De euro is na eerdere dalingen relatief stabiel op de forex, maar herstel van de gemeenschappelijke currency wordt beperkt door het aankomende rentebesluit van de Europese Centrale Bank en de staatsobligatie veiling van Spanje.

Door de onzekerheid rond het rentebesluit van de ECB en vooral de staatsobligatie veilingen van Spanje en Italie, beweegt de euro zich in een nauw kanaal. 

De meeste forex analisten denken dat President van de ECB, Mario Draghi, de rente vandaag op 1% houdt, maar dat hij in zijn persconferentie mogelijk wel laat merken dat nieuwe renteverlagingen in het verschiet liggen. 

Mark Hettinger, forex strategist bij Credit Suisse: "There's a possibility the ECB will prepaer the market for more rate cuts, and that should be negative for the euro." 

Ook analisten van Barclays capital leggen in een recentelijk gepubliceerd onderzoek de nadruk op onzekerheid voor de euro. "We see testing times ahead for the market, with uncertainty reverting higher, European currencies remaining under pressure, and safe haven assets such as the U.S. dollar getting fresh support."

De ECB zal om 13.45 het rentebesluit bekend maken, gevolgd door een persconferentie van President Mario Draghi vanaf 14.30. De persconferentie van draghi is live te volgen.

Spanje zal vandaag voor 5 miljard euro aan staatsobligaties aanbieden die lopen tot 2015 en 2016. Italie zal voor 12 miljard euro aan staatsobligaties veilen.

Saillant detail is dat krediet beoordelaar Fitch gisteren nog waarschuwde dat de Europese Centrale Bank meer schulden zou moeten opkopen van zwakkere euro landen om met name Italie te steunen en een "cataclysmic collapse" van de euro te voorkomen.

Economische data laat overigens zien dat de eurozone op een recessie afstevent. Zelfs Duitsland, de sterkste economie van de euro zone, heeft in het laatste kwartaal van 2011 een krimp gezien. Een recessie wordt gedefinieerd als twee opeenvolgende kwartalen van negatieve groei.

Dat de eurozone in een double dip recessie terecht lijkt te komen zet de euro verder onder druk. Thomas Harr, hoofd Aziatische valuta strategie bij Standard Chartered Plc: "Europe is going into a recession and the U.S. is definitely not. Even without the crisis, we still have euro-dollar going lower. Harr voorspelt dat de euro tegen eind maart rond de $1,20 zal staan.

Door het rentebesluit van de ECB, de aansluitende persconferentie en de staatsobligatie veilingen is de kans op verhoogde volatiliteit rond de euro op de forex vandaag groot.  

De koers van de euro verloor ten opzichte van alle belangrijke valuta terrein op de forex, door het aankomende rentebesluit van de Europese Centrale Bank, donderdag, dat bekend zal worden gemaakt door ECB President Mario Draghi, en de staatsobligatie veilingen van Spanje en Italie.

De koers van de EUR/USD (euro dollar) daalde van $1,2800 tot $1,2728 op de valuta markt. Ten opzichte van de yen viel de gemeenschappelijke currency tot 97,99, niet verwijderd van de laagste stand in elf jaar die afgelopen maandag werd bereikt, op 97,28. 

Ook ten opzichte van commodity currencies als de Australische dollar en de Nieuw-Zeelandse dollar verloor de euro terrein. De EUR/AUD zat op 1,2385 dicht tegen het laagte record dat afgelopen dinsdag werd gevestigd, op 1,2355. Tegen de Nieuw-Zeelandse dollar werd de laagste stand ooit bereikt op 1,6015, en ten op zichte van de Canadese dollar de laagste stand in een jaar, op C$1,2956. 

De commodity currencies doen het mede goed vanwege het doorzettende herstel van de Amerikaanse economie en berichten dat de Chinese inflatie is afgenomen. Joseph Capurso, strategist bij Commonwealth Bank in Sydney: "Part of the reason why the Aussie has put on two cents in the last few days is the view that China is going to further loosen policy, which eventually is going to be good for the Australian commodity products." 

Rentebesluit ECB

De meeste forex traders en analisten verwachten dat de Europse Centrale Bank de rente morgen op 1 procent zal houden - de laagste stand sinds invoering van de euro. 

Tegelijkertijd wordt de kans groot geacht dat de Eurozone in een recessie terecht zal komen, waardoor een verlaging van de rente nodig zal zijn om de economie een extra stimulans te geven. 

De nieuwe President van de ECB, Mario Draghi, heeft bovendien laten zien niet bang te zijn om het middel van de renteverlaging te gebruiken. Al bij zijn eerste beleidsvergadering, in november 2011, werd besloten om de rente met 0,25% te verlagen. 

Er wordt rekening mee gehouden dat de ECB mogelijk morgen de rente al verder zal verlagen. Joseph Capurso van de Commonwealth Bank: "There is a good chance they will go this month or sometime over the next couple of months. Europe is in recession and they haven't fixed their debt crisis." 

Een ander spanningsfactor zijn de staatsobligatie veilingen van Spanje en Italie, donderdag. Spanje zal voor 5 miljard euro aan schulden proberen te herfinancieren en Italie voor 12 miljard euro.

Duitsland zal vandaag voor 4 miljard euro aan staatsobligaties veilen, en dat zou nog voor een vervelend staartje kunnen zorgen.

Imre Speizer, strategist bij Westpac Banking Corp: "Even a small sign that says the German bond auctions aren't going so well is a warning signal for Europe, suggesting that even the best of the European economies is being affected by the deterioration in credit quality. We're watching all of them."  

Het opstappen van de President van de Zwitserse Centrale Bank (SNB) Philipp Hildebrand, vanwege forex transacties van zijn vrouw, heeft geleid tot opwaartse druk op de Zwitserse Franc op de forex.

De EUR/CHF daalde in de afgelopen uren tot $1,2105 op de forex, het laagste punt sinds september 2011. Ook de USD/CHF daalde flink, tot 0,9464. 

De Franc steeg het afgelopen jaar sterk op de forex, vooral ten opzichte van de euro en de dollar, vanwege de veilige haven status die de Zwitserse valuta geniet, en daardoor in het economisch onzekere 2011 grote aantrekkingskracht uitoefende op investeerders. 

Hildebrand, toenmalige President van de SNB, maakte hier een einde aan door niet alleen de rente rigoreus te verlagen maar ook een 'cap' in te stellen van minimaal 1,20 voor de wisselkoers van de EUR/CHF, om daarmee het stijgen van de Franc een halt toe te roepen. De cap werd in augustus vorig jaar ingesteld en is vooralsnog succesvol. 

Vlak voordat Hildebrand de cap bekend maakte kocht zijn vrouw echter voor $500.000 aan dollars met 400.000 Zwitserse francs. Ze profiteerde hierdoor enorm van de maatregelen die door Hildebrand getroffen werden. De President van de Zwitserse Centrale Bank ontkende te hebben geweten van de valuta transactie van zijn vrouw, een voormalige hedge fund medewerker, maar stapte gisteren toch op, omdat hij naar eigen zeggen niet kon bewijzen dat hij er niet van op de hoogte was. 

Hildebrand voegde daar aan toe dat "In deze tijden moet de geloofwaardigheid ijzersterk zijn. Zo gauw een centrale bankier zich realiseert dat de geloofwaardigheid niet onder alle omstandigheden gerechtvaardigd is, moet hij doen wat ik heb gedaan." 

De eerste test voor de nieuwe - interim - President van de SNB, Thomas Jordan, is om te laten zien dat ook hij de cap zal verdedigen door zo nodig massaal dollars en euro's te kopen en francs te verkopen op de valuta markt. De meeste forex analisten denken overigens dat na een korte periode waarin de markt de besluitvaardigheid van de SNB zal testen, zal blijken dat de cap overeind blijft. 

Elizabeth Gregory, markt strategist bij Swissquote Bank SA: "The knee-jerk reaction from the market is to buy francs. Even without Hildebrand spearheading the campaign against the franc appreciation, the SNB is likely to defend the 1.20 floor vigorously." 

Dat denkt ook Derek Halpenny, Europees hoofd currency research bij Bank of Tokyo-Mitsubishi:"The markets will assume that whoever replaces Hildebrand will keep the cap in place because the floor has been very successful."

Jan Amrit Poser, hoofd econoom bij Bank Sarasin in Zurich: "The biggest mistake they could make is to change the policy completely. The message they really ant to show is business as usual."

Toch zal er dus waarschijnlijk enige volatiliteit rond de Zwitserse franc zijn op de forex de aankomende dagen, terwijl de markt uitprobeert hoe ver de nieuwe President van de Zwitserse Centrale Bank bereid is te gaan om de structurele drang van de Franc om te stijgen, te beteugelen. 

Kanselier Angela Merkel en President Nicholoas Sarkozy ontmoeten elkaar vandaag in Berlijn om te praten over het stimuleren van economische groei in de euro zone en het finaliseren van een deal om te komen tot een fiscale unie binnen de eurozone.

De verwachtingen voor de ontmoeting zijn niet hooggespannen onder forex handelaren, voornamelijk omdat de kans erg klein lijkt dat Duitsland zal instemmen met het vergroten van het permanente Europese noodfonds, het European Stability Mechanism (ESM). Er is binnen Duitsland veel weerstand tegen vergroting van het ESM.

Markus Ferber, Europees parlementslid voor de CSU, coalitie partner van Merkel, zei onlangs "There won't be 1 cent more." En Hans Michelbach van de CUS, lid van het Duitse parlement en van het financieel committee van het parlement, zei in een interview dat "you can't keep throwing more money at the problem, and that's what increasing the ceiling would mean."

De ontmoeting tussen Merkel en Sarkozy begint om 11.00 uur. Voor 13.30 staat een gezamenlijke persconferentie gepland. 

Forex handelaren maken zich vooral zorgen over Spanje en Italie, die in toenemende mate moeite hebben met het herfinancieren van hun schulden op de openbare kapitaalmarkt. Aankomende donderdag en vrijdag zullen beide landen opnieuw staatsobligatie veilingen houden om nieuwe leningen op te halen. Gevreesd wordt dat de rentes dan opnieuw zullen oplopen. Zo steeg de rente op Spaanse 10-jarige staatsobligaties vorige week het meest in 17 jaar. 

De toenemende zorgen om vooral Italie, na Duitsland en Frankrijk de grootste economie van de eurozone, maken dat Sarkozy en Merkel voor de EU top van 30 januari ook nog een aparte ontmoeting zullen hebben met de Italiaanse premier, Mario Monti, op 20 januari. 

Monti zal proberen om garanties op financiele steun te verkrijgen van Duitsland en Frankrijk, om zo de druk van de obligatie markten te verlichten. Duitsland heeft tot nu toe echter aangegeven voorstander te zijn van een scenario waarbij extra fondsen aan het IMF worden verstrekt, waarmee het IMF vervolgens een hulp programma opstelt voor Italie. 

Een dergelijk scenario zal Italie zeker proberen te vermijden. Een Italiaanse oud-minister van economische zaken noemde IMF hulp onlangs nog "the most serious risk for Italy." 

De EUR/USD, daalde in de eerste uren na opening van de forex tot $1,2666, om later te herstellen tijdens een short-covering rally. 

De koers van de EUR/USD (euro dollar) is op de forex de afgelopen uren gedaald tot het laagste punt in 16 maanden. Ook ten opzichte van de Britse Pond en de Yen daalde de gemeenschappelijke currency verder. Zowel forex analisten als handelaren zien voornamelijk neerwaartse potentie voor de euro, wat blijft drukken op de valuta.

De EUR/USD daalde de afgelopen 24 uur van $1,2936 tot $1,2768, het laagste niveau sinds augustus 2010. Ook ten opzichte van de Britse pond zit de euro dicht bij het laagste punt sinds augustus 2010. Ten opzichte van de yen daalde de euro eerder al tot het laagste niveau in 11 jaar. 

De neerwaartste potentie van de euro komt o.a. voort uit de dreiging van rating cuts voor landen in de euro zone, met name het verlagen van de triple A rating van Frankrijk, die binnenkort wordt verwacht. 

Ook de stroef verlopende staatsobligatie veilingen van met name landen als Italie en Spanje zorgen steeds voor nieuwe druk op de euro. Zo zijn er aankomende week nieuwe Italiaanse en Spaanse staatsobligatie veilingen terwijl het Europese obligatie klimaat steeds verder verslechtert.

De economische data voor de euro zone landen is ook aanmerkelijk slechter dan die in de V.S. met uitzondering van Duitsland. De produktie en het consumenten vertrouwen in vrijwel alle eurozone landen neemt af en de werkeloosheid neemt toe. 

Economen wijzen erop dat de markten er nog steeds geen vertrouwen in hebben dat Europa landen in problemen voldoende zal helpen.

De weg naar de Europese Centrale Bank als 'lender of last resort' lijkt te zijn afgesloten, omdat dit volgens de President van de ECB, Mario Monti, het mandaat van de ECB zou overschrijden. Een mening die overigens gedeeld wordt door zijn voorganger, Jean-Claude Trichet. 

En ook het permanente europese reddingsfonds, het European Stability Mechanism (ESM) is bij lange na niet groot genoeg om een land als Italie te helpen als het echt nodig is. 

Non-Farm Payrolls

Het economische herstel in de Verenigde Staten lijkt wel aan kracht te winnen, maar dit brengt de koers van de euro waarschijnlijk geen respijt, ook al was dat in het verleden soms wel het geval. 

Daisuke Karakama, markt econoom bij Mizuho Corporate Bank in Tokyo: "In the past, that (positieve non-farm payrolls cijfers) would have helped trigger buy backs in the euro. As things stand now, it looks like nonfarm payrolls will probably be strong but my sense is that we won't see active buy backs in the euro even if that happens." 

De non-farm payrolls worden vanmiddag rond 15.00 gepubliceerd op de economische kalender. De verwachting is dat de Amerikaanse economie met 150.000 banen is gegroeid de afgelopen maand. 

De President van de Zwitserse Centrale Bank (SNB), Philipp Hildebrand, is onder zware druk komen te staan nadat duidelijk is geworden dat zijn vrouw actief was op de forex om dollars te kopen vlak voordat de SNB bekend maakte dat het de stijging van de Zwitserse Franc zou gaan bevechten.

Hildebrands vrouw, Kashya Hildebrand, voormalig medewerker bij een hedge fund, heeft volgens documenten die zijn vrijgegeven door de SNB, voor 400.000 Francs Amerikaanse dollars gekocht ($517.000) op 15 Augustus 2011. Dat was twee dagen voordat de Zwitserse Centrale Bank bekend maakte om de liquiditeit op de geldmarkt te vergroten (wat de Zwitserse Franc zou verzwakken) en drie weken voordat de historische 'currency cap' werd geintroduceerd door de SNB, waarbij de minimale wisselkoers voor de euro op 1,20 werd gesteld. 

Die maatregel leidde tot de grootste forex interventie van de SNB sinds de jaren 70. Kashya zou 75.000 Francs hebben verdiend aan haar transactie. Op 3 januari zei mevrouw Hildebrand in het Zwitserse televisie programma 10 vor 10 dat ze de dollars had gekocht omdat "deze op record laagte stond en bijna belachelijk goedkoop was".

Volgens Kashya Hildebrand was haar man niet op de hoogte van de transactie. De Zwitserse Centrale Bank had de transacties eerder al onderzocht en geconcludeerd dat de President van de Zwitserse Centrale Bank geen blaam treft, maar zijn rol als beschermer van de Franc is volgens de Zwitserse pers wel in gevaar gekomen, en ook in het buitenland is geschokt gereageerd op het bekend worden van de forex transactie van mevrouw Hildebrand. 

De interne, ethische regels van zowel de Europese Centrale Bank als de Federal Reserve raden leden af om zelf, en ook hun partners, transacties uit te voeren die de schijn van bekendheid met vertrouwelijke informatie kunnen opwekken. 

Mark Calabria, directeur financial-regulatioin studies at the Cato Institute in Washington: "It would be a scandal if Bernanke's spouse traded currencies. There would be calls for him to resign. But what's illegal and what's stupid aren't always the same thing." 

De rechtse Zwitserse Volkspartij roept in ieder geval al om het aftreden van Hildebrand. Hannes Germann, parlementslid voor de Volkspartij: "Any central banker must be willing to pay the price of full transparency. The last thing the SNB needs right now is an erosian of credibility or doubts in its leadership." 

Ook Georg Lutz, een politicoloog aan de Universiteit van Lausanne, denkt dat Hildebrand mogelijk geen andere keus heeft dan aftreden. "If Hildebrand can't break free from this media mess, he must consider his resignation. The loss of confidence is so dramatic that he might become a reputation risk for the central bank." aldus Lutz. 

De President van de Zwitserse Centrale Bank zal later vandaag, om 16.00, een persconferentie houden in Zurich. 

De Amerikaanse dollar is de afgelopen uren gedaald op de forex doordat gunstige economische cijfers over o.a. de Amerikaanse economie de vraag naar riskantere, beter renderende assets doet toenemen.

De Amerikaanse productie blijkt volgens nieuwe data in december het snelst te zijn gegroeid in zes maanden tijd, en de bouwsector groeide tot het hoogste niveau in anderhalf jaar tijd. 

Analisten verwachten dat ook het aantal nieuwe orders bij Amerikaanse fabrieken in november zal blijken te zijn toegenomen met zo'n 2%, nadat deze in oktober nog waren afgenomen met 0,4%. 

Ondanks dat de Amerikaanse economie het dus een stuk beter doet dan verwacht, daalt de dollar toch. Adam Carr, senior econoom bij ICAP Australia, onderdeel van de grootste interdealer broker ter wereld: "We are in a situation where stronger U.S. data does lead to risk appetite elsewhere and definitely to a weaker U.S. dollar. The globl economy is a lot better than people were expecting." 

De dollar index is de afgelopen dagen met 1,4 procent gedaald, waarmee het de slechtst presterende currency was van de 10 valuta van de ontwikkelde landen. 

Ook de euro steeg ten opzichte van de dollar, mede doordat bleek dat de werkeloosheid in Duitsland - het belangrijkste land van de euro zone - opnieuw is afgenomen, en met meer dan verwacht. De Duitse werkeloosheid nam af met 22k, waardoor de totale werkeloosheid op het laagste niveau in 20 jaar staat.

De EUR/USD steeg van $1,2971 tot $1,3077 op de forex, maar moest daarna weer wat van de winst prijs geven, vanwege aanhoudendende zorgen over de Europese schuldencrisis. Rond 9.45 vanochtend noteert de EUR/USD $1,3048 op de valuta markt. 

Economen denken dat in 2012 de zorgen over de Europese schuldencrisis en mondiale economische groei centraal zullen staan, vooral in het eerste en tweede kwartaal van 2012. 

Makoto Noji, senior strategist bij SMBC Nikko Securities: "The basic structure is unchanged from 2012, that is, developed countries will be undermined by the euro zone debt crisis and its fallouts while developing countries will manage to spur domestic demand, supporting industrialised countries' exports." 

Analisten bij Barclays Capital beamen dit en zeiden te adviseren "being structurally short the EUR, underweight currencies that are sensitive to European risks, and tactically going neutral from underweight risky currencies during times when risk sentiment temporarily improves." 

De risico's voor de eurozone liggen onder andere op het vlak van de verlaging van de credit rating van belangrijke euro zone landen zoals Frankrijk, haperingen in de hervormingen die in Griekenland moeten worden doorgevoerd (waardoor een Grieks exit uit de euro dichterbij zou komen) en het herfinancieren van een deel van de Italiaanse staatsschuld middels de uitgave van staatsobligaties.

De euro weet zich op de forex aan het begin van 2012 vooralsnog te verdedigen tegen de US dollar, maar verliest snel terrein ten opzichte van andere valuta. Een van de redenen hiervoor volgens analisten is dat veel day traders zich concentreren op short posities op de zogenaamde 'euro crosses'.

De EUR/AUD (euro / Australische dollar) bereikte de afgelopen uren het laagste punt ooit op de forex, nadat de EUR/JPY (euro / Japanse yen) gisteren ook al het laagste punt in de afgelopen 11 jaar bereikte.

De EUR/GBP is in het nieuwe jaar genaderd tot het laagste punt sinds juni 2010, net als de EUR/CAD (euro / Canadese dollar).

Analisten wijzen erop dat de onderliggende fundamentals ongewijzigd slecht nieuws zijn voor de euro. Callum Henderson, hoofd FX research bij Standard Chartered Bank in Singapore: "The concerns that investors have, have certainly not gone away at all. The overal bias remains for more euro weakness…given the growth and debt dynamics."

Anderson voegde daar aan toe dat de voorspelling van zijn bank was dat de EUR/USD verder zou dalen de aankomende drie maanden, en aan het einde van Q1 op $1,20 zal staan.

Een voorspelling die gedeeld wordt Anders Soderberg en Dag Muller van de Scandinavische bank SEB. Op basis van technische - Fibonacci - analyse schrijven ze in een rapport: "A move below $1,2903 will now confirm that new trend lows are under way. The violation of $1,2860 spells further trouble for the common currency."

De nadruk zal de aankomdende tijd liggen op de staatsobligatie veilingen in de eurozone, met name die van Italie.

De rente op Italiaanse 10 jarige staatsobligaties liep in 2011 op tot boven de 7,5 procent en eindigde het jaar iets onder de 7 procent. Een niveau van boven de 7 procent wordt door economen gezien als onhoudbaar op de langere termijn, omdat de rente aflossingen daardoor te hoog oplopen.

In de eerste vier maanden van 2012 moet de Italiaanse overheid voor 100 miljard euro aan schuld herfinancieren middels nieuwe staatsobligaties. Aankomende woensdag en donderdag zullen eerst Duitsland en Frankrijk staatsobligatie veilingen houden. Italie en Spanje komen volgende week.

Rond 10.00 noteert de koers van de EUR/USD onder de psychologische grens van $1,30 op de forex, op $1,2986.

In hun nieuwjaars toespraken hebben verschillende Europese leiders een somber beeld geschetst van de economische situatie in eigen land en de uitdagingen die Europa en de euro te wachten staan.

De Duitse kanselier Angela Merkel zei dat "Het pad om dit te overwinnen zal niet zonder tegenslagen zijn, maar Europa zal aan het eind van dat pad sterker zijn dan het was voor de crisis." 

De Franse President Nicholas Sarkozy zei dat 2012 het jaar zou worden van "all risico's en alle mogelijkheden." Frankrijk zal mogelijk zijn triple AAA rating verliezen in het eerste kwartaal van 2012, wat de mogelijkheden voor Frankrijk om meer bij te dragen aan een groter Europese noodfonds zou bemoeilijken.

De Griekse premier, Lucas Papademos, zei in zijn nieuwjaarstoespraak dat 2012 een "moeilijk" jaar zou worden en dat "met name de aankomende drie maanden cruciaal zouden zijn."  

De euro is voor het eerst in zijn tienjarige bestaan twee achtereenvolgende jaren lager geeindigd tegen de U.S. dollar en de meeste forex analisten zien meer bedreigingen dan kansen voor de euro.

Het gevaar voor de euro ligt vooral op het terrein van de staatsobligaties van de zwakkere euro landen en dan met name Italie en Spanje, vanwege hun grootte. Michael Spence, professor economie aan de universiteit van New York, en Nobel prijs winnaar: "If the Italian yields start to rise, you could quickly turn a manageable situation into a insolvent one. Italy needs time and Europe needs to help buy them some time."

De Italiaanse overheid moet alleen in het eerste kwartaal van 2012 al voor 53 miljard euro aan schulden herfinancieren door nieuwe staatsobligaties uit te geven. De rente op Italiaanse 10 jarige staatsobligaties ligt in de buurt van de 7 procent, het percentage waar Griekenland, Ierland en Portugal op stonden voordat ze een bailout nodig hadden. 

De Spaanse rente op 10 jarige staatsobligaties ligt rond de 5 procent, maar de nieuwe Spaanse premier Mariano Rajoy maakte onlangs bekend dat het begrotingstekort over 2011 niet op 6 procent maar op 8 procent zou uitkomen, een volle 2 procent hoger dus.  

Analisten verwachten voor de eurozone als geheel een recessie. Howard Archer, econoom bij IHS Global Insight: "We expect eurozone recession to occur in late 2011 and the first half of 2012 in the face of the ongoing eurozone sovereign debt crisis. It is vital that eurozone policymakers get a real grip on matters quickly." 

Vandaag, 2 januari 2012, is een bank holiday dag in alle belangrijke landen, waardoor de handel op de forex nog erg dun is. 

En dan tenslotte nog dit: de beste wensen voor 2012 van Forexinfo!

2011 was een roerig jaar voor de forex. Voor vrijwel alle belangrijke belangrijke valuta vonden grote gebeurtenissen plaats - sommigen veroorzaakt door de natuur, anderen door regeringen en centrale banken - die voor enorme volatiliteit zorgden rond de belangrijkste valuta paren.

Zo was er de Tsunami in Japan en daaropvolgende ramp met de Fukushima kernreactoren, in maart. De Japanse yen steeg in rap tempo - deels door speculatie, deels doordat Japanse bedrijven hun overzeese tegoeden terug brachten naar Japan - waardoor de G7 uiteindelijk besloot om gezamenlijk een forex interventie uit te voren, om zo de appreciatie van de yen een halt toe te roepen. 

Japan heeft daarna nog een aantal malen zelf een forex interventie uitgevoerd, maar bewijs van de kracht van de forex blijkt wel uit het feit dat de USD/JPY toch is blijven dalen op de forex. Economen stellen dat er sprake is van een fundamentele beweging, waarbij de yen waarschijnlijk zal blijven versterken ten opzichte van de dollar. 

Zwitserse franc

Zwitserland had dit jaar eenzelfde probleem. De Zwitserse franc bleef maar stijgen op de forex ten opzichte van de geplaagde euro. Maar daar maakte de Zwitserse Centrale Bank (SNB) in september een einde aan, door aan te kondigen dat ze een plafond zou instellen voor de eigen valuta, een minimum koers van 1,20 voor de EUR/CHF. 

De SNB liet weten dat ze met alle mogelijke middelen dit plafond zou verdedigen en voegde de daad bij het woord. En wat de Japanners maar niet lukte, lukt de SNB (vooralsnog) wel: de druk van de forex weerstaan en de EUR/CHF boven de 1,20 houden. 

Euro

Op eenzame hoogte wat betreft volatiliteit staat dit jaar natuurlijk de euro. Het kijken van het journaal leverde dit jaar vanzelf een basiscursus financiele markten op, zoveel werd er uitgelegd over bailouts, staatsobligaties, bank reserves en stresstests.

Duitse Kanselier Angela Merkel's "Der euro ist in gefahr." zal nog vaak langskomen in overzichten over de geschiedenis van de euro, of hij nu overleeft of niet. De Europese kredietcrisis heeft het hele jaar het forex toneel beheerst. Verschillende speciale, historische, deze-keer-gaat-het-echt-gebeuren EU toppen werden georganiseerd om de crisis op te lossen - de laatste op 9 december - maar steeds bleek de realiteit van de schuldencrisis veel groter dan de papieren macht van de Europese leiders.

De financiele markten accepteren niet langer dat er allerlei oplossingen worden beloofd, of zelfs maar dat er simpelweg geld tegen het probleem wordt aangegooid, maar eisen fundamentele economische hervormingen en harde bezuinigingen in de zwakkere euro landen, zoals Portugal, Ierland, Italie, Griekenland en Spanje (de zogenaamde PIIGS). 

Het jaar begon slecht voor de euro, met een EUR/USD die in januari 2011 onder de 1,30 dook. Maar herstel zette daarna snel in. De economie trok aan in de euro zone en de bailouts van Griekenland, Portugal en Ierland leken de boel op hun plek te houden. All quiet on the Western front. In het voorjaar steeg de EUR/USD zelfs door tot vlakbij de $1,50. 

In de augustus kwamen er echter andermaal alarmerende geluiden uit Griekenland, dat een tweede bailout nodig had. Verschillende europese landen protesteerden tegen een nieuwe lening aan Griekenland, bovenop de al bestaande, niet in de laatste plaats omdat de Grieken zich nog altijd niet aan hun beloften hielden en niet voldeden aan de voorwaarden voor het ontvangen van zelfs maar de opeenvolgende tranches van de eerste bailout. 

Er werden nieuwe voorwaarden opgesteld door de euro landen, voor een nieuwe lening aan Griekeland, maar deze keer wilde premier Papandreou niet als zondebok dienen en stelde voor om een referendum te houden over de nieuwe bezuinigingen. 

Daardoor ontplofte de boel, zowel in Griekenland als daarbuiten. Merkel en Sarkozy gaven aan dat zo'n referendum dan zou gaan over Griekenland in de euro of uit de euro, waarmee voor het eerst openlijk rekening werd gehouden met het vertrek van Griekenland uit de eurozone. Een Franse minister liet zelfs snerend weten dat de eurozone ook wel zonder Griekenland zou kunnen. 

Maar het referendum kwam er niet en Papandreou stapte op. De koers van de euro was ten opzichte van alle andere currencies inmiddels hard gedaald op de forex en stond ten opzichte van de dollar weer dicht bij het dieptepunt van januari. Daarmee was de koers van de EUR/USD zo'n 20% gedaald in een paar maanden tijd. 

Het referundum jaagde de schrik op de financiele markten echter goed aan, omdat de kans op het vertrek van een lidstaat uit de eurozone ineens een stuk dichterbij leek. Met die doos van Pandora (een stuk verder) geopend, begonnen ook de rentes op Italiaanse en Spaanse staatsobligaties op te lopen. 

De Italiaanse premier Berlusconi beloofde om economische hervormingen en bezuinigingen door te voeren, maar zo gauw duidelijk werd dat de ECB de obligatie markt op ging om Italiaanse staatsobligaties op te kopen om zo de oplopende rente onder controle te houden, was het gedaan met Silvio's inspanningen. 

Door de snel verslechterende situatie in zijn land kon Berlusconi zijn positie echter niet meer handhaven en zo lukte de euro wat verschillende sex- fraude en corruptieschandalen in Italie de afgelopen jaren niet was gelukt: Berlusconi tot aftreden dwingen. In zijn plaats kwam Mario Monti, geen politicus maar een technocraat.

Ook de Griekse premier Papandreou ruimde het veld, voor eenzelfde soort technocraat, en ook in Spanje vond een machtswisseling plaats.

De historische EU top van 9 december maakte duidelijk dat de Europese leiders min het Verenigd Koninkrijk weten wat er moet gebeuren om de eenheid binnen Europa te behouden: meer unie, niet minder. Dat betekent een soepeler besluitvormingsproces en meer fiscale uniformiteit. 

Economen zijn het erover eens dat de EU daarmee op de goede weg zit, maar wijzen er tegelijkertijd op dat daarmee de Europese kredietcrisis niet opgelost is. De rentes op de staatsobligaties van alle eurolanden - inclusief Duitsland - zijn in december opgelopen, en voor volgend jaar moeten de euro landen voor zo'n 1.400 miljard euro aan schulden herfinancieren op de kapitaalmarkt. 

Ondertussen hebben de belangrijkste krediet beoordelaars, Moody's, Fitch en Standard & Poor's, aangegeven mogelijk alle euro landen volgend jaar af te waarderen en een lagere credit rating te geven - inclusief Nederland en Duitsland. Als dat gebeurt, zal de rente voor de euro landen alleen maar verder oplopen. 

De Europese Centrale Bank zou volgens veel economen moeten inspringen met een geldverruimingsbeleid zoals ook de Federal Reserve en de Bank of England dat dit jaar hebben gevoerd, maar daar voelt de nieuwe ECB President Mario Monti niets voor - net zomin als zijn voorganger. 

De koers van de EUR/USD is temidden van alle roerigheid opnieuw gedaald tot het dieptepunt van afgelopen januari. De $1,2980 - een belangrijke support volgens veel analisten - werd nog niet duurzaam gebroken (slechts heel kort) maar de meeste forex analisten zien de koers van de euro in het nieuwe jaar dalen tot $1,25 of lager.

Gaat de euro het volgende jaar overleven? Zal de yen blijven stijgen? Komt de dollar in de problemen bij een nieuw gevecht over het kredietplafond? Kunnen de Zwitsers het plafond op de EUR/CHF in stand houden? Dat zijn vragen die pas echt beantwoord kunnen worden bij het forex jaaroverzicht van 2012.

Voor nu wenst forexinfo je in ieder geval fijne feestdagen!

Europese banken maken massaal gebruik van de door de ECB geboden mogelijkheid om voor 3 jaar ongelimiteerd te lenen tegen 1 procent rente. 

De Europese Centrale Bank maakte gisteren bekend dat 523 Europese banken voor 489 miljard euro hadden geleend tegen de speciale condities.

Dat was veel meer dan gedacht. Schattingen onder economen van vorige week gingen uit van gemiddeld 250 miljard euro, wat afgelopen maandag opliep tot 310 miljard.

De koers van de euro kwam direct terug van een high van $1,3199 op de forex en daalde tot $1,3024, dicht bij de 11 maand low van $1,2980.

Investeerders waren ambivalent over het hoge bedrag dat door de banken geleend was. Aan de ene kant is het resultaat van de ECB tender goed nieuws, omdat er voor bijna 500 miljard aan extra geld in het Europese monetaire systeem komt. 

Daar staat tegenover dat de hoogte van het bedrag ook een teken is dat Europese banken er blijkbaar nog veel slechter voorstaan dan eerder werd aangenomen. Bovendien is het maar de vraag of de banken het geld ook zullen laten circuleren in de Europese economie, in plaats van het als reserve aan te houden. 

De hoop is dat Europese banken hun spotgoedkope ECB lening tegen 1% rente zullen gebruiken om in carry trade leningen te stappen door te investeren in Spaanse en Italiaanse staatsobligaties - die respectievelijk op 5 en bijna 7 procent staan - maar het is nog te vroeg om te zien of dit ook daadwerkelijk gebeurt. 

Alle ogen op de forex zullen in het nieuwe jaar gericht zijn op de obligatie markten van de euro zone, waar alleen al in het eerste kwartaal van 2012 voor 230 miljard aan bank obligaties en 300 miljard aan staatsobligaties zullen moeten worden geherfinancierd. 

Masahide Sato, vice president bij Mizuho Corporate Bank in Tokyo: "With the tender out of the way, we are turning to the hurdles waiting for the euro next year - potential sovereign credit rating cuts, more stress in dollar funding and possibly recession in Europe." 

Sato zei verder te verwachten dat de euro de low van $1,2980 zou doorbreken. "In this environment the euro is poised to fall further. But we all know that - the difficulty here is to stay ahead of the curve and dodge all the short-covering rallies - especially with the market so massively short euro." aldus Sato. 

De koers van de euro steeg op de forex naar de hoogste stand in een week tijd nadat bleek dat een veiling van Spaanse staatsobligaties beter verliep dan verwacht. Ook waren er gunstige cijfers uit de V.S. en Duitsland.

De vraag naar de 3- en 6 maanden Spaanse staatsobligaties was dinsdag een stuk sterker dan verwacht. De rente op Italiaanse en Spaanse 10 jarige staatsobligaties daalde daardoor tot respectievelijk 6,632 en 5,127 procent. 

Door de sterke vraag naar de Spaanse staatsobligaties nam de vrees af dat eurozone landen het aankomende jaar steeds moeilijker aan geld zullen kunnen komen om hun schulden te herfinancieren. 

Spanje verkocht voor 5,64 miljard euro aan staatsobligaties met een looptijd van 3 maanden en 6 maanden, terwijl het maximale doel 4,5 miljard euro was.

Later vandaag maakt de Europese Centrale Bank bekend hoeveel de bank tot nu toe heeft uitgeleend aan Europese banken in het kader van de ongelimiteerde 3 jarige leningen die het onlangs heeft ingesteld.

Economen vermoeden dat de aantrekkende vraag naar Europese staatsobligaties in direct verband staat met het royale leen programma van de ECB. 

Chris Weston, institutional dealer bij IG Markets in Melbourne: "There has to be some link between the fact that the sovereign supply that's come onto the market recently has been so well received and what the ECB is doing here." 

Economen die meededen aan een Bloomberg survey voorspellen dat banken in totaal voor 293 miljard euro aan leningen zullen vragen bij de ECB. 

Geoffrey Yu, forex strateeg bij UBS AG in Londen: "By all accounts, the take-up is expected to be strong and markets would interpret this as positive. Not only will some of the funding be recycled back into government debt, but banks would be able to secure financing for the immediate future and ensure financial stability in the coming quarters." 

Economen gaven eerder al aan dat het erop lijkt dat de ECB het verruimde leenbeleid aan de banken heeft ingesteld in plaats van een quantitative easing beleid - waarbij de ECB zelf staatsobligaties opkoopt - zoals de Fed en de Bank of England hebben gebruikt om de economie aan te jagen. 

Gisteren bleek ook dat het Duitse ondernemersvertrouwen onverwacht is gestegen in plaats van gedaald. En ook op de Amerikaanse huizenmarkt bleek het aanmerkelijk beter te gaan dan verwacht. 

Toch betekent dit volgens analisten niet dat de neergaande trend van de euro op de forex hiermee voor langere tijd onderbroken zal worden. Hirokazu Yuihama, senior strategist bij Daiwa Capital Markets: "Several supportive factors temporarily relieved concerns that the euro zone debt crisis may deteriorate, but they are merely providing a one-off floor, with  areal turnaround still nowhere near in sight." 

De koers van de EUR/USD (euro dollar) pivoteert rond de $1,30 op de forex, waarbij de handel op de forex relatief dun is door de kerstvakantie.

De koers van het belangrijkste valuta paar op de forex bewoog tussen de $1,3020 en de $1,2990, na vorige week het laagste punt in 11 maanden te hebben bereikt, op $1,2944. 

Technisch analisten verwachten niet dat de koers van de euro de aankomende dagen grote afstanden zal afleggen, maar de dreiging van de verlaging van de kredietwaardigheid van euro landen in het nieuwe jaar zorgt voor downside potential.

Sumino Kamei, senior currency analist bij Bank of Tokyo-Mitsubishi: "Concerns about the European situation will keep the euro under pressure even if it manages short-term risis." 

De ministers van financien van de eurozone werden het gisteren eens over het verstrekken van 150 miljard euro aan het Internationaal Monetair Fonds, om het te helpen de Europese kredietcrisis te bestrijden. Het eigenlijke doel was 200 miljard euro, maar dit bleek niet haalbaar. 

De ministers riepen andere landen op om tezamen 50 miljard euro bij te dragen. Rusland heeft eerder laten weten open te staan voor het steunen van de EU, maar vanuit China en de V.S. zijn geen toezeggingen gedaan.

De belangrijkste kredietbeoordelaars, Moody's, Fitch, Standard & Poor's, hebben de afgelopen tijd laten weten dat ze de kredietwaardigheid van alle eurozone landen mogelijk op korte termijn verlagen. Wanneer dit daadwerkelijk gebeurt, zal het moeilijker / duurder worden voor deze landen om geld te lenen op de kapitaalmarkt, wat de Europese kredietcrisis verder kan verergeren.

In totaal moeten de euro zone landen voor 1.100 miljard euro aan lang- en kortlopende schuld herfinancieren in 2012. 146 miljard euro daarvan betreft Italiaanse en Spaanse staatsobligaties die in het eerste kwartaal van 2012 geherfinancierd moeten worden.

Greg Gibbs, forex strategist bij Royal Bank of Scotland: "The market is still fearful of some big refunding tasks in the first quarter of next year. The euro has made successive new lows this year, so the technical pattern is still negative." 

De dollar steeg de afgelopen uren ten opzichte van de meeste andere belangrijke valuta op de forex, nadat bekend werd dat de leider van Noord-Korea, Kim Jong II, aan een hartaanval is overleden.

Kim is volgens de Noord-Koreaanse staatstelevisie afgelopen zaterdag al overleden, maar het nieuws werd pas om 04.00 vanochtend Nederlandse tijd bekend gemaakt. 

De onzekerheid rond de opvolging van Kim Jong II zorgt voor onzekerheid op de Aziatische beurzen, met name ook in Japan en Zuid-Korea. 

De Zuid-Koreaanse Won daalde op de forex tot het laagste punt in twee maanden ten opzichte van de dollar, nadat het ministerie van defensie de staat van paraatheid verhoogde. 

De Won daalde met 1,4 procent, tot 1.174,95, de laagste koers sinds 7 oktober. 

De waarschijnlijke opvolger van Kim Jong II is zijn 28 jarige zoon, Kim Jung Un, maar vanwege zijn onervarenheid wordt er ook rekening gehouden met andere scenario's. Er is bovendien weinig bekend over Kim Jung Un, wat de onzekerheid over de toekomstige opstelling van Noord-Korea vergroot. 

"We've now gone to a situation where the U.S. dollar is seen as the global currency of almost like a last haven. There are an awful lot of risks and fragilities within North Korea, which are going to be heightened by the transition." aldus Tim Riddell, hoofd global markets research bij Australia & New Zealand Banking Group in Singapore. 

Toch verwachten forex analisten dat veel van de snelle winst van de dollar de afgelopen uren, in de aankomende periode wordt teruggegeven. Sue Trinh, senior forex strategist bij Royal Bank of Canada in Hong Kong: "He died of natural causes on a train rather than from anything that sounds dodgy, but risk currencies are selling of on the politicaal uncertainty. Still, the moves look a bit wrong and overdone, and I would expect a bit of a retracement later." 

Koers euro

Wat betreft de euro zullen forex traders vandaag kijken naar de veiling van Franse staatsobligaties, later vandaag, ter waarde van 7 miljard euro. Krediet beoordelaar Fitch gaf vorige week aan dat de Franse credit rating mogelijk verlaagd zal worden binnen een paar maanden.

Wanneer Frankrijk inderdaad zijn triple A rating zou verliezen, zou dat de euro extra onder druk zetten. 

Vanmiddag om 15.30 Nederlandse tijd vergaderen de ministers van financien van de euro zone telefonisch over de details van het akkoord over een fiscale unie, dat op 9 december door de Europese leiders werd overeengekomen. 

Forex analisten wijzen op de mogelijkheid dat de koers van de euro tijdelijk zou kunnen stijgen doordat short posities worden afgewikkeld vanwege het einde jaar. 

Koji Fukaya, hoofd forex analist bij Credit Suisse in Tokyo: "With such large short positions, it's very possible that the euro could get a brief lift on short covering in thin conditions ahead of the end of the year, even though pressure remains from the downgrade concerns."

De dollar daalde de afgelopen uren ten opzichte van de meeste andere belangrijke currencies op de forex, nadat onverwacht gunstige berichten over de Amerikaanse economie de vraag naar veilige haven investeren deed afnemen.

De koers van de EUR/USD, het belangrijkste valuta paar, stabiliseerde rond de $1,30 - $1,3020 op de forex, terwijl de dollar steeg ten opzichte van de Britse Pond, Australische Dollar en Nieuw-Zeelandse dollar (ook wel 'Aussie' en 'Kiwi' genoemd).

Ten opzichte van de Japanse Yen bleef de koers van de Amerikaanse dollar ongeveer gelijk, dit omdat ook de Yen van nature wordt beschouwd als een veilige haven, en dus net zoveel 'last' had van het optimisme over de Amerikaanse economie. 

Cijfers van de U.S. Labor Department lieten zien dat de eerste uitkeringsaanvragen vorige week met 19.000 is afgenomen, tot 366.000. Dat zijn de minste aanvragen sinds mei 2008. Economen hadden verwacht dat het aantal rond 390.000 zou uitkomen. 

Verder lieten rapporten van de Federal Reserve Banken in New York en Philadelphia zien dat productie in die regio's sneller groeit dan verwacht. 

De cijfers voedde optimisme onder investeerders dat een mondiale recessie af te wenden is, wat de druk op de euro wat verminderde en behoefte aan iets riskantere - beter renderende - investeringen deed toenemen. 

Mitul Kotecha, hoofd mondiale forex strategie bij Credit Agricole Hong Kong: "The U.S. numbers were better yesterday and that's certainly giving a little bit of upside to risk appetite. That might provide some support for risk currencies such as the euro and the Australian dollar." 

Tegelijkertijd lijkt de veilige haven status van twee andere, van oudsher als zodanig bestempelde assets, de Zwitserse franc en goud, afgenomen te zijn. Voor de Zwitserse franc is de reden dat de Zwitserse Centrale Bank (SNB) een cap heeft gezet op de waardering van de Franc, om de Zwitserse economie te beschermen. 

De President van de SNB kondigde een aantal maanden geleden aan dat de minimale exchange rate voor de EUR/CHF 1,20 moest zijn, en dat de SNB forex interventies zou uitvoeren wanneer de waarde van de euro onder die koers zou komen. Sindsdien is de EUR/CHF niet meer onder de 1,20 geweest. 

Voor goud ligt de veilige haven status complexer. De goudprijs is de afgelopen weken stevig gedaald, temidden van snel groeiende onzekerheid over de Europese kredietcrisis. Tegelijkertijd betekent dit niet dat goud helemaal geen veilige haven status meer heeft, enkel niet onder extreme omstandigheden. 

Alexander Friedman, hoofd investeringen UBS, schrijft in een brief aan klanten dat goud zijn waarde als veilige haven status wel behoud in de zin dat het beschermt is tegen het soort devaluaties waar valuta bloot aan staan - zoals centrale banken die een munt kunnen devalueren - maar dat het niet langer beschermt tegen extreme marktomstandigheden. 

"Investors should not, however, buy gold expecting it to act as a safe haven during sever, liquidity-driven market sell-offs." aldus Friedman.

De goudprijs daalde gisteren opnieuw, doordat onrust over de Europese krediet crisis de vlucht in de dollar vergroot. Investeerders zien de Amerikaanse dollar als de ultieme veilige haven.

De goudprijs daalde gisteren met 0,5% tot $1.566,55 op de goudmarkt, na de drie dagen ervoor al met 8% gedaald te zijn. Afgelopen september noteerde een troy ounce nog de recordprijs van $1.921,15. 

Sinds dat hoogtepunt is de prijs van goud met bijna 18% gedaald. De goudprijs daalde daarmee gisteren ook voor het eerst in drie jaar tijd onder de 200-day Moving Average. Sommige analisten denken dat dit erop wijst dat goud in een bear markt terecht aan het komen is.

"Technically we're looking weak. As the U.S. dollar picked up strength, everyone just ran from the market." aldus Jonathan Barrat, managing director bij Commodity Broking Services. 

Ook de prijs van andere edelmetalen daalde gisteren verder. Platinum daalde tot de laagste stand in 2 jaar tijd, Palladium daalde voor de vierde dag op rij, net als Zilver. De prijs van een ounce Zilver daalde met 1,8% tot $28,40, de laagste stand sinds 28 september. 

De daling van de goudprijs van de afgelopen dagen wordt vooral ingegeven door angst en onzekerheid over de snel verslechterende situatie op de Europese kredietmarkten, gekoppeld met een sterk stijgende vraag naar de Amerikaanse dollar.

Rachel Benepe, manager bij First Eagle Investment Management LLC: "People are fearful of everything that's going on, so once something starts selling off, selling begets selling. The safe haven of choice continues to be the U.S. dollar." 

Niet toevallig daalde ook de euro gisteren hard. Het belangrijkste valuta paar op de forex, de EUR/USD, daalde van $1,32 tot $1,2950, nadat de Duitse kanslier Angela Merkel had gezegd dat er geen makkelijke oplossing is voor de Europese kredietcrisis. Merkel wees een voorgestelde (verdere) verhoging van het permanente noodfonds - boven de 500 miljard euro - daarbij af. 

De koers van de EUR/USD daalde daarmee tot het laagste punt in 11 maanden. Een cruciale support rond $1,2980 werd korte tijd gebroken, maar later herstelde het valuta paar zich enigszins.

De druk op de koers van de euro op de forex houdt aan, onder invloed van toenemende zorgen onder investeerders dat de kredietcrisis verre van over is na de EU Top van vorige week.

De EUR/USD daalde in de afgelopen uren van rond de $1,3200 tot $1,3003 vanochtend, de laagste stand sinds 12 januari.

Rond $1,30 en $1,2980 liggen volgens analisten sterke supports, maar mochten deze gebroken worden, dan kan de daling van de euro dramatisch versnellen.

Koji Fukaya, hoofd forex strategie bij Credit Suisse: "There's some buying on dips and option-related bids stabilising the euro today, but the bearish trend is by no menas over. By the beginning of 2010 it's likely to drop to around $1,25."

Analisten wijzen ook op de significantie van de break met het kanaal van $1,32 - $1,35 waardoor de euro waarschijnlijk in een langer durende downtrend is gekomen.

Investeerders maken zich vooral zorgen over de waarschuwing van de grote rating agencies, Fitch, Moody's en Standard & Poor's, dat de kredietwaardigheid van mogelijk alle eurozone landen zal worden verlaagd, wat grote gevolgen kan hebben voor de kredietmarkten.  

De ontwikkelingen op de Europese kapitaalamarkten worden door forex traders in toenemende mate gevolgd, waarbij uitschieters bij staatsobligatie veilingen direct impact hebben op de koers van de euro. 

"The euro traded with scant reference to euro zone bond developments on Tuesday, but that does not mean a good, bad or ugly auction today will not be a source of significant FX volatility on Wednesday." aldus analisten van BNP Paribas.

Italie zal later vandaag voor 3 miljard euro aan 5 jarige staatsobligaties verkopen, en Duitsland voor 5 miljard euro aan 2 jarige staatsobligaties. Morgen is er een Spaanse staatsobligatie veiling voor 5 jarige, 9 jarige en 10 jarige staatsobligaties. 

De verwachting onder analisten is dat Italie een historisch hoge rente zal moeten betalen om bij de veiling. Zelfs de Duitse staatsobligatie veiling kan nog voor vuurwerk zorgen, omdat er bij de vorige veiling veel te weinig vraag was naar het Duitse schuldenpapier, waarna de Duitse rente meteen omhoog schoot. 

Geen rente verlaging Fed

De Federal Reserve maakte gisteren bekend dat de rente voorlopig niet nog verder verlaagd zal worden, vanwege een aantrekkende Amerikaanse economie. 

Dit legde extra druk op de koers van de EUR/USD op de forex, omdat een nieuwe rente verlaging door de Fed wel deels was ingeprijsd. 

De koers van valuta paar EUR/USD is op de valuta markt de afgelopen uren door cruciale supports gebroken, waardoor het op de laagste stand in twee maanden tijd staat.

Ook ten opzichte van andere currencies verloor de euro flink terrein. Oorzaak is de toenemende onrust onder investeerders dat de kredietwaardigheid van de euro landen zal worden verlaagd door de drie belangrijkste rating agencies, Fitch, Moody's en Standard & Poor's. 

Zowel Moody's als Fitch gaf gisteren aan dat de EU top van vorige week zorgen over de Europese krediet markten niet voldoende had weggenomen. Dat zet de deur open voor afwaardering van de kredietwaardighed van alle eurolanden. 

Sacha Tihanyi: "The ratings agencies are reminding us of sovereign downgrade risk. The dollar will have no choice but to find support on the back of euro weakness." 

De EUR/USD brak de afgelopen uren eerst door support rond de $1,3240 en brak daarna de $1,3180 low van 4 oktober jl. Bij $1,3160 bleek zich support te vormen. George Davis, hoofd technisch analyse bij RBC Domininion Securities, stelt dat een daily close van de EUR/USD beneden de $1,3150 nieuw momentum aan de bears zou geven, waardoor de weg naar $1,3050 open ligt. 

Hoewel het besluit van de euro landen, op de EU top vorige week, om te komen tot een echte fiscale unie, voor de langere termijn de beste oplossing is, waarschuwden de rating agencies dat het weinig bijdraagt aan de huidige problemen binnen de euro zone. 

"It means the crisis will continue at varying levels of intensity throughout 2012 and probably beyond, until the region is able to sustain broad economic recovery." aldus de verklaring van Fitch.

De beslissing, vorige week, van de Europese Centrale Bank, om Europese banken te voorzien van ongelimiteerde leningen voor een periode van drie jaar, zorgt ervoor dat de kans op een bankencrisis aanmerkelijk kleiner is geworden.

Tegelijkertijd maakte de President van de ECB, Mario Draghi, echter duidelijk dat de ECB niet van plan is om op grote schaal Europese staatsobligaties op te kopen, zoals de Fed en de Bank of England dat met hun eigen staatsobligaties hebben gedaan.

Sommige markt analisten vragen zich af of de ECB misschien hoopt dat de banken met goedkoop, bij de ECB geleend geld, meer Europese staatsobligaties zullen gaan opkopen, waarmee ze effectief hetzelfde zouden bereiken als wanneer de ECB dat zelf zou doen. 

De opluchting die vrijdag de ronde deed op de financiele markten, vanwege het historisch akkoord van de euro landen, blijkt na het weekend alweer volledig verdwenen.

Investeerders maken zich vooral ongerust over de opmerking van ECB President Mario Draghi, vorige week, dat de Europese Centrale Bank niet van plan is om te helpen de geldmarkt te verruimen wanneer de euro landen tot een fiscale unie komen.

Die suggestie leek Draghi eerder wel te hebben gewekt, door aan te geven dat er "other elements [in play]" zouden kunnen komen wanneer de euro landen een fiscaal pact zouden sluiten. Om zijn maandelijkse persconferentie, afgelopen donderdag 8 december, zei Draghi echter onomwonden dat hij daarmee niet bedoelde dat de ECB over zou gaan tot quantitative easing, zoals de Federal Reserve en de Bank of England dat deden. 

Omdat volgens veel economen de enige echte oplossing uit de Europese kredietcrisis een actievere opstelling van de ECB op de Europese staatsobligatie markt is, slaat - nu die weg dus afgesloten lijkt - onder investeerders de onrust weer toe.

Leo Varadkar, de Ierse minister van transport, klonk pessimistisch tegenover nationale zender RTE: "I suspect events will overtake us over the next few weeks. Fiscal co-ordination is a good idea, and it's good that it's happening, but it's not going to be enough to solve the problem that we have." 

Howard Archer, econoom bij IHS Global Insight beaamt dat: "The moves by the euro zone policymakers are not a damp squib but neither are they the big bazooka hoped for that could really ease market tension for an extended period." 

Veilingen staatsobligaties

Het meetinstrument voor het inschatten van de kalmte op de financiele markten zal ook de aankomende weken de Europese staatsobligatie markt zijn. 

Wanneer veilingen van Europese staatsobligaties teleurstellend verlopen omdat er onvoldoende vraag is naar het schuldenpapier, of de gevraagde rentes op (blijven) lopen, zal de onrust op andere financiele markten ook snel terug keren. 

Italie en Frankrijk houden vandaag staatsobligatie veilingen. Italie wil voor 7 miljard euro aan 1-jarige staatsobligaties verkopen, Frankrijk wil voor in totaal 6,5 miljard euro aan staatsobligaties met verschillende looptijden verkopen. 

De koers van de EUR/USD is sinds opening gisteravond gedaald van $1,3385 tot $1,3295 op de forex. Voorlopig blijft het belangrijkste valuta paar daarmee in het $1,3200 - $1,3500 kanaal. Analisten verwachten een of meerdere aanvallen op de $1,3250 support. Wanneer deze aanvallen worden afgeslagen, zou de kans op een break boven de $1,3600 toenemen. 

Op de eerste avond van de 'Top der Toppen' in Brussel werd gisteren al vrij snel duidelijk dat een akkoord met de hele Europese unie er niet in zit. Met name het Verenigd Koninkrijk en Hongarije zien niets in extra maatregelen die nodig zijn om tot een fiscale unie te komen.

Duitsland en Frankrijk besloten daarop om zich te richten op een intergouvernmenteel verdrag voor de euro landen, waarmee de Britten buitenspel kwamen te staan. EU President Van Rompuy kondigde gisteravond laat aan dat een dergelijk verdrag door alle euro landen plus 6 andere landen ondertekend zal worden. 

De koers van de euro staat sinds gisteren onder hernieuwde druk op de forex, nadat President van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi, tijdens zijn maandelijkse persconferentie onomwonden duidelijk maakte ook niet als 'lender in last resort' op te treden als de euro landen tot een fiscale unie komen. 

Eerder leek hij die suggestie wel te hebben gewekt, door aan te geven dat wanneer zo'n fiscale unie er zijn, de ECB ook zou kunnen kijken naar "other elements" om de crisis op te lossen. Economen vatten dit op als een voorzichtige opening naar mogelijk quantitative easing van de ECB, waarbij staatsobligaties van zwakkere euro landen zouden kunnen worden opgekocht. Draghi maakte gisteren echter duidelijk dat daar geen sprake van zou zijn. 

Even daarvoor had de ECB ook al bekend gemaakt dat de rente met 0,25% werd verlaagd. Aanvankelijk steeg de euro als gevolg van dit nieuws - doorgaans daalt een valuta als de rente verlaagd wordt - maar later dook de gemeenschappelijke currency toch naar beneden. 

European Stability Mechanism

Een andere domper op mogelijke feestvreugde kwam vanochtend, toen duidelijk werd dat het permanente Europese noodfonds, het European Stability Mechanism (ESM) geen bank licentie zal krijgen. 

Beleggers reageerden teleurgesteld op dit nieuws, omdat het betekent dat het ESM daarmee geen toegang krijgt tot de kredietlijnen van de Europese Centrale Bank. Dit terwijl Draghi gisteren nog bekend maakte dat Europese banken de aankomende drie jaar ongelimiteerd kunnen lenen bij de ECB. 

Er was echter ook positief nieuws. Behalve dat de Euro landen er vrij snel uit waren dat ze onafhankelijk van de hele EU een afspraak moesten maken, lijkt de kans ook groot dat de EU landen zo'n 200 miljard euro aan bilaterale leningen beschikbaar zullen stellen aan het IMF, dat daarmee kan helpen de Europese schuldencrisis te bestrijden. 

Rob Ryan, forex strateeg bij BNP Paribas: "I think it looks like there's a little more meat to this now. There will be an agreement, it will be signed by the whole of the eurozone...and it looks there's more money for the IMF. Still lots of questions remain though - chief among them is implementation risk."