Door Jan-Robert Schutte, Ichimoku Cloud specialist

 Al sinds december 2014 zit de EUR/JPY vanaf het niveau van ¥149,75 in zware downtrend, waarbij het absolute dieptepunt in juni werd bereikt bij een koers van ¥109,40. Dit is dus een daling van niet minder dan zo’n 27 procent.

Momenteel noteert de EUR/JPY rond de ¥113 waarbij we merken dat het valutapaar moeite heeft met de weerstandszone die door de Ichimoku Cloud, oftewel de Kumo (hier: de vertikaal gestreepte wolk), op dagbasis wordt weergegeven. ??Ik zie daarentegen ook een duidelijke bodemvorming met als recente belangrijke steun rond de ¥112.

Voor de korte termijn zie ik op dagbasis dan ook kans voor een long swingtrade richting de weerstandszone van ¥117, wat de bovenkant is van de Kumo. Daarbij zou ik dan wel een stop-loss leggen onder de ¥112 waardoor de Risk/Reward-verhouding dan ongeveer 1 op 4 ligt.

Als we verder inzoomen op de uurgrafiek, dan zien we een fraaie uptrend die op 16 augustus is gestart met een weerstandszone rond ¥113,945. Ook op dit timeframe is de stijgende trend intact zolang de EUR/JPY boven de ¥112,48 noteert en kunnen we een verdere stijging verwachten.

De Ichimoku Cloud (hier de blauw gestreepte wolk) illustreert goed de weg van de minste weerstand: opwaarts. De voortschrijdende gemiddelden Tenkan-Sen (9 perioden) respectievelijk de Kinjun-Sen (16 perioden) geven ook nog steeds reden om een bullish te zijn.

Een longpositie voor een rally richting de ¥117 is naar mijn mening opportuun rond het huidige niveau van rond de ¥113. Uiteraard wel met een stop-loss onder de ¥112 in acht nemende.

Key-levels:?

Eerste weerstand: ¥113,93?

Tweede weerstand: ¥114,88

Eerste steun: ¥112,81?

Tweede steun: ¥112,26?

Over de Ichimoku Cloud Indicator

Ichimoku Kinko Hyo zoals deze indicator officieel heet, kunnen we ook als een ‘alles in 1 blik chart’ aanduiden, want zowel het heden, het verleden als de ‘toekomst’ worden aangeduid. ?

Deze Japanse Technische analysemethode heeft een unieke component, namelijk de ‘vooruitblikkende’ moving averages. Een andere krachtige tool die de klassieke technische analyse niet kent, is dat de Cloud (Kumo) als steun-/weerstands-zone kan worden gebruikt.

De Ichimoku Cloud Indicator kent 6 verschillende componenten:?

De Tenkan-Sen Lijn: 9 periode gemiddelde van high/low voor korte termijn steun/weerstand

De Kinjun-Sen Line: 26 periode steun/ws voor bepaling trailing stop

De Senkou Span A Lijn (TS+KS)/2 + 26 bars vooruit

Senkou Span B Lijn 52 gemiddelde + 26 bars vooruit

Kumo: Cloud verschil tussen Senkou Span A en B voor steun/weerstand

Chinkou Span Lijn closing price 26 perioden terug

Disclaimer: Het OptieAcademy-team heeft (nog) geen positie in EUR/JPY. Posities kunnen wijzigen al naar gelang de marktomstandigheden. De auteur levert bijdragen op persoonlijke titel. De informatie op deze website is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Door Marcel van Vliet

Over de financieel/economische achtergrond van Erron Adams, oprichter en beheerder van de Engelse website AuthenticFX, is maar weinig bekend. Echter wel bekend is zijn benadering van het traden, waarover hij op zijn website veel interessante artikelen heeft geplaatst en die regelmatig aanvult met nieuwe artikelen.

De benadering van Erron Adams spreekt mij vooral aan omdat hij, net als ik, pure Price Action als uitgangspunt neemt voor al zijn strategieën uit zijn traders toolbox. De strategieën zijn met een beetje zoekwerk goed te vinden op zijn website. Ook deelt hij deze in een gratis nieuwsbrief en voor de echte beginners biedt hij deze aan in de vorm van een cursus die hij ‘Price Action Engine’ noemt.

Eén van de grondbeginselen van Adams is, voordat hij überhaupt naar een grafiek kijkt, dat het hem volledig duidelijk is wie de hoofdrolspelers in de valutamarkt zijn en welke posities ze, op dat moment, hebben ingenomen. Hij noemt deze hoofrolspelers de ‘Big Dogs’.

In zijn opinie zijn deze ‘Big Dogs’ degene die de markt in beweging (kunnen) brengen en zijn zij verantwoordelijk voor de meeste spikes die ons kleine spelers uitstoppen. Door schade en schande wijs geworden weet Adams nu dat, als hij al een marktbeweging zou kunnen voorspellen, hij minstens moet begrijpen wie, of wat, deze beweging veroorzaakt. Voor dit begrip van de markt zoekt hij antwoord op de volgende vragen:

1: Wie zit erachter deze grote beweging?

2: Wanneer lijkt de beweging plaats te (gaan) vinden?

3: Waarom lijkt de beweging plaats te (gaan) vinden?

4: Hoe is de geschiedenis, heeft dergelijke beweging eerder plaatsgevonden?

5: Hoe op basis van de geschiedenis een inschatting te maken?

Maar vooral….

6: Hoe de beweging in het voordeel te gebruiken?

Nadat hij inzicht heeft gekregen en bijna alle antwoorden kan geven, stapt hij pas naar de grafiek van de markt waarop hij zijn aandacht heeft gericht.

De Techniek

Simpeler kan het bijna niet. De techniek die Adams gebruikt bestaat uit niets meer dan het trekken van horizontale lijnen op een ‘kale’ grafiek. Dit is een verzamelnaam voor steun/weerstand lijnen, Fibonacci levels en psychologische levels, de zogenaamde ‘round numbers’.

Lijkt dit bekent? Al jaren maak ik ook gebruik van deze lijnen en zijn zij veelvuldig in mijn blogs en artikelen beschreven. Adams noemt het trekken van lijnen ‘The One Golden Key to Trading Price Action…’. Rondom deze levels handelt Erron puur op basis van Price Action signalen, met in zijn achterhoofd de wetenschap wie de ‘Big Dogs’ zijn en wat ze waarschijnlijk gaan doen.

Tot volgende week…… 

Vandaag worden zowel de Britse als de Amerikaanse inflatie cijfers gepubliceerd en beiden zouden een behoorlijke impact kunnen hebben op de forex koers van de respectievelijke valuta. Interssant is verder dat de verwachtingen voor beide cijfers tegengesteld zijn.

Voor het Britse inflatie cijfer, dat rond 10:30 Nederlandse tijd verwacht wordt, is de verwachting dat de Consumer Price Index op jaarbasis uitkomt op 0,5 procent. Analisten houden echter rekening met een verrassing naar de bovenzijde, omdat de snel verzwakkende pond de import prijzen omhoog duwt, wat uiteraard ook zijn weerslag heeft/gaat hebben op de prijzen van consumentenprodukten.

De Britse centrale bank (BOE) voorspelt dat de Britse inflatie sneller rond de 2 procent zal uitkomen dan eerder gedacht, en op termijn kan dat het vermogen van de BOE om geldverruimende middelen te blijven inzetten om de economie aan te jagen aantasten.

Een hoger dan verwacht inflatie cijfer zou de pond verder onder druk kunnen zetten op de forex vandaag. Woensdag komen overigens ook de Britse uitkeringscijfers over juli uit, waarbij analisten verwachten dat deze stevig gegroeid zijn in vergelijking met de maand ervoor.

Dollar

Ook voor de dollar zijn zowel dinsdag als woensdag interessante dagen. Rond 14:30 Nederlandse tijd komen eerst de maandelijkse inflatiecijfers uit, waarbij voor de maand juli wordt uitgegaan van een prijsontwikkeling van 0,0 procent. Dat is belangrijk, want een lage inflatie of zelfs dreigende deflatie maakt het moeilijk voor de Federal Reserve om de rente verder te verhogen, omdat dat de inflatie nog verder onder druk zou zetten.

De Fed is de afgelopen maanden blijven impliceren dat de rente dit jaar opnieuw omhoog gaat, maar valuta handelaren en investeerders zetten hier inmiddels grote vraagtekens bij. Op dit moment blijkt uit de Fed futures markt een kans van zo'n 45 procent dat de Fed de rente uiterlijk december minimaal 1 keer zal hebben verhoogd.

Om 15:15 komen ook de cijfers uit over de groei van de industriele productie -- verwacht wordt een groei met 0,2 procent -- en woensdag is het dan de beurt aan de Fed meeting minutes, oftewel de notulen van de laatste Fed vergadering, eind juli.

Valuta handelaren houden er rekening mee dat er uit de notuelen meer richting naar voren komt ten aanzien van wanneer de Fed denkt de rente te kunnen verhogen, maar de tegenvallende economische cijfers -- lager dan verwachte tweede kwartaal cijfers, tegenvallende retail cijfers -- en verwachte lage inflatie, zouden de beslissing ook voor de Fed kunnen nemen.

Voorlopig gelooft de markt er in ieder geval nog niet in. Daniel Katzive, hoofd forex strategie Noord Amerika bij BNP Paribas SA: "The market really has not moved to price in any more chance of Fed tightening. That's sapped the dollar of any momentum."

Mocht uit de notulen -- danwel uit Fed Voorzitter Janet Yellen's speech in Jackson hole, op 26 augustus -- blijken dat de Fed toch echt bloedserieus is en de rente coute que coute wil verhogen voordat de kerstboom weer in de kamer staat, dan zou de dollar de weg naar boven mogelijk weer kunnen vinden. Tot die tijd zou er wel eens sprake kunnen zijn van het bekende zig-zag patroon.

De Britse pond zou deze week verder onder druk kunnen komen op de forex, onder invloed van een reeks nieuwe cijfers over de Britse economie sinds het Brexit referendum, cijfers die meer informatie zullen geven over de impact van het besluit van de Britten om uit de Europese Unie te vertrekken.

Valutapaar GBP/USD koerste kort na opening van de nieuwe week rond de $1,29, hetzelfde niveau waar vorige week op werd gesloten. Op 24 juni, de dag van het referendum, koerste het paar nog boven de $1,50. Begin juli werd de voorlopig laagste stand in de afgelopen 30 jaar bereikt, op $1,2798.

Tegenover de Euro had de pond het vrijdag nog iets moeilijker; valutapaar EUR/GBP steeg vrijdag tot het hoogste niveau sinds augustus 2013.

Uit eerdere cijfers bleek al dat de Britse bouw, maakindustrie en services sector het lastig hebben sinds het Brexit referendum, maar deze week komen er voor het eerst meer concrete cijfers uit over de Britse economie in juli, waaronder cijfers over de Britse inflatie, huizenprijs index, werkeloosheid en retail sales.

Omdat veel valuta handelaren en investeerders al negatief gesteld zijn over de Britse economie en de Britse pond, zullen tegenvallende cijfers mogelijk snel als excuus worden aangegrepen om de pond verder te shorten.

Dat denkt ook Jeremy Stretch, hoofd forex strategie bij Canadian Imperial Bank of Commerce in Londen: "The risks are to the downside in the data. It's going to be a case of another week of a challenging backdrop for sterling."

Dollar rally over?

Ondertussen heeft de dollar ook last van tegenvallende economische cijfers. Recentelijk is weliswaar gebleken dat het aantal banen in zowel juni als juli sterk is gestegen, maar afgelopen vrijdag werd duidelijk dat de kennelijk aantrekkende werkgelegenheid zich vooralsnog niet laat terug vertalen naar een beter presterende economie.

Zo bleek dat de retail sales in juli met 0,3 procent is afgenomen en dat de producentenprijzen met 0,4 zijn gedaald, wat dan weer weinig goeds voorspelt voor de ontwikkeling van de consumentenprijzen in juli, waarvan de cijfers deze week worden gepubliceerd. Ook het consumentenvertrouwen blijkt in juli veel minder te zijn gestegen dan verwacht.

Door de tegenvallende cijfers daalde bij valuta handelaren opnieuw de verwachting dat de Federal Reserve de rente dit jaar nogmaals zal verhogen.

Andres Jaime, forex strategist bij Barclays in New York: "The markets are reacting like September is completely off the table. The dollar is going to have a hard time rallying, although we do not expect a sell-off either."

Door de groeiende onzekerheid over de stand van de Amerikaanse economie en de houding daar tegenover van de Amerikaanse centrale bank, zal de speech van Fed Voorzitter Janet Yellen op 26 augustus, op het bankensymposium in Jackson Hole, met extra belangstelling worden bekeken. Wanneer Yellen zou opmerken dat een september, of in ieder geval een december renteverhoging nog altijd op tafel ligt, zou de dollar daar nieuwe moed uit kunnen putten op de forex.

De olieprijs steeg donderdag met zo'n 4 procent en dat was direct terug te zien in de koers van de Canadese dollar tegenover de Amerikaanse dollar, die steeg tot het hoogste punt in drie weken op de forex.

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie steeg donderdag tot boven de $43,70, de hoogste stand sinds 25 juli, nadat de Saudische Minister van Energie, Khalid al-Falih, zei dat de OPEC landen en andere olie-producerende landen op een informele vergadering eind september zouden bespreken welke actie kan worden ondernomen om de prijzen te stabiliseren.

Tegelijkertijd kwam het Internationaal Energie Agentschap met een prognose dat de oliemarkt in de tweede helft van 2016 zal verkrappen.

De koers van de Canadese dollar daalde vervolgens voor het eerst sinds medio juli weer onder de C$1,30 per Amerikaanse dollar. De C$1,30 heeft de afgelopen weken een aantal keer met succes als support dienst gedaan, maar met de daling tot C$1,2958, donderdag, zal dat prijsniveau nu mogelijk van support in weerstand veranderen.

Het is echter een precaire breuk -- aan het begin van de Aziatische vrijdag sessie bewoog valutapaar USD/CAD rond de C$1,2980 -- en positieve cijfers over de Amerikaanse retail sales en producenten prijzen, later vandaag, zouden de greenback nieuw momentum kunnen geven, waardoor de C$1,30 opnieuw gepasseerd zou kunnen worden.

Retail sales, producentenprijzen

De Amerikaanse werkgelegenheidscijfers die onlangs gepubliceerd werden mochten dan ijzersterk zijn, het Amerikaanse GDP voor het tweede kwartaal was dat zeker niet. Valuta handelaren en investeerders zullen dan ook meer signalen willen zien die duiden op een acceleratie van de economische groei dan alleen sterke arbeidsmarkt cijfers.

In die zin zouden de retail cijfers, producenten prijzen en ook het cijfer over het Amerikaanse consumentenvertrouwen nieuwe brandstof kunnen geven aan het dollar momentum, dat deze week stokte.

De dollar index bewoog aan het begin van de vrijdag rond de 95,90, weliswaar op een redelijke afstand van het dal van 95,00 van 2 augustus, maar ook een aardig eindje verwijdert van de 96,40 van maandag.

Voor de retail sales gaan analisten uit van een groei in juli met 0,2 procent, nadat dit de maand ervoor 0,7 procent was. De producentenprijzen worden verwacht met 0,1 procent te zijn gestegen in juli, na een stijging van 0,5 procent de maand daarvoor.

De producentenprijzen hebben een directe impact op de consumentenprijzen, oftewel de Consumer Price Index (CPI), een belangrijke graadmeter voor de Fed als het gaat om inflatie. Mochten de producentenprijzen dan ook onverwacht blijken te zijn gedaald in juli, dan zou dat een behoorlijk negatieve impact op de dollar kunnen hebben.

Een groter dan verwachte stijging van de producentenprijzen, in combinatie met beter dan verwachte retail cijfers, zou de dollar juist nieuw momentum kunnen geven op de forex. 

Door Jan-Robert Schutte

Sinds april beweegt de EUR/USD in een groot driehoekspatroon, waarbij de top rond $1,16 is gemarkeerd en de bodem op $1,09 ligt. Dit is dus een range van zo’n 7 cent, oftewel 700 pips.

Momenteel noteert de EUR/USD onder $1,1100, waarbij we merken dat het valutapaar moeite heeft met de weerstandszone die door de Ichimoku Cloud wordt weergegeven, oftewel de Kumo (de rode wolk, zie afbeelding hieronder).

 Daggrafiek EUR/USD

Ik zie vooralsnog kans voor een short swingtrade richting de steunzone van $1,0900. Dat betekent op dagbasis een winstpotentieel van circa 190 pips vanaf het huidige niveau. Op basis van een contractgrootte van 1 mini lot van $10.000, oftewel 1/10 lot, betekent dat dus een potentieel van 190 pips * $1 = $190.

Daarbij is het wel zaak om een stop-loss te hanteren op bijvoorbeeld $1,1200. In dit geval is de Risk/Reward-verhouding dan ongeveer 1 op 2. ??

Uurgrafiek EUR/USD

Als we inzoomen op de uurgrafiek zien we een fraaie downtrend met een weerstandszone rond $1,1100. Ook op dit timeframe is de dalende trend intact en kunnen we een verdere daling verwachten.

De Ichimoku Cloud (hier de rode wolk) illustreert goed de weg van de minste weerstand: neerwaarts. De voortschrijdende gemiddelden Tenkan-Sen (9 perioden) respectievelijk de Kinjun-Sen (16 perioden) geven ook nog steeds reden om een short visie te hebben.

Een shortpositie voor een ritje richting de $1,0900 of lager is naar mijn bescheiden mening opportuun rond het huidige niveau van net beneden de $1,1100.??

Key-levels:

?Eerste weerstand: $1,1100

?Tweede weerstand: $1,1200

Eerste steun: $1,1049

?Tweede steun: $1,0900

Door Marcel van Vliet

Stephen W. Bigalow, uitbater van ’The Candlestick Forum’ is een trader met 35 jaar ervaring in de Amerikaanse aandelenmarkt waarvan 8 jaar als broker. Hij behaalde een graad in Economie en Bedrijfswetenschappen aan Cornell University in het Amerikaanse Ithaca, New York.

Het Candlestick Forum is, naar mijn mening, een typisch voorbeeld van een website die zoveel mogelijk moeite doet om newbie traders over te halen vooral lid te worden en hun cursus aan te schaffen. Na een beetje research blijkt echter dat 90% van hun materiaal te vinden is op Youtube. Op deze manier ontdekte ik de ‘T’ line strategie. ‘T’ line is de gecommercialiseerde naam voor Trendlijn en bestaat uit een Exponential Moving Average van 8 periodes (EMA8).

De strategie

De basis van de strategie bestaat, hoe kan het ook anders, uit candlesticks. De interpretatie van Steve hierbij is dat de candles een weergave zijn van het sentiment van investeerders. De grafieken worden opgetuigd met een 8EMA (de ‘T’ line) en 3 Simple Moving Averages, de 20SMA, de 50SMA en de 200SMA.

Als enige indicator gebruikt Steve de RSI met de standaard instellingen. Deze laatste gebruikt hij uitsluitend ter ondersteuning voor het bepalen van overbought/oversold situaties en divergenties.

Vervolgens kijkt Steve of één van de volgende candlestick patronen present zijn op, of nabij de ‘T’ line. De Doji, de Hammer, de Kicker, de Engulfing, de Dark cloud cover/Piercing line en de morning/evening star. Een uitgebreide uitleg over deze patronen is gemakkelijk op het internet te vinden, bijvoorbeeld op de sites van Thomas Bulkowski of Steve Nison.

Naast de genoemde candlestick patronen, maakt Steve ook gebruik van het Fry pan patroon. Ook dit is weer een gecommercialiseerde naam en wel voor het welbekende cup patroon. Het tegenovergestelde cap patroon (voor short trading) noemt Steve het Dumpling top patroon.

Tot slot

Stephen Bigalow zal met zijn ‘T’ line strategie, ongetwijfeld zijn sporen als trader hebben verdiend, maar wat betreft zijn werkwijze, die hij voor veel geld aan de man tracht te brengen, is er naar mijn mening niet veel nieuws onder de zon. Met een beetje zelfstudie kun je hier een aardige duit besparen en met het uitgespaarde geld kun je dan beter je trading account aanvullen.

De Canadese dollar kon aan het begin van de week op de forex iets van het verlies van vrijdag goed maken tegenover de greenback, nadat de olieprijs maandag verder steeg, een belangrijke opsteker voor olie-exporteur Canada.

Valutapaar USD/CAD steeg vrijdag na bekend wording van de sterke Amerikaanse werkgelegenheidscijfers tot C$1,32, de hoogste stand sinds 27 juli. Ondanks aanhoudend optimisme rond de Amerikaans dollar kon de greenback de winst maandag toch niet helemaal vasthouden tegenover zijn Canadese evenknie, mede onder invloed van de stijgende olieprijs.

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie steeg maandag tot $43,30, de hoogste stand sinds 26 juli. De olieprijs steeg onder invloed van speculatie dat de OPEC zou proberen om de produktie groei van zijn leden aan banden te leggen.

Ook de yen wist aan het begin van de Aziatische dinsdag sessie wat terrein terug te winnen, maar dat kwam nadat de Japanse valuta maandag nog verder was gedaald tegen de door de arbeidsmarktcijfers gerevitaliseerde dollar.

De yen bewoong vrijdag voor de bekendmaking van de cijfers nog rond de 100,90, maar koerste maandag op enig moment boven de 102,60 per dollar, de laagste stand voor de yen in een week. Aan het begin van de dinsdagochtend was de koers rond de 102,30, maar er leek vooralsnog meer sprake van retracement dan van een echte daling van valutapaar USD/JPY.

De echte vraag blijft voor het moment toch of de werkgelegenheidscijfers nu echt iets uitmaken voor de Fed, en dus voor de kans op een renteverhoging, wat de dollar ook op de langere termijn omhoog zou stuwen.

Na bekendmaking van de cijfers steeg de kans op een renteverhoging tegen het einde van het jaar van 36 procent naar 47 procent, maar niet iedereen is ervan overtuigd dat er iets wezenlijks veranderd is.

Zo schreef Hans Redeker, chief global forex strategist bij Morgan Stanley, dat de steun voor de dollar "is unlikely to last long, as the Fed may have no intention of allowing real rates to rise pre-emptively. We keep our projection of the U.S. economy slowing down later this year."

Robin Brooks, de chief forex strategist bij Goldman Sachs, denkt daarentegen dat de markt de kans op een renteverhoging structureel onderschat. Volgens Brooks is de kans op een renteverhoging tegen de einde van het jaar eerder zo'n 75 procent, wat zou betekenen dat de dollar op dit moment significant wordt ondergewaardeerd.

"We remain structural dollar bulls, given our view that the Fed will ultimately hike more than markets are pricing. The big game in town remains how the Fed behaves into the end of the year." aldus Brooks.

Ook Jeremy Cook, hoofd econoom bij forex bedrijf World First, in Londen, denkt dat sterke data over de Amerikaanse economie de Fed zal bewegen om de rente te verhogen. "There's a good 6 or 7 percent left in the U.S. dollar index in the next 12 months." aldus Cook.

Maar wil het verhaal van de aantrekkende Amerikaanse economie overeind blijven, dan zullen andere cijfers dat toch moeten bevestigen.

Hoewel de economische kalender deze week rustig is, komen er vrijdag cijfers uit over de Amerikaanse retail sales en het consumenten vertrouwen. Als deze in lijn liggen met of beter zijn dan de verwachtingen, zou de greenback daar nieuwe brandstof uit kunnen putten. Vallen ze tegen, dan komt het verhaal van een aantrekkende economie mogelijk opnieuw op de tocht te staan, wat de dollar onder druk kan zetten op de forex.

De dollar index opende aan het begin van de nieuwe forex week hoger, nadat de index vrijdag al flink hoger was gesloten onder invloed van de veel beter dan verwachtte arbeidsmarkt cijfers, de zgn. Non-Farm Payrolls.

De index -- een gewogen gemiddelde van de greenback tegenover de zes belangrijkste andere valuta op de forex -- opende rond de 96,30, na vrijdag te zijn gesloten op 96,19. Een week geleden noteerde de index nog rond de 95,00.

Het herstel van de dollar dat vanaf medio vorige week werd ingezet heeft alles te maken met de onverwacht goede Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers. Woensdag kwam salarisadministratiekantoor ADP al met een hogere schatting voor de groei van het aantal banen, en vrijdag bleken de officiele cijfers nog weer aanmerkelijk beter dan die schatting.

Volgens het Bureau of Labor Statistics zijn er in juli 255.000 banen bijgekomen in de economie, waar op een stijging met 180.000 gerekend was. Bovendien werden de cijfers voor juni naar boven bijgesteld tot 292.000, en bleek het gemiddelde uurloon met 0,3 procent gestegen te zijn in juli in plaats van de verwachte 0,2 procent. Al met al bovengemiddeld nieuws voor de Amerikaanse arbeidsmarkt dus.

Dat de lonen harder groeien dan verwacht zou extra impact kunnen hebben op de Fed, zo denkt Viraj Patel, forex strategist bij ING Wholesale Banking in Londen: "Another constructive U.S. labor market report is a welcome development for Fed officials, with tentative signs of growing wage pressures particularly appealing to the hawks."

Na de goede Non-Farm Payrolls sprong de kans op een renteverhoging op de Fed fund futures markt direct omhoog, van 9 naar 18 procent voor een renteverhoging in september en van 32 naar 47 procent voor een renteverhoging in december.

Eerder dit jaar liet het Federal Open Market Committee (FOMC, het beleidsorgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid) al eens doorschemeren ervoor te willen waken dat het achter de feiten aan moet lopen, oftewel dat het niet wil wachten met de rente te verhogen tot de inflatie al rond de 2 procent ligt en de loondruk al flink gestegen is. In dat licht bezien kan de loonstijging in juli inderdaad gebruikt worden als argument om de rente dit jaar in ieder geval nog minimaal een keer te verhogen.

Door de sterke arbeidsmarkt cijfers kregen de dollar bulls de teugels ineens weer in handen vrijdag en kwam het verhaal van monetaire divergentie tussen de Fed enerzijds en de Europese, Japanse en Britse centrale banken anderzijds, ook weer mooi opgepoetst van stal.

Eric Viloria, forex strategist bij Wells Fargo Securities LLC in New York: "We've seen ongoing divergence for some time now. It never really went away. We see today's solid payrolls data as supportive of a resumptioin in Fed interest-rate hikes, and we expect the U.S. dollar to remain supported in the near term."

Om de dollar echt momentum te geven zullen de eerstvolgende non-farm payrolls -- van vrijdag 2 september -- en natuurlijk het Fed rentebesluit van 21 september waarschijnlijk het meest interessant blijken. De non-farm payrolls omdat ze kunnen bevestigen dat het aantrekken van de arbeidsmarkt blijft doorzetten, en de Fed vergadering omdat deze zou kunnen verrassen met een renteverhoging danwel een hint dat die verhoging dit jaar zeer waarschijnlijk nog zal volgen.

De dollar blijft de aankomende weken dan ook een interessante valuta, zeker tegenover valuta waarvan de centrale banken opnieuw actief bezig zijn met monetaire verruiming, zoals de Japanse en Britse centrale bank.

De dollar heeft deze week weinig bewogen in aanloop naar de publicatie van de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, de zgn. Non-Farm Payrolls, omdat de belangrijkste drijvende kracht achter de koers van de dollar op het moment, de Federal Reserve, heeft laten doorschemeren dat voor een volgende renteverhoging er sprake moet zijn van een verder aantrekkende arbeidsmarkt.

Het vertrouwen van de markt in een renteverhoging is op het moment ultra-laag, zo blijkt uit Fed fund futures data dat investeerders slechts een kans van 12 procent zien op een renteverhoging in september en een kans van 34 procent op een renteverhoging tijdens de december vergadering.

Niet iedereen is echter even pessimistisch, en sommige analisten denken dat de markt te weinig luistert naar wat de Fed zelf zegt en dat een sterk arbeidsmarkt rappport vandaag wel eens zou kunnen leiden tot een renteverhoging volgende maand.

Sam Lynton-Brown, forex strategist bij BNP Paribas in Londen: "The change in [Fed] language around labor market utilisation has lowered the bar to 130,000, the level of non-farm payrolls required for a rate hike."

Analisten denken dat de Amerikaanse werkgelegenheid de afgelopen maand is gegroeid met zo'n 180,000 banen en dat de werkeloosheid is gedaald tot 4,8 procent. Daarmee zit de Amerikaanse economie volgens het eigen criterium van de Fed op volledige werkgelegenheid -- een situatie waar normaal gesproken geen rente van minder dan 0,50 procent bij hoort -- maar de inflatie blijft laag.

Wanneer de arbeidsmarktcijfers tegenvallen zouden valuta handelaren dat aan kunnen grijpen om de dollar verder naar beneden te duwen. Verschillende grote banken hebben recentelijk namelijk aangegeven te verwachten dat de dollar verder zal dalen, zeker na de slechte tweede kwartaal cijfers van de Amerikaanse economie, die met 1,2 procent op jaarbasis lager waren dan de 1,6 procent van de Eurozone.

Chris Weston, hoofd markt strategist bij IG in Melbourne: "There is clearly downside risk to the dollar, with all eyes on jobs data."

Tegelijkertijd is er de vraag of kans op een renteverhoging nu wel zoveel groter wordt door een sterk arbeidsmarkt cijfer. Elias Haddad, senior forex strategist bij Commonwealth Bank of Australia stelt dat een sterk werkgelegenheidscijfer, in combinatie met sterke loongroei, "will support a modest upward revision to U.S. interest-rate expectations in favor of the dollar", maar het valt te betwijfelen of de forex de negatieve blik op de dollar daarmee ineens zal laten varen.

De dollar deed het donderdag in ieder geval wel goed tegen de Britse pond -- net als alle andere valuta overigens -- nadat de Britse centrale bank de rente zoals verwacht verlaagde naar 0,25 procent en bovendien het obligatie opkoop programma uitbreidde van 375 naar 435 miljard pond.

Sam Lynton-Brown van BNP Paribas gaf aan te verwachten dat valutapaar GBP/USD de aankomende tijd nog verder zal dalen op de forex.

De Britse pond bleef aan het begin van de donderdagochtend boven de $1,33, in afwachting van het rentebesluit van de Britse centrale bank, de Bank of England (BOE), en de aansluitende persconferentie van BOE Gouverneur Mark Carney.

De markt is er vrijwel zeker van dat de BOE de rente vandaag inderdaad zal verlagen tot 0,25 procent, de laagste stand in de bank's 322-jarige geschiedenis. In het onwaarschijnlijke geval dat de bank besluit de rente onveranderd te houden zou de impact op de pond dan ook zo mogelijk nog groter kunnen zijn dan als de rente wel verlaagd wordt.

Drie weken geleden waren de verwachtingen over een renteverlaging ook groot in de markt, maar toen besloot de BOE zijn kruit droog te houden, de meeste beleidsmakers wilden namelijk eerst meer bewijs zien dat de Britse economie inderdaad negatief geraakt werd door het besluit om uit de EU te stappen.

Inmiddels zijn de eerste verontrustende berichten over de afzwakkende Britse economie echter binnengedruppeld -- zo bleek woensdag dat de services sector in juli het meest gekrompen is in zeven jaar tijd -- en lijkt de kans op actie van de centrale bank groot.

Dean Turner, econoom bij UBS Wealth Management, woensdag: "These figures support speculation that we will see an interest-rate cut tomorrow. Time will tell if a recession is on the cards, but it is clear we now face a period of lackluster growth, a sharp contrast to above-trend growth we've enjoyed for the last three years."

Veel economen verwachten dat de Britse centrale bank het niet zal laten bij alleen een renteverlaging maar dat ook het obligatie opkoop programma zal worden uitgebreid. Toch zijn hier de meningen meer over verdeeld, omdat de leden van het Monetary Policy Committee (MPC) vorige keer hebben laten zien niet al teveel op de muziek te willen vooruitlopen. Het is weliswaar zeer waarschijnlijk dat de BOE een dergelijke maatregel zou nemen als de Britse economie aantoonbaar in een recessie is beland, maar mogelijk is het voor nu een stap te ver.

Dat gezegd hebbende, zou een renteverlaging in combinatie met additionele geldverruimende maatregelen de kans op verdere daling van de pond op de forex wel groot maken.

Dat denkt ook Ned Rumpeltin, hoofd forex strategie bij Toronto Dominion Bank in Londen: "We are looking for a comprehensive package of easing measures that should fuel an additional broad-based depreciation of the pound."

De BOE Maakt het rentebesluit bekend om 13:00 uur Nederlandse tijd. De persconferentie van BOE Gouverneur Mark Carney begint een half uur later.

De volatiliteit van de pond op de forex zal rond deze tijden naar verwachting zeer hoog zijn. 

Door Marcel van Vliet

Een van de eerste trendfollowing strategieën is de 4WR strategie van Richard Donchian. Richard Donchian (1905-1993), een trader die in zijn imposante carrière in de zestiger jaren met deze strategie voor Shearson American Express 200.000 dollar uit wist te bouwen naar ruim 27 miljoen dollar, wordt geroemd om zijn geduld en doorzettingsvermogen. 4WR staat voor 4 Week Rule. De strategie blinkt uit door eenvoud en kan zelfs zonder grafieken worden gebruikt.

De regels

1. Koop/verkoop ALTIJD in de richting van de trend.

2. Koop als de prijs een nieuwe hoog in 4 weken bereikt.

3. Verkoop als de prijs een nieuwe laag in 4 weken bereikt.

Toepassing

Doordat de prijs een nieuwe hoog sinds de laatste vier weken heeft bereikt, wordt de entry (long) getriggerd. Met deze strategie blijf je altijd in de markt, want zodra het laagste punt sinds de laatste 4 weken wordt bereikt, keert de trade en wordt er short gegaan.

Om niet telkens weer de prijs van vier weken te moeten terug zoeken, is er een indicator gebouwd die zowel de hoogste als de laagste prijs van de laatste vier weken weergeeft. Deze indicator is vernoemd naar de bedenker van de strategie en heet daarom Donchian Channel. De standaard instelling is 20, maar kan natuurlijk naar wens worden aangepast.

Net als iedere andere strategie kent ook deze een aantal nadelen. Ten eerste is de winrate van de 4WR strategie vrij laag met ongeveer 40%. Dit kan echter ruimschoots worden gecompenseerd door goed money management, maar toch. Ten tweede moet een groot deel, soms wel de helft, van de papieren winst weer worden ingeleverd. Dit is overigens een nadeel bij veel trendfollowing strategieën. Dit komt omdat de prijs eerst helemaal teug moet zakken naar de 4 weken laag, voordat de trade wordt gekeerd.

Een oplossing hiervoor die ik gebruik, is het toevoegen van een (10) Simple Moving Average en uit de trade stappen zodra de prijs (candle) onder de SMA sluit (bij een short trade is dit natuurlijk allemaal andersom). De SMA kan dan ook gelijk mooi worden gebruikt om de stop te trailen.

Het laatste nadeel is dat het soms heel veel geduld vergt om soms wel weken in een trade te zitten, maar dit geldt natuurlijk niet voor iedere trader. Het is maar wat er bij jouw stijl van trading past.

Tot slot

Veel bekende traders en Hedge funds maken gebruik van deze strategie. De 4WR strategie wordt niet voor niets ‘De moeder der trendfollowing strategieën’ genoemd en zou vanwege zijn robuustheid en simpelheid niet in de toolbox van iedere, zichzelf serieus nemende, trader mogen ontbreken. Alleen al het uitproberen op een demo geeft ongekende resultaten, maar geduld blijft een schone zaak.

De dollar mag maandag dan licht herstelt zijn van de stevige val van vorige week, valuta handelaren en forex analisten blijven negatief over de vooruitzichten van de greenback, vanwege de sterk tegenvallende kwartaalcijfers van de Amerikaanse economie en de groeiende verwachting dat de Fed nog tot diep in 2017 -- zo niet langer -- de rente niet zal verhogen.

De dollar index -- een gewogen gemiddelde van de greenback tegenover de zes belangrijkste andere valuta -- noteerde 22 juli nog rond de 97,50, maar was eind vorige week gedaald tot 95,50. Maandag herstelde de index tot rond de 95,75, maar insiders zien weinig kans op een breed gedragen herstel.

Morgan Stanley waarschuwde vrijdag al dat het ergste nog moet komen voor de dollar en ook Societe Generale zei dat de "vreselijke" tweede kwartaal cijfers van de Amerikaanse economie de kansen op een sterkere dollar sterk hadden aangetast.

Kit Juckes, global strategist bij Societe Generale wond er in een klantenbericht geen doekjes om. "It's hard to be bullish on the dollar. The U.S. Q2 GDP data were awful."

Verschillende forex strategisten benadrukten ook het verband tussen de slechte Amerikaanse GDP cijfers en de negatievere vooruitzichten voor een renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank.

Zo merkte Christopher Vecchio, forex analist bij DailyFX treffend op: "The stark reality for Fed policymakers is that the U.S. economy (+1.2 percent annualized) is growing slower than the euro zone economy (+1.6 percent annualized). Against this backdrop, it seems highly unlikely the Fed would be in a hurry to raise rates."

Vecchio voegde daar aan toe dat de markt geen groot vertrouwen heeft in een renteverhoging tot het begin van januari 2018, wanneer uit futures data een kans van 60 procent blijkt op een renteverhoging. De eerste maand waarin handelaren een kans groter dan 50 procent zien dat de rente tegen die tijd minimaal 1 keer is verhoogd, is juni 2017.

New York Fed President William Dudley zei maandag echter dat de Fed de rente mogelijk voor de verkiezingen in november zou kunnen verhogen als de economie en arbeidsmarkt snel verbeteren.

Daaruit blijkt wel hoe groot de disconnect is op dit moment tussen wat de Fed zegt dat mogelijk is en wat de markt gelooft dat realiteit is. Dat betekent tegelijkertijd dat wanneer de Fed in september inderdaad zou besluiten om de rente te verhogen de impact op de dollar groot zou kunnen zijn op de forex.

Toch lijkt die kans op het moment klein, al is het zeker interessant om vrijdag te zien hoe de Amerikaanse werkgelegenheid zich de afgelopen maand ontwikkeld heeft.

Ondertussen is een groot gedeelte van de markt nog long de dollar, zo blijkt uit cijfers van de futures markt. Dat betekent dat wanneer het pessimisme over de dollar aanhoudt er nog behoorlijk wat lucht uit de koers zou kunnen lopen de aankomende tijd. En dan lijkt de daling van 5 procent die Morgan Stanley vrijdag voorspelde ineens niet meer zo ver weg.

De koers van de Britse pond kan deze week opnieuw in zwaar weer komen op de forex, als de Bank of England donderdag besluit om de rente voor het eerst in zeven jaar te verlagen.

De Britse pond is de afgelopen drie maanden tegen alle belangrijke andere valuta gedaald. Valutapaar GBP/USD noteerde op 23 juni -- de dag voor het Brexit referendum -- nog boven de $1,50, maar tikte begin juli de $1,28 aan. Deze week begint het paar rond de $1,32, maar valuta handelaren en analisten houden er rekening mee dat de pond de aankomende dagen verder zal dalen.

Van de 46 door Bloomberg ondervraagde economen denken er slechts 2 dat de Britse Centrale Bank de rente deze week niet zal verlagen. Over de grootte van het obligatie opkoop programma is echter meer onduidelijkheid; de meeste ondervraagden denken dat die met 375 miljard pond hetzelfde zal blijven, maar er zijn ook schattingen dat de BOE het programma zal uitbreiden tot boven de 500 miljard pond.

De grote vraag is dan ook niet zozeer of de rente naar beneden gaat, maar of en zo ja welke geldverruimende maatregelen de BOE verder nog zal aankondigen om de klap op te vangen van het Britse besluit om de grootste gemeenschappelijke markt ter wereld te verlaten.

Dat denkt ook Lee Hardman, forex strategist bij Bank of Tokyo-Mitsubishi in Londen: "I think it's a done deal that we're going to get easing next week, but the question is just how aggressive. If we get a package of measures and not just a rate cut it will reinforce the weakening trend for the pound."

Hardman voegde daar aan toe te verwachten dat de Britse pond tegen het einde van het jaar rond de $1,24 zal koersen op de forex.

Omdat de markt al er al vrijwel zeker van is dat de BOE de rente zal verlagen, zou een enkele verlaging met 0,25 procent zonder additionele maatregelen mogelijk weinig negatieve impact op de pond hebben.

Neil Jones, hoofd hedge-fund sales bij Mizuho Bank in Londen: "To be more bearish than what is factored, I would suggest a 40 basis-point cut and 50 billion pounds further on the QE front."

Dollar

Het belooft ook een interessante week te worden voor de dollar, nadat vrijdag bleek dat de Amerikaanse economie in het tweede kwartaal niet verder is gekomen dan een geannualiseerde groei van 1,2 procent, meer dan de helft minder dan door analisten was verwacht.

Vrijdag publiceert het Bureau of Labor Statistics de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers voor juli, waarbij door analisten wordt uitgegaan van een groei met 180.000 nieuwe banen.

Morgan Stanley heeft echter aangegeven te verwachten dat de Amerikaanse dollar de aankomende maanden met 5 procent zal dalen. De bank denkt namelijk dat de Fed de rente voorlopig niet zal verhogen en dat de cijfers over de Amerikaanse economie alleen maar verder zullen verslechteren.

Hans Redeker, hoofd forex strategist bij Morgan Stanley, zei vrijdag voor de publicatie van het Amerikaanse GDP over het tweede kwartaal: "We are quite pessimistic about, first, the outcome of the U.S. economy. When you look at our internal indicators, which capture domestic demand very well, they are suggesting that the demand strength is going to fade from here."

Door het afzwakken van het pad naar monetaire normalisatie van de Fed is er bovendien minder divergentie tussen het beleid van de Fed en dat van andere grote centrale banken, zoals de Europese en Japanse Centrale Bank, waardoor de dollar daar ook minder kracht uit kan putten.

De Japanse yen schoot kort voor het begin van de Aziatische vrijdag sessie hard omhoog tegenover de Amerikaanse dollar, om even later weer even zo hard terug te vallen, als teken van een zeer nerveuze forex, in afwachting van het monetaire besluit van de Japanse Centrale Bank.

Valutapaar USD/JPY daalde rond middernacht Nederlandse tijd abrupt van 105,30 naar 103,30 zonder aanwijsbare reden, een beweging die volgens sommige forex analisten mogelijk werd veroorzaakt door schaarse liquiditeit in de dollar/yen zo vlak voor de beslissing van de Bank of Japan (BOJ). De koers herstelde zich vervolgens snel tot dichtbij de 105, maar bleef volatiel.

Boris Schlossberg, managing director forex strategie bij BK Asset Management in New York: "Everybody is waiting for the big marquee event of the week, which is the BOJ announcement tomorrow [vrijdag, red.], to see exactly how large of a stimulus package they are going to put out."

Vanwege de hoge verwachtingen voor een groot pakket aan monetaire stimuleringsmaatregelen is de kans groot dat de yen na bekendmaking van het BOJ besluit sowieso een zeer volatiele periode tegemoet zal gaan, wat de precieze inhoud van het pakket ook is.

Lou Brien, markt strategist bij DRW Trading in Chicago: "I think volatility is almost guaranteed."

Eerder deze week maakte de Japanse regering al bekend dat het met een fiscaal stimuleringspakket van $265 miljard komt, aanmerkelijk hoger dan analisten hadden verwacht.

Het effect daarvan op de yen werd echter deels teniet gedaan door het besluit van de Fed, ook op woensdag, om de rente niet verhogen en in het midden te laten of dat in september of december wel zou gebeuren.

Bovendien zijn valuta handelaren en investeerders op het moment meer gefocused op de Bank of Japan, niet in de laatste plaats omdat BOJ Gouverneur Haruhiko Kuroda de afgelopen jaren al eerder konijnen uit zijn hoge hoed heeft getoverd. Die konijnen bleken bovendien in sommige gevallen een enorme impact op de koers van de yen te hebben, wat de nervositeit van het moment rond de Japanse valuta mede verklaart.

De regering van Premier Shinzo Abe heeft de druk op de Japanse Centrale bank de afgelopen weken volgens bronnen flink opgevoerd, wat de kans op een stevig pakket lijkt te vergroten.

Persbureau Reuters berichtte donderdagavond dat het een concept verklaring van het Japanse Ministerie van Financien had ingezien, die zou worden gepubliceerd als de BOJ het monetaire stimuleringspakket inderdaad verder uitbreid. De verklaring luidt, aldus Reuters: "We welcome the BOJ's decision and will deploy all necessary policy steps including a scheduled big stimulus package."

Het forex vuurwerk zit dus -- zoals wel vaker -- ook deze week weer in de staart. 

De dollar moest in de uren na het rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank op de forex terrein inleveren tegen o.a. de euro en de yen, nadat uit de begeleidende beleidsverklaring van de Fed duidelijk werd dat het nog allerminst zeker is of de rente in september danwel december omhoog zal gaan.

Direct na het rentebesluit steeg de dollar juist, omdat de Fed aangaf dat er minder zorgen zijn dat mondiale economische ontwikkelingen het economisch herstel van de Amerikaanse economie zullen bedreigen. De markt legde dat korte tijd uit als een grotere kans op een renteverhoging in september, maar bij nadere lezing bleek dat daar eigenlijk geen aanwijzingen voor zijn, terwijl de Fed wel zei dat "economic conditions will evolve in a manner that will warrant only gradual increases in the federal funds rate."

De reactie van valuta handelaren was goed terug te zien in de koers van de EUR/USD, die na een korte dip tot $1,0960 snel omhoog schoot tot boven de $1,1060, de hoogste stand in meer dan een week op de forex.

Greg Anderson, hoofd forex strategie bij Bank of Montreal in New York: "There's no commitment to action in any of the observations that they made. The initial spin people put on the FOMC was that somehow this increases the likelihood of September. As people have taken a more careful read of it, it doesn't say anything."

BOJ

De aandacht van de forex schoof dan ook snel terug naar de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ) en het BOJ rentebesluit van vrijdagochtend. Woensdag maakte de Japanse premier Shinzo Abe bekend dat de regering komt met een stimuleringspakket om de Japanse economie uit het slop te trekken van $265 miljard, wat zo'n 40 procent meer was dan analisten vooraf verwacht hadden.

Dat vergroot de druk op de BOJ om vrijdag met maatregelen te komen die daarmee in lijn liggen, omdat de meest effectieve aanpak van de lage inflatie en de strompelende economie een gebalanceerde combinatie is van fiscale en monetaire maatregelen, iets dat BOJ Gouverneur Haruhiko Kuroda al vaker gezegd heeft.

Desondanks steeg de yen tegenover de Amerikaanse dollar, vanwege het Fed besluit. Valutapaar USD/JPY daalde in een paar uur tijd van boven de 106 tot onder de 104,80 aan het begin van de Aziatische donderdag sessie.

Voorlopig neemt de markt dan ook een uiterst afwachtende houding aan ten opzichte van het vermogen van de yen om verder te verzwakken na het BOJ besluit.

Thu Lan Nguyen, forex strategist bij Commerzbank: "So far it looks like the Bank of Japan is not ready to do something new and that leaves the potential for more downside for the dollar before the meeting on Friday."

De dichtstbijzijnde steunzone voor de USD/JPY ligt rond de 104, een zone die gisteren en medio juli als steun dienst deed. Mocht de BOJ echt teleurstellen met de hoeveelheid monetaire stimulering dan zou die steun echter wel eens snel gebroken kunnen worden vrijdag. 

De yen steeg dinsdag op de forex eerst tot het hoogste niveau in twee weken versus de dollar, om vervolgens de helft van die winst weer even snel terug te geven. De handel in de Japanse valuta is onrustig op het moment, en dat heeft alles te maken met het aankomende monetaire besluit van de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ), aankomende vrijdagochtend.

Valutapaar USD/JPY noteerde zondagavond nog boven de 106,70, maar aan het begin van de dinsdag was de koers van de yen gestegen tot rond de 104 per US dollar, terwijl deze aan het begin van de Aziatische woensdag sessie boven de 105 noteerde.

Mazen Issa, senior forex strategist bij Toronto-Dominion Bank in New York: "There's a lot of uncertainty around what kind of stimulus the Bank of Japan will be able to deliver. They are more inclined to disappoint."

De verwachting in de markt is dat BOJ Gouverneur Haruhiko Kuroda de al negatieve rente verder zal verlagen, het opkopen van staatsobligaties zal vergroten en ook het opkopen van riskantere assets verder zal uitbouwen. Maar in die verwachting zit ook meteen het probleem: die is inmiddels namelijk zo hooggespannen, dat als Kuroda alle drie deze maatregelen inderdaad zal nemen, de markt mogelijk nog steeds niet onder de indruk zal zijn.

Else Lignos, senior forex strategist bij Royal Bank of Canada's RBC Capital Markets unit in New York, ziet dan ook vooral kans op teleurstelling voor wat betreft het besluit van de BOJ. "With expectations inflated by reports of the Abe-Bernanke and Kuroda-Bernanke meetings, even a consensus outcome could prove disappointing for yen bears."

De voormalige Voorzitter van de Federal Reserve, Ben Bernanke, een bekend voorstander van grootschalige en langdurige stimuleringsmaatregelen in tijden van economische tegenwind en deflatie, had eerder deze maand ontmoetingen met zowel de Japanse premier Shinzo Abe als BOJ Gouverneur Kuroda.

Kuroda weet zelf natuurlijk ook wat de verwachting in de markt is en heeft er alle belang bij om die verwachtingen te overtreffen, omdat hij en Abe de inflatie coute que coute in de richting van de twee procent willen duwen. Bovendien heeft Kuroda de afgelopen jaren een reputatie opgebouwd van het steeds weer weten te overtreffen van de verwachtingen.

Zo vergrootte hij in oktober 2014 onverwacht het obligatie opkoop programma -- waarna de yen in een paar weken tijd daalde van 108 tot 121 per US dollar -- en voerde hij in januari 2016 onverwacht toch een negatieve rente in, terwijl hij daarvoor steeds had gezegd daar niet aan te willen beginnen.

Valuta handelaren zijn dan ook gewaarschuwd. Want hoewel de kans groot is dat de Fed de rente later vandaag onveranderd zal laten is er ook een significante kans dat Kuroda vrijdagochtend een nieuw konijn uit de hoge hoed tovert om de yen verder te laten dalen op de forex. 

De Canadese dollar is aan het begin van de week gedaald tot de laagste stand in vier maanden op de forex, onder invloed van de dalende olieprijs en een verwachte groeiende divergentie tussen het monetaire beleid van de Canadese- en de Amerikaanse centrale bank.

Valutapaar USD/CAD steeg in de loop van maandag tot boven de 1,3240, de hoogste stand sinds 25 Maart voor de Amerikaanse dollar tegenover de loonie -- zoals de Canadese dollar ook wel genoemd wordt -- en bleef daar aan het begin van de dinsdagochtend rond bewegen.

Als belangrijk olie-exporterend land heeft de Canadese dollar de afgelopen tijd te lijden gehad van de dalende olieprijs, die begin juni nog boven de $51 per vat Amerikaanse olie noteerde, maar inmiddels is gedaald tot rond de $43 per vat, de laagste prijs sinds eind april.

De olieprijs daalt o.a. doordat olie-producerende landen hun produktie opvoeren terwijl de olievoorraden gekeken naar het seizoen juist het hoogst zijn in decennia. Daar komt bij dat er onzekerheid is over de mondiale economie -- denk aan de vooruitzichten voor de Britse en de Chinese economie -- waardoor marktspelers ook vraagtekens zetten bij de vraag naar olie.

De Canadese economie is voor een groot deel afhankelijk van de olie-industrie en wordt dan ook direct geraakt door de dalende olieprijs.

Bipan Rai, senior forex strategist bij Canadian Imperial Bank of Commerce in Toronto: "Crude is under pressure, so that's a big factor. But we're also starting to see the market become more cognizant of the fact that the Fed could be more hawkish than expected, which is leading to a firmer dollar."

Rai doelt daarmee op de op dit moment zeer lage verwachtingen in de markt voor een nieuwe renteverhoging later dit jaar, terwijl de prestaties van de Amerikaanse economie een renteverhoging wel steeds meer rechtvaardigen.

Woensdag maakt de Federal Reserve het maandelijkse rentebesluit bekend, en hoewel de markt een kans van 90 procent ziet dat de Fed de rente niet zal verhogen, zouden er in de begeleidende Fed verklaring aanwijzingen kunnen zitten ten opzichte van een verhoging later dit jaar. Wanneer de Fed meer 'hawkish' is dan verwacht, zou de dollar hier een duw van in de rug kunnen krijgen op de forex.

De senior forex strategist van Canadian Imperial Bank of Commerce gaf maandag aan dat de Canadese dollar de aankomende weken mogelijk zou kunnen dalen tot C$1,36 of C$1,37 tegenover de greenback.

Uit een onlangs door Bloomberg gehouden onderzoek bleek dat de ondervraagden een gemiddelde koers van de loonie zagen van C$1,32 tegen het einde van het jaar.

Yen

De Japanse valuta spint ondertussen garen bij de afwachtende houding van valuta handelaren voorafgaand aan het rentebesluit van de Fed en de Japanse centrale bank, later deze week.

Valutapaar USD/JPY noteerde kort na opening van de forex week nog boven de 106,70, maar was aan het begin van de dinsdagochtend gedaald tot onder de 105,10, waarbij de koers eerder leek aan te sturen op verdere daling dan stijging.

Daarmee heeft het paar in korte tijd een relatief grote afstand afgelegd, wat er op duidt dat de besluiten van genoemde centrale banken later deze week mogelijk ook een stevige impact op de koers van de yen zouden kunnen hebben.

De dollar steeg de afgelopen week voor de derde week op rij en hedge fondsen en valuta handelaren zijn netto bullish in de dollar zo blijkt uit data van de futures markt, maar tegelijkertijd wijzen verschillende banken erop dat de kans dat de Federal Reserve deze week de rente zal verhogen klein is.

De dollar index -- een gewogen gemiddelde van de greenback tegenover de zes belangrijkste andere valuta op de forex -- is de nieuwe week begonnen rond het niveau waar vrijdag op gesloten werd, 97,40. Een maand geleden noteerde de dollar index nog rond de 93,70.

De stijging van de dollar van de afgelopen weken is vooral te danken aan betere economische cijfers, zoals de sterke Amerikaanse werkgelegenheidscijfers begin deze maand en optimistische cijfers uit de Amerikaanse maakindustrie. Ook bleek onlangs dat de retail sales cijfers over juni aanmerkelijk hoger lagen dan verwacht.

Toch blijkt uit cijfers van de futures markt voor renteswaps dat er slechts een 10 procent kans is op een renteverhoging aankomende woensdag, als de Fed het rentebesluit voor juli bekend maakt, en een ook nog altijd relatief bescheiden kans van 45 procent dat de rente tegen december verhoogd zal zijn met 0,25 procent.

Citigroup, 's werelds grootste valuta handelaar, denkt dat de Fed niet zal staan te springen om de rente te verhogen voor de presidentsverkiezingen op 8 november, en als de uitslag van de verkiezingen de markten een optater geeft zou een verhoging in december mogelijk ook in het gedrang kunnen komen.

Steven Englander, hoofd G-10 forex strategie bij Citigroup: "We see moderate dollar strength, but no spike in coming months. Money markets are reluctant to price in a pre-election hike and december is far away."

Tegelijkertijd wijst Mark McCormick, hoofd forex strategie bij Toronto-Dominion Bank, erop dat markten op dit moment wel heel weinig kans zien op een renteverhoging, terwijl de Amerikaanse economie goed presteert. "Our indicators of dollar market positioning show light dollar holdings relative to the past three years. This argues that markets are certainly not positioned for a rate hike this year."

Dat betekent dat een renteverhoging in juli, of, wat waarschijnlijk realistischer is, in september, de dollar mogelijk een flinke duw naar boven zou geven, zeker als dit gepaard gaat met goede werkgelegenheids- en inflatie-ontwikkeling cijfers.

Ook zou de dollar gestimuleerd kunnen worden door negatieve cijfers over de Britse economie, de op vier na grootste economie ter wereld. Dit zou namelijk de onzekerheid over de mondiale economie kunnen versterken, wat de behoefte aan veilige haven valuta zoals de yen en de dollar vergroot.

De Gouverneur van de Japanse Centrale Bank (BOJ), Haruhiko Kuroda, zei zondag tijdens de G-20 top in Chengdu, China, dat de bank klaar staat om de bestaande geldverruimende maatregelen zo nodig verder uit te breiden wanneer dat nodig is om de economie te stimuleren en het inflatie doel van 2 procent te bereiken.

De meeste economen verwachten dat de BOJ de geldverruimende maatregelen aankomende vrijdag 29 juli inderdaad verder zal uitbouwen, waardoor de yen mogelijk verder zal dalen op de forex, tegenover o.a. de dollar.

Valutapaar USD/JPY noteerde maandagochtend rond de 106,50 op de forex. Twee weken geleden noteerde het paar nog onder de 100.

De yen daalde donderdag op de forex voor het eerst sinds drie weken tot onder de 105 tegenover de Amerikaanse dollar, onder invloed van verbeterd risico sentiment en de verwachting dat de Japanse regering op korte termijn met een stevig fiscaal stimuleringspakket zal komen. Daarmee stevent de yen af op de grootste wekelijkse daling tegenover de Amerikaanse dollar sinds 1999.

Op 8 juli noteerde valutapaar USD/JPY nog rond de 100, maar na winst voor de regeringspartij in de verkiezingen voor het Hogerhuis -- die de partij van premier Shinzo Abe ruim baan geeft om de fiscale stimulering verder op te voeren -- steeg het paar donderdag tot boven de 105,80. Aan het begin van de Aziatische vrijdag sessie had het paar weer wat van die winst ingeleverd, maar forex analisten zien mogelijkheden voor meer verzwakking van de yen.

Vorig jaar juni noteerde de USD/JPY nog boven de 125 op de forex en begin juni dit jaar boven de 111. De snel toegenomen onzekerheid over de mondiale economie -- o.a. door de afkoelende Chinese economie en de onverwachte uitslag van het Brexit referendum -- stuwden de yen echter omhoog tot rond de 99, de hoogste stand in 2 jaar, op 24 juni, de dag van het Brexit referendum.

Vassili Serebriakov, forex strategist bij Credi Agricole SA in New York: "We're bearish on the yen. Our target is fairly moderate right now, around 110, 112 for the time being, but we are standing ready to review those forecasts if indeed stimulus materializes."

Ook Peter Dragicevich, forex strategist bij Commonwealth Bank of Australia, in Londen, benadrukte de potentie voor de yen om verder te dalen. "The expectations of a two-pronged stimulus approach -- both fiscal and monetary -- have definitely put the yen under pressure." aldus Dragicevich.

De yen kreeg donderdag een extra optater van het gerucht dat de voormalige voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, Ben Bernanke -- die deze week Japanse regeringsvertegenwoordigers ontmoette in Tokyo -- het idee zou hebben geopperd van eeuwigdurende obligaties. Het gerucht werd later echter ontkracht door een adviseur van de Abe regering.

Pond

De yen had ook last van het besluit van de Britse centrale bank om de rente donderdag niet te verhogen, terwijl de markt er juist in grote mate op had gerekend dat dit wel zou gebeuren. Het risico sentiment verbeterde als gevolg van de beslissing van de Bank of England (BOE), waardoor de veilige haven status van de yen minder in trek was.

De reden voor de BOE om te wachten met een renteverlaging was er voornamelijk in gelegen dat de 9 leden van het Monetary Policy Committee (MPC) eerst willen afwachten wat de impact is van het Brexit referendum op de reeele economie. Het MPC komt over drie weken opnieuw bijeen voor een rentebesluit. De verwachting in de markt blijft dat de Britse centrale bank de rente op korte termijn zal verlagen. 

Het Britse Office of National Statistics heeft gezegd dat het tot medio augustus zal duren voordat de referendum uitkomst zichtbaar wordt in de cijfers.  

Valutapaar GBP/USD steeg na het rentebesluit tot $1,3480 op de forex, maar zakte vervolgens weer terug tot onder de $1,33. Aan het begin van de Aziatische vrijdagsessie noteerde het paar rond de $1,3380.