testblog

Valutapaar USD/JPY is tijdens de Aziatische forex sessie tot dicht bij de hoogste stand in zes jaar gestegen, nadat de Japanse Minister van Gezondheid, Arbeid en Welzijn, Yasuhisa Shiozaki, die ook het pensioen fonds van de Japanse overheid beheert, geruchten ontkende dat de hervorming van het grootste pensioen fonds ter wereld zou worden uitgesteld.

De koers van de USD/JPY steeg van rond de 108,50 tot boven de 109,10 op de valuta markt, niet ver van de 109,46 die op 19 september werd bereikt, de hoogste stand sinds augustus 2008. De Japanse valuta is in september al met 4,5 procent gedaald tegenover de dollar, de grootste daling sinds januari 2013.

In Japanse media gingen de afgelopen dagen geruchten dat de overheid de hervorming van het $1200 miljard grote Government Pension Investment Fund (GPIF) zou willen uitstellen, wat werd opgevat als bullish voor de yen, omdat een belangrijk deel van de hervorming is om meer riskantere, buitenlandse assets aan te schaffen, in welk geval de yen zou verzwakken.

Maar nu heeft Shiozaki de geruchten dus expliciet ontkend en aangegeven dat de hervormingen zullen doorgaan zoals gepland. De Japanse Premier Shinzo Abe had vorige week ook al gezegd dat de hervorming van het pensioen fonds zo snel mogelijk moest plaats vinden.

Yuji Saito, directeur forex bij Credit Agricole SA in Tokyo: "Shiozaki's comments cleared the market's misunderstanding that GPIF reform may be rolled back. Monetary policy divergence between the U.S. and Japan suggests that the yen's slide will continue."

Ondertussen zorgt de divergentie in het monetaire beleid van de Amerikaanse centrale bank aan de ene kant en de centrale banken van o.a. Japan, de Eurozone, Australie en Nieuw-Zeeland aan de andere kant voor flink momentum voor de dollar op de forex.

Dollar momentum

Terwijl de ECB zich volgens verschillende economen opmaakt voor een geldverruimingsprogramma in de trant van de drie Quantitative Easing (QE) programma's die de Amerikaanse centrale bank de afgelopen jaren heeft opgezet, zal de Fed zelf naar alle waarschijnlijkheid QE3 in oktober beeindigen. 

De dollar index - waarbij de greenback wordt uitgezet tegen de zes belangrijkste andere valuta op de forex - zal deze week waarschijnlijk voor de 11e keer op rij met winst afsluiten, een resultaat dat in 40 jaar niet is voorgekomen. 

Kazuo Shirai, handelaar bij Union Bank NA in Los Angeles: "The strong dollar trend across the board is continuing. The Fed is on track to end QE in October and is likely to raise rates by the middle of next year as planned, while we haven't seen much improvement in other nations."

Ook Daisuke Uno, hoofd strategist bij Sumitomo Mitsui Bank, benadrukt het sterke momentum van de dollar. "At the moment, the economy with strong business sentiment is that of the United States...The dollar is becoming the destination of funds that are escaping stimulus elsewhere." aldus Uno.

De dollar index steeg de afgelopen uren naar 85,36, niet ver van de 85,48 die gisteren werd bereikt, de hoogste stand in vier jaar tijd. 

De EUR/USD noteerde aan het begin van de Europese sessie rond de $1,2750, na gisteren de hoogste stand in 22 maanden te hebben bereikt op de forex, op $1,2695.

De koers van de euro is tegenover de dollar op de forex gedaald tot de laagste stand in bijna twee jaar, nadat Europese Centrale Bank President Mario Draghi via verschillende bronnen duidelijk maakte dat de ECB bereid is verder te gaan dan tot nu toe om de aanhoudende 'laag-flatie' tegen te gaan.

De EUR/USD daalde aan het begin van de Europese sessie tot $1,2714, de laagste stand sinds november 2012. Sinds de daling van de EUR/USD begin mei van dit jaar inzette - nadat Draghi had gehint dat de toenmalige koers van de euro, rond $1,40, te hoog was - is de gemeenschappelijke valuta tegenover de greenback gedaald met zo'n 1.300 pips.

Gisteren zei Draghi in een interview met Europe 1 radio al dat de ECB het monetaire beleid accomoderend zou houden voor zolang als nodig was om de inflatie terug te krijgen rond het 2 procents niveau.

De euro kwam vervolgens onder additionele druk onder invloed van stop loss verkopen, toen de psychologische barriere van 1,28 het begaf.

De afgelopen uren nam de druk op de euro verder toe, nadat de Litouwse zakenkrant Verslo Zinios een interview met Draghi publiceerde waarin de ECB President zegt: "We stand ready to use additional unconventional instruments within our mandate, and alter the size or composition of our unconventional interventions should it become necessary to further address risks of a too prolonged period of low inflation." 

Met andere woorden, Draghi - die vandaag op een conferentie in de Litouwse hoofdstad Vilnius spreekt over de toekomst van de euro - is bereid nog verder te gaan dan de toch al vergaande maatregelen die tot nu toe zijn genomen, om de inflatie omhoog te duwen. Woorden die het beleid van de Japanse centrale bank in gedachten roepen, die de afgelopen twee jaar extreem geldverruimend beleid heeft gevoerd om de inflatie te vergroten. 

Ondertussen heeft de euro ook last van hapering in het toch al haperende herstel van de Europese economie. Zo werd gisteren bekend dat het ondernemersvertrouwen in Duitsland - dat de afgelopen jaren de onbetwiste motor van de Eurozone economie was - in september is gedaald tot het laagste niveau in anderhalf jaar.

Yasuhiro Kaizaki, vice president global markets bij Sumitomo Mitsui Trust Bank Ltd in New York: "Just looking at the gap between European and U.S. business confidence, it's clear the euro should be falling and the dollar rising. The long-term trend for euro weakness isn't going to change." 

Dat denken blijkbaar ook de analisten van Barclays, want die verlaagden hun 12-maands koersdoel voor de EUR/USD van $1,25 naar $1,10. 

"We recommend staying short EUR/USD in spot. Our conviction in our long USD view has grown, but our revision was driven mainly by negative developments in the euro area and inflation." aldus de analisten van Barclays. 

Nieuw-Zeelandse dollar laagst in een jaar

Ook de Nieuw-Zeelandse dollar kwam de afgelopen uren onder druk onder invloed van de opmerkingen van een centrale bank directeur. Graeme Wheeler, Gouverneur van de Reserve Bank of New Zealand (RBNZ), gaf in een onverwachte verklaring aan dat het huidige niveau van de Nieuw-Zeelandse dollar dusdanig hoog is dat interventie gerechtvaardigd is. 

"Unjustified and unsustainable are important considerations in assessing whether exchange-rate intervention is feasible. Another consideration is whether conditions in the foreign exchange markets are conducive to intervention having an impact on the exchange rate." aldus Wheeler. 

Joseph Capurso, forex strategist bij de Commonwealth Bank of Australia in Sydney, zei met betrekking tot Wheeler's opmerking dat 6 october mogelijk een goede dag zou zijn voor forex interventie in de Kiwi - zoals de Nieuw-Zeelandse dollar ook wel genoemd wordt - omdat dit een Australische vrije dag is, waardoor er minder liquiditeit is in de handel rond de Kiwi. 

De NZD/USD daalde de afgelopen uren onder de 0,7950 op de forex, de laagste stand sinds september 2013.

Valutapaar USD/JPY is tijdens de Aziatische forex sessie gedaald nadat de Japanse Premier Shinzo Abe waarschuwde voor de economische impact van de recente snelle daling van de yen. 

De koers van de USD/JPY daalde van rond de 108,90 tot onder de 108,50 en lijkt daarmee opnieuw op weg naar de lage 108 regionen, waar het paar zich gisteren ook bewoog. Ook de EUR/JPY daalde op de valutamarkt, van rond de 104,10 tot 103,38. Aan het begin van de Europese sessie is enig herstel opgetreden en bewoog de EUR/JPY zich boven de 103,50.

De stijging van de yen tegenover de meeste andere belangrijke valuta op de forex kwam nadat Jiji News berichtte dat Premier Shinzo Abe had gezegd "voorzichtig" te willen zijn met betrekking tot de recente daling van de Japanse valuta. 

Abe denkt daarbij dan vooral aan de lokale economie. Want hoewel de export profiteert van de zwakke yen, lijdt de koopkracht van de Japanner zelf onder de zwakke yen, wat dan weer zijn weerslag heeft op de lokale economie. De opmerking van Abe komt nadat een voormalige vice-gouverneur van de Japanse centrale bank hier onlangs ook al voor had gewaarschuwd. 

De waarschuwing van Abe moet volgens analisten echter ook weer niet worden gezien als een wens van de Japanse overheid dat de yen zal aansterken.

Jesper Bargmann, hoofd trading bij Nordea Bank in Singapore: "I think it'll serve the purpose and maybe slow down the move a little bit. They're certainly not, in my opinion, directed to talk the yen stronger, but more directed at the speed of the move."

Dat denkt ook Mitul Kotecha, hoofd forex strategie Asia-Pacific bij Barclays in Singapore: "Ultimately, I don't think the trend or the tone will change. It appears to me that Japanese officials would still prefer to see yen weakening as long as it's a gradual drop in the currency."

Analisten wijzen ook op de snelle stijging van de dollar in de afgelopen weken en de logica van consolidatie en winstneming die daar nu op volgt.

Masato Yanagiya, hoofd forex bij Sumitomo Mitsui Banking Corp in New York: "The entire market is undergoing a retracement,  from currencies to stocks and treasuries. The dollar has hit some highs so it's natural that positioning would cause some selling pressure. That has just started to surface now, so it probably has a bit of time still to run."

Nieuw-Zeelandse dollar stijgt

Ook de Nieuw-Zeelandse dollar - tevens bekend als de Kiwi - profiteert van deze tijdelijke adempauze in de dollar trend. De NZD werd daarbij de afgelopen uren bovendien geholpen door het nieuws dat het tekort op de handelsbalans in augustus veel lager bleek dan verwacht.

Dat tekort kwam uit op $382 million, terwijl analisten hadden gerekend op een tekort dat drie keer zo groot was. Het tekort was bovendien significant lager dan dat van de maand ervoor. 

De koers van de NZD/USD steeg van rond de 0,8040 tot 0,8093 op de valuta markt. De rek is er volgens verschillende forex strategisten voor de rest van de week overigens wel een beetje uit voor de Kiwi, en de verwachting is ook niet dat de lange-termijn dalende trend is aangetast. De NZD/USD is al sinds juli bezig aan een lange daling op de forex.

Valutapaar AUD/USD (Australische dollar, Amerikaanse dollar) herstelde zich tijdens de Aziatische sessie van de laagste stand in bijna zeven maanden, nadat economische cijfers uit China onverwacht beter waren dan verwacht. 

De koers van de AUD/USD steeg van de 0,8852 die gisteren bereikt werd op de valuta markt, de laagste stand sinds 4 februari, tot 0,8922. Ook tegenover andere belangrijke valuta boekte de Aussie - zoals de Australische dollar ook wel genoemd wordt - winst. 

Directe aanleiding was de stijging van de Inkoop Managers Index voor de Chinese industriele sector, van bank HSBC, naar 50,5, waarbij een meting boven de 50 duidt op uitbreiding. Vorige maand kwam de index uit op 50,2 en voor deze maand hadden analisten gerekend op een meting van 50,0, gealarmeerd door eerdere cijfers die duidden op een mogelijk afzwakken van de Chinese economische groei.

Omdat China de belangrijkste handelspartner is van het grondstoffen-rijke Australie wordt de Australische dollar vaak gebruikt als proxy voor de economische ontwikkeling van China. De Aussie proifteerde dan ook direct van het goede nieuws over China.

Desmond Chua, strategist bij CMC Markets in Singapore: "We're seeing this knee-jerk rebound in the Aussie. That shouldn't be surprising, given that there was a lot of priced-in expectations for the manufacturing PMI to come in much weaker."

Ook Ray Attrill, co-hoofd forex strategie bij National Australia Bank in Sydney, wees erop dat het sentiment de afgelopen maanden wel heel sterk tegen de Australische dollar is gekeerd. "The market is getting itself very short of the Aussie. At some point, we may well get a squeeze higher." aldus Attrill, die daar aan toevoegde te verwachten dat de Aussie deze maand tot 90 US cent zal stijgen en het jaar zal eindigen rond de 88 cent. 

Daarmee verwoordt hij het sentiment dat bij veel forex analisten en valuta handelaren leeft, dat de AUD/USD op de langere termijn eerder zal dalen dan zal stijgen, o.a. ook onder invloed van de divergentie tussen het beleid van de Amerikaanse centrale bank, dat de rente in de loop van volgend jaar zeer waarschijnlijk zal verhogen, en de Australische bank, die de rente voorlopig onveranderd laat en bovendien recentelijk meerdere keren heeft aangegeven te vinden dat de Aussie te duur is. 

De afgelopen maand is de Australische dollar in ieder geval met 2,17 procent gedaald. Ook de yen deed het slecht op de forex afgelopen maand, met een daling van 2,19 procent. De Amerikaanse dollar steeg daarentegen met 2,8 procent.

Yen in trek na Amerikaanse aanval op IS in Syrie

De koers van de USD/JPY moest vanochtend inleveren op de forex, nadat bekend werd dat de VS voor het eerst ook bombardementen heeft uitgevoerd op IS posities in Syrie, waarbij naast gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers ook Tomahawk raketten zijn ingezet.

De yen wordt traditioneel gezien als veilige haven in tijden van geo-politieke onzekerheid en het bombarderen van IS stellingen in Syrie wordt gezien als een nieuwe stap in de zich snel ontwikkelende oorlog tussen een internationale coalitie geleid door de VS en de militante groupering Islamitische Staat.

De USD/JPY daalde nadat het nieuws bekend werd van rond de 108,75 tot 108,44 op de forex aan het begin van de Europese sessie. De koers van de USD/JPY beweegt zich daarmee inmiddels op het niveau van 18 september.  

De dollar heeft aan het begin van de week op de forex moeten inleveren tegenover de meeste andere valuta, voornamelijk onder invloed van winstnemingen na een sterke afgelopen week, waarin de dollar index steeg tot de hoogste stand in 14 maanden tijd.

De dollar index - waarbij de dollar wordt uitgezet tegen de zes belangrijkste andere valuta op de forex - daalde tijdens de Aziatische sessie tot 84,53, na vrijdag nog 84,75 genoteerd te hebben.

De EUR/USD kwam de afgelopen uren tijdens de Aziatische sessie terug van een nieuwe laagste stand in 14 maanden, op $1,2826, en bewoog aan het begin van de Europese sessie rond de $1,2860. 

De USD/JPY daalde tijdens de Aziatische forex sessie tot 108,70, na vrijdag nog tot de hoogste stand in zes jaar te zijn gestegen, op 109,46. Ook vanuit de technische hoek kwamen signalen dat de stijging van de dollar tegenover de yen wel heel snel was gegaan. Zo noteerde de 14-day Relative Strength Index 84 punten, significant boven het niveau van 70 dat door sommige handelaren wordt gezien als 'overbought'.

Door de toenemende divergentie tussen het beleid van de Amerikaanse en Japanse centrale bank zal de yen de aankomende tijd waarschijnlijk onder druk blijven, maar aan het begin van de week lijkt die gedachte voor even op de achtergrond te staan.

Daisuke Karakama, hoofd markt econoom bij Mizuho Bank Ltd in Tokyo: "We are seeing a pause or a lull in the stronger dollar trend, rather than an end to it. It is not surprising that this week will be one wherein profit taking dominates." 

Wat mogelijk ook een rol speelde in de stijging van de yen was een opmerking van voormalig vice-gouverneur van de Japanse centrale bank Kazumasa Iwata, dat de Japanse economie het gevaar loopt in een recessie te raken door de dalende waarde van de yen, omdat het de koopkracht van de burgers onder druk zet en daardoor ook de winst van veel bedrijven. 

Pond herstelt

Ook de pond herstelde. Tegenover de de dollar,  maar ook tegenover alle andere belangrijke valuta op de forex, nadat de Schotten vorige week tegen onafhankelijkheid stemden. 

Sue Trinh, senior forex strategist bij Royal Bank of Canada in Hong Kong: "With the vote now done and dusted, it's going to offer sterling a chance to actually trade with the fundamentals. We are still preferring to express a constructive sterling view versus the likes of the euro."

De GBP/USD steeg de afgelopen uren van de rond $1,6280 tot boven de $1,6350 op de valuta markt. Vrijdagochtend was de 'cable', zoals valutapaar GBP/USD ook wel wordt genoemd, nog gestegen tot boven de $1,65, de hoogste stand sinds 2 september, maar dat niveau kon het later die dag niet vasthouden. 

Ook tegenover de euro boekte de pond lichte winst. Valutapaar EUR/GBP bewoog aan het begin van de Europese sessie rond de 0,7860. Analisten van de Royal Bank of Canada voorspellen dat de dalende trend van de euro tegenover de pond doorzet, en dat de EUR/GBP tegen het eerste kwartaal van 2015 gedaald zal zijn tot 75 pence.

Een belangrijke reden voor de druk van de euro tegenover de pond is ook hier divergentie in centrale bank beleid. Doordat de Britse economie beter presteert dan die van de eurozone, lijkt de kans groot dat de Britse centrale bank de rente eerder zal verhogen dan de Europese centrale bank. 

Valutapaar GBP/USD is tijdens de Aziatische forex sessie gestegen tot de hoogste stand in twee weken nadat duidelijk werd dat de Schotse nationalisten net te kort zouden komen in het referendum over Schotse onafhankelijkheid. 

De koers van de GBP/USD steeg tot $1,6525 op de valuta markt, de hoogste stand sinds 2 september. Het kon die winst overigens niet helemaal vast houden. Aan het begin van de Europese sessie daalde de pond tot rond de $1,6450, wat overigens nog steeds 0,3 procent hoger was dan gisteren. 

Ook tegenover de euro boekte de pond winst. Valutapaar EUR/GBP daalde tot 78,10, de laagste stand in twee jaar tijd. Aan het begin van de Europese sessie noteerde het paar rond de 78,40.

De zakenwereld en investeerders in Britse bedrijven waren duidelijk opgelucht dat Schotland binnen het Verenigd Koninkrijk blijft. De verwachting voor opening van de markt was dat grote beursgenoteerde bedrijven zoals Royal Bank of Scotland en Lloyds vandaag mogelijk met zo'n drie procent zullen stijgen.  

HSBC strategisten schreven vrijdag dat "The 'no' vote removes the huge political and economic uncertainty of untangling the 307-year-old union."

Sam Hill, econoom bij RBC, vatte de betekenis van de uitkomst van het referendum voor de markt misschien nog wel het best samen: "While there are lots of political questions to be answered, in terms of extra devolution, the economic questions will gravitate back to monetary policy."

Oftewel, terug naar 'business as usual'. 

Yen blijft dalen

De koers van de yen is tijdens de Aziatische sessie ondertussen verder verzwakt tegenover de Amerikaanse dollar, nadat de gouverneur van de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ), Haruhiko Kuroda, gisteren herhaalde dat de bank door zal gaan met het extreem geldverruimende monetaire beleid totdat het inflatie doel van 2 procent gehaald is, en dat beleidsmakers niet zullen aarzelen zo nodig het beleid aan te passen.

De koers van de USD/JPY steeg tot 109,46 op de forex, de hoogste stand sinds augustus 2008. Later moest het valutapaar licht inleveren, en aan het begin van de Europese sessie noteerde de yen rond de 109,20 per dollar. De USD/JPY is sinds 12 september al met 1,7 procent gestegen en is op weg om naar de derde wekelijkse stijging op rij.

De recente stijging van de USD/JPY wordt vooral veroorzaakt door de veranderende toon van de Fed. Dat zegt ook Su-Lin Ong, hoofd Australian economic & fixed-income strategy bij Royal Bank of Canada in Sydney. "It's less a yen story and more a dollar story, and that's why we're likely to see broad-based U.S. dollar strength. The question is: "are we at a bit of a turning point in terms of Fed policy and U.S. yields?"

Woensdag bleek dat de Fed de verwachte rente stijging naar boven heeft bijgesteld, onder invloed van de aantrekkende Amerikaanse economie. Daarmee wijken de vooruitzichten en het beleid van de Fed steeds meer af van dat van de Japanse en Europese centrale bank, die beiden kampen met een kwakkelende economie en oplopend geldverruimend beleid, in plaats van afbouwend, zoals de Fed.

Volgens data verzameld door Bloomberg blijkt dat marktspelers inmiddels een kans van 80 procent zien dat de Fed de rente tegen september 2015 zal hebben verhoogd, waar dit eind augustus nog 73 procent was. Dit terwijl de Europese Centrale Bank de rente onlangs juist nog heeft verlaagd om de inflatie aan te jagen en een nieuw programma van ultra-goedkope leningen is gestart voor Europese banken.

Het is deze divergentie tussen de Fed aan de ene kant en de BOJ en ECB aan de andere kant die de dollar stijging tegenover de yen en de euro aanjaagt.

De dollar index - een index waarbij de dollar wordt uitgezet tegenover de zes belangrijkste andere valuta - steeg de afgelopen uren tot 84,47, niet ver van de 84,753 die woensdag bereikt werd, hoogste stand in 14 maanden. 

Zowel de euro als de yen daalde de afgelopen uren tot nieuwe dieptes op de forex, nadat uit de Fed verklaring en aansluitende persconferentie van Fed Voorzitter Janet Yellen bleek dat de Federal Reserve de renteverwachting naar boven heeft bijgeschroefd.

Valutapaar EUR/USD daalde tot $1,2834 op de valutamarkt, een koers die voor het laatst was bereikt in juli 2013. Tijdens de Aziatische sessie won de euro weer wat terrein terug, maar daarbij leek eerder sprake van retracement na een diepe val dan van echt herstel.

De yen deed daar nog een schepje bovenop; valutapaar USD/JPY steeg van rond de 107,00 voor de Fed verklaring tot 108,87 erna, de hoogste stand sinds september 2008. Aan het begin van de Europese sessie noteerde de USD/JPY 108,68.

De Fed herhaalde gisteren weliswaar dat de rente voor "considerable time" onveranderd zou blijven na het afronden van het obligatie opkoop programma - waarschijnlijk eind oktober - maar de crux zat hem in de Fed verwachting dat de rente als de tijd eenmaal rijp was waarschijnlijk wel meer zou worden verhoogd dan eerder aangenomen.

De gemiddelde verwachting onder Fed beleidsmakers bleek te zijn gestegen van 1,125 procent tegen het einde van 2015 tot 1,375 procent. Daarmee erkent de Fed dus de veranderde omstandigheden en het aantrekken van de Amerikaanse economie en kwam het verschil tussen de Amerikaanse centrale bank aan de ene kant en de Japanse en Europese Centrale Bank aan de andere kant sterk naar voren.

Stan Shamu, markt strategist bij IG Australia in Melbourne: "This hawkish twist to the Fed is pushing the greenback higher, and at the same time all its major peers are looking structurally weak at the moment. The U.S. dollar is probably going to continue in very good form."

De dollar index - een gewogen gemiddelde van de dollar tegen de zes belangrijkste andere valuta - steeg na de Fed verklaring tot 84,753, de hoogste stand in 14 maanden.

De Bloomberg Dollar Spot Index, die de USD uitzet tegen de 10 belangrijkste valuta, steeg tot 1.054,79, dichtbij de hoogste stand sinds juni 2010.

Schots referendum

Sinds vanochtend 07.00 Nederlandse tijd kunnen de Schotten naar de stembus om te stemmen over de onafhankelijkheid van Schotland.

De volatiliteit van de Britse Pond tegenover de USD is inmiddels stevig toegenomen, met swings tussen de $1,6325 - $,16260 in korte tijd. De volatiliteit van de GBP/USD is de afgelopen uren gestegen tot 34,75 procent, bijna tien keer zoveel als een maand geleden, en bijna drie keer zoveel als gisteren.

De koers van de GBP/USD is overigens nog wel een aardig eind verwijderd van het dieptepunt van $1,6051 dat vorige week bereikt werd, nadat een in het weekend gehouden poll voor het eerst een voorsprong voor de nationalisten liet zien.

Gisteren steeg de GBP/USD tot $1,6358, de hoogste stand sinds 4 september.

De afgelopen dagen geven verschillende polls dan ook een lichte voorsprong aan de unionisten. Zo liet een poll van Survation gisteren zien dat de unionisten op 53 procent van de stemmen kunnen rekenen. Uit de verschillende polls bleek echter ook dat zo'n 600.000 kiezers van de 4,3 miljoen nog niet wisten waarop ze zouden gaan stemmen.

De verwachte uitslag voor van het referendum is morgenochtend. Tot die tijd zal de koers van de pond waarschijnlijk zeer volatiel blijven op de forex. 

De dollar heeft de lichte verliezen die eerder in de Aziatische forex sessie werden gemaakt de afgelopen uren weer uitgewist, in afwachting van de uitkomst van de twee dagen durende Fed vergadering, later vandaag.

Zo steeg de EUR/USD gisteren aanvankelijk tot $1,2995 op de valuta markt, om de afgelopen uren terug te vallen tot $1,2945, binnen het kanaal waar het valutapaar de afgelopen dagen heeft bewogen. 

En de koers van de USD/JPY dipte gisteren tot 106,80, maar ook dat verlies werd de afgelopen uren goed gemaakt; aan het begin van de Europese sessie noteerde de USD/JPY weer rond de 107,30. 

De dollar kwam gisteren onder druk op de forex nadat de Fed watcher van de Wall Street Journal, Jon Hilsenrath, berichtte dat de Federal Reserve de veelzeggende woorden '"considerable time" mogelijk in de beleidsverklaring zal houden, wat zou duiden op meer voorzichtigheid van de Fed dan wat veel marktspelers op dit moment verwachten.

De Federal Reserve heeft de afgelopen maanden steeds gezegd dat de rente nog "considerable time" onveranderd zou blijven nadat het obligatie opkoop programma - bekend als QE3 - is afgerond, wat tegen het einde van het jaar zal zijn. Nu de Amerikaanse economie echter sterk aantrekt denken sommige analisten dat de Fed het verhogen van de rente mogelijk naar voren zal halen en de markt daar op wil voorbereiden.

De onzekerheid over waar de Fed later vandaag mee zal komen houdt de markten voorlopig in ieder geval in een houtgreep. Ayako Sera, senior markt strategist bij Sumitomo Trust Bank in Tokyo: "It's very difficult for markets to make major moves ahead of the FOMC, until that event is past." 

Sommige analisten wijzen er op dat ook al zou het Federal Open Market Committee (FOMC) - het beleidsorgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid - zich wat betreft de rente vandaag op de vlakte houden, uit andere opmerkingen mogelijk toch zal blijken dat de houding van de Fed bezig is te veranderen. 

Janu Chan, econoom bij St. George Bank Ltd. in Sydney: "There's still a bit uncertainty about what the Fed could be releasing. The trend is for the U.S. dollar to keep strengthening because even if the Fed doesn't signal it now, they're still talking about an exit strategy and they're looking at raising rates at some point."

Rond 20.00 uur Nederlandse tijd wordt het rentebesluit bekend gemaakt. Iedereen is het erover eens dat de rente onveranderd tussen de 0 en 0,25 procent blijft. Tegelijkertijd publiceert het FOMC een rapport met economische vooruitzichten, met name op het gebied van inflatie ontwikkeling en economische groei voor de aankomende twee jaar. Nog belangrijker is dat dit rapport ook informatie geeft over de verwachte rente ontwikkeling volgens individuele FOMC leden. Dit rapport wordt vier keer per jaar gepubliceerd.

Tegelijkertijd wordt ook de FOMC beleidsverklaring gepubliceerd, met daarin het stemgedrag voor het zojuist bekend gemaakte rentebesluit en informatie over het gevoerde beleid.

Om 20.30 begint vervolgens de persconferentie van Fed Voorzitter Janet Yellen, ook een evenement dat vier keer per jaar plaats vindt. De persconferentie bestaat uit twee delen, het voorlezen van een voorbereidde verklaring en een vraag en antwoord sessie met de aanwezige journalisten.

De persconferentie wordt live uitgezonden door de Fed zelf.

De volatiliteit op de forex is doorgaans hoog rond zowel het publiceren van de beleidsverklaring als de persconferentie. En zoals gezegd zou de aanwezigheid danwel afwezigheid van de woorden "considerable time" wel eens een directe reactie kunnen veroorzaken op de forex.

De dollar is de afgelopen uren gestegen tegenover de meeste andere belangrijke valuta op de forex, waaronder de euro, yen en pond, in aanloop naar de uitkomst van de twee dagen durende maandelijkse vergadering van de Federal Reserve, die later vandaag begint. 

De dollar index - waarbij de dollar wordt uitgezet tegen de belangrijkste andere valuta - steeg tijdens de Aziatische sessie van 84,10 tot 84,35, niet ver van de 84,51 die vorige week geraakt werd en wat de hoogste stand in 14 maanden tijd was.

Valutapaar EUR/USD daalde van rond de $1,2960 tot rond de $1,2920, daarbij de $1,2884 die vorige week bereikt werd in het zicht houdend. 

De koers van de USD/JPY steeg van 106,95 tot 107,32, slechts een paar pips verwijderd van de 107,39 die 12 september geraakt werd, de hoogste stand sinds september 2008.

Analisten van JPMorgan Chase & Co gaven vandaag in een rapport aan te verwachten dat de USD/JPY in het vierde kwartaal richting de 109 zal gaan. De gemiddelde voorspelling van door Bloomberg ondervraagde analisten ziet de yen op 31 december op 106 yen.

Ook de GBP/USD moest inleveren en daalde van rond de 1,6250 tot onder de 1,6180, de laagste stand sinds 10 september. Daarmee is het paar uit het kanaal gebroken tussen de 1,6190 en 1,6275 waar het zich sinds donderdag in bevond.

De druk op het Britse pond zal de aankomende dagen waarschijnlijk verder toenemen, vanwege de uitkomst van de Fed vergadering maar vooral ook vanwege het referendum over de Schotse onafhankelijkheid, dat donderdag wordt gehouden en waarvan de uitslag mogelijk pas vrijdagochtend bekend zal zijn.

Uit een poll van Bloomberg blijkt dat ondervraagde economen een 45 procent kans zien dat de nationalisten het referendum winnen; in dat geval is er een risico op kapitaalvlucht uit het Verenigd Koninkrijk, waardoor de pond zwaar onder druk zou kunnen komen te staan.

Fed vergadering

Investeerders en valuta handelaren kijken inmiddels reikhalzend uit naar de uitkomst van de aankomende Fed vergadering, vooral vanwege de vraag of de Amerikaanse centrale bank er aan toe is om het monetaire beleid aan te passen aan de afgelopen maanden sterk verbeterde Amerikaanse economie. Antwoord op die onzekerheid zou markten behoorlijk in beweging kunnen brengen.

Zoals strategisten bij Barclays schreven: "At Wednesday's FOMC [Federal Open Market Committee. red] meeting, changes to Fed forecasts and wording that reflects expectations that rates could go higher sooner than expected should provide support to the U.S. dollar. We also look for a modest steepening in the median policy path and more clarity on exit principles."

Bloomberg berichtte dat inmiddels 78 procent van valuta handelaren verwachten dat de Fed de rente met tenminste 0,25 procent zal verhogen voor september 2015. De rente staat al sinds december 2008 tussen de 0 en 0,25 procent en is sinds 2006 niet meer verhoogd.

Gisteren bleek dat producenten in New York deze maand aanmerkelijk optimistischer zijn dan analisten hadden verwacht. De zgn. Empire State Manufacturing Index, bijgehouden door de Federal Reserve van New York, steeg van 14,7 naar 27,5, waarbij een meting boven 0 duidt op verbeterende condities. Het was de hoogste meting sinds april 2010. 

De belangrijkste valuta paren op de forex zullen in de aankomende uren mogelijk een patroon van consolidatie laten zien, in afwachting van het vuurwerk van morgen. Rond het rentebesluit van de Fed en de aansluitende persconferentie van Fed Voorzitter Janet Yellen zal de forex mogelijk zeer volatiel zijn.

De Australische dollar is aan het begin van de forex week voor het eerst sinds in zes maanden onder de 90 dollar cent gedoken, onder invloed van tegenvallende cijfers over de Chinese economie, terwijl de Britse pond moest inleveren in aanloop naar het Schotse referendum, aankomende donderdag.

Valutapaar AUD/USD daalde op de valuta markt tijdens de Aziatische sessie tot 0,89,84, de laagste stand sinds 12 maart. Daarmee is de range tussen 92 en 95 US cent waarbinnen de Aussie zich sinds april heeft bewogen de afgelopen dagen met kracht gebroken. Een week geleden noteerde de koers van de AUD/USD nog rond de 94,00.

Directe aanleiding voor het slechte begin van de Aussie deze week waren cijfers over de Chinese industriele produktie, die zaterdag gepubliceerd werden door het Chinese National Bureau of Statistics. Daaruit bleek dat de industriele produktie in augustus met 6,9 procent is gegroeid, aanmerkelijk minder dan de 9 procent van de maand ervoor en ook dan de 8,8 procent waar analisten op hadden gerekend. Het was de laagste groei sinds december 2008. 

Ook de Chinese investeringen en retail sales kwamen de afgelopen maand lager uit dan eerder was gedacht door analisten. Hierdoor groeien de zorgen onder marktspelers dat de Chinese economie mogelijk toch een harde landing zal maken in plaats van een geleidelijke, zachte landing.

Vooral de Australische dollar moest het hierdoor ontgelden op de forex, omdat China de belangrijkste Australische handelspartner is. De Aussie staat ondertussen ook onder druk tegenover de Amerikaanse dollar vanwege de groeiende verwachting onder investereerders en valuta handelaren dat de Federal Reserve zich opmaakt voor de eerste rente verhogingen in zes jaar tijd.

Woensdag maakt het Federal Open Market Committee (FOMC), het beleidsorgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid, het maandelijkse rente besluit bekend. Ook zal het FOMC met een rapport van economische projecties komen en zal Fed Voorzitter Janet Yellen een persconferentie geven. Veel nieuwe informatie dus, met mogelijk nieuwe aanwijzingen in de richting van wanneer de Fed de rente voor het eerst zal verhogen.

Zoals analisten van Credit Agricole in een rapport schreven: "The key question surrounding this week's policy event is whether a widely expected change in FOMC forward guidance is sufficient to refuel USD buying."

Pond lager

Het andere gezichtsbepalende evenement voor de forex deze week komt in de vorm van een referendum over Schotse onafhankelijk dat een dag later dan de FOMC vergadering, op donderdag 18 september, zal worden gehouden.

Valutapaar GBP/USD maakte begin vorige week een flinke duikvlucht nadat een in het weekend gehouden poll voor het eerst een voorsprong voor het 'Ja' kamp liet zien. Gedurende de week zetten Britse politici en verschillende grote bedrijven vervolgens alle zeilen bij om te waarschuwen voor de economische gevolgen van een 'break-up' van het Verenigd Koninkrijk, en die inspanningen leken effect te hebben, want eind vorige week herstelde de GBP/USD weer wat.

Dit weekend bleek echter dat er nog steeds sprake is van een echte nek-aan-nek race tussen het 'Ja' en 'Nee' kamp, waarbij nog steeds veel zwevende kiezers over de streep kunnen worden getrokken.

De GBP/USD daalde van rond de 1,6280 tot 1,6230 tijdens de Aziatische sessie. Aan het begin van de Europese sessie won het pond weer wat terrein terug, maar veel opwaartse potentie zal er op de forex de aankomende dagen waarschijnlijk niet zijn voor het valutapaar, tenzij uit nieuwe polls blijkt dat de kans op winst voor het 'Ja' kamp snel slinkt. 

De dollar is tijdens de Aziatische sessie gestegen tegenover de meeste belangrijke andere valuta op de forex, in aanloop naar de maandelijkse beleidsvergadering van de Federal Reserve, volgende week.

De dollar index - een gewogen gemiddelde waarbij de dollar wordt uitgezet tegen de zes belangrijkste andere valuta - steeg tot 84,37. Tien dagen geleden noteerde de index nog rond de 82,80.

De greenback heeft deze week vooral tegenover de Australische dollar, Nieuw-Zeelandse dollar en yen veel terrein gewonnen, mede vanwege hun gevoeligheid voor het rentebeleid van de Amerikaanse centrale bank.

Zo zei Annette Beacher, hoofd Asia-Pacific Research bij TDSecurities, over de koersontwikkeling van de Aussie, zoals de Australische dollar ook wel wordt genoemd: "If we see a hawkish Fed next week, we'll be heading back to 90 cents in no time."

Aan het einde van de Aziatische sessie bewoog valutapaar AUD/USD zich rond de 0,9060 op de forex. 

Valutapaar USD/JPY steeg de afgelopen uren tot een nieuwe hoogste stand in zes jaar, op 107,39. Daarmee is de yen deze maand al met 2,9 procent gedaald tegenover de dollar. De zwakte van de yen werd gisteren geholpen door de opmerking van de Japanse premier Shinzo Abe dat de centrale bank niet zal aarzelen om in te grijpen als het beoogde inflatie doel van 2 procent niet gehaald wordt. 

Dat staat in schril contrast met de markt speculatie rond de vraag wanneer de Fed de rente voor het eerst sinds 2006 weer zal verhogen.

Mitul Kotecha, hoofd Asia-Pacific forex strategie bij Barclays in Singapore: "There has been quite a significant shift in terms of interest-rate expectations in the U.S. When you compare that to what the ECB and the Bank of Japan are likely to do - both expected to ease further - that contrast has been the biggest factor giving support to the dollar." 

Het Federal Open Market Committee, FOMC, het orgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid van de Fed, maakt aankomende woensdag het maandelijkse rentebesluit bekend. Tegelijkertijd publiceert het FOMC dan ook een rapport met daarin o.a. prognoses voor inflatie ontwikkeling en economische groei, alsmede rente voorspellingen van de leden van het FOMC. Dit rapport wordt vier keer per jaar gepubliceerd.

Een half uur later zal Fed Voorzitter Janet Yellen een persconferentie geven. De volatiliteit op de forex zal naar verwachting hoog zijn rond deze gebeurtenissen.

Britse pond hoger

Een van de weinige belangrijke valuta die de afgelopen uren terrein won op de dollar was het Britse pond, dat steun in de rug kreeg door een nieuwe poll van YouGov, die liet zien dat het 'Nee' kamp op dit moment op 52 procent van de stemmen kan rekenen, tegenover 48 procent voor het 'Ja' kamp.

Valutapaar GBP/USD klom tot 1,6275 op de forex, na eerder deze week nog te zijn gedaald tot 1,6052, de laagste stand in 10 maanden tijd.

De afgelopen dagen hebben verschillende grote Schotse bedrijven, waaronder Royal Bank of Scotland en Lloyds Group, aangegeven dat ze hun zetel naar Londen zouden verplaatsen wanneer Schotland zou kiezen voor onafhankelijkheid. Veel Schotse bedrijven zijn tegen onafhankelijkheid, vanwege de enorme onzekerheid die het met zich mee brengt. Die boodschap is deze week met kracht naar voren gebracht.

Schotland stemt op 18 september in een referendum over de onafhankelijkheid, een dag na de persconferentie van de Fed. Het belooft dus een spannende week te worden op de forex.

Valutapaar NZD/USD (Nieuw-Zeelandse dollar / Amerikaanse dollar) is tijdens de Aziatische forex sessie gedaald tot de laagste stand in zeven maanden, nadat de Gouverneur van de Reserve Bank of New Zealand (RBNZ), Graeme Wheeler, zei dat de Nieuw-Zeelandse dollar te sterk was en de inflatie verwachtingen bovendien naar beneden bijstelde.

De koers van de NZD/USD daalde vervolgens tot $0,8180, de laagste stand sinds medio februari. Door de daling van de afgelopen weken lijkt de laagste stand in 2014, die begin februari werd bereikt op $0,8052, ook ineens niet meer zo ver weg. De Kiwi - zoals de Nieuw-Zeelandse dollar ook wel genoemd wordt  - is sinds juli al met meer dan 6 Amerikaanse dollar cent gedaald.

De RBNZ hield de rente onveranderd op 3,5 procent, een van de hoogste rentes in de ontwikkelde wereld. Het rente besluit was door vrijwel alle economen verwacht, maar de opmerkingen van RBNZ Gouverneur Graeme Wheeler kwamen wel onverwacht.

Wheeler noemde het huidige niveau van de Nieuw-Zeelandse dollar "unjustified and unsustainable" en gaf aan een "further significant depreciation" te verwachten voor de Kiwi, omdat de valuta "has yet to adjust materially to lower commodity prices."

Dat betekent dat er voorlopig dus geen nieuwe rente verhogingen zullen komen, een afwijking van het beleid aan het begin van dit jaar, toen de RBNZ de rente een aantal malen verhoogde. Wheeler gaf in maart aan de rente dit jaar te willen laten stijgen tot 3,75 procent, maar die laatste 0,25 procent zal dus voorlopig op zich laten wachten.

Dominick Stephens, hoofdeconoom bij Westpac Banking Corp in Nieuw-Zeeland: "This monetary policy statement was much more 'dovish' than we anticipated. The RBNZ appears to have re-thought its inflation forecast in light of recent very soft inflation outcomes." 

De naar beneden bijgestelde inflatie verwachting betekent ook dat de Nieuw-Zeelandse centrale bank weinig druk zal voelen om de rente verder te verhogen. De vraag die op het moment eerder relevant lijkt is of de RBNZ over zal gaan tot interventie op de forex om de koers van de Kiwi naar beneden te duwen.

Een van de criteria die de bank zichzelf heeft gezet voor forex interventie is wanneer het niveau van de valuta "unjustified" is, exact het woord dat Wheeler vandaag gebruikte dus. Maar op de vraag of de RBNZ al had geintervenieerd op de forex gedurende de afgelopen weken gaf Wheeler geen commentaar.

Aussie herstelt

De Australische dollar is tijdens de Aziatische sessie weer enigszins hersteld op de forex, nadat nieuwe werkgelegenheidscijfers significant sterker waren dan verwacht. 

Uit cijfers van het Australian Bureau of Statistics bleek dat er in de Australische economie de afgelopen maand 121.000 banen zijn bijgekomen, veel meer dan de 15.000 die werden verwacht. De werkeloosheid nam af van 6,4 naar 6,1 procent. 

Kengo Suzuki, hoofd forex strategist bij Mizuho Securities in Tokyo: "The Aussie, which has been sold recently, reacted positively to the jobs data. The employment numbers look very strong, exceeding economists forecasts and signaling tightening in the labor market." 

De koers van de AUD/USD steeg tot 0,9216 op de forex tijdens de Aziatische sessie. Aan het begin van de Europese sessie moest de Aussie overigens weer wat van deze winst inleveren.

Valutapaar AUD/USD is tijdens de Aziatische forex sessie gedaald tot de laagste stand in 5 maanden, onder invloed van een rapport dat liet zien dat het Australisch consumenten vertrouwen is gedaald.

De koers van de AUD/USD daalde de afgelopen uren tot 0,9137, de laagste stand sinds eind maart. Het valutapaar is voor het eerst in 5 maanden onder de 200-day Moving Average gedaald. Eind vorige week noteerde de Aussie - zoals de Australische valuta ook wel wordt genoemd - nog rond de 0,94 tegenover de greenback. 

Een belangrijk reden dat het sentiment zich de afgelopen uren tegen de Aussie keerde was de publicatie van een rapport van de Westpac Banking Corporation, waaruit bleek dat het consumenten vertrouwen deze maand aanmerkelijk lager is dan vorige maand. Kwam het Westpac survey vorige maand nog uit op een stijging van het vertrouwen met 3,8 procent ten opzichte van de maand ervoor, deze maand is er sprake van een daling met -4,6 procent, waarbij de index uitkomt op 94. Een cijfer onder de 100 duidt op meer pessimisten dan optimisten.

De Aussie heeft ook last van een toename in volatiliteit op de forex - o.a. door onrust rond de pond en de euro - en de toenemende divergentie tussen het beleid van de Fed en andere belangrijke centrale banken, waardoor de aantrekkelijkheid van de carry trade afneemt. Vanwege zijn relatief hoge rente wordt de Australische dollar vaak gebruikt als 'funding currency' in deze trade, en nu veel carry trades worden afgewikkeld komt de Aussie onder druk.

Analisten wezen erop dat de Aussie mogelijk nog verder zal dalen. Stephen Innes, senior trader bij OANDA Asia Pacific: "Traders could see a further correction lower if we see a daily close south of $0.9175, which is a key support level."

Ook Chris Weston, chief market strategist bij IG Australia in Melbourne, gaf aan dat de Aussie mogelijk richting de 90 dollar cent zou dalen als de daily candle onder de 92 zou sluiten voor het eerst sinds maart. 

Yen lager

De yen daalde ondertussen naar een nieuwe laagste stand. Valutapaar USD/JPY steeg tot 106,56, de hoogste stand sinds september 2008. 

Het sentiment rond de dollar/yen wordt op het moment bepaald door de vooruitzichten rond de Federal Reserve en dan vooral wanneer de Amerikaanse centrale bank de rente zal beginnen te verhogen. Uit een studie van de Federal Reserve in San Francisco bleek eerder deze week dat investeerders een latere en langzamere stijging van de rente verwachten dan bestuursleden van de Fed zelf, waardoor er ruimte lijkt te zijn voor correctie.

Kaneo Ogino, directeur bij Global-info Co in Tokyo, een forex research bedrijf: "People missed their chance to buy the dollar on dips. The interest rate outlook is in focus, as Japanese yields will keep to lower levels."

Kazuo Shirai, handelaar bij Union Bank NA in Los Angeles, is het daar mee eens. "The Fed is likely to raise rates by mid-2015, while other countries like Japan are forced to still ease. The dollar will be bought as the U.S. is likely to be the sole winner."

Markt spelers verwachten gemiddeld genomen dat de Fed de rente tegen juli 2015 tot in ieder geval 0,5 procent zal hebben verhoogd. Wanneer de Fed de rente inderdaad verhoogt zal dat voor het eerst zijn sinds 2006. 

De dollar index is de afgelopen uren gestegen tot de hoogste stand in 14 maanden, onder invloed van zwakte van andere belangrijke valuta op de forex en een studie van de Federal Reserve waaruit blijkt dat investeerders een langzamere stijging van de rente verwachten dan Fed bestuursleden zelf. 

De dollar index - waarbij de dollar wordt uitgezet tegen de zes belangrijkse andere valuta - steeg tijdens de Aziatische sessie tot 84,49, de hoogste stand sinds juli 2013, toen de index tot 84,75 reikte. Voorbij die piek ligt de eerstvolgende top in juli 2010.

De dollar kreeg gisteren o.a. de wind mee nadat uit een studie van de San Francisco Fed bleek dat investeerders in marktbeslissingen op dit moment uitgaan van een lanzamere ontwikkeling van de belangrijkste Fed rente dan leden van het Federal Open Market Committee (FOMC, het Fed orgaan dat gaat over het monetaire beleid) zelf doen.

Emma Lawson, senior forex strategist bij National Australia Bank: "The market's interpretation is that perhaps it had better re-price those expecations." 

Financieel nieuws bureau Bloomberg berichtte dat uit de futures handel blijkt dat er volgens de markt inmiddels een kans van 56 procent is dat de Fed de rente tenminste tot 0,5 zal hebben verhoogd tegen juli 2015. Die kans was eind augustus nog 52 procent. De rente staat al sinds december 2008 tussen de 0 en 0,25 procent. 

Een groot gedeelte van de dollar rally was ook te verklaren door zwakte bij de drie belangrijkste andere valuta op de forex: de euro, de pond en de yen. 

Valutapaar EUR/USD daalde tijdens de Aziatische sessie tot een nieuw laagste punt in 14 maanden op de forex, op $1,2867. Afgelopen donderdag verraste de Europese Centrale Bank de markt met zowel een renteverlaging als een geldverruimingsprogramma waarbij de ECB gedekte obligaties en andere schulden zal opkopen. 

ECB President Mario Draghi zei tijdens een persconferentie dat de bank de uitzonderlijke maatregelen neemt omdat de inflatie verwachtingen verder naar beneden zijn bijgesteld. 

Tegenover de yen bereikte de dollar de afgelopen uren ondertussen de hoogste stand in 6 jaar tijd, onder invloed van de toenemende verwachting onder investeerders dat het monetaire beleid van de Federal Reserve en de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ), de aankomende tijd steeds verder uiteen zal lopen. Waar de BOJ vorige week aangaf het extreem geldverruimende beleid in stand te houden, is de verwachting dat uit de Fed vergadering volgende week heel andere geluiden zullen komen.

De USD/JPY steeg tijdens de Aziatische forex sessie tot 106,34, de hoogste stand sinds october 2008. 

Masashi Murata, forex strategist bij Brown Brothers Harriman in Tokyo: "The impression I get is that these moves aren't so much dollar-buying but more a case of selling in other major currencies."

Dat was zeker ook het geval voor het Britse pond, dat de afgelopen uren steeds verder weggzakte tegenover de greenback onder invloed van toenemende vrees dat Schotland in een referendum aankomende 18 september mogelijk voor onafhankelijkheid zal stemmen. 

Uit een poll van YouGov bleek dit weekend voor het eerst dat het 'ja-kamp' op 51 procent kan rekenen van de kiezers die al weten waarop ze gaan stemmen, tegen 49 procent voor het 'nee-kamp'.

Analisten verwachten dat de onzekerheid over het Schotse referendum de koers van de pond zal blijven bepalen op de korte termijn. Analisten van BNP Paribas schreven verder in een klantenbericht dat "Our base expectation remains that the 'No' camp will prevail....Still, we would be cautious on re-entering GBP longs ahead of the vote given our expectation that volatility will remain elevated." 

Veel valuta handelaren zullen hetzelfde denken, en dat houdt valutapaar GBP/USD dus behoorlijk onder druk. 

In de afgelopen uren is de koers van GBP/USD gedaald tot $1,6065 op de forex, de laagste stand in 10 maanden.

Valutapaar GBP/USD (pond dollar) is de forex week aanmerkelijk lager begonnen, nadat een in het weekend gehouden poll in Schotland voor het eerst een voorsprong liet zien voor het ja-kamp voor het referendum over Schotse onafhankelijkheid dat volgende week wordt gehouden.

De koers van de GBP/USD opende de forex week daarop op $1,6165, terwijl de koers afgelopen vrijdag was gesloten rond $1,6320. Aan het begin van de Europese sessie daalde de GBP/USD verder, tot $1,6145. Het was de laagste stand sinds november en bovendien de grootste daling in 8 maanden tijd. 

Uit een poll van YouGov Plc voor de Sunday Times bleek dit weekend dat het Schotse kamp voor onafhankelijkheid voor het eerst op voorsprong is gekomen in de lange campagne in aanloop naar het referendum rond Schotse onafhankelijkheid, aankomende 18 september. 

51 procent van de ondervraagden gaven aan te zullen stemmen voor onafhankelijkheid, tegen 49 procent tegen, wanneer stemmen van zwevende kiezers die nog niet wisten waar ze op zouden gaan stemmen niet werden meegeteld. Markten reageren mede zo sterk op de poll omdat er tot nu toe weinig rekening is gehouden met een daadwerkelijke afscheiding van Schotland. 

Sam Tuck, senior forex strategist bij ANZ Bank New Zealand Ltd in Auckland: "The GBP was under pressure as markets consider there to be little credible planning for a "Yes vote" with a large number of unresolved questions expected to cause a halt in business investment and keep the BoE [Bank of England. red] on the sidelines should Scotland vote "Yes"."

Grote vraagstukken in het geval van Schotse onafhankelijkheid zijn o.a. of Schotland de pond zal houden of mogelijk de euro zal adopteren en wat er gebeurt met de nationale schuld van het Verenigd Koninkrijk en welk deel daarvan door Schotland zal worden overgenomen.

Alle grote Britse partijen hebben aangegeven dat ze tegen een onafhankelijke Schotse deelname aan de Britse pond zijn, maar de Schotse Premier Alex Salmond zegt dat dit zal veranderen als Schotse onafhankelijkheid realiteit is geworden.

De Britse pond was overigens al langer bezig aan een daling op de forex. Op 15 juli noteerde de GBP/USD nog $1,7192 op de valuta markt, het hoogste niveau sinds 2008. Sindsdien is het valutapaar echter met meer dan 5 procent gedaald. De afgelopen maand daalde de pond met 2,1 procent en deed het daarmee het slechtst van de belangrijkste valuta op de forex. 

Verschillende grote banken geven aan dat wanneer de Schotten inderdaad kiezen voor onafhankelijkheid op 18 september dit grote gevolgen kan hebben voor de pond. Kevin Daly, econoom bij Goldman Sachs Group zei dat een 'ja-stem' zou kunnen leiden tot een pond uitverkoop op de forex, en BNP Paribas gaf aan dat niet alleen Britse staatsobligaties geraakt zouden worden door een 'ja-stem' maar dat het ook zou kunnen leiden tot een verlaging van de kreditwaardigheid van het Verenigd Koninkrijk. 

Steve Barrow, hoofd Group-of-10 strategie bij Standard Bank Plc, zei dat een 'ja-stem' de GBP/USD zou kunnen duwen in de richting van de $1,55.

Omdat de verschillen tussen de twee kampen zo klein zijn, de markten tot voor het weekend er grotendeels van uit zijn gegaan dat het op een 'nee' zou uitdraaien en de gevolgen van een 'ja-stem' zo groot zijn, is het goed mogelijk dat er nog grote bewegingen aankomen in de pond de aankomende dagen. 

Zoals Simon Derrick, hoofd forex strategist bij Bank of New York Mellon in Londen schreef in een bericht: "It therefore looks as if it could prove another dangerous September for the pound." 

De koers van de euro raakte gisteren tegenover de dollar in vrije val op de forex na het rentebesluit en de aansluitende persconferentie van ECB President Mario Draghi. Tijdens de Aziatische sessie kwam valutapaar EUR/USD in rustiger vaarwater, maar van het verloren terrein werd vrijwel niets teruggewonnen. In tegendeel, de meeste analisten denken dat de euro nog verder kan dalen.

De EUR/USD daalde na het bekend worden van het rentebesluit direct van rond de $1,3140 tot in de buurt van de $1,3020. Toen tijdens de persconferentie van Draghi - die 45 minuten na het rentebesluit begon - duidelijk werd dat het ECB bestuur had besloten verder te gaan dan renteverlaging alleen, brak het belangrijkste valutapaar voor het eerst sinds juli 2013 door de $1,30 grens.

De Governing Council van de Europese Centrale Bank besloot gisteren om de belangrijkste rente - die waartegen banken bij de ECB kunnen lenen - te verlagen tot een historisch lage 0,05 procent. De deposito rente - de rente waartegen banken geld kunnen stallen bij de ECB - werd ook opnieuw verlaagd, tot -0,20 procent, waardoor het dus nog onaantrekkelijker wordt voor banken om geld te parkeren bij de ECB.

Tijdens zijn persconferentie maakte Draghi vervolgens bekend dat de bank zal overgaan tot het op grote schaal opkopen van zgn. asset-backed securities, oftewel obligaties e.d. die gedekt worden door een onderliggende waarde. Draghi gaf daarbij aan dat de ECB de balans wil vergroten van 2.000 miljard euro nu tot 2.700 triljard euro, de grootte van de balans begin 2012.

Het opkopen van gedekte obligaties is slechts een stap verwijderd van het bekende quantitative easing, waarbij een centrale bank ongedekte obligaties - zoals staatsobligaties - opkoopt. Vooral de Fed heeft daar veel gebruik van gemaakt en volgens veel economen heeft dat bijgedragen aan het snelle(re) herstel van de Amerikaanse economie.

Zover ging de Governing Council van de ECB gisteren dus nog niet, maar Draghi maakte tijdens de persconferentie wel duidelijk dat de bank zo nodig bereid zou zijn om dat pad wel op te gaan. Overigens was de raad het niet unaniem eens over de genomen maatregelen.

"Some wanted to do more, others less." aldus Draghi op een vraag van de pers, die daaraan toevoegde dat er wel sprake was van een "comfortable majority".  

De EUR/USD reikte gisteren uiteindelijk tot $1,2920, de laagste stand in 14 maanden en slechts een paar pips verwijderd van het juli 2013 dieptepunt van $1,2898. Daar voorbij ligt de eerstvolgende weerstand rond $1,2680, het dieptepunt uit november 2012. 

Yen laagst in 6 jaar

Ook de yen kreeg het de afgelopen 24 uur zwaar te verduren, nadat de gouverneur van de Japanse centrale bank, Bank of Japan (BOJ), Haruhiko Kuroda, zei dat een sterke dollar niet negatief is voor Japan en de BOJ bekend maakte het huidige grootschalige geldverruimingsprogramma in stand te houden. 

Daarmee werd valuta handelaren en investeerders gisteren dubbel duidelijk gemaakt dat het monetaire beleid van de VS enerzijds en Japan en de Eurozone anderzijds, steeds meer van elkaar afwijkt.

Daisuke Karakama, hoofd markt econoom bij Mizhuho Bank Ltd in Tokyo: "The policy divergence between Japan and the U.S., along with a decline in the euro has helped the yen. I expect the yen to test 108 by the end of the next month as the Fed normalizes policy."

Gisteren steeg de USD/JPY alvast naar 105,71, de hoogst stand sinds 0ctober 2008 op de forex. Tijdens de Aziatische sessie moest het valutapaar daar overigens wel weer behoorlijk wat van inleveren. Aan het begin van de Europese sessie noteerde de USD/JPY rond de 105,20.

Later vandaag komen de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers uit, de zgn. Non-Farm Payrolls. Als deze opnieuw boven de 200.000 nieuwe banen uitkomt, zou de dollar daar mogelijk nieuwe brandstof uit kunnen halen, waardoor de yen en euro onder hernieuwde druk komen op de forex. 

Valutapaar EUR/USD heeft de lichte winst die gisteren op de forex geboekt werd onder invloed van optimisme over een mogelijke wapenstilstand in Oost-Oekraine, grotendeels kunnen vasthouden tijdens de Aziatische sessie. 

De koers van de EUR/USD steeg gisteren van rond de $1,3120 naar $1,3160. Tijdens de Aziatische sessie moest daar wel iets van teruggeven worden, maar bleef het belangrijkste valutapaar op de forex toch voornamelijk rond de $1,3145 bewegen. Aan het begin van de Europese sessie noteerde de EUR/USD rond de $1,3140.

Nieuws gisteren dat een permanent bestand tussen Oekraine en de pro-Russische separatisten aanstaande was gaf de financiele markten een lift. Ook de euro profiteerde van het nieuws, omdat Europa meer last heeft dan de VS van de uitwisseling van sancties tussen Rusland en het Westen.

Toen later bleek dat een permanent bestand zeker nog geen uitgemaakte zaak is, zakte het enthousiasme weer wat weg en moest de euro wat van de eerder gemaakte winst inleveren.

Later vandaag, om 13:45 Nederlandse tijd, maakt de Europese Centrale Bank (ECB) het maandelijkse rentebesluit bekend. Analisten zijn er onderling over verdeeld of de ECB wel of niet zal besluiten de rente verder te verlagen, of eigenlijk rentes, omdat de bank mogelijk zal besluiten om zowel de main refinancing rate - ook wel minimum bid rate - te verlagen, de rente waartegen banken kunnen lenen bij de ECB, als de deposito rente, de rente waartegen banken fondsen kunnen stallen bij de ECB. 

De main refinancing rate staat op dit moment op een historisch lage 0,15 procent, terwijl de deposito rente op een al even historisch lage -0,10 procent staat.

Behalve renteverlaging(en) zou ECB President Mario Draghi ook kunnen aankondigen dat de bank binnenkort over zal gaan tot zgn. 'Quantitative Easing' (QE), oftewel het opkopen van staatsobligaties van eurozone landen om zo de geldhoevelheid verder te vergroten en de inflatie daling te bestrijden. Hoewel een meerderheid van economen denkt dat Draghi daar waarschijnlijk vandaag nog niet toe zal overgaan, is een dergelijke maatregel voor een deel wel ingeprijsd in de koers van de EUR/USD, waardoor het achterwege blijven ervan de EUR/USD mogelijk een tijdelijke boost zal geven.

Kortom, een hoop onzekerheid. Zoals Piet Lammens, strategist bij KBC bank aangeeft: "We've never been more uncertain about what they'll decide and how the market will react to that."

Strategisten van Barclays gaven aan dat de marktverwachting leunt in de richting van renteverlaging, waardoor het achterwege blijven van iedere actie door de ECB de euro mogelijk een lift zal geven op de forex.

"However...we expect the market to keep pricing in the ECB's commitment to its accomodative monetary policy stance, expecting more actions in the coming months in the form of QE, meaning that any increase in volatility after today's meeting would be temporary."

Sommige markt spelers gaven blijk van een eerst-zien-dan-geloven houding ten opzichte van de ECB. Zo schreef Jonathan Sudaria, dealer bij Capital Spreads, in een bericht aan klanten: "Despite crossed fingers that the ECB will start up the printing presses and signs that Putin has had his fill in Ukraine, both have a history of disappointing." 

De persconferentie van Mario Draghi begint 45 minuten na het bekend maken van het rentebesluit, rond 14:30 Nederlandse tijd. De Persconferentie wordt live uitgezonden.

Rond het bekendmaken van het rentebesluit en de aansluitende persconferentie van Draghi is de verwachte volatiliteit op de forex hoog.

De dollar index is tijdens de Aziatische forex sessie gestegen tot de hoogste stand in 14 maanden, onder invloed van beter dan verwachte cijfers over de groei van de Amerikaanse produktie en toegenomen uitgaven in de bouwsector. 

De index - een gewogen gemiddelde van de dollar tegen de zes belangrijkste andere valuta - steeg tijdens de Aziatische sessie tot 83,052 en brak daarmee voor het eerst in meer dan een jaar tijd de 83 grens. Begin augustus noteerde de index nog rond de 81,30. De afgelopen uren moest de dollar overigens weer wat inleveren, voornamelijk tegen de yen.

Het Institute for Supply Management (ISM) maakte gisteren bekend dat de produktie activiteit index in augustus tot 59,0 is gestegen, significant hoger dan de 57,0 die verwacht was en de sterkste meting sinds maart 2011. Verder bleek dat uitgaven in de Amerikaanse bouwsector in juli het hoogst waren in 5 1/2 jaar.

Later vandaag komen er ook cijfers uit over de Amerikaanse fabrieksorders in juli en analisten verwachten daarin een groei van bijna 11 procent, tegen 1,1 procent de maand daarvoor. En ook voor de groei van de werkgelegenheid in augustus, die vrijdag bekend zal worden, zijn analisten optimistisch en rekenen opnieuw op een toename van het aantal banen met meer dan 200.000. Dat zou de zevende maand op rij zijn dat het aantal banen met meer dan 200.000 is gegroeid.

Janu Chan, econoom bij St. George Bank Ltd in Sydney: "The U.S. dollar has a bit further it can go. The U.S. data looks strong and supportive of Fed rate hikes some time. If this improvement continues, then there's a good chance that the Fed could move earlier than what markets are anticipating." 

Het percentage door Bloomberg ondervraagde analisten dat verwacht dat de Federal Reserve de rente tegen juni 2015 zal verhogen is sinds 18 augustus gestegen van 36 procent naar 44 procent.

Donderdag belooft ook een volatiele dag te worden voor de dollar index, als de Europese Centrale Bank (ECB) bijeenkomt voor de maandelijkse beleidsvergadering en rond 13:45 Nederlandse tijd het rentebesluit bekend maakt. Drie kwartier later begint vervolgens de persconferentie van ECB President Mario Draghi, die live zal worden uitgezonden. 

Sommige analisten verwachten dat de ECB de rente verder zal verlagen om de inflatie daling tegen te gaan en dat Draghi tijdens zijn persconferentie zal aankondigen dat de ECB binnenkort zal beginnen met het opkopen van staatsobligaties van euro landen, het zgn. 'quantative easing'. Anderen denken dat het voor het moment nog bij woorden zal blijven.

Hierdoor is de kans op volatiele beweging van de EUR/USD op de forex significant tijdens de persconferentie. De afgelopen dagen is het valutapaar in een afwachtende stand en heeft zich bewogen binnen een kanaal tussen de $1,3110  - $1,3146.

Yen herstelt

Valutapaar USD/JPY daalde tijdens de Aziatische sessie na eerder voor het eerst sinds januari tot boven de 105,00 te zijn gekomen. De USD/JPY reikte tot 105,31, dicht in de buurt van de piek van 105,45, een niveau dat daarvoor het laatst gezien was in october 2008, voordat herstel voor de yen intrad. 

De daling van de USD/JPY zette in nadat bekend werd dat de Japanse Premier Shinzo Abe bondgenoot Yasuhisa Shiozaki heeft benoemd tot minister van gezondheid, een ministerie dat ook het pensioenfonds van de Japanse overheid beheert, het grootste pensioenfonds ter wereld. Gisteren was de yen juist nog gedaald onder invloed van geruchten over deze benoeming, maar met het bekend maken ervan was het blijkbaar tijd voor retracement voor de USD/JPY. 

Nagayuki Yamagishi, senior analist bij Money Square in Tokyo: "The yen's drop against the dollar looks overdone. The gains seemed to have occurred too quickly and are likely to consolidate."

De yen is in augustus gedaald met 1,23 procent, de grootste daling onder de belangrijkste valuta na de Nieuw-Zeelandse dollar. De euro daalde in augustus met 1,16 procent, terwijl de dollar steeg met 1,27 procent op de forex. 

Valutapaar USD/JPY (dollar yen) is tijdens de Aziatische forex sessie tot de hoogste stand sinds januari gestegen, onder invloed van geruchten over de aanstaande benoeming van een bondgenoot van de Japanse premier Shinzo Abe als minister van gezondheid, een ministerie dat ook het grootste pensioenfonds ter wereld, het Government Pension Investment Fund (GPIF) overziet. 

De koers van de USD/JPY steeg op de valuta markt tot 104,87, de hoogste stand sinds 16 januari en niet ver verwijderd van de 105,44 die op 2 januari van dit jaar werd bereikt, een niveau dat niet meer was gehaald sinds october 2008. 

De rally van valutapaar USD/JPY kwam op gang nadat Kyodo News berichtte dat Abe mogelijk Yasuhisa Shiozaki zal benoemen als minister van gezondheid, het ministerie dat ook het $1.200 miljard grote GPIF beheert. 

Yuji Saito, directeur forex bij Credit Agricole SA in Tokyo: "Media reports that Prime Minister Abe is considering appointing Shiozaki als health, labor and welfare minister are fueling expectations to GPIF reform, helping lift Japanese stocks and spurring yen selling. Shiozaki has been actively putting forward suggestions on GPIF reform."

Het GPIF zal waarschijnlijk in de herfst zijn nieuwe portefeuille verdeling bekend maken en analisten denken dat het pensioenfonds het percentage aan Japanse aandelen zal vergroten ten koste van het percentage staatsobligaties. Daardoor zou de Nikkei stijgen, wat vervolgens een drukkend effect zou hebben op de yen.

De stijging van de dollar tegenover de yen werd volgens verschillende valuta handelaren geholpen door het raken van een optie barriere op 104,50. Ook rond de 105,00 liggen zulke barrieres en als deze kunnen worden gebroken dan komt de top van 2 januari snel in zicht. 

Masashi Murata, forex strategist bij Brown Brothers Harriman in Tokyo, gaf aan dat cijfers uit de VS later vandaag ook een rol kunnen spelen in de koersvorming van de USD/JPY. "Against the yen, the dollar might have trouble topping the 105 level for now, but that depends on the direction of the U.S. Treasury yields, and U.S. data later in the session." aldus Murata. 

De dollar index - waarbij de greenback wordt uitgezet tegen de belangrijkste andere valuta - zette zijn rally ondertussen voort, en steeg de afgelopen uren van rond de 82,75 tot boven de 82,90, de hoogste stand sinds september 2013.

Euro in wachtkamer

Valutapaar EUR/USD bereikte tijdens de Aziatische sessie een nieuwe laagste stand in een jaar tijd, op $1,3115, voordat de afgelopen uren enig herstel optrad voor de geplaagde gemeenschappelijke valuta.

Sinds maandag beweegt de EUR/USD in een nauw kanaal tussen de $1,3115 en $1,3146, in afwachting van de maandelijkse beleidsvergadering van de Europese Centrale Bank (ECB), aankomende donderdag.

Maandag werd bekend dat de productie in Frankrijk de afgelopen maand het snelst is gedaald in 15 maanden tijd en dat ook de Spaanse en Italiaanse productie activiteit achterbleven bij de verwachtingen. Tezamen met de krimp van de Duitse economie in het tweede kwartaal houdt dit onder investeerders en speculanten de mogelijk levendig van nieuwe maatregelen door de ECB.

Uit een onlangs door Bloomberg gehouden poll onder economen bleek dat 44 procent van de ondervraagden denkt dat de ECB mogelijk dit jaar of begin volgend jaar zal beginnen met 'quantitative easing', oftewel het opkopen van staatsobligaties van Eurozone landen om op die manier de geldhoeveelheid te vergroten en inflatie aan te jagen.

Opmerkingen van ECB President Mario Draghi in die richting tijdens de vergadering van aankomende 4 september zouden de EUR/USD mogelijk stevig onder druk kunnen zetten op de forex.  

Valutapaar EUR/USD is aan het begin van de forex week gedaald tot een nieuw dieptepunt onder invloed van groeiende zorgen over het conflict in Oost-Oekraine en de lage inflatie in de Eurozone, die in augustus is gedaald tot slechts 0,3 procent, zoals vrijdag bleek.

De koers van de EUR/USD daalde aan het begin van de Aziatische sessie tot $1,3119, de laagste stand sinds begin september 2013. Daarna krabbelde het belangrijkste valutapaar op de forex weer wat op, tot $1,3133 aan het begin van de Europese sessie, maar veel valuta handelaren en analisten vermoeden dat de euro nog verder zal dalen.

Thomas Averill, managing director bij Rochford Capital, een forex risk-management bedrijf in Sydney: "One of the big reasons why euro-dollar is going down is we've got talk of tightening coming out of the Federal Reserve and the opposite kind of talk coming out of Europe." 

Averill voegde daar aan toe dat de euro mogelijk tot $1,30 zal dalen deze week, waar het valutapaar dan wellicht support zal vinden. De $1,30 wordt gezien als een psychologische barriere en heeft in het verleden vaker dienst gedaan als steun niveau.

Uit vrijdag gepubliceerde cijfers van de Commodity Futures Trading Commission (CFTC) bleek dat valuta handelaren hun long posities in de Amerikaanse dollar opnieuw hebben vergroot in de week die eindigde op 26 augustus. De netto posities tegen de EUR/USD zijn inmiddels gestegen tot het hoogste niveau sinds juli 2012. 

Vrijdag bleek dat de Eurozone inflatie in augustus tot 0,3 procent is gedaald, het laagste niveau sinds oktober 2009. Later deze week, op 4 september, houdt de Europese Centrale Bank zijn maandelijkse beleidsvergadering en sommige analisten denken dat ECB President Mario Draghi mogelijk deze week al nieuwe maatregelen zal aankondigen om de 'laag-flatie' beter te bestrijden. Anderen denken echter dat Draghi mogelijk wel in woord zal laten merken dat de ECB nieuwe maatregelen in petto heeft, maar nog niet in daad.

Zo schreven analisten van Barclays in een klantenbericht: "It is too early for the ECB to announce new policy measures, given that the two most powerful policies announced in June are not yet deployed." De analisten merkten daarbij op dat omdat een minderheid van marktspelers wel al actie verwacht, er mogelijk een korte 'relief rally' zal zijn als nieuwe maatregelen achterwege blijven. 

Ook Mitul Kotecha, hoofd Asia-Pacific forex strategie bij Barclays in Singapore noemde de mogelijkheid van een relief rally. "Although Draghi will sound dovish, policy inaction may give the EUR some limited, albeit short-lived, relief." 

Oekraine crisis

Ondertussen legt ook het steeds verder escalerende conflict in Oost-Oekraine meer druk op de euro. Het regeringsleger moest zich dit weekend op verschillende punten terugtrekken, onder invloed van nieuwe steun voor de Pro-Russische rebellen vanuit Rusland. 

De Oekrainse President Petro Poroshenko waarschuwde dat een "full-scale war" onvermijdelijk was als Russische troepen zouden blijven oprukken om de rebellen te ondersteunen. Europa en de VS hebben Moskou inmiddels met nieuwe, zwaardere sancties gedreigd.

Analisten zeiden dat een verder escalerende crisis in Oost-Oekraine in het algemeen ondersteunend zal zijn voor de dollar en negatief voor de euro.