De laatste week van het jaar is het traditioneel rustig op de forex. De professionele traders bij banken, hedgefunds en andere financiele instellingen zijn met vakantie, net als veel particuliere investeerders en valuta handelaren. Een goed moment dus voor een korte terug- en vooruitblik op de forex.

2013 stond veelal in het teken van het beginnende herstel van de Amerikaanse economie en het wegebben van het risico van een opbrekende eurozone. Hoewel er in de VS nog zeker niet gesproken kan worden van hoogtijdagen van economische groei en in grote delen van de eurozone de economische malaise nog niet voorbij is, tekent zich wel een positieve kentering af.

De Amerikaanse werkeloosheid is aan het dalen en niet alleen omdat mensen het opgeven om een baan te vinden. De non-farm payrolls lieten de afgelopen maanden een gezond toenemende werkgelegenheid in de VS zien en ook het producenten - en consumentenvertrouwen neemt toe.

Het besluit van de Federal Reserve om toch al in december aan te kondigen dat vanaf januari zal worden begonnen met het afbouwen van het geldverruimingsprogramma, is een extra bewijs van vertrouwen in het herstel van de Amerikaanse economie.

De forex zal ook in 2014 weer voor een belangrijk deel worden geleid door de ontwikkeling van de Amerikaanse economie en het verder afbouwen van het obligatie opkoop programma van de Fed. Dat was $85 miljard per maand, wordt $75 miljard per maand in januari en zal gedurende de rest van het jaar verder afgebouwd worden, tot het in het derde kwartaal van 2014 waarschijnlijk volledig is verdwenen. De rente blijft ondertussen wel onveranderd laag.

Alles natuurlijk omgeven met de nodige mitsen en maren, en er zullen dan ook genoeg momenten zijn dat de forex volatiliteit hoog oploopt vooraf gaande aan het maandelijkse fed besluit - 'zal er ook deze maand 'getapered' worden en zo ja met hoeveel dan?' - en tijdens persconferenties van de nieuwe Fed voorzitter Janet Yellen

Voor verschillende valuta paren zullen de gebeurtenissen in de VS ook volgend jaar waarschijnlijk weer bepalend zijn. De druk op de EUR/USD zal bijvoorbeeld toenemen, zeker bij een voortkwakkelende eurozone. Het belangrijkste valuta paar op de valuta markt kwam onlangs nog boven de $1,38 uit, maar het lijkt waarschijnlijker dat de aankomende tijd in de richting van de $1,32 - $1,30 gekoerst zal gaan worden.

De USD/JPY zal de stijging die begin dit jaar werd ingezet onder invloed van een nieuw, extreem geldverruimingsbeleid van de Japanse centrale bank (BOJ), waarschijnlijk proberen door te zetten, mede omdat het er alle schijn van heeft dat de BOJ het accomoderende monetaire beleid intact zal houden. Vorige week kwam de USD/JPY voor het eerst sinds 2008 weer boven de 104,00, maar verschillende forex analisten denken dat er meer in het verschiet ligt nu de Fed langzaam terug begint te keren naar normaal monetair beleid. 

De AUD/USD staat ook al een tijdje onder druk, en daar lijkt voorlopig geen verandering in te komen. In oktober stond de 'aussie' nog boven de 0,97, maar inmiddels ligt het niveau rond 0,89 en er zijn ook al bezoekjes gebracht aan lage 0,88s. De Australische dollar staat mede onder druk omdat de gouverneur van de Australische centrale bank, Glenn Stevens onlangs heeft gezegd dat hij een koers van 0,85 realistischer vindt. Het monetaire beleid van de Amerikaanse centrale bank zal de aankomende tijd mogelijk helpen om Stevens' wens uit te laten komen. 

Ook voor valuta uit de zgn. opkomende economieen betekent het nieuwe beleid van de Fed een nieuwe realiteit. Valuta zoals de Braziliaanse real, de Turkse lira, de Indonesische rupiah en de Indiase roepie zullen de aankomende tijd waaarschijnlijk verder onder druk komen op de forex. De afgelopen maanden zijn veel 'emerging market currencies' al stevig gedaald tegenover de Amerikaanse dollar - onder invloed van het dreigende afbouwen van het geldverruimingsprogramma - en dat zal zich het aankomende jaar waarschijnlijk door zetten.

Kortom, het belooft weer een interessant jaar te worden op de forex, met mogelijkheden genoeg om in te spelen op uitbraken, support- en resistance bevestigingen, buy-the-rumor-sell-the-news momenten, verrassende economische cijfers en onverwachte momenten in persconferenties van centrale banken.

Op naar de forex in 2014 dus en iedereen alvast de beste wensen voor het nieuwe jaar!   

Door Forexinfo gastanalist Dave Fransman

Beste beleggers,

De kerstdagen staan voor de deur, de boeken worden gesloten en de markt dynamiek verandert. Als ik voor deze week naar de grafieken kijk, dan zie ik de AUD/CAD (als een van de weinige) met een mogelijk mooie setup.  

Als we de AUD/CAD erbij pakken, dan zien we dat de koers een kopschouderpatroon maakt en dat deze vrijdag onder de 61.80% retracement is gesloten.  

We moeten deze grafiek dagelijks even bekijken, want ondanks de doorbraak en het sterke (kopschouder) koerspatroon, zien we door de lage stochastic wel een klein conflict in signalen. Wacht dus op overtuigend neerwaarts momentum voor een instapmoment.  

Als we een punt van uitstap willen bepalen, dan doen we dit vervolgens met een extension.  

De extension laat zien dat het eerstvolgende steunniveau rond de 161.80% ligt. De steun van de 161.80% zal gezien het kopschouderpatroon (waarschijnlijk) tijdelijk zijn, want de bodem van 31 juli 2013 zal na de recente daling (ook weer waarschijnlijk) in zijn geheel (technisch) worden afgemaakt.  

Vanaf deze plaats wens ik jullie fijne kerstdagen en spreek ik mijn dank uit voor alle leuke reacties! In de afgelopen twee jaar heb ik jullie wekelijks voorzien van een nieuwe Fibonacci analyse en in 2014 zet ik dit met één keer per maand voort.  

De nieuwe analyse is voortaan elke eerste maandag van de maand te lezen, en vanuit die gedachten zeg ik: de beste wensen en tot 6 januari 2014.

Dave Fransman

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dave Fransman is trainer in technische analyse en geeft cursussen in fibonacci trading. Iedere maandag publiceert hij een nieuwe analyse op Forexinfo.nl. Meer informatie kun je vinden op www.leerzelfbeleggen.nl. 

De koers van valutapaar EUR/USD is de op de forex verder gedaald nadat krediet beoordelaar Standard & Poor's de kredietwaardigheid van de Europese Unie heeft verlaagd van de top waardering AAA tot AA+. 

Het belangrijkste valutapaar op de forex daalde van rond de $1,3660 tot $1,3625 op de valuta markt, de laagste stand sinds 5 december. Woensdag, kort voor de bekendmaking door de Federal Reserve dat de maandelijkse geldverruiming zou worden afgebouwd, koerste de EUR/USD nog korte tijd boven de $1,38.

In een verklaring, zei Standard & Poor's: "In our opinion, the overall creditworthiness of the now 28 Europen Union (EU) member states has declined." De kredietbeoordelaar noemde daarbij de afnemende steun binnen de lidstaten voor de EU, de afgenomen kredietwaardigheid van individuele lidstaten - zo verloor ook Nederland onlangs de AAA status bij S & P - en de steeds moeizamer verlopende onderhandelingen over de EU begroting.

Callum Henderson, hoofd forex research bij Standard Chartered Plc in Singapore: "It seems to have been a short-term negative for the euro. That said, the times when ratings downgrades had a lasting impact on foreign-exchange rates seem to be a thing of the past."

Het lijkt dan ook meer zo te zijn dat het bericht over de EU rating op de forex gebruikt werd om de al ingezette dalende koers van de EUR/USD - vanwege de aankondiging van de Fed dat het 'tapering' in januari zal beginnen - te bevestigen. 

Analisten van BNP Paribas SA zien op de gemeenschappelijke valuta in ieder geval dalen op de korte termijn. "We have stayed short euro-dollar this week and continue to see that pair falling to 1.32 in early 2014" aldus de analisten in een bericht aan klanten. 

Verschillende analisten wezen ook op de aantrekkende Amerikaanse economie, wat de dollar verder omhoog duwde. Kengo Suzuki, hoofd forex strategist bij Mizuho Securities in Tokyo: "The uncertainty surrounding the U.S. outlook is almost disappearing, which is likely to lead to dollar buying. I expect a modest U.S. recovery to continue."

Economen bij Barclays gaven ondertussen vast een schot voor de boeg over de ontwikkeling van de Amerikaanse rente stand. "Combined with solid economic growth, we expect the Fed to begin raising rates in mid-2015, earlier than it currently anticipates." De Barclays strategisten voegde daar aan toe dat het waarschijnlijk is dat markten de renteverhogingen veel zullen beginnen in te prijzen, wat voor opwaartse druk in de USD zal zorgen.

Yen blijft dalen

Veel positief nieuws rond de Amerikaanse dollar dus, mede waardoor ook valuta paar USD/JPY de weg naar boven wist vast te houden. Nadat de USD/JPY al voor het eerst sinds 2008 boven de 104,00 was geschoten na het nieuws dat het 'taperen' zou beginnen, steeg het paar tijdens de afgelopen Aziatische sessie tot boven de 104,50.

De Japanse centrale bank (Bank of Japan, BOJ) was vannacht bijeen voor de laatste beleidsvergadering van dit jaar, maar daar kwam weinig nieuws uit, anders dan dat de BOJ aangaf gecommitteerd te blijven aan de al bestaande plannen om de geldhoeveelheid met 60 biljoen yen ($575 miljard) tot 70 biljoen per jaar te verruimen.

De daling van de yen moet dan ook eerder gezocht worden in de al aanwezig zijnde trend, die nog verder versterkt is door het besluit van de Federal Reserve.

Ayako Sera, senior markt econoom bij Sumitomo Mitsui Trust Bank: "The yen is a bit weaker, but today's moves are very small, with many people in overseas markets already winding down ahead of the holiday next week." En zo is het. 

De dollar is sinds gisteravond over een breed front gestegen tegenover vrijwel alle andere belangrijke valuta op de forex, nadat de Federal Reserve bekend maakte in januari te zullen beginnen met het afbouwen van het obligatie opkoop programma. 

De dollar index steeg van 80,11 tot 80,65, een beweging die ook duidelijk terug te zien was in de belangrijkste valuta paren. 

Zo daalde de EUR/USD op de forex van rond de $1,3780 naar $1,3650. De USD/JPY steeg van 102,75 tot boven de 104 voor het eerst sinds 2008. De Britse pond moest ook inleveren, maar beduidend minder, nadat gisteren bekend werd dat de Britse werkeloosheid de afgelopen maand is gedaald tot het laagste niveau sinds 2009. De GBP/USD daalde op de forex van $1,6430 tot rond de $1,6370.

Grondstoffen valuta zoals de Canadese - Nieuw-Zeelandse - en Australische dollar moesten ook stevig inleveren tegen de USD. Dit mede omdat de economieen van deze landen extra afhankelijk zijn van een groeiende wereldhandel en het afbouwen van de Amerikaanse geldverruimende maatregelen de geldhoeveelheid minder sterk zal vergroten dan voorheen.

Sean Callow, forex strategist bij Westpac Banking Corp in Sydney: "The overall feeling is that the Fed is probably optimistic enough that they'll probably continue the tapering in the coming months. I think we'll see more weakness in the Aussie near-term. " 

Ook valuta van opkomende landen, zoals Turkije, Indonesie en India zullen de aankomende tijd waarschijnlijk onder druk blijven. De USD/TRY (USD Turkse lira) steeg van 2,0408 naar 2,0624 op de valuta markt. De Indonesische rupiah daalde tot 12,203 per dollar, het laagste punt sinds december 2008.

De Federal Reserve kondigde gisteren aan dat het obligatie opkoop programma in januari verminderd zou worden van $85 miljard per maand naar $75 miljard per maand. Fed voorzitter Ben Bernanke benadrukte daarbij echter dat de geldhoeveelheid dus nog steeds zou toenemen in de aankomende maanden, alleen in een minder hoog tempo. 

Ook op andere manieren verzachtte de Amerikaanse centrale bank 'de klap' van het afbouwen van het geldverruimingsprogramma. 

"It likely will be appropriate to maintain the current target range for the federal funds rate well past the time that the unemployment rate declines below 6-1/2 percent, especially if projected inflation continues to run below the committee's 2 percent longer-run goal." aldus de Fed statement.

Eerder had de Federal Reserve weliswaar ook al aangegeven de rente onveranderd laag te willen houden totdat het werkeloosheidspercentage onder de 6,5 procent was, maar het woordje "well" was nieuw, en geen toevallige toevoeging. Tijdens zijn persconferentie zei Bernanke dat het goed mogelijk was dat de rente laag zou blijven ook al bleef de werkeloosheid langere tijd onder de 6,5 procent.

Bernanke liet ook een staatje zien met de prognoses van de andere FOMC (Federal Open Market Committee, het committee dat gaat over het monetair beleid van de Fed) leden wat betreft de rente ontwikkeling. Daaruit bleek dat de meeste leden verwachtten dat de rente mogelijk pas in 2015 - 2016 omhoog zou kunnen.

Alan Ruskin, global head forex strategie bij Deutsche Bank in New York: "This is a very dovish taper-lite where the Fed has done its utmost to provide an offset with forward guidance."

De markten leken het daarmee eens te zijn, want de Amerikaanse beurzen sloten hoger in plaats van lager na het nieuws dat het 'taperen' in januari al zou beginnen. De Dow sloot 1,84 procent hoger, de S&P steeg met 1,66 procent en de Nasdaq met 1,15 procent.  

De koers van de dollar index heeft zich de afgelopen uren in een nauw kanaal bewogen, in afwachting van de beslissing van de Federal Reserve - later vandaag - om al dan niet te beginnen met het afbouwen van het obligatie opkoop programma ter waarde van $85 per maand.

De dollar index - het gewogen gemiddelde van de dollar tegenover de zes belangrijkste andere valuta - bleef de afgelopen uren tussen 80,03 en 80,08. Al sinds het begin van de week schommelt de dollar index rond die koers, terwijl veel valuta handelaren aan de zijlijn wachten op de beslissing van de Fed.

Veel forex analisten zien een 50/50 kans dat de Federal Reserve vandaag zal aankondigen te beginnen met het 'taperen' - het afbouwen van het programma, maar mogelijk met een kleine stap van slechts $5 mljard de eerste keer. Daarna verwachten analisten stappen van $10- 15 miljard per keer.

Economen van Citigroup zien een "even chance" dat de Fed op de vergadering van vandaag besluit tot 'tapering', waarbij de eerste keer dat de Fed voor minder dan $85 miljard aan assets aankoopt januari zal zijn, of anders volgend op de vergadering in januari. Citigroup denkt dat de Fed het geldverruimingsprogramma zal hebben afgerond in het derde kwartaal van 2014. 

El-Erian, de CEO van PIMCO, het grootste obligatie fonds ter wereld, ziet een 60 procent kans dat de Fed vandaag de eerste verkleining van het obligatie programma zal aankondigen. Hij benadrukte daarbij wel dat "The market is going to be reacting to the package and not just one element, which is the taper." 

El-Erian doelt daarmee op de rest van de maatregelen die de Amerikaanse centrale bank zal aankondigen, zoals de rente die de Fed betaalt aan banken voor het aanhouden van extra reserves, en hoe lang de Fed van plan is de rente op het huidige - historisch lage - niveau te houden, de zogenaamde forward guidance. 

Forex analisten van Morgan Stanley schreven gisteren te verwachten dat de Fed vandaag niet zal besluiten om te beginnen met taperen. Ze tekenden daarbij aan dat de Australische dollar, de Nieuw-Zeelandse dollar en de Noorse kroon mogelijk zouden stijgen als de Fed inderdaad besluit het kruit vooralsnog droog te houden. De yen zou daarentegen onder druk komen te staan.

De yen had het de afgelopen uren sowieso al moeilijk nadat bekend werd dat het Japanse tekort op de handelsbalans was opgelopen tot 1,35 biljoen yen, oftewel $13,1 miljard. Dat was flink hoger dan de 1,13 biljoen yen waar analisten op hadden gerekend.

De USD/JPY steeg de afgelopen uren van rond de 102,60 tot 103,00 op de valuta markt.

Hoewel de dollar waarschijnlijk onder druk zal komen te staan als de Fed vandaag besluit nog niet te beginnen met het afbouwen, is het de vraag of dit ook veel effect zal hebben op valuta paar USD/JPY, omdat de koers van het paar de afgelopen tijd vooral ook gedreven is door de zwakte van de yen, en niet alleen de kracht van de dollar. 

De Fed zal vannavond om 20.00 Nederlandse tijd de beslissing bekend maken. Aansluitend, om 19.30, zal Fed voorzitter Ben Bernanke een persconferentie houden. Deze is live te volgen. 

Misschien ten overvloede: de verwachting is dat de forex extreem volatiel zal zijn rond het aankondigen van de beslissing van de Federal Reserve en tijdens en direct na de persconferentie van Ben Bernanke. 

De Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, is vandaag en morgen bijeen om te praten over het monetaire beleid. Forex handelaren kijken met spanning uit naar de verklaring waar de Fed morgen mee zal komen aan het eind van de vergadering, waarbij de grote vraag is of de Federal Reserve al in december zal beginnen met het afbouwen van het maandelijkse obligatie opkoop programma. Ondertussen wacht de forex af.

Mitul Kotech, hoofd forex strategie bij Credit Agricole in Hong Kong: "Action in the currency market has ground to a standstill. There's very little directional impetus coming at the moment. It really is, all eyes on the Fed." 

Uit een onlangs door Bloomberg gehouden survey bleek dat 34 procent van de ondervraagde economen denkt dat de Fed inderdaad zal besluiten om in december te beginnen met 'tapering'. De meeste economen gaan er nog steeds vanuit dat er pas in januari begonnen zal worden met het afbouwen van het geldverruimingsprogramma van $85 miljard per maand, met stapjes van $5 of $10 miljard dollar per maand.

Door goede economische cijfers uit de VS de afgelopen weken, zoals twee sterke werkgelegenheidsrapporten, stijgende binnenlandse bestedingen en groeiend producentenvertrouwen, zijn steeds meer economen van mening dat het FOMC (Federal Open Market Committee, orgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid) feitelijk genoeg informatie heeft om te weten dat de Amerikaanse economie begonnen is aan een duurzaam herstel.

Analisten van Societe Generale: "Although we have heavier odds pinned on the tapering being announced in January, we think the economic case has already been made for pulling the trigger. The only reason to delay would be to give the FOMC the opportunity to strongly signal its intent to taper in January."

Dat lijkt de mening van veel analisten te zijn, dat er voldoende positieve data is voor het FOMC om morgen al een eerste voorzichtige stap aan te kondigen, maar dat er uitstel wordt gezocht voor een sterker signaal op korte termijn.

Omdat er onzekerheid is over de beslissing, is de kans groot op volatiliteit op de forex ongeacht wat de beslissing zal zijn. Noriaki Murao, managing director bij Tokyo-Mitsubishi UFJ in New York: "The initial reaction to a taper will probably be dollar buying. Dollar-yen may climb above its recent high after a taper announcement."

Een van de redenen dat een Fed beslissing tot 'tapering' mogelijk een extra effect zal hebben op valutapaar USD/JPY is omdat de Japanse centrale bank, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank (ECB) en de Britse centrale bank (Bank of England, BOE) alle intentie heeft om extreem geldverruimend beleid te blijven voeren.

EUR/USD blijft in trek

Het belangrijkste valuta paar op de forex bleef de afgelopen uren in trek, nadat bleek dat de industriele productie in de eurozone onverwacht aanmerkelijk meer was toegenomen dan verwacht. De Flash Manufacturing Index steeg van 51,6 naar 52,7, het hoogste niveau sinds mei 2011.

Dat was deels te verklaren door de sterke Duitse productie cijfers. De Duitse Flash Manufacturing Index steeg namelijk van 52,7 naar 54,2, het hoogste niveau sinds juni 2011. Frankrijk droeg in ieder geval niets bij aan de stijgende industriele productie in de eurozone. Daar nam het productie niveau juist af.

De EUR/USD steeg tijdens de Aziatische sessie tot $1,3783, niet ver van de hoogste stand in twee jaar tijd van $1,3811 die vorige week werd bereikt op de forex.   

Door Forexinfo gastanalist Dave Fransman

Beste beleggers,

Een ruime week voor kerst is het weer eens wachten op de Fed: want gaan ze nou ‘wel’ of ‘niet’ afbouwen? Het zal de komende week duidelijk worden en reken op een scherpe beweging als het hoge woord eruit is.  

Kijken we naar de Dow Jones dan zien we een mooi steunniveau naderen.

De koers is op weg naar de vorige toppen en kan nog een stukje dalen richting de 38.20% retracement. We vinden dit niveau rond de 15.600 punten.  

De daling zal naar mijn verwachting gelijk lopen met de aanloop naar de beleidsvergadering op 17 en 18 december. Mocht de markt positief reageren op het besluit dat er genomen wordt, dan is het geschetste steunniveau een startpunt richting de 16.400 punten en de 161.80% extension.  

Is de markt echter not amused, dan krijgen we (om te beginnen) een vroege nieuwjaarsduik richting de 61.80% retracement, die we vinden rond de 15.300 punten.      

Ik zou het kruid (aan het begin van de week) lekker droog houden en wens jullie een fijn week!

Dave Fransman

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dave Fransman is trainer in technische analyse en geeft cursussen in fibonacci trading. Iedere maandag publiceert hij een nieuwe analyse op Forexinfo.nl. Meer informatie kun je vinden op www.leerzelfbeleggen.nl. 

Valuta paar USD/JPY is tijdens de Aziatische sessie gestegen tot de hoogste stand in 5 jaar op de forex, nadat optimistische Amerikaanse retail sales cijfers de verwachtingen deden toenemen dat de Fed mogelijk toch in december al zal beginnen met het afbouwen van het obligatie opkoop programma.

De koers van de USD/JPY steeg de afgelopen uren tot 103,92 op de valuta markt, de hoogste stand sinds oktober 2008. Medio mei van dit jaar kwam de USD/JPY ook al even boven de 103,00 maar dat hield het valuta paar toen niet lang vol.

Ook tegenover de euro daalde de yen tot de laagste stand in 5 jaar tijd. De EUR/JPY steeg op de forex naar 142,82.

Gisteren maakte het Census Bureau bekend dat de core retail sales - retail minus autoverkopen - in november met 0,4 procent zijn gestegen, het dubbele van de 0,2 procent die economen verwacht hadden. Door de aantrekkende consumentenbestedingen stelden sommige analisten ook hun verwachtingen voor de economische groei voor het vierde kwartaal naar boven bij, tot een geannualiseerd percentage van 2,2 procent.

De sterke groei van de werkgelegenheid in de afgelopen maanden in combinatie met de stijgende consumentenbestedingen lijken in toenemende mate een beeld te laten zien van een zich duurzaam herstellende economie. Het nieuws - gisteren - dat Republikeinse en Democratische onderhandelaars een budget deal hebben bereikt voor de aankomende twee jaar is verder een teken van meer politieke stabiliteit.

Het zijn cijfers en zaken die door de bestuursleden van het Federal Open Market Committee - het orgaan van de Fed dat gaat over het monetaire beleid - zeker zullen worden meegenomen in hun laatste vergadering, op 17-18 december.

En de (schijnbaar) toegenomen kans dat de Fed al in december zal besluiten om te beginnen met de 'tapering', zet o.a. de yen onder druk tegenover de dollar.

Callum Henderson, global head forex research bij Standard Chartered Plc in Singapore: "The prospect of Fed tapering, either sooner or later, and continued monetary easing by the Bank of Japan remain a powerful driver of dollar-yen gains specifically, and obviously broad yen trade-weighted depreciation." 

De seinen lijken dus op groen te staan voor verdere daling van de yen, maar hoeveel verder? Masashi Murata, senior forex strategist bij Brown Brothers Harriman in Tokyo: "I think many think the dollar will go over 104 within this year (tegen de yen, red.) but it might have difficulaty reaching that level." 

Murata voegde daar aan toe wat verschillende valuta handelaren op het moment met hem denken: "If the Fed does noet move to reduce stimulus next week, and doesn't strongly hint that it will soon, there could be a correction because there are so many yen-short positions." 

Aussie onder druk

De Australische dollar had het ondertussen ook niet makkelijk op de valuta markt aan het begin van de Aziatische sessie, nadat de gouverneur van de Australische centrale bank, de Reserve Bank of Australia (RBA) in een interview met de Australian Financial Review zei dat een Australische dollar waarde van 85 cent tegenover de USD "would be closer to the mark than 95 cents".

Valuata paar AUD/USD daalde vervolgens naar de laagste stand in 3 maanden op de forex, van rond 0,9060 tot 89,14.   

De koers van de EUR/USD was op de forex aan het begin van de Europese sessie slechts een paar pips verwijderd van de hoogste stand die het valuta paar dit jaar tot dusver bereikte. Aanleiding voor het aanhoudende momentum van de euro is het besef onder valuta handelaren en investeerders dat de Europese Centrale Bank (ECB) voorlopig geen nieuwe maatregelen zal nemen om de economie te stimuleren, de geld circulatie te verbeteren of de inflatie (verder) op te peppen.

De EUR/USD steeg gisteravond al tot $1,3811, slechts 22 pips verwijderd van de $1,3833 die eind oktober werd bereikt, vooralsnog de hoogste stand van 2013. Tijdens de Aziatische sessie moest de euro iets inleveren, maar bij opening van Frankfurt steeg de gemeenschappelijke valuta weer door tot boven de $1,38. 

De euro is de afgelopen zeven dagen achter elkaar gestegen - van $1,35 tot $1,3800 - de langste rally sinds april 2011, toen de EUR/USD acht dagen achter elkaar steeg. Het valuta paar is dit jaar met 9,6 procent gestegen, de grootste stijging van de 10 belangrijkste valuta op de forex. De dollar is met 3,3 procent gestegen in dezelfde periode, terwijl de yen juist met 18 procent is gedaald.

Junichi Ishikawa, analist bij IG Markets Securities in Tokyo: "Euro has been solid. The euro selling has abated as the concern for disinflation in the region and additional ECB easing has receded."

Vorige maand verlaagde de ECB de rente nog nadat de inflatie onverwacht was gedaald, maar nadat deze maand bleek dat de inflatie in november licht was gestegen liet de ECB doorschemeren voorlopig niet te denken aan nieuwe maatregelen.

De President van de ECB, Mario Draghi, maakte eerder deze week ook duidelijk dat het tijd is voor andere actoren om een duurzaam herstel van de Europese economie te bevorderen. Sprekend op een conferentie in Rome zei Draghi afgelopen dinsdag dat "The ECB, like all central banks, should not try to do what they cannot do and one of these is to supplement governments for structural reform action or repair broken banking systems."

Het herstel van de Europese economie lijkt ondertussen door te zetten, al zijn economen het erover eens dat dat herstel vooralsnog erg fragiel is. Later vandaag komen cijfers uit over de Europese productie in november. De verwachting is dat deze is gestegen met 0,4 procent, na de maand ervoor nog met 0,5 procent te zijn gedaald.

Ondertussen vragen verschillende forex analisten zich wel af of het huidige niveau van de EUR/USD gerechtvaardigd is, gegeven de fundamentals.  

Dan Fuss, fund manager bij Loomis Sayless & Co: "The euro's a little high, but by God it's hanging up there. Nonetheless I'm neutral." 

De analisten van BNP Paribas hielden het meer nuchter: "We entered a short EUR/USD recommendation Wednesday, targeting a move down to 1,32 with our stop set at 1,3975. We think rate differentials are likely to move against the euro once again in the near-term."

Yen lager

Valuta paar USD/JPY steeg tijdens de Aziatische sessie op de forex naar 102,90, na de afgelopen gedaald te zijn van rond de 103,40 tot 102,15. De stijging wordt toegschreven aan positionering voor een eventueel begin met 'tapering' door de Federal Reserve, op de Fed vergadering van 17-18 december.

De Japanse centrale bank heeft daarentegen recentelijk meerdere keren herhaald dat het gecommitteerd blijft aan het aan het begin van het jaar gestelde doel om de inflatie in twee jaar tijd naar twee procent te krijgen. 

Dan Fuss: "The yen, it is government policy to have the currency lower. Don't fight government policy."  

De dollar herstelde zich de afgelopen uren tegenover de meeste belangrijke andere valuta op de forex nadat Republikeinse en Democratische onderhandelaars van het Amerikaanse Congres overeenstemming bereikten over een budget deal.

De dollar index - een gewogen gemiddelde van de dollar tegenover de zes belangrijkste valuta - steeg van 79,91 - de laagste stand in zes weken tijd - tot 80,05. 

Valuta paar EUR/USD, dat gisteren nog tot $1,3795 reikte, de hoogste stand sinds 29 oktober, daalde aan het begin van de Europese sessie tot $1,3740 op de valuta markt. De GBP/USD daalde van rond de $1,6460 tot $1,6400 rond, waar het vervolgens support vond. 

Tegenover de yen moest de dollar wel wat inleveren, wat volgens sommige forex analisten ook te maken had met het feit dat de USD/JPY al aan de bovenkant van de range zat. Mitul Kotecha, hoofd forex strategie bij Credit Agricole CIB in Hong Kong: "Close to 103, there's a sense that the momentum in dollar-yen has faded a bit."

De Budget deal die door hoofd onderhandelaars Patty Murray (D) en Paul Ryan (R) werd bereikt zal de automatische bezuinigingen met $60 miljard verlichten over een periode van twee jaar, terwijl het begrotingstekort met $23 miljard verlaagd zal worden. De belasting wordt niet verhoogd, maar er zal wel via andere manieren meer geld op worden gehaald, o.a. door een vliegtaks van $5 per vlucht en een verhoogde pensioen premie voor nieuwe ambtenaren.

Er moet overigens nog wel gestemd worden over de deal in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat, en het is niet zeker dat de deal het ook daadwerkelijk haalt in de beide kamers van het Congres.

Het belang van de budget deal voor de forex komt voort uit de grotere kans dat de Federal Reserve hierdoor eerder zal beginnen met het afbouwen van het obligatie opkoop programma.

Kengo Suzuki, hoofd forex strategist bij Mizuho Securities: "One of the reasons why Fed tapering was postponed in September was uncertainty over budget talks, so a deal would make the tapering more likely."

Ook wordt er gewezen op een mogelijke uptick in economische groei vanwege de deal. Shane Oliver, hoofd econoom bij AMP Capital: "U.S. fiscal issues are likely to be less of an issue for investors next year. The short-term fiscal easing will also further boost U.S. economic growth, albeit the impact is only marginal."

Het Federal Open Market Committee - het orgaan van de Federal Reserve dat gaat over het monetaire beleid - komt op 17-18 december bijeen voor de laatste vergadering van het jaar. Uit een Bloomberg survey van 6 december bleek dat ongeveer een derde van de ondervraagde economen denken dat de Fed tijdens die vergadering zal aankondigen te beginnen met de 'tapering'. Op 8 november was dat nog slechts 17 procent. 

Shane Oliver van AMP Capital deed er nog een statistisch schepje bovenop en gaf aaan dat "It's still 50/50 though as to whether it will start next week or early next year." 

Die onzekerheid betekent ook een grotere kans op hoge volatiliteit rond de Fed vergadering, omdat de beslissing minder zal zijn ingeprijsd in de verschillende valuta paren op de forex.  

Valuta paar GBP/USD (pond dollar) is op de forex gestegen tot de hoogste stand in twee jaar tijd, nadat bekend werd dat de stijging van de huizenprijzen in het Verenigd Koninkrijk blijft uitbreiden over meer regio's. Ook de euro behoorde tot de stijgers op de valuta markt - vooral tegenover de yen en de dollar - onder invloed van afnemende verwachtingen dat de Europese Centrale Bank aanvullende geldverruimende maatregelen zal nemen.

De GBP/USD steeg tegen het einde van de Aziatische sessie tot $1,6466 op de valuta markt, de hoogste stand sinds augustus 2011. Aan het begin van de Europese sessie moest de pond weer wat van die winst inleveren en daalde naar $1,6430. 

De stijging van de pond werd mede veroorzaakt door een rapport van het Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS) waaruit bleek dat opnieuw meer taxatie experts een stijging van de huizenprijzen in hun gebied opgaven. De  RICS Huizen-Prijs Index steeg van 57 in oktober tot 58 in november, het hoogste niveau in 10 jaar tijd.

Later vandaag komen ook cijfers uit over de Britse industriele productie in november. De verwachting is dat deze de afgelopen maand is gestegen met 0,4 procent, na in oktober ook gestegen te zijn, toen met 1,2 procent. 

De GBP/USD is de afgelopen zes maanden met 5,9 procent gestegen, het meest van de 10 belangrijkste valuta op de forex. De euro is met 3,7 procent gestegen in dezelfde periode, terwijl de dollar juist daalde, met 0,4 procent. 

EUR/USD stijgt door

Ook de euro blijft aan het begin van de week in trek. Tijdens de Aziatische sessie steeg het belangrijkste valuta paar naar $1,3766, de hoogste stand in zes weken. De hoogste stand in twee jaar tijd die eind oktober werd bereikt op $1,3833 lijkt daarmee binnen bereik te komen.

De gemeenschappelijke valuta kwam vorige week in een opwaartse beweging, nadat ECB President Mario Draghi op 5 december, tijdens zijn maandelijke persconferentie, liet merken dat er geen nieuwe geldverruimende maatregelen op stapel staan. De maand ervoor had de ECB de rente nog met 0,25 procent verlaagd - klaarblijkelijk in reactie op een onverwachte daling van de inflatie van 1,1 naar 0,7 procent - maar met een licht stijgende inflatie in november (van 0,7 naar 0,9 procent) is de druk van de ketel. 

ECB bestuurslid Yves Mersch gaf maandag aan niet veel te voelen voor een geldverruimingsprogramma in de geest van de Federal Reserve en de Japanse centrale bank (Bank of Japan, BOJ), daarbij benadrukkend dat een dergelijke actie de centrale bank voor grote uitdagingen zou stellen. In tegenstelling tot de balans van de Fed en de BOJ is de balans van de ECB het afgelopen jaar dan ook gekrompen in plaats van uitgedijd. Dat biedt extra ondersteuning aan de euro.

Marito Ueda, senior managing director bij FX Prime Corp in Tokyo: "It would be difficult for the ECB to ease further. The euro has been stable. The money that flew out of the region during the crisis is starting to come back."  

Door Forexinfo gastanalist Dave Fransman

Beste beleggers,

Het einde van het jaar nadert en de EUR/USD maakt een laatste sprint richting de grote 61.80% weerstandretracement.   

De koers brak afgelopen vrijdag eerst de recent 61.80% weerstand retracement, waarmee het startsein is gegeven voor een opwaartse beweging richting de 1,3800.  Voor een instap naar dit niveau wachten wij een pullback richting de steun van de 61.80% retracement eerst even af.

Zolang de koers vanaf dit punt boven het gebroken niveau blijft, is de kracht opwaarts. Als de koers vervolgens de 1,3800 heeft bereikt dan gaan we weer short richting de 1,3700.  

Wie dit spel prima beheerst en het aan twee kanten wil spelen kijkt ook naar de USD/CHF. Voor wie het niet weet, de EUR/USD en USD/CHF hebben een hoge contra correlatie: gaat de een omhoog, dan gaat de ander omlaag.  

Als we naar dit grafiek kijken, dan zien we een toekomstig steunniveau van een groot 38.20% steunretracement en een recent 161.8% extension: een super cluster.  

Dit niveau breekt, net als de 61.80% retracement van de EUR/USD, niet zomaar. Zoals er op de EUR/USD dus nog 100 pip’s opwaarts ruimte is, zien we hier bij de USD-CHF nog een kleine 100 pip’s neerwaarts.  

Ook hier kan het lonen om alvast een buy limit order te plaatsen rond de bodem voor een klein opwaarts ritje.

Ik wens jullie een fijne week!

Dave Fransman

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dave Fransman is trainer in technische analyse en geeft cursussen in fibonacci trading. Iedere maandag publiceert hij een nieuwe analyse op Forexinfo.nl. Meer informatie kun je vinden op www.leerzelfbeleggen.nl. 

De dollar heeft zich de afgelopen uren tegenover de meeste belangrijke andere valuta op de forex licht hersteld, in aanloop naar de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers, die later vandaag gepubliceerd zullen worden. Valuta paar EUR/USD heeft ondertussen tijdens de Aziatische sessie de winst weten te behouden, die gisteren werd behaald na de persconferentie van ECB President Mario Draghi.

De dollar index - het gewogen gemiddelde van de dollar tegenover de zes belangrijkste andere valuta - steeg de afgelopen uren van 80,24 naar 80,37. Gisterenochtend stond de index nog op 80,62, maar verloor daarna aan waarde door de snel stijgende euro. 

Valuta paar EUR/USD steeg gisteren van $1,3543 naar $1,3677, ruim voor de resistance rond $1,36 waar het paar eerder deze week een paar keer tevergeefs duurzaam doorheen had proberen te breken.

Directe aanleiding voor de optimistische stemming rond de euro was een niet pessimistische Mario Draghi, die tijdens zijn maandelijkse persconferentie liet blijken dat er geen plannen op stapel stonden voor nieuwe geldverruimende maatregelen. Draghi merkte bovendien op dat de liquiditeit in het Europese bank systeem was verbeterd na de laatste ronde van extreem goedkope leningen die door de ECB aan Europese banken is verstrekt middels de zgn. Long-Term Refinancing Operation (LTRO) en verbond voorwaarden aan een eventuele nieuwe LTRO. 

Martin McMahon, econoom bij Commonwealth Bank, vatte de stemming onder veel analisten samen door te schrijven dat "The comments do not indicate any sense of urgency on the part of the ECB." Hij voegde daar aan toe dat, klaarblijkelijk, "if there is to be a new LTRO, the ECB wants to make sure that it reaches te economy."

Sommige valuta handelaren en investeerders hadden er rekening mee gehouden dat de ECB mogelijk opnieuw actie zou aankondigen, na bij de vorige vergadering de rente te hebben verlaagd naar aanleiding van het nieuws dat de inflatie onverwacht was gedaald in oktober. Onlangs bleek echter dat de inflatie in november juist licht is opgelopen - van 0,7 naar 0,9 procent - waardoor de noodzaak tot verdere stappen in de ogen van de ECB mogelijk ook is afgenomen. 

Amerikaanse werkgelegenheidscijfers

De focus op de forex zal vandaag in ieder geval liggen op de VS en de zgn. Non-Farm Payrolls, de werkgelegenheidscijfers voor de Amerikaanse economie, met uitzondering van de agriculturele - en overheidsector. In oktober steeg de werkgelegenheid onverwacht met 204.000 banen, aanmerkelijk meer dan waarop was gerekend. Voor november verwachten analisten een stijging met 180.000 banen. Verder wordt verwacht dat het werkeloosheidspercentage is gedaald van 7,3 naar 7,2 procent. 

Uit de notulen van de laatste vergadering van de leden van het Federal Open Market Committee (FOMC), het orgaan van de Federal Reserve dat gaat over het monetaire beleid, bleek al dat de beleidmakers verwachten dat economische data "warrant trimming the pace of purchases in coming months". Het afbouwen - bekend als 'tapering' - van het obligatie opkoop programma van $85 miljard per maand, hangt dus in de lucht. De grote vraag is wanneer het zal beginnen.

De gedachte daarbij is dat de werkgelegenheid veruit het belangrijkste cijfer is, omdat het FOMC meerdere keren heeft laten weten dat de werkeloosheid substantieel moet afnemen voordat met 'tapering' kan worden begonnen. De meeste analisten denken dat het afbouwen in maart volgend jaar zal beginnen, maar als de Non-Farm payrolls van vandaag heel sterk zijn, kan het misschien wel eerder zijn.

Gary Yau, reserach associate bij Credit Agricole in Hong Kong: "Strong numbers again coming out of the US puts further weight on talks of a December taper. We continue to see a mood of caution and consolidation ahead of the all important US jobs report."

De Non-Farm Payroll cijfers zullen door het Bureau of Labor Statistics om 14.30 Nederlandse tijd worden gepubliceerd. Volatiliteit op de forex zal rond die tijd zeer waarschijnlijk hoog zijn.   

Valuta paar heeft aan het begin van de Europese forex sessie support gevonden, in de aanloop naar de maandelijkse Amerikaanse werkgelegenheidscijfers - waar deze keer met meer dan normale aandacht naar gekeken wordt. Het gevolg van deze extra aandacht is dat er ook meer repositionering plaatsvindt, terwijl ook veel valuta handelaren aan de zijlijn wachten op de cijfers, die vrijdag uit komen. 

De USD/JPY daalde tijdens de Aziatische sessie tot 101,85 op de valuta markt voordat de weg naar boven weer werd ingezet. Gisteren vond het valuta paar rond dezelfde regio steun. Eerder deze week bereikte de USD/JPY nog de hoogste stand in zes maanden tijd, na goede cijfers over de Amerikaanse industrie sector.

De aansterking van de yen werd mede veroorzaakt doordat de daling van de Japanse aandelenbeurs van woensdag de afgelopen uren doorzette, waardoor de Nikkei nog eens anderhalf procent verloor. De yen en de Nikkei zij aan elkaar gecorreleerd in de zin dat een dalende yen goed is voor de export en duidt op een ruimere geldhoeveelheid, beiden goed nieuws voor de Japanse beurs; andersom geldt het omgekeerde. 

Nadat eerder deze week optimisme de Nikkei omhoog dreef naar het hoogste punt in zes jaar tijd, was het de afgelopen dagen juist de tijd voor risicomijding. 

Mitul Kotecha, hoofd forex strategie bij Credit Agricole Corporate & Investment Bank in Hong Kong: "The yen is very correlated with risk. In recent days, risk barometers have been rising, which has resulted in a drop in dollar-yen."

Veel valuta handelaren wachten de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers af die vrijdag door het Bureau of Labor Statistics gepubliceerd zullen worden. De prognose van salarisadministratie kantoor ADP kwam gisteren boven verwachting uit, op 215.000 nieuwe banen, veel meer dan de 170.000 waar analisten op hadden gerekend.

Paul Robson, forex strategist bij Royal Bank of Scotland: "There are cautious markets ahead of some event risk in the rest of the week. A lot of people have positioned themselves ahead of the payrolls report, waiting for the next indication for tapering."

Veel analisten denken in ieder geval dat de dalende trend van de yen intact blijft, ondanks de daling van de USD/JPY de afgelopen twee dagen. De Japanse centrale bank is namelijk nog steeds gecommitteerd aan het verruimen van de geldhoeveelheid om zo de inflatie naar de 2 procent te krijgen, terwijl de Amerikaanse centrale bank juist gecommitteerd is aan het afbouwen van de stimuleringsmaatregelen - hoe voorzichtig ook. 

EUR/USD

De koers van de EUR/USD steeg aan het einde van de Aziatische sessie tot $1,3637de hoogste stand in een maand tijd, om daarna snel in te zakken. Aan het begin van de Europese sessie daalde de de gemeenschappelijke valuta naar $1,3588 op de forex.

Om 13.45 Nederlandse tijd maakt de Europese Centrale Bank zijn maandelijkse rentebesluit bekend. De verwachting is dat de rente onveranderd blijft, op 0,25 procent. Om 14.30 geeft ECB President Mario Draghi vervolgens een persconferentie. Deze is live te volgen. 

Als Draghi meer de nadruk legt op additionele maatregelen om de inflatie op te krikken kan de euro onder druk komen. Volatiliteit op de forex zal rond de persconferentie naar verwachting hoger zijn dan normaal. 

De koers van de EUR/USD (euro dollar) is op de forex de afgelopen uren terug gekomen van een uitstapje boven de $1,36 maar de daling was beperkt, in afwachting van cijfers over de Amerikaanse werkgelegenheid en de maandelijkse vergadering van de Europese Centrale Bank (ECB), morgen.

De EUR/USD steeg gisteren door tot $1,3613, niet ver van de $1,3622 die op 29 november geraakt werd, de hoogste stand van de maand. De afgelopen uren daalde het belangrijkste valuta paar op de forex echter weer, om support te vinden rond de $1,3570, vanwaar aan het begin van de Europese sessie de weg naar boven weer werd ingezet.

De kracht van de euro gisteren werd mede veroorzaakt door meevallende Spaanse werkeloosheidscijfers, die onverwacht een lichte daling lieten zien. Aan het begin van de Europese sector bleek ook dat de Spaanse dienstensector meer was gegroeid dan verwacht. De Italiaanse dienstensector liet daarentegen een onverwachte krimp zien, waar juist op een lichte groei was gerekend.

De maandelijkse vergadering van de ECB, morgen, en de aansluitende persconferentie door ECB President Mario Draghi, hebben waarschijnlijk een beperkend effect op de stijging van de gemeenschappelijk valuta, maar het vertrouwen in de eurzone neemt volgens de meeste analisten toe.

Kikuko Takeda, senior analist bij de Bank of Tokyo-Mitsubishi in Londen: "Euro strength against the dollar continues to return. The ECB isn't under pressure to ease policy this week as concerns about disinflation have lessened since November's meeting."

Takeda doelt daarmee op de onverwachte daling van de inflate in de eurozone in oktober - van 1,1 naar 0,7 procent - die de ECB vervolgens deed besluiten om de rente met een kwart punt te verlagen, tot de historisch lage 0,25 procent. Afgelopen vrijdag bleek echter dat de inflatie in november is opgelopen tot 0,9 procent, weliswaar nog steeds ruim onder het 2 procent inflatie doel van de ECB maar in ieder geval stijgend. 

Een andere factor die waarschijnlijk van invloed zal zijn op de EUR/USD is de Amerikaanse arbeidsmarkt, waarover vandaag en vrijdag nieuwe cijfers verschijnen. 

Vandaag is het eerst de beurt aan salarisadministratiekantoor ADP, dat om 14.15 zijn maandelijkse prognose zal publiceren over de verandering in het aantal banen in de Amerikaanse economie, met uitzondering van de agriculturele en overheidssector. Analisten gaan uit van een stijging met 170.000 banen, aanmerkelijk meer dan de 130.000 waar ADP vorige maand op uitkwam.

Vrijdag is het dan de beurt aan het Office of Labor Statistics, dat de officiele cijfers publiceert. Die kwamen vorige maand uit op 204.000, wat boven verwachting was. Voor deze maand verwachten analisten een toename met 180.000. 

Een sterke 'print' zal de verwachting omtrent het (eerder) afbouwen van de geldverruimende maatregelen door de Federal Reserve doen toenemen. Vooralsnog gaan de meeste economen uit van een beginnende Fed exit in maart 2014, maar extreem goede arbeidsmarkt cijfers zullen de verwachting doen toenemen dat dit afbouwen mogelijk al zal beginnen in januari 2014, of zelfs nog in de maand december. Dit zou de dollar een flinke duw in de rug kunnen geven tegenover andere valuta op de forex. 

Aussie laagst in drie maanden

De Australische dollar had het wederom zwaar te verduren op de valuta markt. Valuta paar AUD/USD daalde tot het laagste punt in drie maanden nadat bekend werd dat de economische groei voor het derde kwartaal lager bleek te zijn uitgevallen dan eerder gedacht, namelijk 0,6 procent in plaats van 0,7 procent. 

Een dag eerder had de gouverneur van de Australische centrale bank (Reserve Bank of Australia, RBA), Glenn Stevens, de rente weliswaar op 2,5 procent gehouden, maar wel herhaald dat de Australische dollar "uncomfortably high" bleef. 

De AUD/USD vervolgens van 0,9140 tot 0,9016 op de forex, de laagste stand sinds begin september.

Valutapaar USDU/JPY (dollar yen) steeg tijdens de Aziatische sessie tot de hoogste stand in zes maanden op de forex nadat een rapport over de Amerikaanse industrie sector liet zien dat deze de afgelopen maand het meest is gegroeid sinds mei 2011. 

De USD/JPY steeg van 102,94 naar 103,38, het hoogste niveau sinds 23 mei. Ook de euro moest inleveren tegenover de dollar. De EUR/USD daalde gisteren van een niveau net boven de $1,36 tot rond de $1,3525 tijdens de Aziatische sessie. 

De Japanse aandelenbeurs, de Nikkei, steeg naar het hoogste niveau in zes jaar tijd, tot 15.749, de hoogste stand sinds 12 december 2007. De Japanse beurs profiteerde omdat een dalende yen de Japanse export aanvuurt en de Japanse centrale bank onlangs opnieuw een sterke toewijding uitsprak aan het inzetten van geldverruimende maatregelen om de inflatie target van 2 procent te halen.

De kans op een aankomend begin van het afbouwen van de geldverruimende maatregelen door de Federal Reserve  - of in ieder geval de speculatie daarover - neemt ondertussen toe met ieder optimistisch cijfer over de Amerikaanse economie.

Deze keer was het de beurt aan het Institute for Supply Management (ISM), met het cijfer over activiteit in de Amerikaanse industrie sector. De ISM Manufacturing Index, die als betrouwbaar bekend staat, gaf aan dat de Amerikaanse industrie in november het meest was gegroeid sinds mei 2011. De Index steeg van 56,4 naar 57,3, waar analisten juist gerekend hadden op een daling naar 55,2.

Verschillende valuta handelaren en forex strategisten gaven aan dat de cijfers de kans vergroten op een eerdere exit door de Federal Reserve, mogelijk al in december. Yuji Kameoka, hoofd forex strategist bij Daiwa Securities in Tokyo: "U.S. data is going to keep driving the direction of the dollar. Yesterday's numbers have boosted the view that tapering could happen in December."

Evan Lucas, market strategist bij IG in Melbourne, sprak langs dezelfde lijn: "If the employment and inflation data also beat expectations, questions will get louder about when the Fed will move, and this will see risk currencies in the firing line." Lucas doelt daarmee op valuta van opkomende landen, zoals de Indiase rupee, de  Indonesische rupiah en de Turkse lira. Deze valuta zijn de afgelopen jaren sterker geworden door de zwakke dollar en euro en de economische crisis in de ontwikkelde landen. Nu het ergste voorbij is in de Westerse economieen en vooral de Amerikaanse economie weer echt aantrekt vloeit veel kapitaal weer weg uit de opkomende landen, wat de valuta daar onder druk zet. 

Later vandaag komt salaris administratie kantoor ADP met zijn prognose voor de groei van de Amerikaanse werkgelegenheid in november. Analisten verwachten een groei van 172.000, tegenover een groei van 130.000 de maand daarvoor. 

Vrijdag komt het Bureau of Labor Statistics met het officiele cijfer. In oktober noteerde de werkgelegenheidsgroei een onverwacht sterke 204.000. Voor november wordt opnieuw rekening gehouden met een stevige groei van de werkgelegenheid en een afname van de werkeloosheid van 7,3 naar 7,2 procent. Juist hier kunnen positieve verrassingen voor extra speculatie zorgen rondom een eerdere beslissing van de Fed om te beginnen met het afbouwen van het obligatie opkoop programma.

Yuki Sakasai, forex strategist bij Barclays in New York: "While the U.S. data continue to print better, the dollar will be supported. There's a view in the market that the Fed might taper in December."  

Door Forexinfo gastanalist Dave Fransman

Beste beleggers,

Het is weer december. Vol verwachting klopt ons hart, want zal hij komen? De eindejaarsrally. En wat als hij komt, hoe beïnvloed dit de valuta markt, de verschillende paren, en wat is er in deze maand interessant?     

Als ik naar de grafieken van goud en zilver kijk, dan krijg ik hier wel een idee bij.    

Beide koersen hebben de 61.80% retracement gebroken en stoeien na de doorbraak van de 61.80% extension nu met het huidige niveau.  

De bodems zijn op beide paren nog niet bereikt en als ik nog wat goud of zilver op de plank had liggen, dan zou ik dit snel verkopen en doorsluizen richting een eindejaarssprint (of big short op Bitcoin). Goud of zilver aankopen op de bodem kan altijd weer.

Ik wens jullie een fijne week!

Dave Fransman

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Dave Fransman is trainer in technische analyse en geeft cursussen in fibonacci trading. Iedere maandag publiceert hij een nieuwe analyse op Forexinfo.nl. Meer informatie kun je vinden op www.leerzelfbeleggen.nl. 

De euro bereikte de afgelopen uren tegenover zowel de dollar als de yen nieuwe toppen op de forex, nadat het Duitse inflatie cijfer beter uitkwam dan verwacht en krediet beoordelaar Standard & Poors de vooruitzichten voor Spanje van negatief naar stabiel verhoogde.

De EUR/USD steeg naar $1,3622 op de valuta markt, de hoogste stand deze maand. Tegenover de yen steeg de gemeenschappelijke valuta naar de hoogste stand in vijf jaar. Valuta paar EUR/JPY steeg naar 139,71, een niveau niet meer gezien sinds october 2008.

De Duitse inflatie blijkt de afgelopen maand naar 1,6 procent gestegen te zijn (geannualiseerd), meer dan de verwachtte 1,3 procent. Daarmee stijgt de verwachting dat de inflatie voor de eurozone als geheel ook hoger uit zal komen dan verwacht. 

Het inflatie cijfer voor de eurozone wordt later vandaag gepubliceerd en de verwachting - voor de publicatie van de Duitse cijfers - is een stijging met 0,8 procent. Vorige maand bleek de inflatie ineens gedaald te zijn van 1,1 procent naar 0,7 procent. Omdat te lage inflatie slecht is voor de economische groei besloot de Europese Centrale Bank (ECB) om de rente te verlagen van 0,5 procent naar 0,25 procent. 

Een verder dalende inflatie zou nieuwe geldverruimende maatregelen van de ECB kunnen inluiden, wat de euro vervolgens onder druk zou zetten op de forex. Toch heeft de ECB niet heel meer veel mogelijkheden om de inflatie aan te jagen. Dat zegt ook Greg Gibbs, strategist bij Royal Bank of Scotland Group. "The ECB has got limited room for maneuver on monetary policy, willingness to move, rather than capacity. The euro is going to continue to grind out gains until it forces either Europe back into crisis or the ECB to do something aggressive." 

Een dergelijke aggressieve maatregelen zou kunnen zijn om de deposito rente te verlagen tot negatief, zodat het Europese banken geld kost om geld te parkeren bij de ECB. Op die manier - zo is de redenering - zullen banken een grote prikkel hebben om geld in de markt te zetten, waardoor de geldhoeveelheid zou verruimen en de inflatie zal aantrekken. Maar hoewel verschillende ECB bestuursleden recentelijk hebben aangegeven dat een dergelijke maatregel tot de mogelijkheden kan behoren, zal de daadwerkelijke stap niet snel worden gezet. 

Nieuw optimisme over Spanje gaf de euro ook een duwtje in de rug. Kredietbeoordelaar S&P bevestigde de BBB- rating van Spanje en verhoogde de vooruitzichten van negatief naar stabiel. 

In een begeleidende verklaring zei S&P dat "We see improvement in Spain's external position as economic growth gradually resumes." De Spaanse rente op 10-jarige staatsobligaties staat inmiddels op 4,14 procent, waar deze op 10 december vorig jaar nog 5,56 procent was. 

S&P verlaagde tegelijkertijd de krediet rating van Nederland van AAA naar AA+, vanwege zwakkere economische groei vooruitzichten. S&P noemde ook de lage consumentenbestedingen, de relatief hoge werkeloosheid en stevige daling van de huizenprijzen als redenen voor de verlaging van de Nederlandse rating. 

Het positieve nieuws over Spanje leek echter een grotere impact op de euro te hebben dan het negatieve nieuws over Nederland. 

De koers van valuta paar GBP/USD (pond dollar) is op de forex de afgelopen uren gestegen tot het hoogste punt sinds begin januari. Aanleiding is de bevestiging dat de economische groei in het derde kwartaal inderdaad is versneld, tot 0,8 procent. 

De GBP/USD steeg na bekedmaking van de cijfers van $1,6200 tot boven de $1,6320 op de valuta markt. Kort na het begin van de Europese sessie vanochtend steeg het valuta paar door tot $1,6345, de hoogste stand sinds 2 januari, maar moest daarna terrein prijsgeven in een retracement beweging.

De Britse econonomische groei in het derde kwartaal was het beste in een jaar tijd. Vorig jaar kwam de derde kwartaal groei uit op 1,0 procent. De groei in het tweede kwartaal van dit jaar was 0,7 procent.

Lee Hardman, forex strategist bij Bank of Tokyo-Mitsubishi in Londen: "The report showed the strengthenin of the UK economy is being driven by domestic factors. It's consistent with the picture we already knew, that the UK economy is strengthening. The break to the upside for pound versus the dollar was a reflection of it moving above the recent highs and that's encouraged a squeeze higher."

De Britse pond is de afgelopen 6 maanden al met 7,5 procent gestegen, waarmee de pond het best presteert van de belangrijkste ontwikkelde landen valuta. De euro steeg in dezelfde periode met 4,4 procent, terwijl de dollar daalde met 1,1 procent.  

Om 11.30 Nederlandse tijd houdt de gouverneur van de Britse centrale bank (Bank of England, BOE), Mark Carney, een persconferentie naar aanleiding van de publicatie van het Financial Stability Report, een rapport dat twee keer per jaar verschijnt en de stabiliteit van het financiele systeem analyseert, een inschatting maakt van potentiele risico's voor financiele stabiliteit en aanbevelingen doet aan de BOE hoe de stabiliteit het best kan blijven gehandhaafd.

De volatiliteit rond de Britse pond zal op de forex waarschijnlijk hoger zijn tijdens de speech van Carney. Door Carney geuit optimisme over de economische groei bijvoorbeeld zou de pond verder kunnen versterken.

Yen lager

de koers van de USD/JPY steeg op de forex tot 102,27, de hoogste stand in 6 maanden tijd. Ook de EUR/JPY steeg door, tot 139,11 aan het begin van de Europese sessie. Daarmee was de EUR/JPY slechts een haar verwijderd van de piek uit 2009, op 139,18. 

Woensdag zei Japanse centrale Bank (BOJ) bestuurslid Sayuri Shirai dat de BOJ een verdere uitbreiding van de geldverruimende maatregelen zou kunnen overwegen als economische groei en inflatie stijging te ver afwijken van de projecties van de bank. 

De Japane minister van financien, Taro Aso, zei donderdag tegenover een parlementair committee dat wanneer wisselkoers bewegingen van de yen te groot werden, hij geen andere keus had dan te intervenieren op de forex. Hij gaf daarbij wel aan dat voorzichtigheid geboden is met forex interventie.

De koers van valutapaar EUR/JPY (euro yen) is de afgelopen uren op de forex gestegen tot de hoogste stand in vier jaar tijd, nadat bekend werd dat in Duitsland een akkoord is bereikt tussen CDU/CSU en SPD over het vormen van een nieuwe regering. 

De euro steeg tegenover vrijwel alle valuta, maar tegenover de yen was de stijging het meest geprononceerd. De EUR/JPY steeg tot boven de 138,20 op de valuta markt, en brak daarmee voor het eerst in 4 jaar de 138 grens. Met de huidige koers is de EUR/JPY niet ver meer verwijderd van de piek in 2009, op 139,18.

Ook tegenover de Amerikaanse dollar boekte de euro winst. De EUR/USD steeg tot $1,3599 op de forex, het hoogste punt sinds 31 october.

De CDU van Bondskanselier Angela Merkel en de Sociaal Democratische Partij (SPD) bereikten vannacht na een marathon sessie van laatste onderhandelingen een akkoord over een nieuwe regering. Partijen spraken onder andere af dat er een minimum loon zal worden ingevoerd en dat er extra geld komt voor pensioenen maar dat de belastingen niet verhoogd zullen worden. Daarmee lijkt Duitsland dus gehoor te zullen gaan geven aan de oproep van andere Europese landen om de binnenlandse consumptie te stimuleren.

Het gaat overigens om een principe akkoord. De 475.000 leden van de SPD moeten er nog mee instemmen in een referendum. De verwachting is wel dat dit zal gebeuren. 

Hoewel de euro tegenover zowel de yen als de dollar winst boekte, verwachten de meeste analisten niet dat de rally al te lang zal doorzetten. 

Shinichiro Kadota, forex strategist bij Barclays in Tokyo: "The euro was boosted by the news that Germany is close to reaching a coalition accord. I don't think the euro will extend gains much from here." 

Het momentum van de rally zal waarschijnlijk ook worden verminderd doordat het morgen Thanksgiving is in de Verenigde Staten, waardoor alle banken en trading houses daar dicht zijn. Sue Trinh, senior forex strategist bij RBC Capital Markets in Hong Kong: "We expect it to be pretty quiet, given the U.S. holiday, and also the dearth of key, top-tier data." 

De economische evenementen kalender is voor donderdag en vrijdag inderdaad behoorlijk rustig, met weinig belangrijke economische data, met uitzondering van de inflatie cijfers voor de Eurozone, die vrijdag uitkomen. 

Australische dollar blijft kwetsbaar

De Australische dollar - vaak aangeduid als 'Aussi' - blijft het lastig hebben op de forex. Gisteren daalde valuta paar AUD/USD al tot onder de $0,91 voor het eerst sinds begin september, en de afgelopen uren lijkt de worsteling om boven de $0,91 te blijven steeds moeizamer te worden.

Rond 20 oktober kwam de AUD/USD nog boven de $0,97, maar sindsdien is het hard naar beneden gegaan. De verzwakking van de Aussie komt mede doordat de gouverneur van de Australische centrale bank, Glenn Stevens, onlangs aangaf de valuta nog steeds overgewaardeerd te vinden. Ook heeft de Australische economie het moeilijk om de overstap te maken van een grondstoffen economie naar een meer gediversificeerde economie.