De dollar had het moeilijk op de forex de afgelopen uren, onder invloed van tegenvallende cijfers over de Amerikaanse economie, gisteren, en teruglopende verwachtingen onder marktspelers rondom de maandelijkse werkgelegenheidscijfers die vrijdag gepubliceerd zullen worden.

De dollar index - waarbij de greenback wordt uitgezet tegen de zes belangrijkste andere valuta - liep tijdens de Aziatische sessie terug van 98,30 tot 97,75, waarmee het dollar herstel van de afgelopen dagen voor het moment in de ijskast staat.

Gisteren bleek dat de werkgelegenheidsprognose van salaris administratie kantoor ADP - dat de salaris administratie verzorgt voor veel grote Amerikaanse bedrijven - met 189.000 nieuwe banen in maart veel lager binnen kwam dan de ongeveer 230.00 waar analisten op hadden gerekend. Het was het slechtste cijfer sinds januari 2014.

Verder bleek dat de groei van de Amerikaanse industrie in maart is gedaald tot het laagste niveau in twee jaar tijd. Dat staat in contrast met de Eurozone, waar de groei van ondere andere Italie en Spanje - zo bleek gisteren - juist verder is aangetrokken de afgelopen maand.

De data lijkt in toenemende mate een beeld te ondersteunen van een Amerikaanse economie die wel degelijk geraakt wordt door de sterke dollar, terwijl de Europese economie profiteert van een relatief zwakke euro. Hierdoor neemt onder valuta handelaren het vermoeden toe dat de Fed eerder later dan medio 2015 de rente voor het eerst zal verhogen. 

Masashi Murata, senior markt strategist bij Brown Brothers Harriman in Tokyo: "Right now the market's worry is the Fed showing concern about a strong dollar, and the data only compounded such fears. Even if Friday's non-farm payroll number is decend - it could come in around 250,000 - that might not dispel strong dollar concerns. That is why there isn't much bargain hunting for the dollar."

Mochten de non-farm payrolls - oftewel de Amerikaanse werkgelegenheid uitgezonderd de agriculturele- en overheidssector - inderdaad opnieuw boven de 200.000 uitkomen dan zou dat voor de 13e keer op rij zijn, iets wat sinds 1977 niet meer gebeurd is.

Tegelijkertijd is de afgelopen maanden ook gebleken dat de loonontwikkeling achterblijft en dat daardoor het consumentenvertrouwen en de consumentenbestedingen ook achterblijven. Ook de Amerikaanse inflatie ontwkkeling was in februari met 1,4 procent beperkt, al wordt dit voor het grootste deel toegeschreven aan de lage olieprijs.

Euro

De koers van het belangrijkste valutapaar op de forex, de EUR/USD, steeg de afgelopen uren van rond de $1,0750 tot $,10840, het hoogste punt sinds het begin van deze week, onder invloed van zowel de genoemde meevallende cijfers over de Spaanse en Italiaanse economie als de druk op de dollar.

De ruimte aan de bovenkant voor de EUR/USD lijkt echter vooralsnog beperkt, vanwege de aanhoudende onzekerheid rond Griekenland. Woensdag diende de Griekse regering een nieuwe voorstel in dat nog dit jaar zo'n zes miljard euro extra voor de Griekse schatkist moet opleveren, maar daarbij gaat het vooral om belastingmaatregelen en weinig om echte economische hervorming zoals het aanpakken van het pensioenstelsel.

Vice ministers van financien van de Eurozone bespraken de voorstellen woensdag telefonisch maar boekten vooralsnog weinig vooruitgang. Volgens een anonieme bron van de Financial Times was het ingediende voorstel nog steeds onvoldoende om de laatste tranche van de tweede Griekse bailout uit te keren.

De Griekse premier Alexis Tsipras heeft eerder aangegeven dat Griekenland nog tot de tweede week van april voldoende geld heeft om aan alle lopende verplichtingen te voldoen. 

De yen liet tijdens de Aziatische forex sessie een grillig koersverloop zien tegenover de dollar, nadat bleek dat Japanse producenten in het eerste kwartaal negatiever waren over de vooruitzichten dan verwacht.

De zgn. Tankan producenten index ondervraagt grote producenten in een survey naar de huidige omstandigheden en de economische vooruitzichten. De index wordt ieder kwartaal door de Japanse centrale bank gepubliceerd en kwam voor Q1 uit op 12 - hetzelfde niveau als in Q4 van 2014 - waar op 14 was gerekend. Uit het survey bleek dat 2/3 van de bedrijven verwachten dat de situatie zal verslechteren, terwijl 83 procent van de grote producenten de huidige condities bestempelden als "niet zo goed" of "niet goed".

Na de uitbreiding van de stimuleringsmaatregelen door de Japanse centrale bank (Bank of Japan, BOJ) in oktober vorig jaar, was juist verwacht dat de industrie zou aantrekken; dat is vooralsnog dus nog niet het geval. 

Onder invloed van de tegenvallende Tankan index daalde de Japanse aandelenbeurs Nikkei, waardoor de veilige haven status van de yen populairder meer in trek kwam. De eerste uren van de Aziatische sessie daalde valutapaar USD/JPY dan ook van rond de 120,10 tot rond de 119,40. Vervolgens keerde de koers echter weer om, mede onder invloed van de oproep van een van de architecten van 'Abenomics' - het extreem geldverruimende beleid van de huidige Japanse regering - aan de BOJ om de geldverruiming verder te vergroten op de vergadering van 30 april.

"The economy is at a standstill and prices are seen falling ahead. To do nothing isn't an option for the BOJ", aldus Kozo Yamamoto, een monetair beleidsexpert binnen de partij van premier Shinzo Abe.

Tegen het einde van de Aziatische sessie schurkte de USD/JPY weer aan tegen de 120.

Dollar

De dollar is de afgelopen uren ook wat meer onder druk gekomen in afwachting van de maandelijkse voorspelling voor de Amerikaanse werkgelegenheidsgroei door salarisadministratie kantoor ADP. De zgn ADP Non-Farm Employment Change cijfers worden traditiegetrouw twee dagen voor de officiele Non-Farm Payroll cijfers gepubliceerd.

Met de gemengde cijfers over de Amerikaanse economie van de afgelopen weken/maanden en een Federal Reserve die onlangs duidelijk maakte actief te kijken naar de economische ontwikkeling bij het besluit om de rente al dan niet te verhogen, worden de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers nauwgezet in de gaten gehouden. Wanneer de cijfers achterblijven bij de verwachtingen zou de druk op de dollar snel toe kunnen nemen.

Imre Speizer, markt strategist bij Westpac Banking Corp in Auckland: "The flow of U.S. data lately has not been too encouraging. There have been more disappointments than positive surprises, and so we expect probably a period of consolidation for the U.S. dollar."

Ook Jesper Bargmann, hoofd trading bij Nordea Bank in Singapore, ziet consolidatie bewegingen in de dollar, maar ziet vooralsnog geen verandering in de langere termijn trend van bijvoorbeeld de euro/dollar. "I think the theme is kind of intact, until we start seeing the first hike out of the U.S. We still have the Greek situation looming, so overall there will be pressure on the euro."

Bargmann voegde daar aan te verwachten dat het support niveau van de EUR/USD rond de $1,04/$1,05 op de forex opnieuw aangevallen zal worden en dat het paar het pariteitsniveau zal testen. 

Het herstel van de dollar tegenover de meeste andere belangrijke valuta op de forex dat vorige week begon zet deze week door, onder invloed van terugkerend lange-termijn vertrouwen in de dollar na de aanvankelijke teleurstelling over de voorzichtige Fed beleidsverklaring, en toenemende zorgen over de Griekse crisis.

De dollar index steeg de afgelopen uren tot van 97,87 tot 98,36, de hoogste stand in een week tijd. Daarmee is de index weliswaar nog steeds een behoorlijk stuk verwijdert van de 100,39 die twee weken geleden bereikt werd, maar stevent hij met een totale stijging van 8,8 procent in het eerste kwartaal nog steeds af op het beste kwartaal sinds het derde kwartaal van 2008.

Maandag werd duidelijk dat het aantal huizenverkopen in de VS in februari is aangetrokken en dat de inflatie gemeten over de twaalf maanden tot februari is gestegen van 1,3 naar 1,4 procent, een bescheiden stijging maar desalniettemin een stijging.

John Ryding, hoofd econoom bij RDQ Economics in New York: "This should reassure the Fed that recent low headline inflation readings are the result of transitory energy price declines and that inflation is likely to rise toward the Fed's target over time."

In tegenstelling tot de dollar is de euro juist met 10,8 procent gedaald dit kwartaal. Sinds het begin van de week staat valutapaar EUR/USD weer onder hernieuwde druk op de forex, onder invloed van de groeiende druk op Griekenland om met significante economische hervormingen te komen en maatregelen die op de korte termijn geld voor de schatkist opleveren, een druk die de socialistische regering van Alexis Tsipras tot nu toe blijft weerstaan.

In plaats daarvan flirt Tsipras openlijk met de mogelijkheid om met de Russische President Poetin zaken te doen in plaats van met de EU; een ontmoeting met Poetin die eerder voor mei gepland was is inmiddels naar voren gehaald en zal nu op 8 april plaatsvinden, vlak voordat Griekenland naar eigen zeggen niet langer aan de lopende kredietverplichtingen zal kunnen voldoen.

Shusuke Yamada, forex strategist bij Bank of America Merrill Lynch in Tokyo: "Markets are becoming more sensitive to the Greek issue. In addition, the European Central Bank's quantitative easing is keeping downward pressure on the euro. Fundamentals point to euro selling."

De koers van valutapaar EUR/USD daalde de afgelopen uren van rond de $1,0840 tot onder de $1,0750 aan het begin van de Europese forex sessie. Daarmee bevindt het paar zich ruwweg in het midden van de hoogste koers die bereikt werd in de nasleep van het Fed besluit - rond de $1,1050 - en de laagste koers die even daarvoor bereikt was, rond $1,0450. 

Aussie lager

De Australische dollar heeft het ondertussen ook moeilijk, vooral onder invloed van de afkoelende Chinese economie, die de prijs van grondstoffen naar beneden duwt, waar de van de grondstoffen export afhankelijke Australische economie dan weer last van heeft. Meer dan een derde van de Australische export gaat naar China.

Zo is de prijs van ijzererts - het belangrijkste export produkt van Australie - de afgelopen twaalf maanden met meer dan 50 procent gedaald. Maandag daalde de prijs tot het laagste niveau sinds mei 2009. De kans dat de Australische centrale bank op 7 april aanstaande zal besluiten om de rente verder te verlagen lijkt dan ook toegenomen.

De koers van de AUD/USD daalde op de forex de afgelopen uren tot 0,7595, niet ver van het dieptepunt van 0,7561 dat het paar 11 maart bereikte, de laagste stand in zes jaar tijd. 

De euro is de nieuwe forex week lager begonnen tegenover de dollar, onder invloed van een speech van Fed Voorzitter Janet Yellen, vrijdag, waarin ze een meer gedetailleerde uitleg gaf over het rentebeleid van de Fed, en groeiende zorgen over de kans dat Griekenland niet langer in staat zal zijn om aan zijn kredietverplichtingen te blijven voldoen.

De koers van de EUR/USD daalde de afgelopen uren van rond de $1,0900 tot $1,0821 aan het begin van de Europese sessie, niet ver van de $1,0805 die afgelopen vrijdag werd bereikt, het laagste punt in een week tijd.

De nieuwe Griekse regering, geleid door Alexis Tsipras van de socialistische partij Syriza, zei afgelopen vrijdag dat Griekenland niet aan haar betalingsverplichtingen zal blijven voldoen als de troika de laatste tranche van het tweede bailout programma niet vrijgeeft.

Onder de hervormingsvoorstellen die Griekenland vorige week deed zit onder andere een voorstel om toekomstige betalingen te linken aan economische groei, om de rente verder te verlagen en de tijd voor terugbetaling te verhogen. De kans dat de troika hier mee akkoord zal gaan is klein.

Marius Daheim, senior rente strategist bij SEB AB in Frankfurt: "A debt restructuring has been under discussion as long as Syriza has been in charge and every time this iussue has been raised there's been a great many people opposing it. The debt that Greece owes is already at extremely favorable conditions."

Uit credit-default swaps - waarmee investeerders zich kunnen beschermen tegen het niet terugbetalen van schulden - blijkt volgens data provider CMA dat er een kans is van 72 procent dat Griekenland binnen de aankomende vijf jaar niet in staat zal blijken zijn schulden terug te betalen en een kans van 67 procent dat dit de aankomende maand al zo is.

De EUR/USD brak afgelopen week nog meerdere malen boven de $1,10, een behoorlijk eind verwijdert van de $1,0457 die het paar bereikte voordat de Federal Reserve aangaf dat het pad van rentestijgingen waarschijnlijk geleidelijker zou zijn dan eerder door de markt was aangenomen. Toch denken veel forex analisten dat de opleving in de euro slechts van tijdelijke aard is.

Kengo Suzuki, hoofd forex strategist bij Mizuho Securities in Tokyo: "The euro's rebound is nothing more than adjustments as it remains pressured by lingering uncertainty over Greece and the ECB's strong easing stance. It is likely to drift lower toward $1.05."

Ook analisten van Goldman Sachs schreven op 27 maart te verwachten dat de euro verder zal verzwakken tegenover de dollar de aankomende kwartalen en Sam Tuck, forex strategist bij ANZ Bank New Zealand, schreef in een klantenbericht dat de USD zich in een "cyclical bull market" bevindt en zal blijven stijgen onder invloed van de eerste rente verhoging later dit jaar.

In haar speech van afgelopen vrijdag op de Federal Reserve Bank Conference in San Francisco, zei Yellen dat de Fed het rentebeleid op een graduele manier zal benaderen, en dat, afhankelijk van de actuele en verwachte ontwikkeling van de economie, renteverhogingen "could speed up, slow down, pause, or even reverse course."

Yellen zei verder te verwachten dat de eerste renteverhoging later dit jaar zou plaatsvinden, wat het verschil met de Europese Centrale Bank, de Japanse centrale bank en verschillende andere centrale banken verder accentueerde. 

De dollar is de afgelopen uren gestegen tegenover verschillende andere valuta op de forex, onder invloed van beter dan verwachte cijfers over de Amerikaanse economie die in de loop van donderdag gepubliceerd werden, waardoor het geloof in een voortvarend herstel van de economie toenam.

De dollar index - waarbij de dollar wordt uitgezet tegen de belangrijkste andere valuta - steeg van een niveau van rond de 97,00 aan het begin van donderdag tot rond de 97,50 tijdens de Aziatische sessie van vrijdag. Aan het begin van de Europese sessie noteerde de index rond de 97,70.

Valutapaar USD/JPY liet donderdag nog een laagste stand in de maand noteren van 118,33, maar kroop in de daaropvolgende uren omhoog en bewoog zich tijdens de Aziatische sessie tussen de 119,15-40. Aan het begin van de Europese sessie noteerde het paar rond de 119,50 op de forex.

De EUR/USD brak gisteren wederom boven de $1,10 en steeg tot $1,1052, maar kon dat niveau voor de vierde keer in de afgelopen twee weken niet vasthouden en viel de afgelopen uren terug tot rond de $1,0810.

Analisten van BNP Paribas zagen in de rappe val van de euro een bevestiging dat een niveau boven de $1,10 voor het moment te hoog gegrepen is voor de EUR/USD. "The inability of EUR/USD to hold tests above $1.10 also supports our expectation that longer-term-oriented market participants are keen to sell the currency at better levels." aldus de analisten, die daar aan toevoegden dat "we think low and falling real rates are likely to keep euro zone and Japanese investors focused on selling their currencies into rallies, and we expect the USD to benefit."

Donderdag bleek dat het aantal eerste uitkeringsaanvragen in de VS vorige week lager is uitgekomen dan verwacht, op 282.000. Ook kwam de inkoop managers index voor de services sector in maart uit op het hoogste niveau in zes maanden tijd.

Analisten van de Australia and New Zealand Banking Group schreven in hun maandelijks forex rapport te verwachten dat de huidige dollar correctie van relatief korte duur zal zijn, voornamelijk door grotere zwaktes in andere economien, zoals die van opkomende landen - met als belangrijkste voorbeeld China - en hedging activiteiten die "dollar supportive" blijven.

Vanavond geeft Fed Voorzitter Janet Yellen een speech over monetair beleid op de Federal Reserve Bank of San Francisco Conference; daarin mogelijk nieuwe aanwijzingen over het te volgen monetaire beleidspad door de Fed de aankomende maanden.

Zwitserse Franc lager

Ondertussen probeerde Fritz Zurbruegg, lid van het bestuur van de Zwitserse centrale bank (Swiss National Bank, SNB), gisteren de koers van de Franc naar beneden te praten tijdens een speech in Zurich; en met succes, zo leek het.

Zurbruegg zei dat de franc nog altijd "significantly overvalued" was en dat het besluit van de SNB om het kunstmatig ingestelde franc plafond los te laten - zoals de SNB daartoe besloot op 15 januari - "doesn't mean that we will simply be a passive observer." De bank, zo vervolgde Zurbruegg, "will intervene in the foreign-exchange market as necessary in order to influence monetary conditions."

De koers van valutapaar USD/CHF noteerde donderdagochtend nog rond de 0,9490, maar was aan het begin van de Europese vrijdag sessie gestegen tot 0,9690. Daarin speelde het positieve dollar sentiment zeker een rol, maar de waarschuwing van de SNB zal het voor marktspelers ongetwijfeld makkelijker hebben gemaakt om de franc te shorten tegen de dollar op de forex.

De yen is tijdens de Aziatische forex sessie gestegen tot de hoogste stand in een maand tijd tegenover de dollar, onder invloed van de escalerende situatie in het Midden-Oosten, nadat Saudi Arabie en zijn bondgenoten luchtbombardementen hebben uitgevoerd tegen de Sjiietische Houthi rebellen in Yemen.

De koers van de USD/JPY daalde de afgelopen uren van rond de 119,50 tot 118,60, de hoogste stand sinds 25 februari. De yen index - een gewogen gemiddelde van de Japanse valuta tegenover 10 andere valuta - is in 2015 met 5,5 procent gestegen, mede door toenemende onrust over het conflict in Oekraine, de aanwakkerende Griekse crisis en de afkoelende Chinese economie, allemaal factoren die de traditionele veilige haven status van de yen aantrekkelijker maken.

De Saudische Koning Salman gaf opdracht tot het bombarderen van Sjiietische Houthi posities nadat de Yemenitische President Abdurabuh Mansur Hadi daarom gevraagd had. Het Soennitische Saudi Arabie beschuldigt het Sjiietische Iran ervan de Houthi rebellen in Yemen te steunen, wat de spanning in de regio heeft doen toenemen.

Sue Trinh, senior forex strategist bij Royal Bank of Canada in Hong Kong: "If things escalate in the Middle East, the risk is certainly to the downside for a lot of the risk proxies. Kiwi and Aussie have been the biggest losers in this environment, while the yen and the Canadian dollar outperform."

De koers van de Canadese dollar steeg tijdens de Aziatische sessie van rond de 1,2530 tot rond de 1,2440, waarmee de Canadese dollar zich opmaakt voor een nieuwe aanval op de 1,2440-20 regio die de afgelopen week als support heeft gediend voor de USD/CAD.

De stijgende onrust in het Midden-Oosten liet ook de olieprijs niet onberoerd. De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie is sinds gisteren met bijna 6 procent gestegen, tot $52,40 aan het begin van de Europese sessie.

De Australische - en Nieuw-Zeelandse dollar hadden het zoals gezegd juist lastig, omdat ze worden gezien als meer riskantere valuta, met hun op de export gerichte grondstoffen-economieen die het moeten hebben van een stabiele geo-politieke situatie en een gezonde mondiale economische groei.

De koers van valutapaar AUD/USD daalde de afgelopen uren van rond de 0,7900 tot 0,7803, waarna enig herstel optrad voor de Aussie tegenover de greenback. De NZD/USD daalde van rond de 0,7690 tot 0,7570, maar tegen het einde van de Aziatische sessie wist ook de Kiwi wat van het verloren terrein terug te pakken.

De EUR/USD bleef ondertussen dicht bij de $1,0970 tijdens de Aziatische sessie, om aan het begin van de Europese sessie het kopje opnieuw boven de $1,10 uit te steken. Het belangrijkste valutapaar is de afgelopen dagen steeds meer tegen de $1,10 aangeschurkt, de koers die het paar ook bereikte vlak nadat duidelijk werd dat de Amerikaanse centrale bank de rente minder voortvarend zou verhogen dan eerder werd gedacht.

Josh O'Byrne, G10 strategist bij CitiFX: "While very tentative, the recent stability in the euro might suggest at least a near-term equilibrium has been reached. Though we still see EUR risks lower, we could be entering a period of consolidation."

Voor het moment dus even rust in de EUR/USD, nadat het paar sinds medio vorig jaar op de forex vrijwel iedere week lager is gesloten dan de week ervoor.

Valutapaar EUR/USD nestelde zich tijdens de Aziatische sessie in de lagere regionen van de $1,09, na gisteren een aanval op de $1,10 te hebben afgebroken, mede onder invloed van beter dan verwachte Amerikaanse inflatie cijfers. 

De koers van de EUR/USD bewoog de afgelopen uren in een kanaal tussen de $1,0910-40, na gisteren te zijn gestegen tot $1,1029, rond dezelfde koers die het paar vorige week bereikte na de publicatie van de Fed beleidsverklaring. De weerstandsvorming rond de $1,10 geeft aan dat daarboven dollar koopjesjagers opduiken.

Zoals analisten van BNP Paribas in een bericht aan klanten schreven: "The price action is consistent with our expectation that longer-term oriented market participants will be keen to buy USD above $1,10 and we suspect that underlying flows from euro zone investors will continue to limit scope for EUR rallies."

Dat gezegd hebbende, zou de EUR/USD natuurlijk verder onder druk kunnen komen als marktspelers besluiten meer dollar long posities af te wikkelen, in het licht van een Federal Reserve die duidelijk heeft gemaakt de rente dit jaar weliswaar waarschijnlijk te zullen verhogen maar daarna een langzamer renteverhogingstempo aan te houden dan eerder werd gedacht.

Lee Jin Yang, macro onderzoeksanalist bij Aberdeen Asset Management in Singapore: "One of the key consensus trades that will come under pressure will be definitely the euro. $1.10 to $1.12 is a key area; if it breaks higher, we may see more position unwinding."

Toch denken de meeste analisten vooralsnog niet dat het zover zal komen. Zo zei Adarsh Sinha, hoofd Asia Pacific forex strategie bij Bank of America in Hong Kong, dat de trend van een sterke dollar voorlopig niet zal verdwijnen, in ieder geval niet als de Amerikaanse centrale bank de rente dit jaar inderdaad verhoogt.

Ook Kazuo Shirai, handelaar bij MUFG Union Bank NA, gaf aan dat de volatiliteit op de forex weliswaar zou toenemen nu de Fed vorige week zo de nadruk legde op economische data als belangrijkste drijfveer voor het normaliseren van het monetaire beleid, maar dat dit geenszins betekende dat de lange-termijn trend voor de dollar was veranderd.

De focus bij valuta handelaren zal de aankomende tijd dan ook weer in toenemende mate liggen op cijfers, met name over de Amerikaanse economie. Cijfers die niet alleen laten zien dat de Amerikaanse arbeidsmarkt zich herstelt, maar dat ook de lonen toenemen, het vertrouwen onder consumenten en producenten toeneemt en dat producenten- en consumentenprijzen niet verder afkalven.

Gisteren bleek dat de Amerikaanse inflatie in februari op 0,2 procent uitkwam, iets meer dan de 0,1 procent die verwacht was. Later vandaag komen de zgn. core durable goods orders - oftewel orders voor nieuwe duurzame goederen - uit voor februari, waarbij gerekend wordt op een stijging met 0,3 procent.

De dollar index - waarbij de greenback wordt uitgezet tegen de belangrijkste andere valuta op de forex - daalde gisteren nog tot 96,38, het laagste punt in twee weken en zo'n 4 procent van de piek die op 13 maart werd bereikt op 100,39, maar herstelde zich vervolgens tot rond de 97,30 en bewoog zich aan het begin van de Europese sessie rond de 97,20.

De dollar index vertoonde tijdens de Aziatische sessie licht herstel tegenover andere valuta op de forex, onder invloed van opmerkingen van Federal Reserve leden Stanley Fischer en John Williams, die beiden aangaven te verwachten dat de rente later die jaar voor het eerst verhoogd zou worden. 

De dollar index - een gewogen gemiddelde van de dollar tegen de belangrijkste andere valuta - steeg van 97,00 tot rond de 97,30. Daarmee is de index echter nog ver verwijderd van de piek van 100,39 die bereikt werd op 13 maart, voordat de Fed de speculatie over het naderen van normalisatie van het monetaire beleid temperde, door aan te geven dat die normalisatie langer zou duren dan eerder werd gedacht.

Fed Vice-Voorzitter Stanley Fischer zei tijdens een speech in New York dat het "widely expected" is dat de Federal Reserve de rente later dit jaar voor het eerst zal verhogen. Fischer noemde de invloed van de sterke dollar en de lage olieprijs op de monetaire beleidsvorming, maar zei ook dat de Fed "is trying to look through those phenomena".

Ook San Francisco Fed President John Williams noemde de impact van de sterke dollar op de Amerikaanse economie, maar liet ook merken vooralsnog te vinden dat dit geen overheersende invloed op het rentebesluit zou moeten hebben. "The Fact that I'm saying that we should raise interest rates some time this year despite the increase in the dollar says that clearly my view is that the U.S. economy has a lot of domestic momentum." aldus Williams.

De San Francisco Fed President zei te verwachten dat echte discussie over een eerste renteverhoging medio dit jaar zal beginnen binnen de Fed. Williams zei verder te verwachten dat de Amerikaanse economie dit jaar met 2,5 procent zou groeien - wat lager was dan een eerdere voorspelling van 3 procent - en dat de verbeterende economie lonen en prijzen omhoog zou stuwen, waarmee hij impliceerde geen lage inflatie te zien op de langere termijn.

De scherpe daling van de dollar in de afgelopen dagen is mede veroorzaakt door het liquideren van long posities in de dollar, maar de grote vraag die bij veel forex analisten en valuta handelaren speelt is of de meeste lucht er nu uit is. Aan een antwoord op die vraag wagen de meeste analisten zich echter (nog) niet, er wordt vooral gesproken over tijdelijke consolidatie.

Zoals door Mitul Kotecha, hoofd forex strategie Asia-Pacific bij Barclays in Singapore: "After the very significant bout of dollar long liquidation that we've seen in the last few days, there's a bit of consolidation now."

Ook Shinji Kureda, hoofd van de forex trading group bij Sumitomo Mitsui Banking Corporation, in Tokyo, klinkt nog erg voorzichtig. "The position adjustment type of dollar weakness seen after the FOMC is taking a breather, and for now there is some short-covering in the dollar." aldus Kureda.

Waar de meeste analisten het wel over eens zijn is dat het fundamentele plaatje rond de dollar ten opzichte van de meeste andere belangrijke valuta onveranderd is; de Amerikaanse economie is sterker en hersteld beter dan de meeste andere ontwikkelde economieen en de Amerikaanse centrale bank gaat zeer waarschijnlijk later dit jaar een nieuwe stap zetten in de richting van normalisatie van het monetaire beleid, terwijl centrale banken zoals de Japanse en Europese centrale bank daar nog ver vanaf staan.

Maar voor het moment zit de sterke dollar in ieder geval op het strafbankje voor de grote winsten die de afgelopen maanden werden geboekt en die nu door veel marktspelers in het licht van de laatste beleidsverklaring van de Fed als te veel, te snel worden gezien. 

De dollar blijft aan het begin van de nieuwe forex week in het defensief, sinds de Amerikaanse centrale bank vorige week duidelijk maakte geen haast te hebben met het verhogen van de rente. 

De dollar index - die sinds begin dit jaar steeg van rond de 90,00 tot 100,39 - is sinds de Fed beleidsverklaring van 18 maart gedaald tot onder de 97,70 en bewoog aan het begin van de Europese sessie van vandaag rond de 98,00.

Valutapaar EUR/USD - dat op 18 maart omhoog schoot van de rond de $1,06 tot boven de $1,10 - bewoog zich de afgelopen uren rond de $1,08, op zoek naar richting, waarbij zowel op de weg naar boven als de weg naar onder voor het moment stevige fundamentele obstakels lijken te liggen.

Aan de onderkant is het de Fed - die vorige week minder optimistisch was over het herstel van de Amerikaanse economie en zorgen uitte over de impact van de sterke dollar op de inflatie ontwikkeling - die een al te diepe daling van de EUR/USD tegen houdt.

Zoals Stan Shamu, markt strategist bij IG in Melbourne het treffend zei: "Investors are feeling that as the recent Fed points towards a much later lift-off, we just continue to progress in the right direction but not as fast. Investors will remain cautious on the U.S. dollar in the short term. It looks like the dollar is capped."

Ook Atsushi Hirano, hoofd Japanse forex sales bij Royal Bank of Scotland, ziet aarzeling op de markt aangaande de korte termijn toekomst van de dollar. "The outlook for a strong dollar is wavering. Markets are split between views that the dollar will resume its climb and that a strong dollar is at a turning point. Forex moves are becoming more volatile."

De opmerking van de Fed dat de sterke dollar impact heeft op de (dalende) inflatie, zal er voor zorgen dat valuta handelaren de Amerikaanse inflatie cijfers die dinsdag uitkomen extra sterk in de gaten zullen houden. Ook producenten prijzen en cijfers die een indicatie geven over de staat van de economie, zoals inkoop mananagers indexen, zullen de komende tijd mogelijk extra impact hebben op de forex, nu de Fed heeft aangegeven steeds te zullen kijken naar de actuele cijfers bij het maandelijkse besluit om de rente al dan niet te verhogen.

Ondertussen vindt de EUR/USD aan de bovenkant de Griekse crisis op zijn weg, die ervoor zorgt dat een al te enthousiaste stijging voor het moment minder waarschijnlijk lijkt. 

Vrijdag liet Angela Merkel weten dat Griekenland alleen nieuwe fondsen zou krijgen als het komt met een op 20 februari beloofde lijst van economische hervormingen. De Griekse Premier Alexis Tsipras - die volgens critici de ernst van de situatie onvoldoende inschat en er onterecht vanuit lijkt te gaan dat een 'Grexit' onmogelijk is - zei vrijdag dat Griekenland voorlopig nog aan alle financiele verplichtingen kon voldoen.

Vandaag ontmoet Alexis Tsipras Angela Merkel in Duitsland voor een gesprek dat ongetwijfeld moeizaam zal verlopen, omdat de twee bewindslieden mijlenver uit elkaar liggen wat betreft de oplossing voor de groeiende Griekse crisis. 

De dollar is de afgelopen uren in rustiger vaarwater gekomen tegenover de euro en de yen, nadat dollar gedenomineerde valutaparen zoals de EUR/USD en USD/JPY woensdagavond aan een wilde rit waren begonnen onder invloed van een Federal Reserve die voorzichtiger bleek dan vooraf door veel marktspelers was verwacht.

De koers van de EUR/USD - die woensdagavond omhoog schoot van rond de $1,0610 tot boven de $1,1020, om vervolgens donderdag weer terug te vallen tot rond de $1,0610 - kroop tijdens de Aziatische sessie nog wel wat omhoog, om aan het begin van de Europese sessie rond de $1,0675 te noteren.

De USD/JPY was de afgelopen uren nog minder vooruit te branden, na woensdagavond nog gedaald te zijn van 121,30 tot 119,29. In de loop van donderdag kroop het paar terug naar de 121,00, om tijdens de Aziatische sessie grotendeels rond de 120,80 te bewegen, waar het zich aan het begin van de Europese sessie nog steeds bevond.

Sommige analisten denken dat het effect van de voorzichtiger dan verwachtte Fed beleidsverklaring en persconferentie van Fed Voorzitter Janet Yellen mogelijk slechts tijdelijk zal blijken. Junichi Ishikawa, analist bij IG Markets Securities In Tokyo: "The dollar's rebound yesterday means there is a possibility that retreating speculation for an early U.S. rate increase may end up being temporary. Depending on data related to employment and inflation, a June rate hike remains an option and such doubt led to the dollar's rebound." 

Ondertussen komt de Griekse schuldencrisis weer naar de voorgrond en heeft de potentie om de EUR/USD stevig onder druk te zetten de aankomende weken, als Griekenland andermaal in gebreke blijft met het doen van beloofde hervormingsvoorstellen en de troika van EU, ECB en IMF besluit om in dat geval geen geld over te maken naar het op de rand van bankroet balancerende land. 

Zoals Ray Attrill, hoofd forex strategie bij National Australia Bank in Sydney het treffend samenvatte: "The Fed may have lost patience but there is no impatience. But EU officials are becoming increasingly impatient with the lack of delivery by Greece to the conditions on which the bailout was extended. Greece is coming back towards the center of the radar again."

Angela Merkel maakte vrijdag na een vergadering met Eurogroep Voorzitter Jeroen Dijsselbloem, de Franse President Francois Hollande en de Griekse minister-president Alexis Tsipras bekend dat Griekenland had beloofd met een paar dagen te komen met een gedetailleerde lijst van concrete hervormingsvoorstellen, zodat de afspraken die 20 februari gemaakt werden geimplementeerd kunnen worden.

Australische dollar hoger

De Australische- en Nieuw-Zeelandse dollar profiteerden ondertussen nog het meest van de voorzichtige Fed, mede omdat hun economieen voor een belangrijk deel afhankelijk zijn van de (grondstoffen) export en daardoor baat hebben bij een Federal Reserve die zo lang mogelijk een monetair accomoderend beleid blijft voeren. 

Valutapaar AUD/USD steeg woensdag van 0,7610 tot rond de 0,7850, de hoogste stand sinds begin maart. Gisteren moest ook de Aussie die winst weer teruggeven onder invloed van de sterke dollar rebound, maar de afgelopen uren steeg de Aussie toch weer tot rond de 0,7700 en wist daarmee meer winst terug te pakken dan de meeste andere belangrijke valuta. Voor de NZD/USD gold in hoge mate hetzelfde op de forex.

Valutapaar EUR/USD is aan het begin van de Europese forex sessie grotendeels terug waar het gisteren de dag begon, na een wilde rit volgend op publicaties van de Fed en de aansluitende persconferentie van Fed Voorzitter Janet Yellen, gisterenavond, waaruit bleek dat de Amerikaanse centrale bank vooralsnog een stuk voorzichtiger blijft dan de markt had verwacht.

De koers van de EUR/USD schoot gisteren in een paar uur tijd omhoog van rond de $1,0610 tot $1,1062, de grootste dagelijkse stijging in zes jaar tijd en flink verwijderd van de $1,0457 waar het paar de week mee begon. Tijdens de Aziatische sessie werd een groot deel van die net geboekte winst echter alweer terug gegeven en aan het begin van de Europese sessie noteerde het belangrijkste valutapaar op de forex rond de $1,0650.

Ook de yen en de pond hebben aan het begin van de ochtend een wilde rit achter de rug; valutapaar USD/JPY daalde tot 119,29, waar het zich gisteren nog rond de 121,30 bevond. De afgelopen uren herstelde het paar zich echter grotendeels, tot 120,75 aan het begin van de Europese sessie. 

Het herstel van de dollar tegen de Britse pond was iets minder geprononceerd, met een stijging van valutapaar GBP/USD van rond de 1,4630 tot boven de 1,5150 gisteravond en een daling tot 1,4800 aan het begin van de Europese sessie.

De Federal Reserve liet gisteravond weliswaar voor het eerst het woord 'patient' weg in de beleidsverklaring waar het ging om de verwachting voor de eerste renteverhoging, maar was minder positief over de Amerikaanse economie en de inflatie ontwikkeling en schetste een pad naar normalisering van het monetaire beleid dat geleidelijker en langzamer was dan eerder door de markt was gedacht.

Lennon Sweeting, dealer bij USForex Inc: "The big story here really is the fed funds rate projections being cut. It makes clear the Fed's stance that they'll be slow and cautious. There's no real urgency for them to raise rates."

In zijn beleidsverklaring zei de Federal Reserve dat de economische groei "has moderated somewhat", een verschil met de voorlaatste verklaring, die het nog had over "solid" economische groei.

Dat de Fed niet onverdeeld blij is met de sterke dollar bleek ondertussen uit Yellen's erkenning dat de dollar een drukkend effect heeft op de inflatie ontwikkeling, in ieder geval op een tijdelijke basis.

Yellen probeerde het effect van het weglaten van het woord 'patient' ook te temperen in haar persconferentie, door te zeggen dat "Just because we removed the word 'patient' from the statement doesn't mean we're going to be impatient." Tegelijkertijd gaf Yellen ook aan dat hoewel een eerste renteverhoging in april "unlikely" is, een eerste verhoging in juni niet van tafel is.

Verschillende valuta handelaren zagen in ieder geval direct mogelijkheden in de tijdelijke omkering van de dollar. Zo merkte Elsa Lignos, senior forex strategist bij RBC Capital Markets, op dat hun technische analyse weliswaar wees op een "bullish short-term reversal in EUR/USD that opens up $1,1016 and $1,1098 on the topside", maar dat "fundamentally we like layering into a EUR/USD short and adding to the position between $1,1050 and $1,11, targeting an eventual move to parity."

Wat aan het eind van de dag overblijft als al het stof is opgetrokken is mogelijk dan ook dat de Federal Reserve weliswaar voorzichtiger is dan verwacht, maar dat het nog altijd een stuk verder op weg is naar normalisatie van het monetaire beleid dan de Europese, Japanse, Australische, Nieuw-Zeelandse en verschillende andere centrale banken.

De afgelopen uren zijn de bewegingen in de belangrijkste valutaparen op de forex kleiner geworden, in afwachting van de uitkomst van de maandelijkse beleidsvergadering van de Federal Reserve, later vandaag. Grote vraag daarbij is of de Fed het woordje 'patient' weg zal laten uit de beleidsverklaring waar het gaat om het duiden van de eerste renteverhoging in bijna tien jaar tijd.

De dollar index - een gewogen gemiddelde van de belangrijkste andere valuta tegenover de dollar - bewoog zich tijdens de Aziatische sessie tussen de 99,50 - 99,70, ongeveer hetzelfde kanaal waar de index zich de afgelopen dagen ook al in bevond.

De koers van de EUR/USD bewoog zich tijdens de Aziatische forex sessie rond de $1,06 en bleef daarmee een behoorlijk stuk verwijderd van de $1,0457 waar het valutapaar de week mee begon. De USD/JPY bewoog zich ook in een klein kanaal, tussen de 121,25 - 121,40.

Ook de bewegingen in de GBP/USD waren klein en bleven de afgelopen uren grotendeels beperkt tussen de $1,4740 - $1,4765. De afgelopen dagen heeft zich bij de GBP/USD een support gevormd rond de $1,4720, een support die mogelijk onder druk zou kunnen komen te staan als de Fed vandaag inderdaad een nieuw signaal afgeeft over een aanstaande renteverhoging.

De markt gaat er inmiddels vanuit dat de Fed het woordje 'patient' vandaag inderdaad zal laten varen in zijn beleidsverklaring, ook al omdat veel Fed bestuursleden het weglaten publiekelijk al hebben gesteund. 

Sean Callow, senior forex strategist bij Westpac in Sydney, in een bericht aan klanten: "The removal of the word 'patient' from the statement has been so well flagged that it would be a true shock (slamming USD) if it is retained."

Callow schreef verder dat de Fed vergadering "could well produce some passing volatility but have little net impact, given that policy is sure to be on hold, while Chair Yellen should use plenty of caveats on the policy outlook in her press conference."

Die persconferentie staat gepland voor 20:30 Nederlandse tijd - een half uur na de publicatie van de beleidsverklaring - en is live te volgen.

Ook Alan Blinder, een voormalige Fed vice voorzitter, zei te verwachten dat het FOMC - het beleidsorgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid - het woord 'patient' zou weglaten, maar over de vraag of de rente dan vervolgens in juni of september voor het eerst zou worden verhoogd zei Blinder: "Looks like a pretty close call.....It feels more like a coin flip to me."

Grondstoffen valuta onder druk

Ondertussen staan grondstoffen valuta zoals de Australische, Nieuw-Zeelandse en Canadese dollar op het moment meer onder druk dan sommige andere valuta, omdat een renteverhoging door de Fed uitgelegd wordt als negatief voor de mondiale economische groei, wat nadelig is voor grondstoffen exporterende landen.

Zo noteerde valutapaar AUD/USD aan het begin van de Europese sessie 0,7591 op de forex, niet ver van de 0,7561 die op 11 maart werd geraakt, de laagste stand sinds mei 2009. En ook de Nieuw-Zeelandse dollar was niet populair tijdens de Aziatische sessie, valutapaar NZD/USD daalde van rond de 0,7320 tot rond de 0,7280 aan het begin van de Europese sessie.

Sam Tuck, senior forex strategist bij ANZ Bank New Zealand in Auckland: "Commodities are very much in the forefront of markets' minds and commodity-linked currencies are definitely under pressure. The majority in the market believes Yellen will remove 'patient' from the Fed's pledge on interest-rate policy." 

Hoewel de forex handelsdag dus waarschijnlijk kalm zal beginnen in Europa, zal het rond 20.00 Nederlandse tijd een stuk onrustiger zijn.

De dollar heeft de afgelopen uren terrein moeten inleveren tegenover verschillende andere belangrijke valuta op de forex, onder invloed van negatief sentiment volgend op tegenvallende cijfers over de Amerikaanse economie.

De dollar index daalde van 99,80 tot 99,40 aan het begin van de Europese sessie, een behoorlijk eind van de 100,39 die afgelopen vrijdag nog werd bereikt, de hoogste stand sinds 2003. 

Gisteren bleek dat producenten in de staat New York deze maand voor de tweede maand op rij negatiever zijn over het ondernemingsklimaat. Bovendien maakte de Federal Reserve bekend dat de Amerikaanse industriele produktie voor februari is uitgekomen op een groei van 0,1 procent, minder dan de 0,3 procent waar analisten op hadden gerekend.

Vrijdag was al bekend gemaakt dat de Amerikaanse producenten prijzen in februari met 0,5 procent zijn gedaald en dat het consumenten vertrouwen deze maand is afgenomen. Al met al nieuws dat behoorlijk in contrast staat met de boven verwachting uitgekomen werkgelegenheidscijfers voor februari, die op de eerste vrijdag in maart werden gepubliceerd.

In reactie op die werkgelegenheidscijfers steeg de dollar tot nieuwe hoogten, maar aan de vooravond van een nieuwe beleidsvergadering van de Federal Reserve vragen sommige investeerders en valuta handelaren zich af of die stijging misschien niet te snel was.

Janu Chan, econoom bij St. George Bank in Sydney: "The dollar has gone up such a long way in such a short period of time, investors are probably assessing what has already been priced into the currency in terms of Fed rate hikes. Ahead of the Fed meeting, you'll naturally see some cautiousness."

Kazuo Shirai, handelaar bij MUFG Union Bank NA in Los Angeles, denkt ook dat de naderende Fed vergadering en bijkomende beleidsverklaring en persconferentie van Federal Reserve Voorzitter Janet Yellen invloed begint te krijgen op positionering in de dollar. "The dollar has been bought quite strongly and such positions are being unwound toward Wednesday, when the focus will be on whether 'patient' will be removed and the nuance will be dovish or hawkish to determine the timing of tightening."

De dollar heeft de afgelopen dagen onder andere tegenover de euro moeten inleveren. Valutapaar EUR/USD begon de nieuwe forex week nog op $1,0457 - het laagste punt sinds januari 2003 - maar was aan het begin van de Europese sessie gestegen tot $1,0615. De dollar is dit kwartaal overigens al wel met 14 procent gestegen tegenover de euro, wat de sterkste kwartaalwinst is sinds 1999.

Yen stabiel na beleidsverklaring Bank of Japan

Voor de yen kwam er tijdens de Aziatische sessie weinig nieuws onder de zon met de maandelijkse beleidsverklaring van de Japanse Centrale Bank (Bank of Japan, BOJ), en de aansluitende persconferentie van BOJ Gouverneur Haruhiko Kuroda.

De BOJ houdt het huidige stimuleringsprogramma onveranderd en zei opnieuw hieraan gecommitteerd te blijven tot het inflatiedoel van 2 procent behaald is.

De bank erkende wel dat de lage olieprijs van negatieve invloed is op de inflatie ontwikkeling en dat de inflatie daardoor mogelijk tijdelijk opnieuw omslaat in deflatie. "Annual consumer inflation is seen moving around zero percent for the time being on declines in energy prices." aldus de BOJ beleidsverklaring.

De impact op de yen van deze iets minder optimistische beleidsverklaring dan de vorige was echter minimaal; valutapaar USD/JPY bleef de afgelopen uren althans tussen de 121,20 en 121,50 op de forex.

De euro is de afgelopen uren herstelt tegenover de dollar op de forex, na aan het begin van de eerste Aziatische sessie van de week eerst nog verder gedaald te zijn. De bewegingsruimte zal voor de EUR/USD waarschijnlijk echter beperkt zijn de aankomende dagen, in afwachting van de uitkomst van de Fed vergadering, woensdag.

De koers van de EUR/USD steeg de afgelopen uren van $1,0457 - het dieptepunt dat aan het begin van de sessie werd bereikt, de laagste koers sinds januari 2003 - tot boven de $1,0540 aan het begin van de Europese sessie. De euro verloor de afgelopen week 3,2 procent van zijn waarde tegenover de dollar, het grootste verlies in een enkele week sinds september 2011. Sinds medio 2014 heeft de Euro een kwart van zijn waarde tegenover de dollar verloren.

De scherpe daling wordt mede veroorzaakt door het nieuwe geldverruimingsprogramma van de Europese Centrale Bank (ECB), die vorige week begon met het opkopen van Europese staatsobligaties, voor 60 miljard euro per maand, tot een totaal van minimaal 1100 miljard euro.

De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs heeft zijn middellange termijn voorspelling voor de koersontwikkeling van het belangrijkste valutapaar op de forex inmiddels verder naar beneden bijgesteld, van $0,90 naar $0,80 eind 2017.

Veel analisten en marktspelers verwachten dat de Federal Reserve woensdag een signaal zal afgeven door het inmiddels beroemde woordje "patient" weg te laten in de nieuwe beleidsverklaring, waarmee de Fed zichzelf meer flexibiliteit zou geven om de rente te verhogen. Mocht de Fed  dit signaal inderdaad afgeven, dan zal de EUR/USD waarschijnlijk verder onder druk komen op de forex.

De speculatie dat de Fed de eerste renteverhoging naar voren zou willen opschuiven is toegenomen nadat onlangs bleek dat de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers voor februari veel beter waren dan verwacht. Afgelopen vrijdag bleek echter ook dat het Amerikaanse consumentenvertrouwen deze maand lager is dan verwacht en dat de producenten prijzen in februari voor de vierde maand op rij zijn gedaald, wat de inflatie ontwikkeling onder druk zet.

Canadese dollar onder druk

Valutapaar USD/CAD bleef tijdens de Aziatische sessie dicht bij de piek die vrijdag bereikt werd op $1,2818 - de hoogste stand sinds januari 2009 - onder invloed van de dalende olieprijs, waar Canada als groot olie exportend land veel last van heeft. 

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie (WTI) daalde de afgelopen uren tot $43,57, de laagste prijs sinds 2009. Vorige week daalde de Amerikaanse olieprijs met 9,6 procent, nadat in februari juist herstel was ingezet van de snelle daling van de olieprijzen die juli vorig jaar werd ingezet. 

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) zei vrijdag dat de Amerikaanse olie opslagcapaciteit op korte termijn onder druk zou kunnen komen te staan, vanwege een aanhoudend Amerikaans surplus in olieproduktie. De Amerikaanse produktie zal volgens het IEA dit jaar met 750.000 vaten per dag toenemen, tot een totale produktie van 12.56 miljoen vaten per dag. 

De koers van de USD/CAD is sinds augustus 2014 gestegen van rond de $1,0950 tot de $1,2818 die afgelopen vrijdag bereikt werd op de forex.

De dollar heeft de afgelopen uren tegenover de meeste andere valuta de gang naar boven weer ingezet op de forex, na gisteren juist pas op de plaats te hebben moeten maken onder invloed van tegenvallende Amerikaanse retail sales cijfers.

De dollar index - een gewogen gemiddelde van de dollar tegen de zes belangrijkste andere valuta op de forex - steeg tijdens de Aziatische sessie van 99,20 tot 99,63, na donderdag nog de grootste dagelijkse daling in een maand te hebben laten zien. Met de stijging van de afgelopen uren komt de 100,06  - die eerder deze week werd bereikt en de hoogste stand was sinds april 2003 - weer in zicht, al is het de vraag of die piek zal worden doorbroken voor de uitkomst van de Fed vergadering volgende week.

De koers van het belangrijkste valutapaar op de forex, de EUR/USD, daalde tijdens de Aziatische sessie tot rond de $1,0580, na gisteren korte tijd boven de $1,0680 te hebben bewogen. Daarmee was het paar nog altijd wel een kleine honderd pips verwijderd van de $1,0494 die woensdag werd bereikt, de hoogste stand in 12 jaar.

Marshall Gittler, hoofd forex strategie bij IronFX Global, over de euro: "The short-term outlook stays negative in my view, thus I would expect the bears to eventually take control again and perhaps aim for another test at the $1,0500 key area."

Ook tegenover de yen boekte de dollar de afgelopen uren winst. Na gisteren nog korte tijd te zijn ingezakt tot onder de 120,70, herstelde valutapaar USD/JPY zich tijdens de Aziatische sessie tot rond de 121,50. Daarmee komt de mogelijkheid in beeld van een nieuwe aanval op de hoogste stand in 8 jaar die eerder deze week werd bereikt, op 122,04.

De dollar rally kreeg gisteren een gevoelige tik op de neus, nadat de Amerikaanse retail sales cijfers voor de maand februari uitkwamen op een groei van -0,6 procent, daar waar op een groei van 0,3 procent was gerekend. De zgn. 'core retail sales', die de auto verkopen uitsluit, kwamen uit op een groei van -0,1 procent, waar op een groei van 0,6 procent was gerekend. 

Weinig florissant dus, al was februari dan ook een maand vol bar weer. Na de diepe dip van gisteren kreeg op de markt het optimisme rond de dollar de afgelopen uren echter toch weer de overhand, nog altijd vanwege de veel beter dan verwachtte arbeidsmarkt cijfers die afgelopen vrijdag werden gepubliceerd.

Het overheersende sentiment op de markt gaat dan ook nog steeds richting een Federal Reserve die 18 maart zal laten doorschemeren dat een eerste renteverhoging de afgelopen maand dichterbij is gekomen.

Sam Tuck, senior forex strategist bij ANZ Bank New Zealand in Auckland: "The move we saw last night is very consistent with a small correction in the broader U.S. dollar bull story. We expect next week to be some moderation in the Fed's patience language, with interest rates likely to rise by September."

Later vandaag komen er ook nog cijfers uit over de Amerikaanse producenten prijzen - die een indicatie geven over de inflatie ontwikkeling - en over het Amerikaanse consumenten vertrouwen. Beide cijfers kunnen de dollar rally nog wat extra brandstof geven of juist een eerder plafond instellen in afwachting van die langverwachte Fed vergadering. Er komt met andere woorden weer een interessante week aan op de forex.

Valutapaar EUR/USD liet tijdens de Aziatische sessie herstel zien, nadat het paar gisteren in rap tempo naar beneden was geduikeld op de forex onder invloed van de aanhoudende focus op de divergentie tussen het beleid van de Federal Reserve en Europese Centrale Bank.

De koers van de EUR/USD daalde gisteren tot onder de $1,06 en raakte in de loop van de Aziatische sessie de $1,0595, het laagste niveau sinds januari 2003, voordat herstel inzette. Aan het begin van de Europese sessie noteerde het geplaagde valutapaar boven de $1,0620.

Behalve hernieuwde zorgen rond Griekenland - waarover de Eurogroep deze week zei dat het nog altijd draalde en te weinig concrete hervormingsplannen had - lijkt het vooral het daadwerkelijke beginnen met het opkopen van Europese staatsobligaties door de ECB, deze maandag, dat de euro bears nieuwe brandstof heeft gegeven.

Europese aandelenbeurzen zoals de DAX en Euronext varen ondertussen wel bij het geldverruimende beleid van de ECB, een situatie die zich makkelijk laat vergelijken met Japan, waar het agressieve geldverruimende beleid van de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ), de Nikkei ook tot grote hoogten heeft gestuwd.

De BOJ begon in april 2013 met het huidige Quantitative Easing (QE) programma en breidde het verder uit in oktober 2014. Sinds die tijd is de dollar gestegen van 93 yen tot rond de 122 yen en bereikte de Nikkei de hoogste stand in 15 jaar tijd.

Koji Fukaya, president bij FPG Securities in Tokyo: "The situation is identical to what has taken place in Japan, when investors like foreign players sold the yen and bought stocks. Under ECB's easing, prospects for euro zone shares are good while the euro looks bleak. Selling the euro and buying shares becomes a natural combination."

Dat gezegd hebbende, is de daling van de euro tegenover de dollar de afgelopen weken wel heel snel gegaan; sinds het begin van dit jaar is de EUR/USD al met 12,9 procent gedaald, meer nog dan de daling met 10,6 procent tijdens het derde kwartaal van 2008, op het hoogtepunt van de krediet crisis.

Mitul Kotecha, hoofd Asia-Pacific forex strategie bij Barclays in Singapore: "The speed of the move has been more rapid than many people have been anticipating."

Vanuit het oogpunt van koopkracht bezien is de euro dan inmiddels ook met zo'n 22 procent ondergewaardeerd volgens de Organizatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling.

Roger Hallam, hoofd valuta investeringen bij JPMorgan Asset Management in Londen: "The euro is starting to look cheap at current levels from a purchasing power parity valuation standpoint. Nevertheless, powerful flows working against the euro will continue to weaken it in the near term."

Nieuw-Zeelandse dollar

De Nieuw-Zeelandse dollar boekte de afgelopen uren juist significante winst tegenover de greenback, nadat de Nieuw-Zeelandse centrale bank, de Reserve Bank of New Zealand (RBNZ), minder 'dovish' klonk dan markten hadden verwacht.

De RBNZ liet de rente onveranderd op 3,50 procent, maar legde in zijn beleidsverklaring de drempel tot een nieuwe renteverlaging iets hoger dan eerder.

Valutapaar NZD/USD steeg vervolgens van rond de 0,7190 tot boven de 0,7400 aan het begin van de Europese forex sessie.

Valutapaar EUR/USD blijft verder dalen op de forex en kwam de afgelopen uren voor het eerst sinds 2003 onder de 1,07, onder invloed van het maandag door de ECB opgestartte obligatie opkoop programma en de opnieuw de kop op stekende zorgen over Griekenland. 

De koers van de EUR/USD - die vorige week nog boven de 1,10 bewoog - daalde tijdens de Aziatische sessie tot $1,0666, de laagste stand sinds april 2003. Daarmee is ook het dieptepunt van 2003 - $1,0501 - binnen bereik gekomen. De euro is bezig aan de negende opeenvolgende maand van daling tegenover de dollar. Deze maand is de EUR/USD al met 4.7 procent gedaald.

Ook tegenover de Britse pond en de Japanse yen verloor de euro overigens terrein. Valutapaar EUR/GBP was aan het begin van de Europese sessie gedaald tot 0,7081, de laagste stand in zeven jaar, en de EUR/JPY daalde tijdens de Aziatische sessie tot 129,21, de laagste stand sinds augustus 2013.

Analisten waren eenduidig over de belangrijkste redenen voor de euro zwakte. Masafumi Yamamoto, markt strategist bij Praevidentia Strategy in Tokyo: "In addition to the ECB's starting its bond buying, Greek concerns are likely to weigh on the euro again this week, when there are several Greek-related events scheduled."

Daarbij heeft valutapaar EUR/USD ook last van de kracht van de dollar, waar marktspelers inmiddels een grotere kans zien op een eerste renteverhoging door de Fed in juni, nadat de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers vrijdag significant boven verwachting binnenkwamen.

Toch vragen forex handelaren en analisten zich ook af hoe lang de dollar rally door kan gaan zonder enige vorm van correctie. Yusuke Kuwayama, portfolio manager bij Tokio Marine & Nichido Fire Insurance in Tokyo: "Depending on how the market interprets the speed of potential tightening, the rate of the dollar's ascent could change. We won't know until next week, but personally I find it hard to believe that the dollar will strengthen all in one go."

Dat sentiment werd ook opgemerkt door analisten van BNP Paribas, die in een klantenbericht schreven dat het feit dat belangrijke USD valuta paren in rap tempo koersdoelen hebben gehaald die eerder als agressief werden gezien, er voor zorgt dat veel marktspelers zich afvragen of de koersbewegingen niet excessief zijn geweest en vatbaar voor correctie.

Verrassend genoeg hield BNP Paribas de eigen koersdoelen overigens in tact, met $1,05 voor de EUR/USD en 125 voor de USD/JPY.

Een belangrijk pauze moment zal waarschijnlijk volgende week komen, wanneer de Federal Reserve op 17-18 maart zijn maandelijkse beleidsvergadering houdt en aansluitend een verklaring zal publiceren, gevolgd door een persconferentie van Fed Voorzitter Janet Yellen.

Aussie

Ondertussen zat ook de Aussie weer in het verdomhoekje tijdens de Aziatische sessie. De Australische valuta kwam onder druk nadat het Chinese bureau voor de statistiek bekend maakte dat de groei van de industriele productie op jaarbasis in februari is uitgekomen op 6,8 procent, aanmerkelijk minder de de 7,7 procent die voorspeld was.

De Chinese economie vertoont steeds meer signalen van afkoeling, wat geen goed nieuws is voor de Australische economie, die China als belangrijkste handelspartner heeft.

Valutapaar AUD/USD daalde tijdens de Aziatische sessie van rond de 0,7650 tot 75,88, de laagste stand op de forex sinds 2009.

Valutapaar USD/JPY is tijdens de Aziatische sessie gestegen tot het hoogste punt in 8 jaar op de forex, onder invloed van optimisme over de Amerikaans economie en de tegenvallende groei van de Japanse economie in het vierde kwartaal.

De koers van de USD/JPY steeg op de valutamarkt tot 122,04, de hoogste stand sinds juli 2007. Eind vorige week bewoog het paar rond de 120,00, maar de verrassend goede Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers die vrijdag gepubliceerd werden hebben de dollar nieuwe lift gegeven.

De stijging van de USD/JPY werd ook geholpen door een negatieve stemming rond de yen, vanwege de publicatie van de definitieve vierde kwartaalcijfers voor de Japanse economie, waaruit bleek dat de groei niet 0,5 maar 0,4 procent was.

Het aangewakkerde optimisme over de Amerikaanse economie brengt de divergentie tussen het beleid van de Federal Reserve en veel andere centrale banken van economisch ontwikkelde landen - waaronder de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOE), en de ECB - weer extra in focus op de valutmarkten. 

Junichi Ishikawa, markt analist bij IG Securities in Tokyo: "Monetary policy divergence and a weak euro already support the dollar, and a rise by equities - and thus enhanced risk appetite - will be key for further gains. The dollar will look to build a foothold above 122 yen depending on how U.S. stocks fare later in the session."

De vraag die de financiele markten de aankomende dagen ondertussen in toenemende mate zal beheersen is of de Federal Reserve het woordje "patience" zal weglaten uit de aankomende maandelijkse beleidsverklaring, op 18 maart.

Door de goede arbeidsmarkt cijfers wordt die vraag door marktspelers in toenemende mate met 'ja' beantwoord, waardoor het effect van het weglaten ook in toenemende mate wordt ingeprijsd. Wanneer de Fed echter zou besluiten om "patience" in de beleidsverklaring te laten, is er kans op een significante correctieve beweging van de dollar. 

EUR/USD

De euro is de afgelopen dagen ook verder afgegleden tegenover de dollar, onder invloed van de Non-Farm payrolls en ook door de weer toenemende onrust over Griekenland en de start van het obligatie opkoop programma van de ECB.

De koers van valutapaar EUR/USD is sinds vrijdag gedaald van rond de $1,1020 tot $1,0776 aan het begin van de Europese sessie. Analisten van grote banken zoals Goldman Sachs en Barclays denken dat de euro op weg is naar pariteit met de dollar. De Euro noteerde medio 2014 nog rond de $1,40.

De Europese Centrale Bank is deze week met zijn staatsobligatie opkoop programma gestart, om meer geld in de economie te pompen en zo de economie - en de inflatie - aan te jagen. Iedere maand zal de ECB voor 60 miljard euro aan Europese staatsobligaties opkopen, in principe tot september 2016 maar zo nodig langer.

De verdere verzwakking van de euro wordt ook aangejaagd door terugkerende zorgen over Griekenland, dat volgens Eurogroep Voorzitter Jeroen Dijsselbloem te lang draalt met het starten van de onderhandelingen en zich druk maakt over bijzaken, zoals waar de besprekingen moeten plaatsvinden.

De gesprekken tussen de troika (EU, ECB, IMF) en Griekenland over de noodzakelijke economische hervormingen in het land zullen nu woensdag beginnen. Dijsselbloem heeft daarbij aangegeven dat die gesprekken wat hem betreft best in Brussel kunnen plaatsvinden, maar dat "technische teams" van de troika wel ter plaatse, in Athene, aanwezig zullen zijn.

De dollar heeft aan het begin van de nieuwe forex week de winst die vrijdag geboekt werd tegen de andere belangrijke valuta - na de bekendmaking van de Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers - grotendeels vast weten te houden.

De dollar steeg vrijdag 1,3 procent tegen een gewogen gemiddelde van andere valuta, de grootste dagelijke stijging sinds juli 2013. De dollar index bleef tijdens de Aziatische sessie in de buurt van de piek boven de 97,80 die vrijdag geraakt werd, de hoogste stand in 11 1/2 jaar.

Cijfers van het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics lieten vrijdag zien dat er de afgelopen maand 295.000 banen zijn bijgekomen in de Amerikaanse private sector, veel meer dan de 240.000 nieuwe banen die voorspeld waren. Het werkeloosheidspercentage daalde tot 5,5 procent, het laagste percentage in 6 1/2 jaar.

Daardoor nam de speculatie toe dat de Federal Reserve de rente eerder aan het begin dan aan het einde van de zomer of nog later zal verhogen. Die speculatie richt zich allereerst op het al dan niet verwijderen van het woordje "patience" waar het gaat om de eerste renteverhoging uit de eerstvolgende Fed verklaring, die 18 maart zal worden gepubliceerd na de maandelijkse beleidsvergadering. Fed voorzitter Janet Yellen zal kort daarna ook een persconferentie geven.

Daisuke Uno, hoofd strategist bij Sumitomo Mitsui Bank: "The Fed is likely to drop the word 'patient' from its next policy statement to pave the way for a rate hike, though it may be too early to conclude that a rate hike in June is a done deal."

Ook andere analisten benadrukten dat de goede nieuwe banen cijfers niet direct betekenen dat de eerste renteverhoging dus in juni zal plaatsvinden, ook al omdat er ook een paar vlekjes op de Non-Farm Payrolls (NFP) zaten, zoals het feit dat de banengroei in sectoren als de bouw en de industrie veel lager was dan die in gezondheid en dienstverlening, en dat de loonontwikkeling met een groei van 0,1 procent in februari achterbleef bij de toch al matige voorspelling van 0,2 procent.

Analisten bij Mizuho Bank concludeerden dan ook dat "the Fed will not jump the gun on this NFP read, and will be willing to wait, but we will not wager on unconditional patience indefinitely."

Relatief voorzichtige woorden dus, al is vrijwel iedereen het er over eens dat de kracht van de dollar de aankomene tijd door zal zetten. Vooral tegenover de euro wordt de dollar verwacht nog meer winst te boeken, met koersdoelen voor 2015 die veelal liggen tussen de $1,0000 en $1,0500 voor valutapaar EUR/USD.

Zo schreven analisten van RBC Capital Markets in een bericht aan klanten: "The next level to watch is 1.0765 - the Sept 2003 low. Our eventual target is 1.05."

Goldman Sachs voorspelde onlangs euro/dollar pariteit aan het einde van 2016 en Barclays aan het einde van 2015 - beiden overigens voor bekendmaking van de laatste Non-Farm Payrolls.

De EUR/USD bewoog zich tijdens de Aziatische forex sessie tussen de $1,0830-50 en krabbelde aan het begin van de Europese sessie wat op, tot boven de $1,0870.

De USD/JPY, die vrijdag tot 121,29 reikte -  de hoogste stand in drie maanden en niet ver van de 121,86 die in december werd bereikt, wat de hoogste stand in 7 1/2 jaar was - noteerde aan het begin van de Europese sessie rond de 120,80.

Ook het Britse pond moest terrein inleveren tegenover de dollar. Valutapaar GBP/USD daalde vrijdag van 1,5200 tot rond de 1,5030 tijdens de Aziatische sessie. Aan het begin van de Europese sessie bewoog het paar rond de 1,5070 op de forex.

De dollar index is tijdens de Aziatische forex sessie gestegen in afwachting van de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, de zgn. non-farm payrolls, die later vandaag zullen worden gepubliceerd. De euro koerste tegenover de dollar ondertussen aan de lage kant van de $1,10.

De dollar index maakte gisteren een nieuwe piek, op 96,59, de hoogste stand sinds september 2003, aangejaagd door zwakheid in de euro, een van de valuta waartegen de dollar wordt uitgezet in de index. Aan het begin van de Aziatische sessie zakte de index terug tot 96,33, maar de afgelopen uren is de weg naar boven weer ingezet, tot 96,44 aan het begin van de Europese sessie.

De Europese Centrale Bank (ECB), maakte gisteren bekend maandag te zullen beginnen met het opkopen van Europese staatsobligaties, en dat daaronder ook staatsobligaties met een negatieve yield tot -0,2 procent - de huidige deposito rente van de ECB - zullen vallen, zoals kortlopende Duitse staatsobligaties.

De ECB gaf bovendien opnieuw aan dat ook al loopt het programma in principe tot september 2016, de eigenlijke duur bepaald wordt door het resultaat, omdat, zoals ECB President Mario Draghi donderdag tijdens zijn persconferentie zei, de ECB obligaties blijft opkopen "in any case until we see a sustained adjustment in the path of inflation."

Valutapaar EUR/USD dook op de forex vervolgens naar beneden en brak voor het eerst sinds september 2003 door de grens van $1,10, tot $1,0988. Daarna herstelde het paar zich licht, tot rond de $1,1020-30. Aan het begin van de Europese sessie koerste de EUR/USD rond de $1,1010.

Met de start van het ECB Quantitative Easing programma in de zak, verschuift de focus op de valuta markt vandaag naar de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, waar een goed resultaat zal worden uitgelegd als een bevestiging dat de Amerikaanse economie op stoom aan het komen is en de Federal Reserve op zijn eerstvolgende vergadering van 17-18 maart zal besluiten om het woordje "patient" te verwijderen waar het gaat om  de duiding van de eerste renteverhoging.

Analisten verwachten dat de werkgelegenheid in de private sector - minus de agriculturele sector - in februari is toegenomen met zo'n 240.000 banen, dat het werkeloosheidspercentage is gedaald van 5,7 naar 5,6 procent en dat de loonontwikkeling voor de maand is uitgekomen op 0,2 procent.

Cijfers over de ontwikkeling van de Amerikaanse economie waren de afgelopen weken niet onverdeeld positief, maar een sterk arbeidsmarkt rapport zou dollar bulls mogelijk nieuwe brandstof geven. 

Edward Acton, strategist bij RBS: "Another healthy job gain, particularly if accompanied by another relatively firm gain in average hourly earnings, would go a long way toward solidifying expectations for "patient" being removed from the March statement and increasing the perceived odds of a rate hike in June."

Fed Voorzitter Janet Yellen zei onlangs in twee getuigenissen tegenover het Amerikaanse Congres dat de Federal Reserve geen haast heeft met het verhogen van de rente en dat de bank na het verwijderen van het woord "patient" op een "meeting-by-meeting basis " zal besluiten over een eerste renteverhoging. Analisten legden dit uit als een signaal dat Yellen neigt naar een renteverhoging later in het jaar. 

Sommige andere Fed leden gaven onlangs echter aan dat gezien de aantrekkende inflatie niet tot het einde van het jaar gewacht kan worden met een eerste verhoging van de nog altijd historisch lage rente. 

Sterke werkgelegenheidscijfers - zeker in combinatie met een solide loonontwikkeling - zijn positief voor de binnenlandse consumptie, wat vervolgens druk zet achter de inflatie. Zo bezien zullen goede non-farm payrolls cijfers de druk op de Fed om actie te ondernemen dus inderdaad verhogen.