De koers van de euro vertoonde een grillig patroon op de forex, nadat Europese Centrale Bank President Mario Draghi tijdens zijn maandelijkse persconferentie zei dat de ECB mogelijk in maart additionele geldverruimende maatregelen zal nemen, onder invloed van een verslechterende mondiale economie.

Valutapaar EUR/USD daalde in reactie op Draghi's 'dovish' commentaar aanvankelijk tot $1,0776, de laagste stand in twee weken, schoot vervolgens vrij snel weer omhoog tot $1,0900, om aan het begin van de Aziatische vrijdag sessie terug te zakken tot onder de $1,0850.

Waar Draghi in december 2015 ondanks het nemen van nieuwe geldverruimende maatregelen minder ver ging dan de (hooggespannen) verwachtingen van de markt, waren zijn opmerkingen nu juist meer dan wat de markt had verwacht, ook al bleef het vooralsnog dan ook bij opmerkingen.

Draghi zei tijdens zijn persconferentie dat "downside risks have increased again amid heightened uncertainty about emerging market economies' growth prospects, volatility in financial and commodity markets, and geopolitical risks. We are not surrendering in front of these global factors."

Strijdbare taal van de ECB president dus, die aangaf dat de ECB mogelijk in maart nieuwe maatregelen zal afkondigen.

Canadese dollar

De olieprijs steeg in reactie op het vooruitzicht van meer stimulerende maatregelen in de Eurozone tot boven de $30 voor een vat ruwe Amerikaanse olie. Daar profiteerde vervolgens de Canadese dollar dan weer van, die de grootste stijging liet zien in 10 maanden tijd.

Valutapaar USD/CAD daalde donderdag tot onder de 1,4240, de laagste stand in 10 dagen tijd. In de eerste uren van de Aziatische vrijdag sessie trad licht herstel op, maar de loonie -- zoals de Canadese dollar ook wel genoemd wordt -- wist vooralsnog de meeste winst te behouden.

Yen

Net als de euro verloor ook de yen terrein op de forex tegenover de dollar, onder invloed van het vooruitzicht van meer monetaire stimulering in de Eurozone -- wat in het algemeen positief is voor het risico sentiment en dus negatief voor de populariteit van de veilige haven status van de yen -- maar ook vanwege de toenemende kans dat ook de Japanse centrale bank, de Bank of Japan (BOJ), ook niet lijdzaam toe zal blijven zien hoe de yen steeds sterker wordt.

De yen is in een maand tijd gestegen van boven de 123 yen per dollar tot 116 yen per dollar, een ontwikkeling die negatief is voor de Japanse economische groei- en inflatie ontwikkeling vooruitzichten.

De BOJ houdt 28 en 29 januari zijn eerstvolgende beleidsvergadering en zal dan volgens de Nikkei Krant een "serious look" werpen op het verder uitbreiden van de bestaande geldverruimende maatregelen, omdat, zo bericht de krant, de dalende olieprijs het moeilijker maakt voor de BOJ om het inflatie doel van 2 procent te halen.

BOJ Gouverneur Haruhiko Kuroda zei donderdag dat hij op het moment niet overweegt om de rente negatief te maken, wat erop duidt dat de BOJ zal opteren voor vergroting van het bestaande obligatie opkoop programma.

Gezien de toenemende kans dat zowel de ECB als de BOJ aanvullende geldverruimende maatregelen zullen nemen (wat negatief zou zijn voor de koers van euro en yen), de tegelijkertijd afnemende kans dat de Federal Reserve binnenkort de rente verder zal verhogen en de verwachte aanhoudende onzekerheid in de mondiale economie (wat positief zou zijn voor de koers van euro en yen, die op het moment beiden als veilige haven worden gezien), is het zeer wel mogelijk dat de de zigzag volatiliteit van de beide valuta de aankomende tijd zal aanhouden op de forex.  

Valuta van opkomende markten zetten aan het begin van de Aziatische donderdag sessie hun herstel op de forex voort, na woensdag veelal diep door het stof te zijn gemoeten onder invloed van een opnieuw fors dalende olieprijs en sterk risicomijdend sentiment.

Valuta zoals de Russische roebel, Mexicaanse peso, Hong Kong dollar en Zuid-Afrikaanse rand duikelden woensdag allemaal diep naar beneden. Tegelijkertijd steeg de yen -- traditioneel gezien als een veilige haven in onzekere tijden -- tot de hoogste stand in een jaar tijd.

Valutapaar USD/JPY daalde woensdag tot 115,98, de laagste stand sinds 16 januari 2015. Het duurde echter niet lang voordat de dollar zich herstelde tegen de Japanse valuta; aan het begin van de donderdag noteerde het valutapaar boven de 117,40. Het verlies van momentum voor de yen is echter waarschijnlijk slechts tijdelijk, althans, zo lang de onzekerheid op de financiele markten aanhoudt zal de veilige haven status van de yen aantrekkelijk blijven.

Manuel Oliveri, forex strategist bij Credit Agricole in London: "Risk sentiment has deteriorated considerably since start of the year. The yen has been among the strongest currencies. We increased our yen forecast profile mainly on the back of more elevated risk aversion."

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie duikelde woensdag aanvankelijk met meer dan 6 procent naar beneden, tot $26,59, terwijl een vat Brent crude nog slechts $27,38 opbracht, een daling van bijna 5 procent. Later trad echter herstel op, waardoor ook de valuta van opkomende markten, oftewel de emerging market currencies, weer opkrabbelden.

Kathy Lien, managing director bij BK Asset Management in New York: "It is not your ordinary day in the foreign exchange market when the Russian Ruble and the Mexican Peso hit record lows while the Hong Kong dollar falls to its weakest level since 1999."

In een klantenbericht schreef Lien dat de opkomende markten het meeste te lijden hebben van de afkoelende mondiale economie en de volatiliteit in grondstoffen prijzen. He is dan ook niet waarschijnlijk dat de druk op de valuta van opkomende markten op korte termijn zal afnemen.

ECB

De euro moest net als de yen in de loop van de woensdag en aan het begin van de donderdag inleveren tegenover de Amerikaanse dollar. Valutapaar EUR/USD daalde van een piek van boven de $1,0970 tot onder de $1,0870 aan het begin van de Aziatische donderdag sessie.

De euro zal mogelijk onder druk blijven in de aanloop naar het maandelijkse rentebesluit van de Europese Centrale Bank (ECB), later vandaag, om 13:45 uur Nederlandse tijd. Om 14:30 houdt ECB President Mario Draghi vervolgens zijn maandelijkse persconferentie, die zoals gebruikelijk live zal worden uitgezonden.

Er is de afgelopen weken weinig speculatie geweest over nieuwe geldverruimende maatregelen van de kant van de ECB. Mochten nieuwe maatregelen worden aangekondigd, dan zouden deze dan ook een behoorlijke impact op de koers van de euro kunnen hebben.

De belangrijkste steun voor de EUR/USD op de forex ligt op het moment rond de $1,0800, terwijl aan de bovenkant de $1,0970-90 regio al een paar keer te stevig bleek om duurzaam doorheen te breken. 

De Canadese dollar had aan het begin van de Aziatische woensdag sessie alle dinsdag op de forex binnengeharkte winst tegenover de greenback weer teruggegeven, onder invloed van een opnieuw onderuit gegane olieprijs en in afwachting van het maandelijkse rentebesluit van de Canadese centrale bank, de Bank of Canada (BOC), waarvan de uitkomst onzeker is.

Valutapaar USD/CAD was aan het begin van de woensdag gestegen tot boven de 1,4600, niet ver van het laagste punt sinds april 2003 dat maandag werd bereikt op C$1,4650. De loonie -- zoals de Canadese dollar ook wel genoemd wordt -- was in de loop van de dinsdag nog gestegen, onder invloed van verbeterd risico sentiment, ingegeven door stijgende Chinese aandelenbeurzen en speculatie dat de Chinese overheid meer stimulerende maatregelen zal nemen.

Het opnieuw duikelen van de olieprijs maakte echter een einde aan het prille herstel van de valuta van olie-exporterend Canada. Het is het bekende verhaal op het moment, zo zei ook Axel Merk, van Merk Hard Currency Fund in Palo Alto: "Oil started to weaken again and that -- since we're all focused on oil these days -- was a key driver."

Een van de redenen voor het verval van de olieprijs tot een nieuwe laagste stand sinds 2003 was de waarschuwing van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) dat de oliemarkt "[could] drown in oversupply." Het IEA wijt de zwakte van de olieprijs o.a. aan het uitzonderlijke warme weer van de afgelopen periode en toenemend aanbod, en stelt dat het structurele overaanbod van olie nog zeker tot eind 2016 zal duren.

Rentebesluit Canadese centrale bank

Om 16:00 uur Nederlandse tijd maakt de BOC het rentebesluit bekend. Om 17:15 geeft de gouverneur van de Canadese centrale bank vervolgens een persconferentie. Uit rentemarkt futures blijkt dat de markt de kans op een renteverlaging op 51 procent schat, waar dit maandag nog 64 procent was. Dat betekent dat zowel een renteverlaging als inactie mogelijk een sterke impact zullen hebben op de koers van de Canadese dollar op de forex.

Aangezien de koers van valutapaar USD/CAD dicht bij de hoogste stand in 12 jaar is, ligt de dichtstbijzijnde weerstand duidelijk bij dat punt, de C$1,4650 van maandag. De dichtstbijzijnde support ligt bij de 1,4440 regio die dinsdag werd bereikt.

De Canadese centrale bank zal echter geen einde maken aan de kwetsbare positie van de Canadese dollar van het moment. Sal Guatieri, senior econoom bij BMO Capital Markets: "Until oil prices bottom out, the Canadian dollar will remain on the defensive."

Amerikaanse dollar

De dollar index -- een gewogen gemiddelde van de greenback tegen de zes belangrijkste andere valuta op de forex, waaronder de euro, yen en pond -- bewoog zich aan het begin van de woensdag rond de 99,00, in de buurt van hetzelfde niveau van de afgelopen dagen.

Het momentum van de dollar is de afgelopen week afgenomen, o.a. vanwege gemengde cijfers over de Amerikaanse economie. Later vandaag komen nieuwe cijfers uit, die het momentum van de greenback nieuw leven zouden kunnen inblazen. Zo komen er cijfers uit over het aantal vergunningen voor de bouw van nieuwe huizen in december, het aantal nieuwe huizen waarvan de bouw in december is begonnen en -- belangrijker nog -- het Amerikaanse inflatie cijfer over december.

De verwachting is dat de Amerikaanse inflatie voor december op 0,0 procent is uitgekomen, terwijl de kern inflatie -- oftewel los van voedsel en energie kosten -- op 0,2 procent wordt ingeschat. Een tegenvallend inflatie cijfer zou het moeilijker kunnen maken voor de Federal Reserve om de rente verder te verhogen, wat het momentum van de dollar een knauw zou kunnen geven op de forex.

De Australische dollar bevond zich aan het begin van de Aziatische dinsdag sessie in een licht opwaartse beweging, onder invloed van iets positiever risiko sentiment, nadat de Chinese centrale bank het middelpunt van de yuan bandbreedte maandag verhoogde met de grootste stap in een maand tijd.

Valutapaar AUD/USD stabiliseerde eerst boven de 0,6850 en kroop aan het begin van de Aziatische sessie vervolgens omhoog tot boven de 0,6890. De yen moest tegelijkertijd juist inleveren omdat er -- voor het moment -- minder behoefte was aan een veilige haven. De USD/JPY steeg van rond de 117,00 tot boven de 117,60 aan het begin van de dinsdag.

Commodity currencies zoals de Aussie, Canadese dollar en Noorse kroon lieten aan het begin van de dinsdag licht herstel zien op de forex, terwijl de euro en yen iets moesten inleveren. De vraag is echter voor hoe lang.

Peter Rosenstreich, hoofd markt strategie bij Swissquote Bank SA: "We are seeing stability in sentiment which has been the primary driver of the foreign exchange market. That has given well-oversold commodity currencies room to recover. However, we don't expect this bullish momentum to be extensive."

Behalve dat de Chinese centrale bank, de People's Bank of China (PBOC), maandag bekendmaakte de yuan fixing met 0,07 procent te verhogen -- de grootste stijging sinds 21 december -- maakte de PBOC ook bekend om per 25 januari de yuan reserve-requirement ratios voor yuan clearing banks te verhogen, wat een steunend effect op de Chinese valuta zal hebben.

China BBP Q4

Voorafgaand aan de publicatie van het Chinese Bruto Binnenlands Produkt voor het vierde kwartaal van 2015, was de verwachting onder door Reuters ondervraagde analisten dat de groei rond de 6,8 procent zou liggen, een tiende procent lager dan de 6,9 procent van het derde kwartaal. het laagste niveau sinds 2009. Voor het volledige jaar wordt de groei ingeschat op 6,9 procent, het laagste percentage voor de Chinese economie in een kwart eeuw.

De verwachting is dat de Chinese economie dit jaar nog verder zal afkoelen, tot zo'n 6,5 procent op jaarbasis, ondanks de waarschijnlijk extra maatregelen van Beijing om de uitgaven te vergroten en de rente verder te verlagen.

Analisten van PRC Macro Advisors: "Regardless of whether Q4 growth was 6,8 percent or 6,9 percent, we do not expect full-year GDP to change the evolving narrative about the weak state of global demand."

Voor de industriele output over december wordt een groei verwacht van 6,0 procent -- lager dan november -- en voor de investeringen over heel 2015 wordt uitgegaan van een groei met 10,2 procent, het laagste niveau in bijna 15 jaar.

Gegeven dit beeld van een Chinese economie die ook dit jaar verder zal afkoelen, zullen valuta als de Australische- en Nieuw-Zeelandse dollar, net als verschillende Aziatische valuta -- met uitzondering van de Japanse yen -- waarschijnlijk onder druk blijven op de forex, zij het afgewisseld door tussentijdse oplevingen.

Valuta van olie exporterende landen zoals Canada, Noorwegen en Mexico openden maandag lager op de forex, nadat de olieprijs verder daalde, mede onder invloed van het einde van sancties tegen olieproducent Iran.

De Canadese dollar daalde maandag tot de laagste stand sinds 2003 tegenover zijn Amerikaanse evenknie. Ook de Noorse kroon had het moeilijk aan het begin van de Aziatische maandagsessie: De USD/NOK steeg tot boven de 8,8710 op de forex, de hoogste stand in een week. De Mexicaanse peso bleef koersen rond de laagste stand ooit die vrijdag werd behaald.

De olieprijs, die vrijdag met zes procent daalde in anticipatie op het opheffen van de sancties tegen Iran, daalden aan het begin van de maandag verder, nadat de sancties tegen Iran in het weekend daadwerkelijk werden opgeheven. De prijs van een vat Brent crude daalde op enig moment tot onder de $28 per vat, de laagste prijs sinds 2003, maar verschillende analisten voorspellen dat het einde van de daling van de olieprijs nog niet in zicht is.

Gordon Kwan, analist bij Nomura, in Hong Kong: "Iran's additional crude shipments have the potential to further depress prices, perhaps to as low as $25 a barrel."

Iran heeft aangegeven zijn olie export te wilen vergroten met 500.000 vaten per dag, een toename van het aanbod dat de al sterk gedaalde olieprijs waarschijnlijk verder onder druk zal zetten. De olieprijs is dit jaar al met meer dan 20 procent gedaald. Vorig jaar daalde de olieprijs met 38 procent.

Amerikaanse economie

Beleggers kijken ondertussen ook met argusogen naar de Amerikaanse economie, nadat vrijdag bekend werd dat de retail sales de afgeopen maand onverwacht is gedaald en ook de Amerikaanse industriele output in december voor de derde maand op rij afnam, een teken dat het momentum van de Amerikaanse groei in het vierde kwartaal een deuk heeft opgelopen.

Het terugschalen van de verwachtingen voor de economie heeft ook effect op het verwachtingspatroon voor de renteontwikkeling van de Amerikaanse centrale bank. Uit futures van de rentemarkt blijkt dat investeerders op dit moment nog slechts 1 renteverhoging voor 2016 hebben ingeprijst, waar dit er aan het begin van het jaar nog twee waren.

Op dit moment is er dan ook vooral onzekerheid in de markt, wat in het algemeen positief is voor de euro en de yen, maar negatief voor grondstoffen valuta zoals de Australische en Nieuw-Zeelandse dollar, valuta van opkomende markten zoals Turkije en verschillende Aziatische landen en valuta van olie-exporterende landen zoals de Canadese dollar en de Noorse kroon.

Shane Oliver, hoofd investeringsstrategie bij AMP Capital Investors in Sydney: "Worries about China, the Fed and global growth are likely to drive continued share market weakness and volatility in the short term. Expect volatility to remain high."

De handel zal tijdens de Amerikaanse sessie vandaag overigens lichter zijn, omdat banken gesloten zijn vanwege Martin Luther King Day.

Dinsdag vroeg in de ochtend komen vervolgens cijfers uit over de groei van de Chinese economie in het vierde kwartaal en de industriele produktie voor december. Wanneer de cijfers achterblijven bij de verwachtingen zou de onrust over China kunnen toenemen, waardoor het risico mijdende gedrag van investeerders mogelijk verder toeneemt. 

De dollar bleef aan het begin van de vrijdag sessie dicht in de buurt van de piek die donderdag werd bereikt onder invloed van een zich herstellende olieprijs, wat een stabiliserend effect op de beurzen had.

De dollar index steeg donderdag van 98,6 tot boven de 99,20 en noteerde aan het begin van de Aziatische vrijdag sessie iets boven de 99,00.

De koers van de EUR/USD, die aan het begin van de donderdag nog boven de $1,0930 koerste, zakte in de loop van de dag in tot $1,0840 en noteerde aan het begin van de vrijdag rond de $1,0860. Weerstand wordt gevormd door de $1,0960 regio die 9 januari kort aangetikt werd, support door de $1,0800 regio die de afgelopen dagen een aantal keren een aanval wist af te slaan.

Ook tegenover de yen boekte de greenback koerswinst; valutapaar USD/JPY steeg van rond de 117,50, donderdag, tot rond de 118,20 aan het begin van de vrijdag.

Omer Esiner, hoofd markt analist bij Commonwealth Foreign Exchange in Washington: "The dollar will benefit from a sense of stability from global markets. That rise in the price of oil off the lows sends a nascent sense of stability to investors."

Sireen Harajli, forex strategist bij Mizuho Bank in New York, sloot zich daarbij aan. "The rise in equities has helped risk sentiment, which is pushing the U.S. dollar higher."

Ondertussen is ook de rust enigszins weergekeerd rond China, nadat de Chinese autoriteiten er -- in ieder geval voor het moment -- in geslaagd zijn om de koers van de yuan te stabiliseren, al was daar wel stevige interventie van de Chinese centrale bank voor nodig.

Chinese, Amerikaanse cijfers

Aankomende dinsdagochtend worden een aantal belangrijke cijfers over China gepubliceerd, waaronder de economische groeicijfers voor het vierde kwartaal en de groei van de industriele produktie in december. Wanneer deze cijfers in de lijn der verwachting liggen of meevallen, zou dit positief kunnen zijn voor het risico sentiment onder investeerders.

Hetzelfde geldt voor de Amerikaanse retail sales cijfers voor december, die later vandaag uitkomen. Analisten schatten in dat deze 0,1 procent lager zullen liggen dan de maand ervoor. Ook voor de Amerikaanse industriele produktie voor december wordt uitgegaan van een daling, met 0,2 procent. Het consumentensentiment wordt verwacht ongeveer gelijk gebleven te zijn.

Al met al komen er vandaag behoorlijk wat cijfers uit over de Amerikaanse economie, die daarmee de toon zouden kunnen zetten voor het voortzetten of verzwakken van het momentum van de Amerikaanse dollar.

Tegelijkertijd verwachten analisten dat de olieprijs de aankomende periode onder druk blijft, vanwege structureel overaanbod en een afnemende vraag. Dat betekent dat olie-valuta zoals de Canadese dollar en Noorse kroon waarschijnlijk ook onder druk blijven, net als veel andere grondstoffen valuta.

Zo herstelde Australische dollar in de loop van de donderdag door de optimistische stemming enigszins tegenover de greenback, maar wist daarbij toch nauwelijks het hoofd boven de 0,70 te houden. Aan het begin van de vrijdag was de AUD/USD teruggezakt tot onder de 0,6970 op de forex.

De Britse pond bleef aan het begin van de donderdag op de forex onder druk tegen de Amerikaanse dollar, in afwachting van het rentebesluit van de Britse centrale bank, de Bank of England (BOE). De Canadese dollar bevond zich aan het begin van de Aziatische sessie vlakbij een nieuwe laagste stand in 12 jaar die woensdag bereikt werd.

De koers van de GBP/USD was aan het begin van de donderdag sessie gedaald tot 1,4397, niet ver van de 1,4352 die dinsdag bereikt werd, de laagste stand sinds juni 2010.

De Britse pond heeft o.a. last van zwakkere industriele productie cijfers en onzekerheid over een mogelijke 'Brexit', oftewel een Brits vertrek uit de Europese Unie, een mogelijke uitkomst van het referendum over de EU dat voor eind 2017 gehouden zal worden in het Verenigd Koninkrijk.

Sommige analisten zien de pond dan ook nog verder dalen dan het huidige niveau. Neil Mellor, forex strategist bij Bank of New York Mellon Corp. in London: "With all the problems the U.K. is having -- strong pound, Brexit, the dollar is probably set to turn higher -- I could certainly see it in the low 1.40s from here, no problem at all."

Om 13:00 Nederlandse tijd maakt de Bank of England het rentebesluit bekend. De verwachting onder economen is dat de BOE de rente onveranderd houdt op 0,50 procent, maar dat in de begeleidende Monetaire Beleidsverklaring meer voorzichtigheid zal doorklinken, wat mogelijk een drukkend effect zal hebben op de pond.

Canadese dollar

De loonie bleef aan het begin van de donderdag ondertussen ook onder druk op de forex, onder invloed van de eveneens wegzakkende olieprijs. Woensdag daalde de prijs van een vat Brent olie voor het eerst sinds 2004 onder de $30, nadat de prijs van Amerikaanse olie eerder ook al een teentje onder de dertig dollar per vat had gedipt.

De olieprijs staat onder druk door structurele overproduktie en een mondiaal afnemende vraag -- mede door de afkoelende Chinese economie -- en daar heeft olie-exporterend Canada dan weer last van. Zoveel last dat valuta handelaren inmiddels speculeren dat de Canadese centrale bank mogelijk volgende week de rente al zal verlagen.

Ook andere grondstoffenvaluta hadden het moeilijk tegenover de dollar. Zo daalde de Australische dollar aan het begin van de Aziatische sessie onder de 0,6930, niet ver van de 0,6892 die in september werd bereikt, de laagste stand in zes jaar tijd.

De Aussie is sinds het begin van dit jaar hard gedaald op de forex, vooral vanwege de sterke economische banden die het land heeft met China.

De Amerikaanse dollar deed het woensdag wel minder goed tegen de euro en de yen, een patroon dat zich aan het begin van de Aziatische donderdag sessie voortzette. Opkomende markten hadden last van het negatieve sentiment rond olie, wat de veilige haven status van de euro en de yen in de kaart speelde.

De koers van de EUR/USD was aan het begin van de Aziatische sessie gestegen tot een paar pips van de $1,09, een niveau dat aan het begin van de week dienst deed als steun.

De euro en de yen, twee valuta die de afgelopen dagen als veilige haven dienst deden onder invloed van onrust over China, stonden aan het begin van de woensdag onder druk op de forex, nadat de Chinese overheid dinsdag stevig intervenieerde om de koers van de Chinese valuta, de yuan, op te peppen.

De EUR/USD daalde van een dinsdagpiek van $1,0880 tot onder de $1,0820 aan het begin van de Aziatische woensdag sessie, en de USD/JPY forceerde een technische breuk van de weerstand op de 118,06 die de afgelopen dagen een aantal keer dienst deed en noteerde kort na opening van de Chinese beurs rond de 118,30.

Of het paar hier ook boven blijft valt echter te bezien. Voorlopig zijn de meeste marktspelers en analisten er nog niet van overtuigd dat de rust zal wederkeren op de Chinese markten.

Masatoshi Omata, senior manager market trading bij Resona Bank: "Chinese authorities have overpowered markets for now. But as soon as they stop doing so, I suspect markets will start trying to test their resolve." If the dollar/yen rises further, I would like to sell it into the rally."

De Chinese centrale bank, de People's Bank of China (PBOC), doet er ondertussen alles aan om de rust weer te laten keren rond de yuan en de aandelenmarkten. Aan het begin van de woensdag fixeerde de PBOC het middelpunt van de toegestane bandbreedte van de yuan voor de vierde dag op rij op hetzelfde punt als de dag ervoor.

De aandelenbeurs van Shanghai opende woensdag hoger, geholpen door beter dan verwachte handelsbalans cijfers voor december.

Canadese dollar

De Canadese dollar maakte aan het begin van de Aziatische sessie een comeback tegenover zijn Amerikaanse evenknie, na dinsdag nog een nieuw 12-jarig diepterecord gevestigd te hebben op C$1,4316, onder invloed van de daling van de prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie onder de $30, ook voor het eerst in 12 jaar.

Aan het begin van de woensdag was valutapaar USD/CAD gedaald tot onder de C$1,4230 op de forex en te zien aan het candlestick patroon op de 1H grafiek was er momentum voor verdere daling op de korte termijn.

Op de langere termijn zal de Canadese dollar -- ook wel loonie genoemd -- echter nog een stuk verder dalen, dat zegt althans David Doyle van Macquarie Group, de beste voorspeller van de koers van de Canadese dollar in 2015 volgens de Bloomberg ranglijst.

Doyle voorspelt dat de Canadese valuta tegen het einde van het jaar gedaald zal zijn tot 59 U.S. dollar cent (dieptepunt van dinsdag was 70 U.S. dollar cent), oftewel C$1,6949.

Doyle ziet het probleem van de Canadese economie als een combinatie van een verzwakte maakindustrie en een sterk gegroeide afhankelijkheid van de oliewinning. Ondertussen is de concurrentie van Mexico op de Amerikaanse markt toegenomen, waardoor stimulering van de economie door renteverlaging door de Canadese centrale bank minder (snel) effect zal hebben.

"Manufacturing and non-energy exports have far less ability to propel the economic outlook than they have in the past. Many of our oil and oil-related sectors have grown, and a lot of our manufacturing sectors have not grown and remained low." Aldus Doyle.

Verschillende analisten voorspellen daarnaast dat de prijs van een vat Amerikaanse olie de aankomende periode wel eens zou kunnen dalen tot $20, een prijsniveau niet meer gezien sinds 2001. In dat geval zal de druk op de Canadese dollar zeer waarschijnlijk verder toenemen op de forex.

De Canadese dollar bleef aan het begin van de dinsdagsessie dicht bij de laagste stand in 12 jaar die maandag werd bereikt op de forex onder invloed van een duikelende olieprijs.

Valutapaar USD/CAD, dat aan het begin van de maandag nog rond de 140,70 noteerde, steeg in de uren daarna tot 142,23, de hoogste stand sinds mei 2003.

Behalve het dalen van de olieprijs had de Canadese dollar ook last van een rapport van de Mortgage and Housing Corp, waaruit bleek dat er in december was gestart met de bouw van minder nieuwe huizen dan verwacht.

Door de aanhoudende negatieve stemming rond de Canadese economie -- die voor een groot deel afhankelijk is van de winning en export van olie -- heeft de markt een renteverlaging met een kwart procentpunt door de Canadese centrale bank inmiddels volledig ingeprijst. In 2015 verlaagde de centrale bank de rente ook al twee keer.

Adam Button, forex strategist bij ForexLive in Montreal, maandag: "There are only two types of news for the Canadian dollar right now - bad news and worse news - and it was mostly the latter today."

Olieprijs

De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie daalde maandag tot $30,88, de laagste prijs in 12 jaar. Aan het begin van de Aziatische dinsdagsessie had de olieprijs zich gestabiliseerd tussen de $31,00-20, zo'n 16 procent lager dan eind 2015.

Olie staat onder druk door de groeiende zorgen om China, in 2015 voor het eerst 's werelds grootste importeur van ruwe olie. Behalve een afnemende vraag van China is er bovendien structureel overaanbod, doordat de OPEC de produktie niet wil terugschroeven, maar ook vanwege de toenemende produktie van schalie-olie door de VS en het vooruitzicht van groeiend aanbod uit Iran, vanwege het aflopen van de sancties.

Yuan fix

De stemming rond China wordt op dit moment vooral bepaald door wat er gebeurt op de Chinese aandelenbeurzen en de dagelijkse fixing van de yuan bandbreedte door de Chinese centrale bank, de People's Bank of China (PBOC). Maandag hield de PBOC het middelpunt van de toegestane bandbreedte onveranderd en ook dinsdag bleef de fix vrijwel hetzelfde, op 6,5628 per Amerikaanse dollar.

Economen van de PBOC verwezen dinsdagochtend suggesties van sommige analisten dat de yuan de aankomende tijd tot 7,6 per USD zal dalen naar het rijk er fabelen, maar dat leek vooralsnog weinig indruk te maken op de markt.

Luke Spajic, portfolio manager bij Pimco: "We believe the bullish trend of the U.S. dollar will remain intact and that the changes made to the Chinese currency regime portend additional scope for the yuan to weaken over the next six to 12 months. We are positioned for a stronger U.S. dollar against the yuan and a basket of other Asian emerging-market currencies."

De dollar index noteerde aan het begin van de dinsdag rond de 98,90, waar dit aan het begin van de maandag rond de 98,20 was. De EUR/USD noteerde aan het begin van de dinsdag rond $1,0850, dicht bij het laagste punt van de maandag. 

De yen steeg aan het begin van de nieuwe forex week tot de hoogste stand sinds augustus tegenover de dollar, onder invloed van een sterk risicomijdende stemming onder marktspelers en speculanten, wat de yen als traditionele veilige haven aantrekkelijker maakte, maar opkomende markten valuta zoals de Zuid-Afrikaanse Rand, de Turkse lira en de Mexicaanse Peso juist sterk onder druk blijft zetten.

Valutapaar USD/JPY daalde aan het begin van de Aziatische maandag sessie tot 116,71, de laagste stand sinds eind augustus. In de uren daarna trad enig herstel op, en bewoog het paar tussen de 117,00-20.

Uit data van de Commodity Futures Trading Commission bleek verder dat valuta posities in de yen in de eerste week van januari voor het eerst sinds oktober 2012 netto meer long contracten hebben dan short contracten; met andere woorden, de markt is voor het eerst in meer dan drie jaar tijd weer bullish over de yen.

 Jason Wong, forex strategist bij Bank of New Zealand in Wellington: "Risk appetite is pretty weak at the moment with what's going on in China and falling equity markets. This is going to be a really choppy year and that sort of environment is going to be supportive for the yen."

Meer dan iets anders lijkt het op dit moment vooral onzekerheid over het beleid van de Chinese overheid te zijn wat investeerders schrik aanjaagt. Zo werd vorige week het middelpunt van de bandbreedte van de Chinese valuta, de yuan, een aantal keer lager gezet, terwijl staatsbedrijven de yuan ondertussen juist ondersteunden door de valuta op te kopen.

Ook bleek een net ingestelde regel tegen grote koersdalingen, de zgn. 'circuit breaker rule', een averechts effect te hebben op de koersontwikkeling, waarna de overheid de regel al na een paar dagen weer introk. Het vertrouwen in de Chinese autoriteiten is door dit soort ad hoc beleid de afgelopen behoorlijk geerodeerd.

HSBC schreef dit weekend dan ook dat "different signals about FX policy have wrong footed market participants and we are wary in believing that an immediate calmness will soon emerge. In this context, we expect RMB [renminbi, een ander woord voor de yuan] volatility to remain high while depreciation pressures are likely to remain strong."

Zuid-Afrikaanse Rand

Valuta van opkomende markten krijgen ondertussen de wind van voren, omdat veel kapitaal dit soort markten ontvlucht tijdens economisch onzekere tijden en verschillende opkomende markten bovendien de afgelopen jaren veel zaken hebben gedaan met China en daarom nu ook onevenredig hard getroffen worden door de afkoeling van en onrust over de Chinese economie.

Zo daalde de Zuid-Afrikaanse rand maandag met 8,9 procent tegenover de Amerikaanse dollar -- de grootste dagelijkse daling sinds 2008 -- tot de laagste stand ooit tegenover de greenback.

Robert Rennie, hoofd forex strategie en grondstoffen strategie bij Westpac Banking Corp in Sydney: "The huge spike in risk aversion last week, poor liquidity and position liquidation have hit the rand this morning."

Vorig jaar daalde de Zuid-Afrikaanse valuta met 25 procent tegenover de USD, waarmee het de slechtst presterende valuta was na de Braziliaanse real.

In 2014 ging 37 procent van de Zuid-Afrikaanse export naar China, wat de afhankelijkheid van de Zuid-Afrikaanse economie van China illustreert. Het land wordt bovendien hard geraakt door de dalende grondstoffen prijzen. Het lijkt er dan ook op dat druk op de rand de aankomende tijd zal aanhouden op de forex. 

De dollar daalde tijdens de Amerikaanse forex donderdag sessie het meest in een maand, onder invloed van sterke daling op de Chinese aandelenbeurzen en een eveneeens aanhoudende verzwakking van de koers van de yuan, de Chinese valuta. Aan het begin van de Aziatische vrijdag sessie trad herstel in, op weg naar de publicatie van de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, de zgn. non-farm payrolls.

De dollar index -- een gewogen gemiddelde van de greenback tegen de zes belangrijkste andere valuta -- daalde donderdag van rond de 99,20 tot 98,20, een verzwakking die o.a. goed terug te zien was in de stijging van de euro en de yen tegenover de USD. Aan het begin van de vrijdag was de index hersteld tot 98,38.

De koers van de EUR/USD steeg donderdag van rond de $1,0780 tot boven de $1,0930 op de valutamarkt, om aan het begin van de vrijdag in rap tempo te dalen tot onder de $1,0875. Tegenover de yen liet de Amerikaanse dollar een soortgelijk beeld zien.

De volatiliteit rond de dollar wordt veroorzaakt door de onzekerheid en onrust die de afgelopen dagen heerste rond de Chinese aandelenbeurzen en de yuan, een onzekerheid die volgens economen wordt verergerd door de gemengde signalen die komen vanuit de Chinese overheid.

Chinese onrust

De Chinese beurzen daalden donderdag voor de tweede keer in vier dagen tijd met 7 procent, waarna de Chinese autoriteiten de sinds 4 januari van kracht zijnde 'circuit breaker rule' -- een regel waarbij de beurshandel wordt stilgelegd voor 15 minuten bij een daling van 5 procent en voor de rest van de dag bij een daling van 7 procent -- meteen weer opschortten, waarschijnlijk omdat het de daling op de beurzen eerder lijkt te versnellen dan af te zwakken.

Tegelijkertijd is het grote bedrijven nog steeds verboden om aandelen te verkopen en kochtten Chinese staatsbedrijven eerder deze week lokale aandelen op om de beurs te ondersteunen.

Ook voor het beleid rond de yuan geeft de Chinese overheid geen eenduidig beeld af. Zo gebruikte de Chinese overheid vorige maand $108 miljard aan buitenlandse reserves om de eigen valuta te ondersteunen, maar verlaagt de Chinese centrale bank tegelijkertijd het middelpunt van de toegestane bandbreedte in rap tempo.

Patrick Chovanec, hoofd strategist bij Silvercrrest Asset Management Group in New York: "The more alarming thing is that they weakened the currency after saying they wouldn't. So that raises all these issues of mixed signals, confusion. It is very unclear what the policy is, whether they know what the policy is, whether they know how to implement the policy."

Door de onzekerheid groeit de twijfel in de markt over de mogelijkheid van de Federal Reserve om de rente binnen een aantal maanden opnieuw te verhogen. In augustus vorig jaar was er ook grote onrust op de Chinese markten, wat toen mogelijk heeft bijgedragen aan het uitstel van de eerste renteverhoging tot december, toen de situatie weer gekalmeerd was.

Winnaars, verliezer op de forex

Een grote verliezer op de forex de afgelopen dagen was de Australische dollar, vanwege de afhankelijkheid van de Australische economie van de handel met China, terwijl de euro en de yen op dit moment de grootste winnaars zijn. Analisten tasten daarbij op dit moment nog in het duister of de winst van de euro donderdag te maken had met een nieuw verworven veilige haven status, met meevallende cijfers over Duitse fabrieksorders voor december -- die met een stijging van 1,5 procent veel beter waren dan de 0,1 procent die voorspeld was -- of met herpositionering onder invloed van het inprijzen van meer voorzichtigheid van de Fed. 

Later vandaag worden de Non-Farm payrolls gepubliceerd. Wanneer deze uitkomen rond of boven de verwachte 203.000 nieuwe banen, zal de dollar mogelijk weer steviger in het zadel komen te zitten op de forex.  

De dollar moest tegenover verschillende andere belangrijke valuta op de forex terrein prijsgeven, nadat uit de notulen van de laatste vergadering van de Federal Reserve, de zgn. Fed minutes, duidelijk werd dat de Fed de stijgende dollar als risico ziet voor het behalen van het inflatiedoel van 2 procent.

De dollar index daalde na publicatie van de Fed minutes van boven de 99,40 tot rond de 99,10, waardoor de index voor het eerst sinds 25 december een lagere slotstand dan de dag ervoor noteerde.

De euro was een van de valuta die tegenover de greenback kon profiteren van de voorzichtige notulen. De koers van de EUR/USD duwde woensdag opnieuw tegen de $1,0715 aan, maar die support wist net als een dag eerder opnieuw te houden, waarna het valutapaar herstelde tot rond de $1,0800 op de forex.

In de woensdagavond gepubliceerde notulen van de Fed vergadering van 16 december stond onder andere dat "the foreign exchange value of the dollar could rise substantially further, which would put downward pressure on inflation." Bovendien bleek dat de renteverhoging in december voor sommige leden van het Federal Open Market Committee (FOMC) een "close call" was, vooral vanwege de onzekerheid over de inflatie ontwikkeling.

Mazen Issa, senior forex strategist bij Toronto-Dominion Bank in New York: "More and more, we see a certain level of discomfort among the Fed regarding the strength of the dollar."

Daar staat tegenover dat Fed Vice-Voorziter Stanley Fischer voor de publicatie van de minutes zei dat de voorspelling van de Fed leden dat er in 2016 vier renteverhogingen zullen plaatsvinden -- terwijl de markt er op dit moment slechts 3 heeft ingeprijst -- "in the ballpark" was.

De dollar zou vrijdag vers momentum kunnen oppikken wanneer de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, de zgn. non-farm payrolls, binnenkomen op een cijfer boven de 200.000 nieuwe banen in december.

Valuta opkomende markten

Ondertussen bleven emerging market currencies onder druk tegenover de dollar, onder invloed van groeiende onrust over China, dat de yuan woensdag verlaagde tot de laagste stand in bijna vijf jaar. De afkoelende Chinese economie zorgt o.a. voor een grote kapitaalvlucht uit opkomende markten die veel zaken doen met China, danwel afhankelijk zijn van de grondstoffen-handel, waar China een groot-afnemer van is.

Simon Quijano-Evans, emerging-market strategist bij Commerzbank AG: "A weaker yuan increases the competitiveness of Chinese exports and reduces the Chinese propensity to import. As a result, those more exposed to China and the commodity story come under pressure, while the rest suffer from negative spillover."

Een van de opkomende valuta die onder druk staat is de Rusissche roebel, vanwege de afhankelijkheid van de Russische economie van de olieprijs. Valutapaar USD/RUB steeg woensdag tot de hoogste stand sinds december 2014. Ook de Zuid-Afrikaanse rand boekte een nieuw diepterecord tegenover de greenback.

Aziatische opkomende valuta hadden het ook moeilijk op de forex, met uitzondering van de Japanse yen, die vanwege zijn traditionele veilige haven status in onzekere tijden juist steeg tegenover de USD; aan het begin van de Aziatische donderdagsessie daalde valutapaar USD/JPY tot de laagste stand sinds augustus op de valutamarkt. 

De Australische dollar daalde tijdens de Aziatische sessie tegenover de Amerikaanse dollar tot de laagste stand sinds medio november, onder invloed van aanhoudende onrust in China, waar de Chinese centrale bank het middelpunt van de bandbreedte van de yuan fixeerde op het laagste punt in 5 jaar.

De koers van AUD/USD was aan het begin van de Europese sessie gedaald tot 0,7094, de laagste stand sinds medio november. Een mogelijke steun is de 0,7060-70 regio -- het dal van medio november -- en daaronder de 0,7020 regio, het niveau dat begin november het eindpunt bleek van een daling van een maand.

Voor de Japanse yen geldt ondertussen een precies omgekeerd beeld, omdat de yen juist profiteert van de onzekerheid rond China, terwijl de Aussie daarentegen gebruikt wordt als proxy voor de situatie in China.

Valutapaar USD/JPY daalde tijdens de Aziatische sessie tot 118,35, de laagste stand sinds medio oktober. Ook tegenover de euro boekte de yen flinke terreinwinst; valutapaar EUR/JPY was aan het begin van de Europese sessie gedaald tot 127,20 op de forex, de laagste stand sinds april.

De Chinese centrale bank, de People's Bank of China (PBOC), fixeerde het middelpunt van de voor de yuan toegestane bandbreedte woensdag onverwacht op 6,5314 per USD, de laagste stand sinds april 2011. De fixering was des te verwarrender aangezien een aantal grote Chinese banken dinsdag juist nog Amerikaanse dollars verkochten tegen de Chinese valuta om de val van de yuan af te stoppen.

Nizam Idris, hoofd forex bij Macquarie Bank in Singapore: "The market will be confused by what Beijing is trying to signal with the recent market intervention and today's fixing."

De tegengestelde interventie in de koers van de yuan en de interventies en restricties op de Chinese aandelenmarkten zorgen al met al voor veel onzekerheid op de forex en andere financiele markten aan het begin van het nieuwe jaar. Een onrust die mogelijk nog wel even aan zal houden.

Koichi Kurose, hoofd markt strategist bij Resona Bank in Tokyo: "This isn't good for the rest of the world. Until China stops weakening the yuan, global markets will struggle to stabilize."

Euro

De koers van de euro is de afgelopen dagen ondertussen ook verder weggezakt tegenover de dollar. Noteerde de euro maandag op enig moment nog boven de $1,09, inmiddels beweegt het belangrijkste valutapaar op de forex rond de $1,0720, de laagste stand sinds begin december.

De euro kwam dinsdag onder andere verder onder druk doordat Eurostat bekend maakte dat de Europese inflatie in december slechts 0,2 procent was in vergelijking met een jaar daarvoor, terwijl gerekend was op 0,4 procent. Wanneer de inflatie blijft afnemen, neemt op de Europese Centrale Bank de druk toe om meer geldverruimende maatregelen te nemen, wat negatief is voor de euro.

De EUR/USD bevindt zich op dit moment ruwweg in het midden van de beweging die het paar aflegde nadat de ECB op 3 december aanmerkelijk minder nieuwe geldverruimende maatregelen aankondigde dan de markt had verwacht, waarna het paar steeg van $1,0530 tot rond de $1,0990 op de forex. 

De forex wordt aan het begin van het nieuwe jaar geregeerd door een eb en vloed beweging van risicomijding, veroorzaakt door onrust op de Chinese aandelenbeurzen, tegenvallende Amerikaanse cijfers en oplopende spanningen in het Midden-Oosten tussen Saudie-Arabie en Iran.

De yen is een van de belangrijkste begunstigden van die risicomijdende stemming op de financiele markten, omdat het traditioneel gezien wordt als een veilige haven in (economisch) onzekere tijden, o.a. omdat de Japanse overheid voor financiering niet afhankelijk is van buitenlandse investeerders.

Valutapaar USD/JPY daalde de in de loop van de Aziatische sessie van rond de 119,70 tot onder de 119,10, na op de eerste handelsdag ook al de 118,70 te hebben aangetikt, de laagste stand sinds medio oktober.

Mogelijk kan de USD/JPY op de korte termijn nog lager. Zo schreven forex strategisten van CitiFX in een bericht aan klanten: "The Japanese yen could outperform amid a continued retreat in expectations for further near-term BOJ [Bank of Japan] easing. This would leave the currency well positioned to benefit from any softer U.S. data flow or rise in risk aversion."

Maandag werd bekend dat activiteit in de Amerikaanse maakindustrie in december aanmerkelijk sterker is afgenomen dan vooraf door analisten was verwacht, wat bijdroeg aan een beeld van twijfel over de timing van de volgende renteverhoging door de Amerikaanse centrale bank.

Chinese aandelenbeurzen

Ondertussen groeide ook de onrust over de Chinese aandelenbeurzen, die maandag met zo'n 7 procent daalden. De Chinese centrale bank pompte vervolgens extra liquiditeit in de geldmarkt, staatsbedrijven kochten lokale aandelen om de markt te ondersteunen en een verbod voor grote investeerders om aandelen te verkopen werd verlengd tot voorbij de huidige week.

De Chinese aandelenbeurzen herstelden zich daarop, maar investeerders en economen zijn er niet gerust op.

Junya Tanase, hoofd forex strategist bij JPMorgan Chase & Co in Tokyo: "For now, risk aversion seems to have calmed down. Currency markets are moving based on shifts in risk sentiment -- that's the main driver for sure. There are a lot of potential catalysts, but one is China's stock markets."

Ook Etsuko Yamashita, hoofd econoom bij Sumitomo Mitsui Banking Corp in New York, verwacht dat de onrust nog wel even zal aanhouden: "When a year starts like this, it's often the case that you get volatility. To think it will be over any time soon is probably being too optimistic."

Aussie

De Australische dollar, vaak gezien als proxy voor de Chinese economie, vanwege de afhankelijkheid van de Australische grondstoffen-economie van het grondstoffen-hongerige China, blijft ondertussen onder druk staan op de forex.

Maandag kwam valutapaar AUD/USD dicht bij de 0,7150, de laagste stand sinds 20 december. De injecties in de Chinese geld- en aandelenmarkten stuwden ook de Aussie weer omhoog, maar in de loop van de Aziatische sessie bleek de opwaartse potentie beperkt en van korte duur.

Aan het begin van de Europese sessie noteerde de Aussie rond de 0,7180 tegenover de Amerikaanse dollar. Dichtstbijzijnde support voor de AUD/USD is de 0,7150-60 regio die maandag werd aangetikt en 20 december ook dienst deed als support. Zou die worden gebroken dan lijkt de weg vrij te liggen naar de 0,7090 regio die 16 december de troepen tegenhield op de forex.   

De yen is op de eerste handelsdag van het nieuwe jaar tot de hoogste stand in oktober gestegen tegenover de Amerikaanse dollar, onder invloed van tegenvallende cijfers over de Chinese economie en oplopende spanningen in het Midden-Oosten na de executie, in Saudi-Arabie, van een prominente Shiitische geestelijke.

De koers van valutapaar USD/JPY daalde de afgelopen uren van rond de 120,50 tot 119 op de valutamarkt, de laagste stand van de dollar tegenover de yen sinds 19 oktober. Ook tegenover de euro won de yen terrein; valutapaar EUR/JPY daalde tot 129,75.

De traditionele veilige haven status van de yen werd o.a. aantrekkelijker nadat uit de Markit inkoopmanagersindex voor de Chinese maakindustrie bleek dat de activiteit daar in december opnieuw verder is afgenomen. Vrijdag wezen de officiele Chinese cijfers ook al in die richting en lieten een contractie zien voor de vijfde maand op rij.

Gerry Alfonso, directeur bij Shenwen Hongyuan Securities in Shanghai: "While some softness in the manufacturing sector was to be expected, having two major indicators pointing towards the same bearish direction is clearly impacting the market."

Een ander negatief signaal over de toestand van de Chinese economie kwam vrijdag ook al in de vorm van een nieuwe verlaging de yuan door de Chinese centrale bank. Die fixeerde de Chinese valuta op de laagste stand in vier en een half jaar, om de economie te stimuleren.

De Australische dollar moest tegelijkertijd juist terrein prijsgeven onder invloed van de negatieve berichten over China, vanwege de Australische afhankelijkheid van de Chinese economie.

Valutapaar AUD/USD daalde tot 0,7199 aan het begin van de Europese sessie, de laagste stand sinds 21 december. Ook de Nieuw-Zeelandse dollar verloor tegenover de greenback.

Spanningen Midden-Oosten

De populariteit van de yen werd mede vergroot door de oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Na de executie door Saudie Arabie van de prominente Shiitische geestelijke Nimr al-Nimr, bestormden boze demonstranten in Iran de Saudische Ambassade in Tehran, waar ze een tijdje hun gang konden gaan voordat Iraanse ordetroepen ingrepen. Saudie Arabie heeft daarop de diplomatieke banden met Iran verbroken.

Kengo Suzuki, hoofd forex strategist bij Mizuho Securities in Tokyo: "The Saudi situation is, geopolitically, not good news. The mood for dollar-yen is not very good."

Olieprijs

Ook de olieprijs reageerde direct op de spanningen tussen Iran en Saudie Arabie. De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie steeg in korte tijd met zo'n 2 procent, van $37,50 tot $,38,20.

De afgelopen uren zakte de olieprijs echter weer in. De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie noteerde aan het begin van de Europese sessie rond de $37,20.

Analisten wijzen er op dat de olieprijs waarschijnlijk onder druk zal blijven staan, vanwege een structureel over-aanbod. Bernard Aw, markt strategist bij IG Markets in Singapore: "Unless we see a convincing drop in oil output from these two nations, and the broader oil-producing community, the supply glut issue will persist, which means oil prices would remain under pressure for a longer period."

Nieuwe ontwikkelingen in het oplopende conflict tussen Saudie-Arabie en Iran kan echter de volatiliteit in de olieprijs wel vergroten en op de forex impact blijven houden op valuta zoals de yen en de Aussie.

De koers van de euro herstelde aan het begin van de donderdag tot boven de $1,09 op de forex, maar uit een door Bloomberg gehouden enquete onder valuta analisten bleek dat de verwachting is dat de gemeenschappelijke valuta tegen het tweede kwartaal van 2016 zal zijn gedaald tot $1,04.

De EUR/USD kwam na het bekendmaken van de renteverhoging door de Federal Reserve op 16 december vooralsnog niet verder dan een daling tot rond de $1,08, maar analisten zien in de verwachte toenemende divergentie tussen de Amerikaanse en Europese centrale bank een sterke drijvende kracht achter een (verder) verzwakkende euro.

Richard Falkenhall, trading strategist bij SEB AB in Stockhholm: "We are still bullish on the dollar and negative on the euro. We expect further rate hikes from the Fed, but the key driver is that we expect the ECB to continue to ease monetary policy. They are not done yet."

Ondertussen zijn marktspelers vooralsnog voorzichtiger over het aantal renteverhogingen door de Fed in 2016 dan de Fed zelf is. Uit een Bloomberg analyse van futures data blijkt dat de markt een kans van meer dan 50 procent ziet dat de eerstvolgende renteverhoging pas in april 2016 zal plaats vinden. Bovendien voorziet de markt 'slechts' drie renteverhogingen in 2016, terwijl uit de laatste dot plot van de Fed blijkt dat de meeste FOMC leden uitgaan van vier renteverhogingen.

Dat betekent dat er ruimte is voor additionele inprijzing in de dollar wanneer de Fed inderdaad voortvarender te werk zal gaan met het normaliseren van het monetaire beleid dan op dit moment wordt verwacht. Fabian Eliasson, hoofd U.S. corporate forex sales bij Mizuho Financial Group in New York: "We have the first Fed rate hike behind us. The time and the speed of any further rate hikes will determine the outlook of euro-dollar."

Ook Eliasson benadrukte daarbij dat de drijvende kracht achter de koers van de eur/usd in 2016 de divergentie tussen de ECB en de Fed zal zijn.

Eerder deze maand bleek dat verschillende grootbanken, waaronder Goldman Sachs en Barclays, de euro in de loop van 2016-2017 zien dalen tot of zelfs voorbij pariteit met de dollar.

Ook analisten van BNP Paribas zijn positief over de kansen van de dollar in 2016. "If U.S. data remains broadly in line with the Fed's expectations, we suspect the USD will be off to a positive start in 2016 as there is plenty of scope for markets to price in more Fed hikes."

De BNP Paribas analisten voegden er in hun klantenbericht aan toe dat ze deze week weliswaar hun USD long posities hebben afgesloten, maar verwachten deze begin volgend jaar weer in te zullen nemen.

Canadese dollar

Interessant om te vermelden is verder nog dat zowel de Canadese dollar als de Russische roebel zich woensdag wisten te herstellen op de forex tegenover de greenback, in navolging van herstel van de olieprijs.

Dat gezegd hebbende is de kans nog altijd groot dat de loonie -- zoals de Canadese dollar ook wel genoemd wordt -- 2015 zal moeten bijschrijven als het slechtst jaar sinds 2008, het begin van de financiele crisis. De Canadese dollar heeft dit jaar zo'n 20 procent verloren op de forex.  

De dollar bleef aan het begin van de woensdag de zwakkere partij tegenover verschillende andere valuta op de forex, onder invloed van winstneming volgend op het rentebesluit van de Fed, afgelopen week, en positie afwikkelingen vanwege het naderende einde van het jaar.

De dollar index -- waarbij de greenback wordt uitgezet tegen de zes belangrijkste andere valuta, waaronder de euro, yen en pond -- daalde dinsdag tot 98,03 en bewoog aan het begin van de woensdag nog altijd onder de 98,20, een behoorlijk eind verwijdert van de 100,51 die eerder deze maand werd bereikt.

De koers van de EUR/USD steeg dinsdag tijdens de Noord-Amerikaanse sessie tot $1,0980. Aan het begin van de woensdag noteerde het meest liquide paar op de forex boven de $1,0950. Eind vorige week tikte het paar nog de $1,0801 aan, de laagste stand sinds 6 december.

Ook tegenover de yen moest de dollar inleveren. Valutapaar USD/JPY daalde tijdens de Noord-Amerikaanse sessie tot de laagste stand in een week, op 120,73. Aan het begin van de Aziatische woensdagsessie bewoog het paar rond de 121,00.

De afgelopen maanden hebben investeerders en valuta handelaren veelal dollar long posities ingenomen, om te profiteren van de aankomende eerste renteverhoging door de Federal Reserve en extra geldverruimende maatregelen door andere centrale banken, met name de Europese Centrale Bank, maar nu al deze evenementen achter de rug zijn, is het ook de dollar die relatief veel last heeft van de afwikkeling van posities.

Sireen Harajli, van Mizuho Corporate Bank in New York: "As soon as Fed's rate hike was out of the way, we saw a lot of investors getting out of their long positions." 

Robert Sinche, strategist bij Amherst Pierpont Securities in Stamford, ziet ook een afwikkeling van dollar posities: "As we creep into year-end, you're getting some folks taking off some positions, and not a lot of people putting on new ones -- it's pushing the dollar lower against the euro. We'll continue to get a widening policy divergence. But it's not showing up until the Fed makes another move."

Handelaren zien een kans van 54 procent dat die volgende stap, oftewel de volgende renteverhoging, in april zal plaatsvinden, zo blijkt uit een Bloomberg analyse van futures data. Analisten blijven bovendien sceptisch over de inschatting van de Fed leden dat de rente in 2016 vier keer met 0,25 procent verhoogd kan worden.

Dinsdag bleek dat de Amerikaanse economie in het derde kwartaal met 2,0 procent is gegroeid, maar er werd ook bekend gemaakt dat de verkoop van bestaande huizen in de VS met 10,5 procent is gedaald in november, de grootste daling sinds juli 2010.

Toch is de verwachting dat de groei van de Amerikaanse economie volgend jaar verder zal aantrekken, en dat zal waarschijnlijk een positief effect op de dollar hebben. Maar in de donkere dagen voor kerst lijkt de dollar in ieder geval voor het moment even uit de gratie op de forex.

De prijs van een vat Brent olie daalde maandag tot de laagste stand in 11 jaar, en de druk op olie valuta zoals de Canadese dollar, Noorse kroon en Russische roebel neemt daardoor verder toe op de forex.

Valutapaar USD/CAD reikte tijdens de Noord-Amerikaanse maandagsessie tot boven de C$1,3990, slechts een paar pips verwijderd van de $1,4003 die afgelopen vrijdag werd bereikt, de hoogste stand in 11 jaar. Aan het begin van de Aziatische dinsdagsessie noteerde het paar boven de C$1,3960.

Scott Smith, senior markt analist bij Cambridge Global Payments: "That's the big line in the sand right now, that C$1.40 level."

Juist omdat het gaat om een psychologisch zo belangrijke grens, denkt Smith overigens niet dat de 1,40 de aankomende dagen al gebroken zal worden. "Unless we see oil take a nose dive heading into the holidays, I think C$1.40 or just around there will be well defended and it will likely be the beginning of January before we get some more decisive price action to whether or not U.S. dollar-Canadian dollar moves materially higher."

De Canadese dollar heeft dit jaar al zo'n 20 procent verloren op de forex, waarmee het waarschijnlijk het slechtste jaar wordt voor de loonie -- zoals de Canadese dollar ook wel genoemd wordt -- sinds 2008.

Canada heeft na Venezuela en Saudie Arabie de grootste olie reserves en zo'n 8 procent van het Canadese Bruto Binnenlands Produkt komt van olie- en gas winning.

De prijs van een vat Brent olie daalde maandag tot $36,04, de laagste stand sinds juli 2004. De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie noteerde aan het begin van de dinsdag rond de $36.

De olieprijs staat al langere tijd onder druk door een stijgend aanbod, terwijl de vraag tegelijkertijd onder druk staat, o.a. door de aanhoudende afkoeling van de Chinese economie.

Russische roebel

Ook de Russische roebel heeft veel last van de lage olieprijs. De Russische staatsbegroting is voor bijna 50 procent afhankelijk van de olie-en gas verkopen.

Valutapaar USD/RUB bleef aan het begin van de dinsdag dicht in de buurt van de 71,30, een regio die de afgelopen 12 maanden al twee keer eerder als weerstand dienst deed. De roebel is al met bijna 7 procent gedaald tegenover de greenback, maar zou volgens verschillende analisten eigenlijk nog lager moeten noteren, gegeven de afhankelijkheid van de Russische economie van de olieprijs.

Zo gaf Yury Tulinov, hoofd research bij Societe Generale's Rosbank PJSC unit in Moskou, aan dat wanneer de olieprijs over een periode van 12 maanden gemiddeld $44 is, de waarde van de roebel rond de 75 per dollar zou moeten zijn.

Ivan Tchakarov, van Citigroup, ziet de roebel op 72 per dollar in de aankomende 6 tot 12 maanden. Hij wijt het feit dat de roebel zich nog relatief goed weet te houden gegeven de scherp dalende olieprijs aan de netto influx van Amerikaanse dollars in Rusland.

Ook de Noorse kroon bleef aan het begin van de dinsdag in de buurt van de laagste stand in 14 jaar die eerder in december op de forex bereikt werd tegenover de greenback, maar net als voor de Canadese dollar geldt ook hier dat het minder waarschijnlijk is dat de aankomende dagen belangrijke weerstand/steun niveaus doorbroken zullen worden.

De euro was aan het begin van de maandag nauwelijks van zijn plaats te krijgen tegenover de dollar op de forex. Na drie turbulente weken zal het op de valutamarkt deze week waarschijnlijk aanmerkelijk rustiger zijn, omdat veel marktspelers de aankomende dagen al zullen vertrekken in verband met de feestdagen en ook omdat er geen belangrijke economische gebeurtenissen op de rol staan deze laatste dagen voor kerstmis.

De koers van de EUR/USD kabbelde aan het begin van de Aziatische sessie rond de $1,0870, een prijsniveau dat eind vorige week een aantal keer dienst deed als weerstand. Veel vuurwerk zal er waarschijnlijk niet inzitten de aankomende twee weken, al kan er vanwege de lage liquiditeit op de forex altijd een addertje onder het gras zitten.

Zo schrijven strategisten van Barclays in een klantenbericht: "While the Fed rate hike has helped to lower risk premia and underscore the strong-USD trend, FX movements may disconnect from fundamentals over the next two weeks as liquidity declines."

Uit Barclays data blijkt dat het handelsvolume van bijvoorbeeld de EUR/USD tijdens de vakantie periode zo'n 40 procent lager is dan normaal. 

De yen bleef aan het begin van de Aziatische sessie rond het weerstandsniveau dat afgelopen vrijdag bereikt werd, nadat bleek dat de Japanse centrale bank zijn huidige geldverruimingsprogramma minder had aangepast dan verwacht, wat de verwachting voor verdere geldverruiming dan weer verlaagde.

Valutapaar USD/JPY bewoog aan het begin van de maandag rond de 121,00, nadat het paar vrijdag nog korte tijd boven de 123,50 had gekoerst.

Uit een enquete van Reuters onder 120 economen bleek vrijdag dat de meesten van hen inschatten dat de Federal Reserve in maart de rente opnieuw zal verhogen. Verschillende forex analisten gaven vorige week aan te verwachten dat de divergentie tussen het beleid van de Fed en dat van andere centrale banken de dollar de aankomende maanden verder zal opstuwen, maar tijdens de kerstvakantie spelen dit soort thema's vaak geen hoofdrol op de forex.

Australische dollar

De Aussie begon de nieuwe forex week ondertussen licht lager tegenover de greenback. Valutapaar AUD/USD daalde aan het begin van de Aziatische sessie tot 0,7155, na eind vorige week de 0,7275 nog te hebben aangetikt.

De aussie heeft tegenover de USD zowel last van de recente renteverhoging door de Federal Reserve als van de dalende grondstoffenprijzen, waar de Australische economie nog steeds in significante mate afhankelijk van is.

De Australische dollar is sinds 2011 met 35 procent gedaald en sinds 31 december 2014 met 12 procent. Deutsche Bank AG voorspelt dat de AUD/USD eind 2016 zal zijn gedaald tot 60 cent en eind 2017 tot 58 cent.

Uit een Bloomberg analyse van voorspellingen blijkt dat gemiddeld wordt uitgegaan van een daling tot 68 cent in september 2016.

Joseph Capurso, strategist bij Commonwealth Bank of Australia in Sydney, denkt dat het sneller zal gaan dan dat. "I can see Aussie falling to 67 to 69 cents in the first half of 2016."

Veel zal daarbij toch ook afhangen van het daadwerkelijke rentebeleid van de Federal Reserve en de vraag of de Chinese economie -- die zo belangrijk is voor de Australische economie -- de aankomende periode verder zal blijven afkoelen. 

Daags na het besluit van de Federal Reserve om de rente voor het eerst in bijna 10 jaar te verhogen, is de dollar bezig op stoom te komen op de forex, en analisten van verschillende banken denken dat de greenback in 2016 nog veel meer ruimte heeft om te stijgen.

Forex analisten komen veelal met twee redenen voor hun voorspelling van aanhoudende dollar kracht in 2016: een disconnect tussen de markt en de Fed waar het gaat om het aantal renteverhogingen aankomend jaar en de onvermijdelijk toenemende divergentie tussen het beleid van de Amerikaanse centrale bank en dat van de meeste andere grote centrale banken.

Woensdag bleek uit de zogenaamde dot plot van de Fed -- een overzicht van de door de FOMC leden verwachte rente-ontwikkeling voor de aankomende 2 jaar -- dat de meerderheid van het FOMC net als in september nog steeds uitgaat van 4 kwart procentpunt renteverhogingen in 2016.

De markt gaat op dit moment echter uit van 2 kwart procent renteverhogingen in 2016. Met andere woorden, de helft van de door de Fed zelf verwachte renteverhogingen in 2016 is nog niet ingeprijst in de huidige koers van de dollar.

Jose Wynne, hoofd forex research bij Barclays in New York: "There is still a disagreement between the dots and the market; data will tell who is right. If the market gets convinced along the way that the U.S. economy is in good shape, then the market still has to price in more hikes in the near term. That'd be dollar-positive."

Divergentie

Er is al langer verschil tussen het beleid van de Federal Reserve en dat van verschillende andere belangrijke centrale banken, waaronder de Bank of Japan en de Europese Centrale Bank. Zo pompen de laatste twee nog iedere maand extra geld in de economie door staatsobligaties op te kopen -- terwijl de Fed daar in oktober 2014 al mee is gestopt -- en is er bij verschillende centrale banken eerder sprake van nieuwe renteverlagingen (denk aan de ECB die de deposito rente begin december verlaagde tot -0,3 procent) dan verhogingen.

Nadat de ECB begin december minder vergaande nieuwe geldverruimende maatregelen nam dan verwacht, verdween het divergentie argument weer even naar de achtergrond -- in ieder geval wat betreft de EUR/USD -- maar nu de Fed daadwerkelijk is begonnen met het verhogen van de rente is het weer helemaal terug.

Eric Viloria, forex strategist bij Wells Fargo Securities in New York: "The Fed is gradually moving higher whereas other central banks, including the European Central Bank and the Bank of Japan, are maintaining accomodative policy. This is supportive of the dollar over time." 

Verschillende grootbanken denken dan ook dat de dollar rally voorlopig zal aanhouden. Citigroup -- 's werelds grootste valuta handelaar -- ziet een dollar rally voor de aankomende 12 maanden en BNP Paribas heeft het over een EUR/USD die zal verzwakken tot $1,04 tegen het einde van maart.

Daarmee hoort de Franse bank overigens nog tot de conservatieven, want sommige andere forex analisten voorspellen een nog diepere val van het meest verhandelde paar op de forex. Zo stelt Enrique Diaz-Alvarez -- de forex goeroe van Ebury Partners en een van de weinigen die begin 2015 correct voorspelde dat de EUR/USD zou dalen tot onder de $1,10 -- dat de EUR/USD tegen juni 2016 op $0,99 zal koersen en tegen het einde van 2016 op $0,95.

Ook Barclays ziet de EUR/USD op $0,95 tegen het einde van 2016, net als Steven Englander van Citigroup. En ook Goldman Sachs is duidelijk: "The dollar is a buy", aldus Goldman analisten Robin Brooks, Michael Cahill en George Cole in een rapport. Goldman ziet een stijging van de dollar van 14 procent tot eind 2017.

De koers van de EUR/USD bewoog aan het begin van de vrijdag rond de $1,0830 op de forex, nadat donderdag de steun op $1,0800  opnieuw wist te houden. Het lijkt echter waarschijnlijk dat op korte termijn een nieuwe aanval op de steun zal plaatsvinden.