europese bank als gevolg van de Europese schuldencrisis, maar economen betwijfelen of het de laatste zal zijn. Steeds meer Europese banken zijn van de Europese Centrale Bank afhankelijk voor het verkrijgen van krediet, omdat andere banken niet meer aan hen willen uitlenen. 

Zo hebben onder andere twee van de drie grootste Franse banken, Credit Agricole en Societe Generale, ook hoge exposure in Griekenland, met name door het bezit van twee grote Griekse banken, die een Grieks bankroet waarschijnlijk niet zouden overleven. In dat geval zou de Franse staat mogelijk ook garant moeten staan voor Credit Agricole en Societe Generale.

De koers van de EUR/USD kreeg door het bericht wel extra ademruimte, en het voorkwam dat de support van $1,3140 - de 76,4% retracement van het dieptepunt uit augustus 2010 op $1,2583 en het hoogtepunt eerder dit jaar op $1,49 - niet gebroken werd. 

Toch is de verwachting onder de meeste forex traders dat de koers van de euro verder zal zakken. Joseph Capurso, forex strateeg bij Commenwealth Bank: "The bottom line is there is still going to be a lot of safe-haven bidding for the U.S. Dollar because the world economy has slowed appreciably."

Ook analisten van BNP Paribas zien nog steeds de mogelijkheid dat de EUR/USD de komende tijd onder de $1,30 zal breken, ook al lijkt het valuta paar voor het moment in rustiger vaarwater gekomen. 

Tsutomu Soma, senior manager bij Osakan Securities stelt dat de bounce van de euro ten opzichte van de yen en de U.S. dollar ook te maken heeft met winstnemingen: "Macro funds are trying to offset some of the huge losses made on stocks this year by taking profits or cutting losses on their positions in the euro and the Aussie."

Een langdurige rally van de euro op de forex is volgens analisten onwaarschijnlijk, ook al doordat de krediet waardering van Italie door credit rating agency Moody's met drie stappen is verlaagd, tot A2 - zoals Standard & Poor's eerder al had gedaan. 

De koers van de euro is fors gedaald op de forex nadat duidelijk werd dat de ministers van financien van de verschillende euro landen steeds meer rekening houden met een Grieks bankroet.

De EUR/USD (euro dollar) daalde gisteren van $1,3350 tot rond de $1,3160. Rond 10.00 vanochtend was de koers van de EUR/USD op de forex $1,3152. 

De euro ministers van financien waren gisteren bijeen in Brussel om te praten over de Griekse crisis. De ministers besloten onder andere om de betrokkenheid van de private sector bij de tweede Griekse bailout opnieuw te bekijken. 

De banken hadden eerder aangegeven mee te zullen werken aan een zogenaamde 'soft restructuring', waarbij banken op vrijwillige basis genoegen nemen met een langere looptijd voor Griekse staatsobligaties, zodat Griekenland langer de tijd heeft om de schuld terug te betalen.

De Europese Centrale Bank dreigde destijds al dat de Bank in zo'n geval Griekse staatsobligaties mogelijk niet meer zou accepteren als onderpand, omdat er dan mogelijk sprake zou zijn van een de facto faillisement.  

Nu de fin mins hebben besloten om mogelijk een nog grotere betrokkenheid te verlangen, is daarmee een Grieks bankroet een stap dichterbij gekomen.  

Gregg Gibbs, forex strateeg bij Royal Bank of Scotland Group: "There's still a sense that they're stalling and unwilling to go through with their agreement from July 21 in terms of the bailout for Greece and that's creating a sense that Greece is closer to default or they may be forced into some bigger default arrangement." 

De ministers bepaalden verder dat Griekenland nog tot medio november zou kunnen wachten op de volgende lening, zonder failliet te gaan - dus niet medio oktober, zoals Griekenland eerder zelf had aangegeven. Daarmee is de druk op Griekenland groter geworden om de aankomende anderhalve maand grote veranderingen door te voeren. 

Deze zondag gaf Griekenland al toe de met het IMF en de EU afgesproken begrotingstarget 2011, van 7,5%, niet te zullen halen. Het tekort zal uitkomen op 8,5%.

Een ander dreigend gevaar is dat Europese banken met een grote exposure in Griekenland snel in de problemen zullen komen wanneer een Grieks faillisement inderdaad onafwendbaar lijkt. Zo verloor de Frans-Belgische bank Dexia op de beurs met zo'n 31%.

Justin Urquhart Stewart, directeur bij Seven Investment Management: "What you're now beginning to see is they (beleggers) are now picking out the banks. Dexia is the weakest. Politicians have to stand behind these banks - whether you call it state support, nationalisation, you have to keep the financial system working otherwise we will end up with another credit crisis."

Een ander probleem dat nog niet is opgelost is de grootte van het Europese Noodfonds, het European Financial Stability Fund (EFSF). Economen stellen dat dit fonds minstens naar 2.000 miljard euro zou moeten om ook een bailout te kunnen verschaffen aan Italie en Spanje, wanneer dat nodig zou zijn, maar alom wordt er aan getwijfeld of de EU leiders de politieke wil hebben om zo ver te gaan. 

Aan het commentaar van de Luxemburgse Premier Jean-Claude Juncker, tevens de voorzitter van de raad van Europese ministers van financien, leek te kunnen worden opgemaakt dat er nog weinig vooruitgang was geboekt op het gebied van vergroting van het EFSF: "We are checking if yes or no we could increase the efficiency of the different instruments." aldus Juncker. 

Valuta paar EUR/USD (euro dollar) is de week op de forex lager begonnen. Directe aanleiding is het nieuws dat Griekland de begrotingseisen van de EU en het IMF niet heeft gehaald. Hierdoor is het onzeker of Griekenland het zesde deel van de bailout lening zal krijgen.

De koers van de EUR/USD daalde van rond de $1,34 tot $1,3314 in de eerste uren na de zondagopening. 

Een van de EU/IMF eisen is dat Griekenland het begrotingstekort in 2015 heeft weggewerkt. In 2009 kwam het Griekse begrotingstekort boven de 11% uit. Voor dit jaar moest Griekenland uitkomen op een begrotingstekort van niet meer dan 7,5%, maar het werkelijke tekort is 8,5%. Ook voor volgend jaar zal Griekenland de begrotingstarget niet halen.

De Europese ministers van financien zijn vandaag bijeen in Brussel om te praten over Griekenland. Oorspronkelijk zou vandaag ook een beslissing genomen worden over het al dan niet goedkeuren van de nieuwe lening aan Griekenland van 8 miljard euro - het zesde deel van het bailout pakket van in totaal 110 miljard euro - maar vanwege onduidelijkheden van Griekse kant was eerder al besloten de beslissing naar medio oktober te verschuiven. 

Op 9 oktober zullen de Franse President Nicolas Sarkozy en de Duitse kanselier Angela Merkel elkaar bovendien treffen voor een bilateraal overleg, aldus een bron met kennis over de voorbereidingen voor dit overleg. Deze datum is nog niet officieel bekend gemaakt. 

Veel investeerders en economen denken dat de kans op een oplossing voor de Europese schuldencrisis kleiner is geworden. Een Grieks bankroet is volgens velen onafwendbaar terwijl het gevaar op besmetting van andere euro landen, zoals Italie en Spanje, de afgelopen weken snel is gegroeid. Een vergroting van het European Financial Stability Fund (EFSF, ook wel noodfonds genoemd) lijkt ondertussen politiek niet haalbaar in verschillende euro lidstaten. 

Imre Speizer, strateeg bij Westpac Banking Corp: "Europe's crisis will probably be stretched for many, many months. A crisis prolonged means the euro will keep sliding. (...) "It's hard to see a solution. A full bailout and the stemming of contagion coming out of Europe requires a lot of money, certainly more than the 440 billion euros that they've agreed so far." 

Teppei Ino, forex analist bij Bank of Tokyo-Mitsubishi, denkt dat een Grieks bankroet de euro eerst zou laten dalen tot $1,32 en vervolgens snel naar de $1,30. 

Maar hoewel veel forex traders denken dat Griekenland inderdaad failliet zal gaan, durven veel handelaren de euro ook weer niet te aggressief te shorten, omdat flinters van positief nieuws snel rally's van 100 tot 200 pips tot gevolg kunnen hebben. Short gaan nadat zo'n rally een tijdje onderweg is, is wel een populaire forex strategie op het moment. 

Een handelaar bij een Japanse bank: "You definitely want to sell the euro into those rallies, especially if it nears $1,36. Personally, I would sell as low as around $1,3550. 

Technische support voor de EUR/USD op de forex ligt op het moment rond de dieptepunten uit januari, tussen $1,3250 - $1,3280 en vervolgens ook in de $1,3250 - 00 zone. 

De Japanse Yen en Amerikaanse dollar stegen op de forex tegen de meeste andere valuta door groeiende vrees onder investeerders dat er een wereldwijde recessie aankomt. Valuta handelaren en beleggers keken daarbij vooral naar de slechte retail sales cijfers uit Duitsland en cijfers over het krimpen van de Chinese produktie sector.

De Japanse yen doet het vooral erg goed ten opzichte van de euro. Eerder bereikte valuta paar EUR/JPY al de laagste stand in 10 jaar tijd; De Japanse yen is deze maand het meest gestegen ten opzichte van de euro in meer dan een jaar tijd. 

Wat de Yen extra doet stijgen is de repatriering van dollars en euro's door Japanse exporteurs, vanwege het einde van de eerste helft van het Japanse fiscale jaar.

Teppei Ino, forex analist bij Bank of Tokyo-Mitsubishi: "The euro weakened as strong selling by Japanese exporters emerged, but frankly looking at the recent volatility, a dip like that is still not hugely important. If anything it shows that Japan exporters don't see the euro coming back up any time soon. The question now is what is the EU's big, long-term solution to save it." 

Joseph Capurso, forex strategist bij Commonwealth Bank of Australia, ziet de oorzaak van de stijging van de dollar ook in Europa, omdat zwakke economische data "would support the U.S. dollar on a safe-haven bid, particularly with the background of flip-flopping concerns about the situation in Europe."

Een deel van de verslechterende economische data kwam vanochtend uit Duitsland, toen bleek dat de retail sales in Augustus met 2,9% zijn afgenomen, waar economen een afname van 0,4% hadden verwacht. Ook in Duitsland zijn consumenten steeds onzekerder over de economische toekomst, omdat er nog altijd geen oplossing lijkt te zijn voor de situatie waar de zwakkere Europese landen zich in bevinden. 

In China bleek bovendien dat de Inkoop Manager's Index voor de derde maand op rij onder de 50 uitkwam, wat duidt op inkrimping. Economen vragen zich daardoor af of Chinese economie wel genoeg vuurkracht heeft om de wereld voor een tweede keer uit een recessie te trekken.

De Chinese groei is de afgelopen jaren langzaam afgenomen. In een survey dat onlangs door Bloomberg werd gehouden bleek dat de meerderheid van de economen denkt dat de groei van de Chinese economie over 5 jaar nog maar zo'n 5% zal bedragen. 

De koers van de EUR/USD is de afgelopen uren gedaald van $1,3668 tot rond de $1,3500 op de forex. 

De koers van de EUR/USD is de afgelopen uren gestegen in aanloop naar de stemming in het Duitse parlement over cruciale veranderingen in het Europese noodfonds. De verwachting is dat het parlment voor zal stemmen, maar mogelijk blijven er dissidenten in Merkel's eigen partij, de CDU.

In juli werden afspraken gemaakt om de European Financial Stability Facility (EFSF, EU noodfonds in de volksmond) sterker te maken door het fonds toe te staan om staatsobligaties van euro landen in moeilijkheden op te kopen en noodleningen aan te bieden. 

De koers van de EUR/USD steeg van onder de $1,3530 tot boven de $1,3630 op de forex. Het kop-en-schouders patroon op de 1 uur forex grafiek suggereert echter de mogelijkheid dat de opmars van de euro voorlopig gestuit is.

Mogelijk wordt de aarzeling in de euro rally veroorzaakt door de geplande verkoop van staatsobligaties door de Italiaanse overheid, later vandaag. De overheid wil voor 9 miljard euro aan staatsobligaties verkopen.

De rente op Italiaanse 5-jarige staatsobligaties was gisteren 4,62%. Wanneer de vraag naar de nieuwe staatsobligaties vandaag tegenvalt, zou die rente snel verder op kunnen lopen. Investeerders houden er in toenemende mate rekening mee dat een failliet van Griekenland ook repercussies zal hebben voor Italie. De Italiaanse staatsobligatie veiling vandaag kan dan ook een negatief effect hebben op de koers van de euro op de forex.

Een andere factor die een rally van de euro mogelijk zal beperken is de kans die veel valuta handelaren zien in een short trade van de geplaagde gemeenschapelijke currency bij een tijdelijk uitbraak naar boven. Lee Wai Tuck, forex strateeg bij Forecast Pte in Singapore: "Speculation is that the coalition government is likely to have enough votes to pass the EFSF. I think it's likely to pass, but any rally is a good level to sell." 

De Duitse minister van financien, Wolfgang Schauble, probeert ondertussen voor de stemming nog een brandje te blussen dat was ontstaan nadat hij gesuggereerd zou hebben dat het EFSF via het gebruik van leverage ook meer zou kunnen lenen ook al zou het noodfonds zelf niet vergroot worden. 

Omdat dit zou betekenen dat landen op die manier alsnog tot veel grotere betalingsverplichtingen zouden kunnen worden gedwongen zonder dat parlementen toestemming hebben gegeven voor vergroting, was er ophef ontstaan. 

Schauble krabbelde voor de Deutschlandrundfunk radio echter snel terug en zei dat hij het woord leverage nooit gebruikt had, enkel dat het fonds zo efficient mogelijk gebruikt zou moeten worden. 

De stemming in het Duitse parlement staat voor rond het middaguur gepland. 

De aantrekkelijkheid van de Japanse yen neemt opnieuw toe voor investeerders, door toenemende vrees voor een nieuwe mondiale recessie. De Yen, een traditionele veilige haven valuta, tezamen met de Amerikaanse dollar en Zwitserse franc, staat met 76,43 dichtbij de hoogste stand sinds WO II, 75,95.

Sinds de aardbeving in Japan, in maart dit jaar, heeft de USD/JPY (dollar yen) geworsteld met de grens van 80,00, maar de laatste weken lijkt die grens duurzaam genomen te zijn. De afgelopen weken pivoteerde de USD/JPY rond de 77 op de forex. 

Ten opzichte van de euro bereikte de yen de hoogste stand in 10 jaar. De EUR/JPY daalde deze maand het meest in meer dan een jaar. 

Hitoshi Asaoka, senior strategist bij Mizuho Trust & Banking: "The broad trend is still that concern over a global economic slowdown and uncertainty in the European debt crisis are leading to gains in the yen as a safe haven. Japanese exporters buying the yen at the end of the quarter can explain the advance in the currency too."

De euro steeg gisteren nadat de regering van George Papandreou in het parlement een stemming won over een cruciale nieuwe onroerend goed belasting. De belasting is nodig om aan de voorwaarden van de EU en het IMF te voldoen om de volgende tranche van 8 miljard euro van de bailout te krijgen.

Toch blijven veel investeerders zich afvragen of Griekenland een faillisement op de langere termijn kan vermijden, nu de economie zo hard krimpt en het land nog altijd meer moet bezuinigen. 

De Duitse krant Bild meldde dat Angela Merkel tijdens een vergadering met Christen-Democratische wetgevers gezegd zou hebben dat ze verwacht dat Griekenland mogelijk begin volgend jaar al failliet zou gaan. 

Wat de euro mogelijk ook verder onder druk zal zetten is de toenemende verwachting onder forex traders dat de Europese Centrale Bank mogelijk al in Oktober de rente zal verlagen om de economie te stimuleren. Die rente is op dit moment 1,5%, nadat ECB President Jean-Claude Trichet de rente in mei en juli van dit jaar met 0,25% verhoogde. Daarna verslechterde de economische situatie echter snel.

In november zal de nieuwe ECB President, de Italiaan Mario Draghi, aantreden. Mogelijk zal Trichet het hem wat makkelijker maken door tijdens zijn laatste ECB vergadering te besluiten tot een renteverlaging van 0,5%. 

De EUR/USD noteert rond 10.30 Nederlandse tijd $1,3600 op de forex. Er is meer downside dan upside potentie.

De koers van de EUR/USD (euro dollar) staat onder druk door de aankomende stemming in het Grieks parlement over een onroerend goed belasting. Polls wijzen uit dat de overgrote meerderheid van het volk tegen de nieuwe belasting is, maar de belastingmaatregel is cruciaal als Griekenland in aanmerking wil komen voor de volgende tranch van de bailout.

Sinds de opening van Frankfurt is het valuta paar EUR/USD op de forex gedaald van rond de $1,3560 tot $1,3485.

Amadeu Altafaj, woordvoerder van de Europese Commissie noemde de stemming een "moment of truth" en zei dat Griekenland de voorgestelde bezuinigingsplannen volledig moet doorvoeren om in aanmerking te komen voor de nieuwe bailout tranche. 

De verwachting is dat de maatregel het zal halen in het parlement, maar omdat de meerderheid van de regering Papandreou in het parlement zo klein is - en de weerstand in Griekenland zo groot - kan het nog spannend worden. Papandreou's regering heeft 154 zetels in het 300 zetels tellende parlement. 

De Griekse minister van financien, Venizelos, heeft verder aangekondigd dat er een extra loonsverlaging van 20% zal worden doorgevoerd voor werknemers in de publieke sector, bovenop een al eerder aangekondigde loonsverlaging van 15% in de publieke sector. Pensioenen gaan gemiddeld met 4% omlaag, bovenop eerdere verlaging van gemiddeld 10%. 

Hoewel de Griekse regering bereid lijkt te zijn om de door de EU en het IMF opgelegde harde maatregelen te nemen, groeit het verzet onder de Griekse bevolking - waarvan 74% tegen de nieuwe onroerend goed belasting is - met de dag. 

Wolfgango Piccoli, analist bij de Eurasia Group: "Implementation of the measures is the biggest challenge for the government as the trade unions and parts of the civil service will mount significant resistance, raising the risk of inertia and inaction." 

De oplopende spanningen in Griekenland vergroten de kans op volatiliteit voor de koers van de euro.

Euro volatiliteit op de forex

De hoge volatiliteit van de euro op de forex wordt volgens forex analisten ook deels veroorzaakt doordat minder traders actief zijn in de EUR/USD, vanwege de toenemende onvoorspelbaarheid. 

Voor veel valuta handelaren is het belangrijkste valuta paar op het moment minder aantrekkelijk, omdat geruchten over Europees beleid, zowel op supra-nationaal als nationaal niveau, de beweging van de EUR/USD erg onvoorspelbaar maakt. En hoe meer forex traders daadwerkelijk aan de zijlijn staan van de EUR/USD, hoe volatieler de bewegingen worden. 

Doordat de markten nerveus zijn, kunnen bovendien veel verschillende gebeurtenissen voor deining zorgen. Stemmingen in het Grieks parlement, veilingen van Spaanse en Italiaanse staatsobligaties - later vandaag - uitspraken van centrale bank directeuren - denk aan Klaas Knot van de Nederlandsche Bank - speeches van Trichet, berichten over de staat van de EU economie, het wordt allemaal nauwlettend in de gaten gehouden. 

De EUR/USD lijkt zich de afgelopen dagen te nestelen rond de $1,35, maar grote uitschieters naar boven danwel beneden zijn niet uit te sluiten op de forex.

De Canadese dollar daalde maandag tot de laagste stand in meer dan een jaar door de aanhoudende vlucht in de veiligheid van de Amerikaanse dollar. Reden is de onzekerheid over de verder escalerende Europese crisis.

De Canadese dollar verloor vorige week 5,1%. Het valuta paar USD/CAD (US dollar Canadese dollar) steeg van rond de 0,9800 tot $1,0350, de grootste stijging sinds de val van Lehman Brothers in 2008.

Nadat de IMF top afgelopen dit weekend niets opleverde neemt de druk op de Europese leiders om tot een definitieve oplossing te komen voor de Griekse crisis - en de dreigende Europese bankencrisis, Italiaanse en Spaanse crisis. Treasury Secretary Timothy Geithner waarschuwde tijdens de top dat het voortdurende uitblijven van krachtdadig optreden door Europa een bankrun zou kunnen veroorzaken.

Bewegingen op de forex in valuta als de Canadese dollar, de Nieuw-Zeelandse dollar, De Australische dollar en de Japanse yen worden op het moment voornamelijk bepaald door de ontwikkelingen rond de Europese crisis. Camilla Sutton, directeur forex strategie bij Bank of nova Scotia: "What matters is what transpires in Europe. Analysts now have a unified view of what needs to be done - a bigger aid package, bank recapitalization and a framework for an orderly default by Greece. The question is, can that be delivered?"

Dat dat maar zeer de vraag is blijkt wel uit de opmerking van de Duitse minister van financien, Wolfgang Schauble, vandaag, dat Duitsland niet van plan is om de European Financial Stability Facility (EFSF, oftwel het Europese noodfonds) verder te verhogen. Schauble zei dit om de coalitie genoten van de Vrije Democraten, de FDP, niet tegen zich in het harnas te jagen.

Daar ligt volgens analisten meteen het grootste probleem van de Europese schuldencrisis: De achterban van veel politieke partijen in Europa is in toenemende mate mordicus tegen verdere hulp aan Griekenland, en wanneer Griekenland gaat, is er ook een verhoogde kans dat de andere zwakke Euro landen gaan, net als verschillende Europese banken, zo stellen analisten.

Hoe het ervoor staat met de Europese crisis en het uitzicht op een definitieve oplossing blijft ondertussen onduidelijk, waardoor ook de aandelen- en forexkoersen veel zigzaggen. 

James Newman, hoofd trading bij Keefe, Bruyette & Woods: "Europe is a day-to-day story, it seems like we flip-flop back and forth over whether Greece is going to get the bailout they want and how concerned the markets are about Greece. I don't see that ending any time soon." 

De koers van de EUR/USD is sinds gisteravond na een neerwaartse beweging inmiddels weer opgeveerd en staat nu dichtbij het begin punt op zondagavond, op $1,3495. 

Nadat bleek dat de G20 niet met concrete maatregelen zou komen om de Europese crisis te bezweren, daalde de euro de afgelopen uren opnieuw op de forex. Eerder was juist een rally in gang gezet door een gerucht van Jiji news agency dat er door de G20 gewerkt werd aan een "emergency statement".

De koers van het belangrijkste valuta paar op de forex, de EUR/USD (euro dollar) steeg gisteren tot $1,3566 van $1,3440. De afgelopen uren daalde het currency pair echter weer, tot rond de $1,3480. 

Ook de Nieuw-zeelaandse dollar (ook wel 'kiwi' genoemd) en de Australische dollar ('Aussie') daalden de afgelopen uren, nadat ze eerst waren gestegen door het hoopvolle gerucht over de G20. 

Beleggers en economen waren weinig onder de indruk van de verklaring waar de G20 uiteindelijk mee naar buiten kwam. "There is nothing new, nothing substantial where we can grasp and say 'this is good, now we can put on some risk again'. I don't think it changes the bigger picture" aldus Jesper Bargmann, hoofd FX spot bij RBS Singapore. 

De G20 verklaring stelt dat de deelnemende landen zich committeren "to a strong and coordinated international response to address the renewed challenges facing the global economy, notably from heightened downside risks from sovereign stresses, financial system fragility, market turbulence, weak economic growth and unacceptably high unemployment." 

Wat voor maatregelen de G20 bereid is te nemen blijft echter onuitgesproken. 

Todd Elmer, forex strategist bij Citi: "I think there was some expectation in the market that they would signal concrete action or immediate coordinated steps but that language of their statement sticks very much to what we've heard from them in the past. I wouldn't be surprised to see the slight bounce we have seen in the euro and other risky assets this morning start to unwind. " 

De euro kreeg nog een trap na van de nieuwe President van de Nederlandsche Bank (DNB), Klaas Knot. In een interview dat morgen in het Financieele Dagblad verschijnt zegt hij -volgens het FD- serieus rekening te houden met een faillisement van Griekenland. "Het is een van de scenario's. Ik zeg niet dat Griekenland niet failliet kan gaan." 

Knot is tevens lid van het ECB bestuur namens Nederland. De uitspraak is hoogst ongebruikelijk voor een ECB bestuurslid en des te saillianter in het licht van de opmerkingen van premier Rutte, gisteren, toen hij aangaf 100% zeker te weten dat Griekenland al zijn schulden zal afbetalen. 

Op de korte termijn blijft er meer downside dan upside potential voor de euro op de forex.

Nadat de Fed gisteren zei dat er "significant downside risks" voor de Amerikaanse economie zijn, vluchtten veel investeerders in veilige haven valuta zoals de Japanse yen en de Amerikaanse dollar. De EUR/JPY daalde daardoor tot de laagste stand in 10 jaar.

De teleurstelling van beleggers en investeerders was vooral gelegen in het feit dat, hoewel de Amerikaanse centrale bank signaleerde dat het niet de goede kant op gaat met de economie, de beleidsmakers toch hadden besloten om niet opnieuw extra geld in de economie te pompen door het aankopen van Amerikaanse staatsobligaties (ook wel quantitative easing - QE -genoemd).

De Federal Reserve maakte bekend wel $400 miljard aan kortlopende staatsobligaties te vervangen door langer lopende staatsobligaties, om op die manier de kosten voor lenen verder naar beneden te brengen en economische groei aan te jagen, maar volgens analisten is dit een druppel op de gloeiende plaat. 

Vooraf was duidelijk dat de meeste economen ook niet rekenden op een QE3, nadat de Fed QE2, het programma om voor $700 miljard aan staatsobligaties te kopen, in juni van dit jaar had afgerond. De snelle vlucht van investeerders in veilige havens was daarom wel verrasend. 

"To be honest, I'm surprised to see so much risk aversion after the Fed. I didn't think that many people had expected the Fed to expand its balance sheet, but it seems some had been hoping for a bolder easing move." aldus Teppei Ino, forex analist bij Tokyo-Mitsubishi UFJ. 

De meeste analisten wijten de rappe vlucht in de dollar aan het 'afwacht effect', waarbij veel investeerders weliswaar vermoedden dat er geen echte verrassing zou komen vanuit de Fed, maar de verklaring toch eerst afwachtten en vooraf mogelijk ook posities afwikkelden. Nadat de Fed liet merken dat zelfs onder de huidige omstandigheden er geen QE3 zou komen, kwam de weg vrij naar een beweging in de dollar - die door de Fed immers niet verder verzwakt zou worden. 

De dollar index steeg na de Fed verklaring naar de hoogste stand in 7 maanden, op 78,051. De Japanse yen versterkte ook, ten opzichte van de dollar, maar vooral ook ten opzichte van de euro. De EUR/JPY daalde tot 103,68, de laagste stand in 10 jaar. 

Ook de EUR/USD ging in duikvlucht naar beneden. Van $1,3776 tot $1,3520, dicht in de buurt van het laagste punt in 7 maanden, dat vorige week op $1,3495 werd bereikt op de forex.

Voor valuta handelaren ligt het zwaartepunt vandaag bij de FOMC verklaring, volgend op het maandelijkse rentebesluit van de Federal Reserve. Het Federal Open Market Committee zal om 20.15 met haar verklaring komen.

Economen verwachten dat de Fed maatregelen zal nemen om de lange termijn rente verder omlaag te duwen, in een poging de Amerikaanse economie meer te stimuleren.

Ondanks de snel op elkaar volgende ontwikkelingen in Europa is het de afgelopen uren rustig geweest rond de EUR/USD, mede door de naderende FOMC verklaring. Rob Ryan: "The euro was a bit oversold and there was a paring in those positions. No one wants to be over-committed ahead of the FOMC." 

De FOMC verklaring wordt rond 20.15 Nederlandse tijd verwacht. Rond 16.00 verschijnen er ook nog andere belangrijke cijfers over de Amerikaanse economie, de Existing Home Sales. De verwachting is dat deze zijn gestegen van 4.67 miljoen naar 4.76 miljoen. Zo gauw de cijfers live zijn worden deze gepubliceerd op de economische kalender. 

Vandaag komt ook het kabinet van de Griekse premier George Papandreou bijeen, rond 11.30, om te praten over het versnelt implementeren van de beloofde bezuinigingen, om zo voor de volgende tranche van de bailout in aanmerking te komen. Inspecteurs van de EU en het IMF uitten eerder kritiek op het niet nakomen van beloofde bezuinigingsvoorstellen door Griekenland.

Economen zijn in toenemende mate sceptisch over het Griekse vermogen om een faillisement te vermijden en stellen dat het ook voor Griekenland zelf beter zou zijn om het pad van een gestructureerd failissement te kiezen. 

m' genoemd, vanwege zijn correcte voorspelling van de financiele crisis van 2008 - op zijn website: "Greece must now begin an orderly default, voluntarily exit the euro zone and return to the drachma." 

De Griekse minister van financien was het hier klaarblijkelijk niet mee eens, gezien een verklaring gisteren, waarin hij zegt dat in de euro zone blijven een "irreversible and fundamental national choice" is. "We acknowledge that our fiscal data and economic structures are a problem for the euro area, which we are determined to tackle once and for all." Aldus Venizelos. 

Britse Pond

Het Britse pond is ondertussen gedaald tot het laagste punt sinds januari 2011 ten opzichte van de dollar. De GBP/USD daalde gisteren tot onder de $1,5700.

De Britse economie zit in zwaar weer vanwege de zwaar getroffen financiele sector en de daaropvolgende zwaarste bezuinigingen in 30 jaar, ingesteld door de regering Cameron. Gisteren bleek dat het consumenten vertrouwen in het V.K. in augustus is gedaald tot het laagste punt in 4 maanden.

Een van de leden van de Bank of England (BOE), Adam Posen, stelt al langere tijd dat de Bank of England meer stimuleringsmaatregelen moet nemen, bijvoorbeeld door meer Britse staatsobligaties te kopen (quantitative easing). Naarmate de Britse economie langer in het slop zit neemt de kans toe dat andere BOE leden zich aansluiten bij Posen, wat de druk op de Pond vergroot op de forex. 

Krediet beoordelaar Standard & Poor's heeft de kredietstatus van Italie opnieuw verlaagd. Belangrijkste redenen zijn de zwakke economische groei en de kwetsbare regering van Berlusconi, die volgens S&P's onvoldoende heeft gedaan om de hoge schuldenlast te verminderen.

De Italiaanse staatsschuld is 120% van het BBP. De Italiaanse economie presteert bovendien al jaren slecht, met een gemiddelde groei tussen 2001 en 2010 van 0,2% op jaarbasis - dit in vergelijking met 1,1% in de euro zone. 

Economen verwachten dat de Italiaanse economie in 2012 en 2013 zal krimpen, vanwege de nieuwe bezuinigingsmaatregelen. 

De credit rating van Italie is door S&P's verlaagd van A+ naar A. Door de verlaging zal lenen voor Italie duurder worden, omdat institutionele beleggers minder van hun geinvesteerd vermogen in staatsobligaties met een A rating dan met een A+ rating aanhouden. 

De verlaging van de Italiaanse rating kwam onverwacht en op een moment dat de rente op Italiaanse staatsobligaties al historisch hoog is. Gisteren was de rente op 10 jarige Italiaanse staatsobligaties 5,6%, waarmee het verschil met Duitse staatsobligaties op 3,79% uitkwam. De prijs om Italiaanse staatsobligaties te verzekeren tegen een Italiaanse faillisement liep op tot 4,88%, in vergelijking met 2,4% in december 2010. 

Economen hebben Italie eerder al "Too big to fail, too big to bail" genoemd, waardoor sommige investeerders kansen zien rond de Italiaanse staatsobligaties. "Italy may be cheaper in the bond market in the month ahead, but it seems like a good - on balance - trade to be accumulating Italian bonds in coming months and quarters. A default scenario for such a large economy just seems inconceivable." aldus George Boubouras.

Toch lijkt het er in toenemende mate op dat Europa de schuldencrisis niet alleen het hoofd kan bieden. Na de Griekse, Ierse en Portugese bailout, de tweede Griekse bailout en de vraag of Griekenland hulp moet blijven krijgen ook al houdt het zich niet aan de afspraken, lijkt een Italiaanse schuldencrisis een brug te ver. 

Kathy Lien, director currency research bij GFT: "The greatest concern was never really about Greece but the contagion over to Italy and Spain. (...) "I think it's going to necessitate some sort of action by the G20 this weekend." 

De koers van de EUR/USD zit in een tight range tussen $1,37 en $1,36 op de forex, een teken dat valuta handelaren afwachten. Voor de rest van de week is de kans op een dalende koers groter dan op een stijgende koers. 

De vergadering afgelopen weekend van de Europese ministers van financien heeft opnieuw niets opgeleverd. Er is geen besluit genomen over vergroten van het noodfonds en ook niet over de eis van onderpand die Finland stelt aan het goedkeuren van een nieuwe lening aan Griekenland.

De forex is de week nerveus geopend, met een lagere euro en onzekere stemming over de rest van de week. Rob Ryan, forex strategist bij BNP Paribas: "What happens this week? The euro is going to come under pressure - as it already has this morning." 

De EUR/USD daalde in de eerste uren na opening zo'n 140 pips, van $1,3790 tot $1,3650. Fibonacci analisten wijzen erop dat de koers van $1,3664, wat de 61,8% retracement is van de rally van vorige week, die tot $1,3937 kwam, tot het dieptepunt van de afgelopen 7 maanden, op $1,3494, weliswaar kort gebroken is geweest, maar vooralsnog niet duurzaam. De 76,4% retracement van dezelfde rally ligt op $1,3599. 

Het sentiment onder forex analisten is dat er opnieuw een slechte week voor de euro aankomt op de valuta markt. Joseph Capurso, currency strategist bij Commonwealth Bank vatte het als volgt samen: "This week will be another good one for the USD with weakness in euro, pound and Aussie." 

Inspecteurs van het IMF en de EU, belast met de taak om een vooruitgangsrapport te maken over Griekenland, hebben vandaag een teleconferentie met de Griekse minister van financien, Evangelos Venizelos, om te bepalen of Griekenland in aanmerking komt voor de volgende tranche van de bailout. 

Venizelos leek gisteren tijdens een televisie interview vooralsnog weinig bereid om de hand in eigen boezem te steken. "we must not become the easy alibi for the weakness of European and international institutions to manage this crisis." aldus de Griekse minister. 

De onvrede over Griekenland vanuit de andere landen in de eurozone komt op het moment vooral voort uit het feit dat De Griekse regering met de mond veel beloftes doet maar deze vervolgens niet naleeft. Zo lijkt er bijvoorbeeld weinig haast gemaakt te worden met de privatisering van staatseigendommen of het verbeteren van de belasting inning. 

Frustratie hierover klonk door in de woorden van de Zweedse minister van financien, Anders Borg: "The Greek government has not been consistent in their message on implementation. They must stick to one message: that they are going to deliver, whatever it takes." 

In Duitsland bleek vorige week dat een eventueel Grieks bankroet niet langer onbespreekbaar is. Kanselier Angela Merkel lijkt wel ten alle tijde te willen voorkomen dat een dergelijk faillisement ongecontroleerd is, om zo de Europese banken te beschermen. 

Op de volgende vergadering van de Europese ministers van financien, aankomende 3 october, zal er worden besloten of Griekenland het volgende deel van de bailout lening krijgt. Dat geld zou dan mid october vrijkomen, zodat Griekenland voor de rest van het jaar zijn rekeningen kan betalen. 

De belangrijkste centrale banken voerden gisteren een gecoordineerde actie uit om Europese banken voldoende dollars te lenen voor de rest van het jaar. Direct gevolg was een sterk stijgende euro op de forex en een hard vallende goudprijs op de grondstoffen markt.

De EUR/USD steeg in enkele minuten van $1,3770 tot $1,3930 op de forex. Ook ten opzichte van de yen en de pond steeg de gemeenschappelijke valuta in rap tempo. Belangrijkste dichtstbijzijnde support voor de EUR/USD ligt op $,3704 en de belangrijkste resistance op $1,3937. 

De afgelopen weken werd duidelijk dat het voor Europese banken steeds moeilijker is geworden om dollars te lenen bij Amerikaanse banken, die bang zijn dat de verzwakte Europese banken om zouden vallen wanneer Griekenland failliet zou gaan. 

Het probleem voor de Europese banken verergerde daarmee in snel tempo, waardoor actie was vereist. De samenwerking tussen de Europese Centrale Bank, de Federal Reserve, de Bank of England, de Bank of Japan en de Zwitserse Centrale Bank, laat zien dat waar nodig er snel en afdoende ingegrepen kan worden. 

Analisten waarschuwen wel dat hulp via de centrale banken geen lange termijn oplossing is. "Obviously it's not a long-term solution, we need to see some resolution to the sovereign debt issue to give markets confidence that we'll have stronger growth over the medium term" aldus Spiros Papandropoulos, senior econoom bij National Australia Bank.

De behoefte voor investeerders aan veilige havens zoals de yen, zwitserse franc, dollar en goud, die de afgelopen weken explosief was toegenomen, nam hierdoor gisteren abrupt af. David Lennox, resource analist bij Fat Prophets: "We are starting to see mechanisms put into place to try and contain what's happening. What we're starting to see is some of the safe-haven fear factor eroding." 

De Duitse kanselier Angela Merkel en Franse President Sarkozy lieten eerder deze week, na een telefoongesprek met Griekse premier George Papandreou, ook al weten dat de toekomst van Griekenland wat hen betreft binnen de eurozone ligt. Ook dat hielp de markten (tijdelijk) te kalmeren, nadat gedurende het afgelopen weekend speculatie was ontstaan over het mogelijk snel failliet laten gaan van Griekenland, dat zich nog altijd niet aan de gemaakte afspraken zou houden. 

Vandaag komen de Europese ministers van financien bijeen in Wroclaw, Polen, voor hun maandelijkse vergadering. Bijzonder is wel dat treasury secretary Timothy Geithner ook zal aanschuiven, alsmede de gouverneurs van de centrale banken uit de eurozone landen. 

ECB President Jean-Claude Trichet zei dat de ministers dezelfde "unity of purpose" zouden moeten laten zien op de vergadering als de belangrijkste centrale banken hadden laten zien met hun gezamenlijke actie om dollars te lenen aan Europese banken. 

Goudprijs

De prijs van goud daalde met 1,5% tot $1.762 per troy ounce, het laagste niveau sinds 26 augustus. Met een daling van 4,6% over de hele week, beleeft de goudprijs de slechtste week sinds februari 2009.

Op 6 september bereikte de goudprijs nog een record hoogte van boven $1.920 per troy ounce. De prijs van goud is bezig voor het elfde jaar op rij te stijgen,  wat de langste rally is sinds de jaren 30 vorige eeuw.